Ὑπερτουρισμός καί Ἅγιον Ὄρος

Τό Ἅγιον Ὄρος εἶναι τόπος προσευχῆς ἡσυχίας καί μυστηρίου. Ἐκεῖ ἀφιερώνονται οἱ μοναχοί στό «Περιβόλι τῆς Παναγίας». Τό Ἅγιον Ὄρος διαφυλάσσει τίς πάνω ἀπό χίλια χρόνια παραδόσεις, κυρίως κρατᾶ τήν ὀρθόδοξη πίστη, τήν λατρεία, «τήν μέθοδο τῆς ὀρθοδόξου εὐσεβείας», πού εἶναι ὁ τρόπος τῆς σωτηρίας, ὅταν αὐτά ἔχουν χαθῆ ἀπό τίς κοινωνίες μας, ἀκόμα καί τίς Χριστιανικές. Πρόκειται γιά ἕναν χῶρο πού κρατᾶ ἀναλλοίωτες τίς παραδόσεις σέ πολλά σημεῖα, τήν Ἐκκλησία καί τό φυσικό περιβάλλον. Κυρίως οἱ μοναχοί ἔχουν κέντρο τόν Θεό καί τήν Ἐκκλησία.

Οἱ ἐκτός τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἄνθρωποι ἄλλοι ἀπό εὐλάβεια, ἄλλοι ἀπό ἀναζήτηση, ἄλλοι ἀπό περιέργεια καί τουρισμό ἐπισκέπτονται τό Ἅγιον Ὄρος, ὅπου βρίσκουν ἀβραμιαία φιλοξενία, ἀγάπη ἀνιδιοτελῆ καί αἰσθάνονται μιά ἠρεμία ἡ ὁποία εἶναι δυσεύρετη στίς κοινωνίες μας. Ὅμως κάθε γεγονός ἔχει καί τά ὅριά του. Διαβάζουμε σέ καθημερινή Ἐφημερίδα Πανελλαδικῆς ἐμβέλειας ὅτι «ὁ ὑπερτουρισμός ἀπειλεῖ τό Ἅγιον Ὄρος», «ἡ πληθώρα ἐπισκεπτῶν καί ὀχημάτων ὁδηγεῖ σέ φόβους γιά ἀναίρεση τοῦ ἠσυχαστικοῦ χαρακτἠρα καί ἀπώλεια τῆς θρησκευτικότητος». Μάλιστα γράφεται ὅτι «πολυκοσμία καί κυκλοφοριακά προβλήματα εἶναι οἱ δύο σημαντικότερες συνέπειες τῆς ὑπερεπισκεψιμότητας πού παρατηρεῖται πλέον στό Ἅγιον Ὄρος, ἐνῶ τήν ἴδια στιγμή πληθαίνουν οἱ φωνές διαμαρτυρίας καί ἀπό τίς μονές καί ἀπό τήν Ἱερά Ἐπιστασία πού κρούουν τόν κώδωνα κινδύνου γιά ἀναίρεση τοῦ ἡσυχαστικοῦ χαρακτήρα, ἀπώλεια της θρησκευτικότητας καί τουριστικοποίηση τοῦ Ἄθω».

Οἱ ἀριθμοί εἶναι ἀνησυχητικοί. Τό πρῶτο ἑξάμηνο τοῦ 2024 εἶχαν μπεῖ στό Ἅγιον Ὄρος 75.000 ἄνθρωποι, ἐφέτος τό πρῶτο ἑξάμηνο τοῦ 2025 ὁ ἀριθμός τῶν προσελθόντων ἀνῆλθε στίς 85.000. Σέ αὐτόν τόν ἀριθμό πρέπει νά προστεθῆ καί ὁ ἀριθμός 4.000 τῶν ἐργαζομένων μόνιμα ἤ ἐποχικά πού ἔχουν ἐργατικό διαμονητήριο, καθώς ἐπίσης καί ἐκείνων πού λαμβάνουν διαμονητήρια γιά σκῆτες καί κελιά. Ἀκόμη, «ἡ ὑψηλή ἐπισκεψιμότητα» ἔχει αὐξήσει καί τήν ἀνάγκη τῶν ὀχημάτων καί τῶν ταξί γιά τήν μετακίνηση τῶν ἐργαζομένων καί τῶν προσκυνητῶν», μέ ἀποτέλεσμα νά γίνουν πολλά τροχαῖα ἀτυχήματα. (Δημήτριος Ἀλεξόπουλος, ΤΑ ΝΕΑ, 17-11-2025)

Ὅποιος γνωρίζει ἀπό τήν ζωή τοῦ Ἁγίου Ὄρους καταλαβαίνει τό τί πρόβλημα δημιουργοῦν ὅλοι αὐτοί οἱ ἐπισκέπτες ἤ προσκυνητές, ὡς πρός τήν διαμονή τους καί τήν τροφοδοσία τους. Βεβαίως οἱ μοναχοί τοῦ Ἁγίου Ὄρους δείχνουν ἀφειδώλευτα τήν ἀγάπη τους, καί πολλοί προσκυνητές ἤ ἐπισκέπτες ὠφελοῦνται πνευματικά ἀπό τίς ἀκολουθίες, πού γίνονται στούς Ναούς, τούς λόγους πού ἀκούγονται, τήν ἐξομολόγηση πού κάνουν σέ διακριτικούς πνευματικούς, καί αὐτή εἶναι ἡ μεγάλη προσφορά τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἀλλά αὐτό ἀπαιτεῖ κόπο καί ἔξοδα.

Παρά ταῦτα πρέπει νά παραμείνη τό Ἅγιον Ὄρος ὡς τόπος προσευχῆς καί ἡσυχίας, ὡς τόπος θεραπείας καί ὑπομνήσεως τῆς ὀρθόδοξης ζωῆς ἡ ὁποία χάθηκε ἀπό τίς κοινωνίες μας. Γιατί, ἄν ὅλα γίνουν τουρισμός καί περιέργεια καί χαθῆ τό ἡσυχαστικό στοιχεῖο τῆς παράδοσής μας, τότε θά χαθῆ ἕνας σημαντικός τρόπος ζωῆς, πού τόν ἔχει ἀνάγκη ὁ ἄνθρωπος κάθε ἐποχῆς.

Ν. Ι.