Αθήνα: Η Ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχου κατά την υποδοχή του στην ΕΡΤ

Ὁμιλία τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου κατά τήν ὑποδοχή Αὐτοῦ στήν ΕΡΤ

(7 Μαΐου 2026)

Ἐντιμότατοι Πρόεδρε, αγαπητέ μας κύριε Παπαδόπουλε, καί μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ΕΡΤ, 

Ἐντιμότατε Διευθύνων Σύμβουλε κύριε Παπαβασιλείου, 

Ἀγαπητά στελέχη τῆς Διοίκησης, τοῦ Ἐνημερωτικοῦ Τομέα καί τοῦ κλάδου τῶν Τεχνικῶν, τῶν Μουσικῶν Συνόλων καί τῆς Χορῳδίας τῆς ΕΡΤ, 

Ἀγαπητές καί ἀγαπητοί ἐργαζόμενοι, 

Χριστός Ἀνέστη! 

Εἶναι μεγάλη ἡ χαρά μας πού εὑρισκόμεθα μέ τήν τιμία συνοδεία μας γιά δεύτερη φορά μέσα σέ λίγα χρόνια στό ἱστορικό ραδιομέγαρο τῆς Ἑλληνικῆς Ραδιοφωνίας Τηλεοράσεως, ἐδῶ στόν δῆμο Ἁγίας Παρασκευῆς, κατόπιν προσκλήσεως δικῆς σας, κύριε Πρόεδρε, καί τῶν ἐντίμων συνεργατῶν σας, μέ ἀφορμή τήν 60ή ἐπέτειο ἀπό τήν πρώτη μετάδοση τηλεοπτικοῦ προγράμματος, ἡ ὁποία πραγματοποιήθηκε στίς 23 Φεβρουαρίου 1966. 

Σήμερα τό νά ἀνοίγουμε τήν τηλεόρασή μας, τόν οἰκιακό τηλεοπτικό μας δέκτη, ὅπως λέγαμε παλαιότερα, ὁποιαδήποτε στιγμή τῆς ἡμέρας, ἀποτελεῖ κάτι τό αὐτονόητο. Πραγματικά, πολλές φορές δυσκολευόμαστε νά ἐπιλέξουμε ἀνάμεσα στά πολυάριθμα κανάλια καί στά πολυποίκιλα προγράμματα – ἐνημερωτικά, ψυχαγωγικά, ἤ τίς ζωντανές μεταδόσεις. Μετά τήν εἴσοδo τῆς τηλεοράσεως στήν ψηφιακή ἐποχή καί πιό πρόσφατα στόν κόσμο τοῦ διαδικτύου, οἱ ἐπιλογές μας ἔγιναν ἀκόμα περισσότερες καί μάλιστα on demand – βλέπουμε ὅ,τι θέλουμε, ὅποτε καί ὁπουδήποτε τό ἐπιθυμοῦμε. Όσοι κρατοῦν ἕνα smart phone, ἐξαιρουμένου μᾶλλον μόνον του ὁμιλοῦντος, πού δέν διαθέτει ούτε κἄν κινητό τηλέφωνο, μποροῦν νά παρακολουθοῦν καί ἀπό τήν συσκευή τους. Ἡ τηλεόραση, στήν ἐποχή τῆς ἐπικοινωνίας, βρίσκεται παντοῦ, μαζί μέ τόν τηλεθεατή, καί γίνεται interactive (διαδραστική) ἀλλάζοντας ἄρδην, ἤ μᾶλλον ἀνατρέποντας, τήν σχέση πομποῦ καί δέκτη. 

Ὅμως, πίσω στό 1966, οὐδείς μποροῦσε νά φανταστεῖ αὐτήν τήν ἐξέλιξη, ὅταν, μετά ἀπό πολλές προσπάθειες, οἱ πρωτοπόροι τῆς τηλεοράσεως στήν Ἑλλάδα ἄνοιγαν τόν δρόμο, καί ἡ πρώτη ἐκπομπή, εἰδησεογραφικοῦ καί γενικά ἐνημερωτικοῦ περιεχομένου, μέ παρουσιάστρια τήν Εὐγενεστάτη κυρία Ἑλένη Κυπραίου, ἔβγαινε στόν ἀέρα. Ἦταν ἡ ἀρχή μίας μεγάλης πορείας, κατά τήν ὁποία, ἡ ΕΡΤ ἀπό τά πρῶτα βήματά της μέχρι καί σήμερα, παρακολουθεῖ καί καταγράφει συστηματικά τήν ζωή καί τίς πρωτοβουλίες τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, τῆς Πρωτόθρονης Ἐκκλησίας τῆς Ὀρθοδοξίας. 

Τό Ἀρχεῖο της ἀποτελεῖ πολύτιμη κιβωτό εἰκόνων καί ἤχων, περιλαμβάνοντας γεγονότα, πρόσωπα, φωνές – μεταξύ τῶν ὁποίων καί τῶν προκατόχων μας ἀοιδίμων Πατριαρχῶν Ἀθηναγόρα καί Δημητρίου, ἀλλά καί τῆς δικῆς μας 35ετοῦς Πατριαρχίας – πού ἀποτυπώθηκαν σέ χιλιάδες, ἄν ὄχι ἑκατομμύρια, μέτρα φίλμ, ἀργότερα video, καί τώρα σέ ψηφιακά ἀρχεῖα, καί ὅλα μαζί συμπληρώνουν καθοριστικά τό ψηφιδωτό τῆς σύγχρονης ἱστορίας καί τῆς συλλογικῆς μνήμης του ἐντός τῆς Ἑλλάδος καί τοῦ ὅπου γῆς Ἑλληνισμοῦ. Αὐτή εἶναι ἡ μεγαλύτερη προσφορά τῆς Δημόσιας Τηλεόρασης καί Ραδιοφωνίας, ἡ ὁποία ἐπιτελεῖ ἕνα σημαντικό κοινωνικό καί πολιτιστικό ἔργο, μέ τήν καταγραφή καί διαφύλαξη τῆς ἄϋλης πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς, ἀλλά καί τῆς ζωῆς καί τῆς ἐξέλιξης τῆς κοινωνίας καί τῶν θεσμῶν της μέσα στόν χρόνο. Αὐτήν τήν προσφορά, πού εἶναι ἀδύνατον νά ἀποτιμηθεῖ σέ χρῆμα, καθώς εἶναι κτῆμα τῆς κοινωνίας, ἀφοῦ ἀντανακλᾷ τήν ἴδια τήν κοινωνία καί τόν οἰκουμενικό Ἑλληνισμό, ὀφείλουν ὅλοι νά τήν στηρίζουν, νά τήν ἐνισχύούν καί νά ἐνθαρρύνουν τήν ἐξέλιξη καί τόν διαρκῆ ἐκσυγχρονισμό της. 

Καί σήμερα, ὁ κύριος Πρόεδρος εἶχε τήν εὐγενῆ καλωσύνη νά μᾶς προσκαλέσει νά ἐγκαινιάσουμε μαζί ἕνα νέο ταξίδι τῆς ΕΡΤ, πέρα ἀπό τά σύνορα, πρός τήν οἰκουμένη, ἐνεργοποιώντας τήν λειτουργία τοῦ ERT Cosmos, ἑνός αὐτοδύναμου, διεθνοῦς καναλιοῦ, πού ἔρχεται νά διαδεχθεῖ τήν ERT World, πού ἐπί τριάντα ἔτη συνέδεε τήν Ἑλλάδα μέ τήν Ὁμογένεια σέ κάθε γωνιά τοῦ πλανήτη. Καί χαιρόμεθα ἰδιαιτέρως, γιατί ἐκτός τοῦ ὅτι ἀλλάζει δυναμικά καί αὐτό τό κανάλι τῆς ΕΡΤ, ἐπελέγη γιά τήν ὀνομασία του ἡ ἑλληνική λέξη “Κόσμος”, ὅπως πρῶτος ὁ Πυθαγόρας ὀνόμασε τό σύμπαν, ἀντί τῆς ἀγγλικῆς λέξης, μέ σαξονικές ρίζες, “World”. 

Εἶμαι βέβαιος, ὅτι γνωρίζετε τήν ἀγάπη τοῦ Πατριάρχου γιά τήν ἑλληνική γλῶσσα, τήν ὁποία διδαχθήκαμε ἀρχικῶς ἀπό τούς ἀγαπημένους μας δασκάλους στά σχολικά ἕδρανα τῆς πατρίδας μας Ἴμβρου καί, ἀργότερα, ἀπό τούς σοφούς Καθηγητές μας στήν ἱστορική καί, ἐλπίζουμε, ὄχι γιά πολύ ἀκόμα σιωπηλή, Ἱερά Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Αὐτή τήν πλούσια γλῶσσα μας, μέ τά ἑκατομμύρια λέξεων, πού δέν ἀποτελεῖ ἁπλῶς ἕνα ἐργαλεῖο ἐπικοινωνίας, ἀλλά μία ζωντανή ἀπόδειξη τῆς πολυδιάστατης καί λαμπρῆς πορείας τοῦ Γένους μας μέσα στόν χρόνο. Μέ τήν μοναδική πλαστικότητα καί ἐκφραστικότητά της, ἡ ἑλληνική βοηθᾷ τόν ὁμιλητή της νά εἶναι ἀκριβής στόν λόγο του, ἀποδίδοντας τά συναισθήματα καί τίς σκέψεις του. Ἡ γλῶσσα μας εἶναι οἰκουμενική, ἐπηρέασε βαθύτατα τίς ἄλλες γλῶσσες καί πολιτισμούς, καί γιά αἰῶνες ἦταν κυρίαρχη στήν ἐπικοινωνία τῶν ἀνθρώπων, ἐνῷ ἡ ἐπιδραστικότητά της εἶναι ὁρατή στήν ἐπιστήμη, ὅπως στήν ἰατρική καί τήν ἀρχιτεκτονική, ἀλλά καί στήν παγκόσμια λογοτεχνία. Εἶναι μᾶλλον περιττό νά ὑπενθυμίσουμε, ὅτι γιά ὅλους ὅσοι ἐργάζονται σέ ἕνα ἑλληνικό μέσο ἐπικοινωνίας, ἡ ὀρθή χρήση τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας εἶναι ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ, πού ὀφείλουν ὅλοι, ὀφείλετε ἐσεῖς οἱ δημοσιογράφοι, νά γνωρίζετε καί κυρίως νά διαφυλάττετε. Ὁπότε, στήν κατεύθυνση αὐτή, ἡ ἐπιλογή νά ὀνομαστεῖ τό ἀνανεωμένο κανάλι σέ ERT Cosmos ὑποδηλώνει ὄχι μόνο τήν ταυτότητα του, ἀλλά καί τήν ἀφοσίωσή του στήν προβολή τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας, τῆς μητρικής γλώσσας μας, στήν οἰκουμένη. 

Κυρίες καί κύριοι, ἐκλεκτοί παρόντες καί ὅλοι ὅσοι μᾶς παρακολουθεῖτε ἀπό τούς τηλεοπτικούς δέκτες σας ἤ μᾶς ἀκοῦτε ἀπό τό ραδιόφωνο, 

Ὁ κόσμος μας σήμερα δοκιμάζεται ἀπό πολέμους καί συγκρούσεις, ἀπό φτώχεια καί κοινωνικές ἀνισότητες, ἀπό τήν καταστροφή τοῦ περιβάλλοντος – τοῦ κοινοῦ μας Οἴκου – καί τήν σπατάλη, ἀλλά καί τήν ἄδικη κατανομή τῶν φυσικῶν πόρων καί ἀγαθῶν. Ἡ εἰρήνη, ἡ κοινωνική δικαιοσύνη, ἡ πρόσβαση ὅλων τῶν συνανθρώπων μας στά κοινωνικά ἀγαθά, ὅπως εἶναι οἱ σύγχρονες θεραπεῖες, δέν μπορεῖ νά ἀποτελοῦν μόνο εὐχή, ἀλλά πρέπει νά εἶναι ὁ στόχος κάθε πρωτοβουλίας καί δράσης μας. Ἡ ἀνθρωπότητα, ἐνῷ κάνει τεράστια βήματα προόδου, ὅπως μέ τήν τεχνητή νοημοσύνη, στήν ὀρθή καί συνετή χρήση τῆς ὁποίας ἐλπίζουμε, συνεχίζει πολλές φορές νά πέφτει θῦμα τοῦ ἐγωϊσμοῦ της. 

Οἱ δημοσιογράφοι, ἀλλά καί ὅλοι ὅσοι ἐργάζεστε στόν τομέα τῆς Ἐνημερώσεως, καί γενικώτερα τῆς ἐπικοινωνίας, ἔχετε τήν μεγάλη εὐθύνη, ἀλλά καί τήν δύναμη, νά ὑπηρετεῖτε τήν ἀλήθεια, μέ ἀντικειμενικότητα καί σεβασμό πρός τούς πολῖτες. Τό γνωρίζετε καλά ὅλοι ἐσεῖς πού καθημερινῶς μοχθεῖτε, οἱ περισσότεροι ἀφανεῖς ἥρωες, ἐπιτελώντας αὐτή τήν σημαντική κοινωνική ἀποστολή, γιά τήν ὁλοκληρωμένη καί πλουραλιστική ἐνημέρωση τοῦ κοινοῦ, ἀλλά καί γιά τήν πολυποίκιλη καί ποιοτική ψυχαγωγία του. 

Τό πρῶτο πρόγραμμα πού μετέδωσε ἡ ΕΡΤ ἦταν εἰδησεογραφικό. Ἡ ζωή μας, ἡ ζωή τῆς ἀνθρωπότητας, ἡ ἐξέλιξή της, παράγει εἰδήσεις. Εἶναι σίγουρο ὅτι δέν μποροῦμε νά ἔχουμε μόνον καλές εἰδήσεις. Ἄλλωστε, κατά μία δημοσιογραφική ἄποψη, τήν ὁποία προσωπικῶς δέν συμμεριζόμαστε, ἡ εἴδηση δέν κρύβεται στό καλό καί τό καλό δέν ἀποτελεῖ εἴδηση. Γιά ἐμᾶς, τό Καλό εἶναι ἡ εἴδηση καί ἡ καλή εἴδηση εἶναι στό ἐπίκεντρο τῆς ζωῆς τοῦ Χριστιανοῦ. 

Οἱ Εἰδήσεις, καί τώρα ἐννοῶ τό πρόγραμμα, ἀποτελοῦν πάντοτε τό ἀξονικό στοιχεῖο ἑνός τηλεοπτικοῦ Μέσου. Εὔχομαι στήν ΕΡΤ, πού μέ σοβαρότητα πάντοτε καταγράφει τίς ἐξελίξεις, νά συνεχίσει στήν ἴδια κατεύθυνση καί συνάμα νά ψυχαγωγεῖ τόν Ἑλληνισμό στήν Ἑλλάδα καί στόν κόσμο. 

Σᾶς εὐχαριστῶ καί πάλι, ἕνα πρός ἕνα καί ὅλους μαζί, γιά τήν θερμή ὑποδοχή, γιά τόν σεβασμό σας πρός τήν Μητέρα Ἐκκλησία, τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο μας, ἀλλά καί γιά τήν συμβολή σας στήν προβολή τῆς οἰκουμενικῆς διακονίας του. Προσωπικῶς σᾶς εὐχαριστῶ γιά τά δῶρα, τήν ἐκτίμηση καί τήν ἀγάπη σας, καί τήν ἐπιθυμία σας νά δημιουργήσετε ἕνα ντοκιμαντέρ ἀφιερωμένο στά 65 ἔτη ἐκκλησιαστικῆς διακονίας μου, μέ ἔμφαση στά 35 τῆς ταπεινῆς Πατριαρχίας μου. Ὁ Θεός νά σᾶς ἔχει καλά καί νά σᾶς δίδει δύναμη νά συνεχίζετε τήν προσφορά σας.