Η Αγία Τριάδα: Ποιητική των πάντων και συνεκτική ορατών τε και αοράτων

Του κ. ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ ΖΟΥΛΑ

Την ημέρα μετά τη μεγάλη εορτή της Πεντηκοστής, η Εκκλησία μας τιμά ιδιαιτέρως το Πανάγιο Πνεύμα και μας καλεί να στρέψουμε το βλέμμα μας στο μέγα μυστήριο της Αγίας Τριάδος. Η χθεσινή εορτή μάς αποκάλυψε τη ζωοποιό ενέργεια του Αγίου Πνεύματος μέσα στην ιστορία και στην Εκκλησία. Σήμερα καλούμαστε να στοχαστούμε βαθύτερα πάνω στην πηγή κάθε ζωής, κάθε ύπαρξης και κάθε νοήματος: τον Τριαδικό Θεό.

Ο τίτλος του σημερινού κηρύγματος είναι: «Η Αγία Τριάδα: Ποιητική των πάντων και συνεκτική Ορατών τε και Αοράτων». Η λέξη «ποιητική» εδώ δεν αναφέρεται απλώς στην τέχνη της ποίησης. Προέρχεται από το ρήμα «ποιώ», που σημαίνει δημιουργώ, φέρω κάτι στην ύπαρξη. Ο Θεός είναι ο υπέρτατος Ποιητής του σύμπαντος. Δεν δημιουργεί από ανάγκη, ούτε για να συμπληρώσει κάποια έλλειψή Του. Δημιουργεί από αγάπη. Ο Πατήρ δημιουργεί τα πάντα διά του Υιού εν Αγίω Πνεύματι. Όλη η κτίση αποτελεί καρπό της άκτιστης αγάπης της Αγίας Τριάδος. Ο κόσμος που μας περιβάλλει δεν είναι αποτέλεσμα τυφλής τύχης ούτε προϊόν μιας απρόσωπης δύναμης. Είναι έργο σοφίας και αγάπης. Από τους γαλαξίες μέχρι το πιο μικρό άνθος του αγρού, από τις κινήσεις των άστρων μέχρι τον παλμό της ανθρώπινης καρδιάς, όλα μαρτυρούν μια θαυμαστή αρμονία. Η δημιουργία φέρει τη σφραγίδα του Δημιουργού της. Οι Πατέρες της Εκκλησίας έβλεπαν τον κόσμο ως ένα μεγάλο βιβλίο που μιλά για τον Θεό. Κάθε δημιούργημα αποτελεί έναν λόγο του Θεού προς τον άνθρωπο. Η ομορφιά της φύσης, η τάξη του σύμπαντος, η λογικότητα των φυσικών νόμων, όλα φανερώνουν ότι πίσω από τα ορατά υπάρχει η άπειρη σοφία του Τριαδικού Θεού. Όμως η Αγία Τριάδα δεν είναι μόνο η αρχή της δημιουργίας. Είναι και η δύναμη που συγκρατεί τα πάντα στην ύπαρξη. Γι’ αυτό μιλούμε για τη «συνεκτική» των ορατών και αοράτων. Ο κόσμος δεν αφέθηκε μόνος του μετά τη δημιουργία του. Ο Θεός δεν είναι ένας τεχνίτης που κατασκεύασε το σύμπαν και στη συνέχεια απομακρύνθηκε. Αντίθετα, παραμένει διαρκώς παρών, συντηρώντας και ζωοποιώντας τα πάντα.

Ο Απόστολος Παύλος γράφει ότι τα πάντα «εν αυτώ συνέστηκε». Μέσα στον Χριστό, τον Λόγο του Θεού, βρίσκουν τη συνοχή και την ενότητά τους όλα τα δημιουργήματα. Χωρίς τη διαρκή παρουσία και ενέργεια του Θεού, τίποτε δεν θα μπορούσε να υπάρχει ούτε μία στιγμή. Αυτή η αλήθεια έχει ιδιαίτερη σημασία για τη ζωή μας. Συχνά βιώνουμε έναν κόσμο διασπασμένο. Βλέπουμε πολέμους, συγκρούσεις, κοινωνικές αντιθέσεις, οικογενειακές ρήξεις, εσωτερικές αγωνίες. Ο άνθρωπος αισθάνεται κατακερματισμένος, διχασμένος ανάμεσα σε επιθυμίες, φόβους και αντιφάσεις. Η αμαρτία εισήγαγε τη διάσπαση εκεί όπου ο Θεός είχε θέσει την ενότητα. Η Αγία Τριάδα αποκαλύπτει το αληθινό πρότυπο της ενότητας. Ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα είναι τρία πρόσωπα διαφορετικά, αλλά απολύτως ενωμένα στην αγάπη. Δεν υπάρχει σύγχυση των προσώπων ούτε διαίρεση της θεότητας. Η ενότητα δεν καταργεί τη διαφορετικότητα και η διαφορετικότητα δεν καταστρέφει την ενότητα.

Αυτό το τριαδικό πρότυπο καλείται να ζήσει και η Εκκλησία. Γι’ αυτό η Εκκλησία δεν είναι απλώς ένας οργανισμός ή μια ανθρώπινη κοινότητα. Είναι εικόνα της τριαδικής κοινωνίας. Όσο περισσότερο ζούμε μέσα στην αγάπη, τη συγχώρηση και την αλληλεγγύη, τόσο περισσότερο αντανακλούμε το μυστήριο της Αγίας Τριάδος. Ιδιαίτερα σήμερα, στη Δευτέρα του Αγίου Πνεύματος, καλούμαστε να θυμηθούμε ότι το Πνεύμα το Άγιο είναι εκείνο που οικοδομεί αυτή την ενότητα. Είναι ο Παράκλητος που συνδέει τους πιστούς σε ένα σώμα, χαρίζοντας διαφορετικά χαρίσματα για την κοινή ωφέλεια. Όπως σε μια συμφωνική ορχήστρα πολλά όργανα παράγουν μία αρμονία, έτσι και στην Εκκλησία πολλές προσωπικότητες και πολλά χαρίσματα συνθέτουν την ενότητα του Σώματος του Χριστού.

Υπάρχει όμως και μια ακόμη διάσταση του σημερινού τίτλου. Η Αγία Τριάδα είναι η συνεκτική όχι μόνο των ορατών αλλά και των αοράτων. Ο Θεός ενώνει τον ουρανό και τη γη, τους αγγέλους και τους ανθρώπους, την παρούσα ζωή και την αιωνιότητα. Μέσα στη λατρεία της Εκκλησίας συναντώνται οι δύο κόσμοι. Η Θεία Λειτουργία είναι συμμετοχή στη λατρεία του ουρανού. Οι άγιοι, οι άγγελοι και οι πιστοί αποτελούν μία κοινότητα δοξολογίας γύρω από τον θρόνο του Θεού.

Αδελφοί μου, το μυστήριο της Αγίας Τριάδος δεν μπορεί να εξαντληθεί από την ανθρώπινη λογική. Μπορεί όμως να βιωθεί μέσα στην πίστη, την προσευχή και τη ζωή της Εκκλησίας. Δεν καλούμαστε απλώς να κατανοήσουμε τον Θεό, αλλά να κοινωνήσουμε μαζί Του. Ας παρακαλέσουμε, λοιπόν, το Πανάγιο Πνεύμα να φωτίζει τον νου μας, να καθαρίζει την καρδιά μας και να μας εισάγει ολοένα βαθύτερα στο μυστήριο της τριαδικής ζωής. Και ας γίνει η ύπαρξή μας ένας ύμνος δοξολογίας προς τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, την Ποιητική των πάντων και τη Συνεκτική των ορατών τε και αοράτων, τώρα και πάντοτε και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.