Το φαρμακερό δάγκωμα των haters στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Εδώ και χρόνια ήθελα να γράψω αυτές τις σκέψεις. Το ίδιο φαινόμενο εμφανιζόταν ξανά και ξανά, ώσπου κατάλαβα ότι αφορά πολύ περισσότερα από μερικά κακόβουλα σχόλια. Αφορά σε έναν τρόπο σκέψης, έναν τρόπο παρουσίας και έναν τρόπο σχέσης με τον συνάνθρωπο.

Το φίδι αποτελεί από την αρχαιότητα σύμβολο της πανουργίας και του δηλητηρίου. Παρακολουθεί αθόρυβα, περιμένει υπομονετικά και επιλέγει τη στιγμή του χτυπήματος. Η εικόνα αυτή έρχεται συχνά στον νου μου κάθε φορά που περιδιαβαίνω τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Υπάρχουν άνθρωποι που παρακολουθούν τα πάντα. Κάθε ανάρτηση, κάθε φωτογραφία, κάθε άρθρο, κάθε δημόσια παρέμβαση, κάθε στιγμή της ζωής ενός άλλου ανθρώπου. Μένουν σιωπηλοί για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η παρουσία τους αποκαλύπτεται μόλις παρουσιαστεί μια ευκαιρία. Μια ανθρώπινη αδυναμία. Μια δύσκολη περίσταση. Μια αστοχία. Τότε εμφανίζεται το φαρμακερό δάγκωμα.

Το δηλητήριο έχει πολλές μορφές. Ειρωνεία. Χλευασμός. Προσβολή. Υπαινιγμός. Διαστρέβλωση. Καχυποψία. Λέξεις που αναζητούν την πληγή και επιδιώκουν να τη βαθύνουν.

Η ψηφιακή εποχή χάρισε σε αυτή τη συμπεριφορά ένα παγκόσμιο όνομα: haters. Η λέξη είναι ξενική. Στα ελληνικά θα την λέγαμε: οι μισούντες ή οι εμπαθείς ή οι μισόκαλοι... Το φαινόμενο είναι πανανθρώπινο. Συναντάται σε κάθε χώρα, σε κάθε κοινωνία, σε κάθε χώρο δημόσιας έκφρασης. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του πρόσφεραν ταχύτητα, έκταση και ανωνυμία.

Το πιο παράδοξο στοιχείο βρίσκεται στην αδιάκοπη παρακολούθηση. Ώρες, ημέρες, μήνες, ακόμη και χρόνια αφιερώνονται στην παρακολούθηση ανθρώπων που προκαλούν φθόνο ή εμπάθεια. Κάθε νέα δημοσίευση διαβάζεται προσεκτικά. Κάθε δημόσια εμφάνιση αξιολογείται. Η αναμονή θυμίζει το φίδι που μένει ακίνητο μέσα στη σκιά, ώσπου να έρθει η στιγμή για το δάγκωμα.

Τα φίδια αλλάζουν δέρμα. Οι haters αλλάζουν προφίλ. Το δηλητήριο παραμένει το ίδιο.

Η στάση αυτή αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: Ο άνθρωπος που χαίρεται με την πρόοδο του άλλου βρίσκει πάντοτε έναν καλό λόγο. Ο άνθρωπος που κυριαρχείται από την εμπάθεια αναζητά την ευκαιρία για το δηλητηριώδες σχόλιο. Εκεί φαίνεται η ποιότητα της καρδιάς.

Η κοινωνία, όμως, προχωρά χάρη σε ανθρώπους που ενθαρρύνουν, που στηρίζουν, που χαίρονται με την επιτυχία του άλλου, που προσφέρουν ελπίδα και καλλιεργούν τον διάλογο. Αυτοί οικοδομούν σχέσεις. Αυτοί αφήνουν έργο. Αυτοί δίνουν προοπτική στον κόσμο.

Γι' αυτό αποφάσισα να γράψω σήμερα αυτές τις σκέψεις. Διότι το φαινόμενο των haters έχει πάρει παγκόσμιες διαστάσεις, το δε δηλητήριο του λόγου τραυματίζει ανθρώπους, οικογένειες, φιλίες και κοινότητες. Και διότι κάθε άνθρωπος καλείται καθημερινά να αποφασίσει τι θα προσφέρει στον κόσμο: ένα φαρμακερό δάγκωμα ή έναν λόγο που θεραπεύει.

Η επιλογή αυτή αποκαλύπτει, τελικά, ποιοι πραγματικά είμαστε.