Σοβαρή εσωτερική κρίση συγκλονίζει την Ορθόδοξη Εκκλησία της Βουλγαρίας, μετά τη μετωπική σύγκρουση του αρχιμανδρίτη Νικάνορος (κατά κόσμον Χρήστου Χρήστωφ Μίσκωφ), ηγουμένου της Ιεράς Μονής των Αγίων Αναργύρων Τσερνογκόρσκι, με τον Πατριάρχη Βουλγαρίας Δανιήλ.
Η αντιπαράθεση, η οποία υποβόσκει ήδη από την εκλογή του σημερινού Πατριάρχη το 2024, έλαβε πλέον δημόσιες και θεσμικές διαστάσεις. Προ δύο ημερών ο αρχιμανδρίτης δημοσιοποίησε μια εκτενή και ιδιαίτερα αιχμηρή δήλωση, με την οποίαν αρνήθηκε να ανταποκριθεί στην κλήση του Πατριάρχη να παρουσιαστεί στη Μητρόπολη Σόφιας, ενώ σήμερα η Μητρόπολη Σόφιας απάντησε επιβάλλοντάς του το επιτίμιο της αργίας επί δεκαπέντε ημέρες και κινώντας παράλληλα επίσημη εκκλησιαστική ποινική διαδικασία εις βάρος του.
Στην δημόσια παρέμβασή του ο αρχιμανδρίτης Νικάνωρ δηλώνει ότι όσο ο Πατριάρχης Δανιήλ παραμένει στην ηγεσία της Εκκλησίας της Βουλγαρίας, ο ίδιος δεν πρόκειται να περάσει το κατώφλι της Μητροπόλεως Σόφιας. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι, σύμφωνα με την κανονική τάξη της Εκκλησίας, υπάρχει διαδικασία που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και στην απομάκρυνση ενός Πατριάρχη από τον θρόνο του, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η σημερινή κατάσταση δεν είναι αμετάβλητη. Υποστηρίζει ακόμη ότι ήδη από την εκλογή του σημερινού Προκαθημένου είχε αποφασίσει να αποχωρήσει από τη δικαιοδοσία της Βουλγαρικής Εκκλησίας, ζητώντας κανονική απόλυση, η οποία –όπως ισχυρίζεται– παραμένει επί ενάμιση περίπου χρόνο χωρίς απάντηση.
Ο ηγούμενος της Μονής Τσερνογκόρσκι εξαπολύει δριμεία επίθεση κατά του Πατριάρχη, κατηγορώντας τον ότι αγνόησε τη βούληση της μοναστικής αδελφότητας, παραβίασε τον Καταστατικό Χάρτη της Εκκλησίας και εξαπέλυσε έναν διοικητικό πόλεμο εναντίον του ιδίου και της μονής.
Ιδιαίτερα βαρύνουσες είναι οι αναφορές του στο ουκρανικό ζήτημα. Ο αρχιμανδρίτης υποστηρίζει ότι η φιλοξενία παιδιών από την εμπόλεμη Ουκρανία στη μονή του προκάλεσε τη δυσφορία της εκκλησιαστικής διοίκησης και συνδέει ευθέως την υποδοχή νέας ομάδας ουκρανόπουλων με τις τελευταίες πειθαρχικές ενέργειες εναντίον του. Παράλληλα επικρίνει έντονα τη στάση του Πατριάρχη απέναντι στον πόλεμο, κατηγορώντας τον ότι επιδεικνύει φιλορωσικό προσανατολισμό και ότι ουδέποτε εξέφρασε έμπρακτη συμπαράσταση προς τον ουκρανικό λαό.
Στη δήλωσή του διατυπώνει ακόμη σειρά σοβαρών επικρίσεων για τον τρόπο άσκησης της εκκλησιαστικής διοίκησης, υποστηρίζοντας ότι ο Πατριάρχης καλλιεργεί διχασμό, απομακρύνει την Εκκλησία από την ευαγγελική της αποστολή και έχει μετατρέψει, κατά την έκφρασή του, την Εκκλησία της Βουλγαρίας σε όργανο ξένων γεωπολιτικών επιρροών. Δηλώνει, μάλιστα, ότι για λόγους συνειδήσεως αδυνατεί πλέον να τον αναγνωρίσει ως πνευματικό του προϊστάμενο και καταλήγει καλώντας ανοιχτά στην αποχώρησή του από τον πατριαρχικό θρόνο.
Η ανακοίνωση κορυφώνεται με έκκληση για έναν νέο «εκκλησιαστικό και λαϊκό αγώνα», προκειμένου –όπως αναφέρει– να αποκτήσει η Βουλγαρία «αληθινά ορθόδοξη και πραγματικά λαϊκή Εκκλησία», παραλληλίζοντας τη σημερινή κατάσταση με την εποχή του αγώνα κατά του Φαναριωτισμού τον 19ο αιώνα.
Η απάντηση της Ιεράς Μητροπόλεως Σόφιας υπήρξε άμεση. Με ανακοίνωση που εκδόθηκε σήμερα γνωστοποιήθηκε ότι, με απόφαση του Πατριάρχη Βουλγαρίας και Μητροπολίτου Σόφιας Δανιήλ, επιβλήθηκε στον αρχιμανδρίτη Νικάνορα το επιτίμιο της αργίας, δηλαδή πλήρης απαγόρευση τελέσεως ιεροπραξιών επί δεκαπέντε ημέρες, με ισχύ από τις 29 Ιουλίου. Ως αιτία αναφέρεται «συμπεριφορά ασυμβίβαστη προς το ιερατικό αξίωμα και τις μοναχικές επαγγελίες υπακοής», η οποία, κατά τη Μητρόπολη, υπονομεύει το κύρος της Εκκλησίας.
Η Μητρόπολη ανακοινώνει επίσης ότι σχηματίστηκε εις βάρος του η υπ' αριθ. 2/2026 εκκλησιαστική ποινική δικογραφία, η οποία θα εξεταστεί από το Εκκλησιαστικό Δικαστήριο της Ιεράς Μητροπόλεως Σόφιας. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, τρεις κληρικοί επιχείρησαν να επιδώσουν προσωπικά την απόφαση στη μονή, χωρίς όμως να τον εντοπίσουν, καθώς –όπως αναφέρεται– απουσίαζε χωρίς την ευλογία του οικείου Μητροπολίτου, με αποτέλεσμα να ενημερωθεί τηλεφωνικά για την επιβληθείσα ποινή.
Η υπόθεση αποκτά πλέον ευρύτερες εκκλησιαστικές και γεωεκκλησιαστικές προεκτάσεις, καθώς η δημόσια αντιπαράθεση μεταξύ του αρχιμανδρίτη Νικάνορος και του Πατριάρχη Δανιήλ υπερβαίνει τα όρια μιας πειθαρχικής διαφοράς και αγγίζει ευθέως τον προσανατολισμό της Βουλγαρικής Εκκλησίας απέναντι στον πόλεμο της Ουκρανίας, τις σχέσεις της με τη Ρωσική Εκκλησία και τη συνοχή του εσωτερικού της εκκλησιαστικού σώματος.
Πίσω από την κανονική διαδικασία διαγράφεται μια βαθύτερη σύγκρουση, η οποία αφορά στον προσανατολισμό της Βουλγαρικής Εκκλησίας, τη στάση της απέναντι στον πόλεμο της Ουκρανίας και τις σχέσεις της με τη Μόσχα. Υπό το πρίσμα αυτό, η επιβολή της δεκαπενθήμερης αργίας στον αρχιμανδρίτη Νικάνορα εκλαμβάνεται από πολλούς στη Βουλγαρία ως το νεότερο επεισόδιο μιας αντιπαράθεσης που δύσκολα φαίνεται να εκτονωθεί σύντομα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.