Άγιος Παντελεήμων: Ο άνθρωπος που έγινε η θεραπευτική αγκαλιά του Χριστού

Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

Κάθε εορτή ενός Αγίου αποτελεί μια ζωντανή πρόσκληση της Εκκλησίας να συναντήσουμε έναν άνθρωπο που άφησε τον Χριστό να μεταμορφώσει ολόκληρη την ύπαρξή του. Οι Άγιοι παραμένουν οι πιο πειστικοί μάρτυρες του Ευαγγελίου σε κάθε εποχή. Σήμερα η Εκκλησία μάς φέρνει ενώπιον του Αγίου ενδόξου Μεγαλομάρτυρος και Ιαματικού Παντελεήμονος, ενός νέου ανθρώπου, μορφωμένου, λαμπρού επιστήμονα και επιτυχημένου ιατρού, ο οποίος πρόσφερε στον κόσμο κάτι πολύ μεγαλύτερο από την επιστημονική του γνώση: πρόσφερε την καρδιά του.

Ο Άγιος γεννήθηκε στη Νικομήδεια της Μικράς Ασίας. Ονομαζόταν αρχικά Παντολέων, δηλαδή «ο πάντοτε λέων», ο ισχυρός και γενναίος. Η μητέρα του Ευβούλη ήταν χριστιανή και φρόντισε να σπείρει μέσα του τον σπόρο της πίστεως, ενώ ο πατέρας του Ευστόργιος παρέμενε ειδωλολάτρης. Μετά τον πρόωρο θάνατο της μητέρας του, ο νεαρός Παντολέων ακολούθησε λαμπρές ιατρικές σπουδές κοντά στον περίφημο ιατρό Ευφρόσυνο και γρήγορα απέκτησε μεγάλη φήμη στην αυτοκρατορική αυλή. Όλα προμήνυαν μια λαμπρή σταδιοδρομία. Ο Θεός, όμως, τον προόριζε για μια αποστολή ασύγκριτα υψηλότερη.

Η πρόνοια του Θεού τον οδήγησε κοντά στον πρεσβύτερο Ερμόλαο. Ο σοφός εκείνος ποιμένας άνοιξε μπροστά του έναν άλλο δρόμο, τον δρόμο της γνωριμίας με τον Χριστό. Η μεγάλη στροφή της ζωής του πραγματοποιήθηκε, όταν επικαλέσθηκε το όνομα του Ιησού επάνω σε ένα παιδί που είχε πεθάνει από δάγκωμα φιδιού και το παιδί αναστήθηκε. Το γεγονός αυτό σφράγισε ολόκληρη την ύπαρξή του. Βαπτίστηκε και έλαβε το όνομα Παντελεήμων, δηλαδή «ο πάντοτε ελεήμων». Το νέο όνομα εξέφραζε πλέον και τον νέο άνθρωπο.

Από εκείνη τη στιγμή άλλαξε και ο τρόπος με τον οποίον ασκούσε την ιατρική. Κάθε ασθενής έγινε εικόνα του Χριστού. Κάθε τραύμα έγινε ευκαιρία αγάπης. Κάθε πόνος έγινε προσευχή. Περιέθαλπε δωρεάν τους πτωχούς, επισκεπτόταν φυλακισμένους, παρηγορούσε εγκαταλελειμμένους, πρόσφερε όσα είχε σε όσους υπέφεραν. Η επιστήμη του φωτίστηκε από τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και μεταβλήθηκε σε διακονία του ανθρώπου. Έτσι απέδειξε ότι η αληθινή γνώση κορυφώνεται, όταν συναντήσει την αγάπη.

Στην εποχή μας η μορφή του Αγίου Παντελεήμονος αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα. Η ανθρωπότητα διαθέτει τεχνολογία, εξελιγμένες θεραπείες, σύγχρονα νοσοκομεία και υψηλή επιστημονική γνώση. Παράλληλα όμως αυξάνονται η μοναξιά, η αγωνία, η κατάθλιψη, η ανασφάλεια και η υπαρξιακή κόπωση. Ο άνθρωπος αναζητεί θεραπεία για το σώμα, ενώ η ψυχή του διψά για αγάπη, ελπίδα και νόημα.

Ο Άγιος Παντελεήμων υπενθυμίζει ότι η θεραπεία αρχίζει από την αγάπη. Ένα βλέμμα συμπάθειας, ένας λόγος ελπίδας, μια επίσκεψη σε έναν άρρωστο, ένα άγγιγμα γεμάτο σεβασμό, μια προσευχή που ανεβαίνει στον Θεό γίνονται πολλές φορές το ισχυρότερο φάρμακο. Η παρουσία ενός ανθρώπου που αγαπά ανακουφίζει ακόμη και εκεί όπου η ανθρώπινη δυνατότητα φθάνει στα όριά της.

Γι' αυτό και η Εκκλησία τον ονομάζει Ιαματικό. Η θεραπευτική δύναμη του Αγίου πηγάζει από τη σχέση του με τον Χριστό, τον αληθινό Ιατρό των ψυχών και των σωμάτων. Οι Άγιοι θεραπεύουν, επειδή αφήνουν τη χάρη του Θεού να ενεργεί μες από τη ζωή τους. Ο ίδιος ο Κύριος αποτελεί την πηγή κάθε θεραπείας, κάθε παρηγοριάς και κάθε ανακαινίσεως.

Η θεραπευτική αυτή παράδοση της Εκκλησίας διασχίζει τους αιώνες. Από τον Άγιο Παντελεήμονα και τους Αγίους Αναργύρους έως τον Άγιο Λουκά, Αρχιεπίσκοπο Συμφερουπόλεως και Κριμαίας, τον σπουδαίο χειρουργό του 20ού αιώνα, η Εκκλησία αναδεικνύει ανθρώπους που απέδειξαν ότι η επιστήμη και η πίστη συμπορεύονται δημιουργικά, όταν κοινός τους προορισμός είναι η διακονία του πάσχοντος ανθρώπου.

Η ζωή του Αγίου θέτει και ένα ακόμη ερώτημα προς όλους μας. Ποιο είναι το χάρισμα που μας εμπιστεύθηκε ο Θεός; Ποια είναι η προσωπική μας διακονία; Όποια κι αν είναι η απάντηση, όλα αποκτούν αιώνια αξία όταν προσφέρονται στον συνάνθρωπο. Ο γιατρός, ο εκπαιδευτικός, ο επιστήμονας, ο τεχνίτης, ο γεωργός, ο γονέας, ο κληρικός, κάθε άνθρωπος μπορεί να γίνει φορέας της αγάπης του Θεού στον χώρο όπου ζει και εργάζεται.

Η τελική σφραγίδα της ζωής του Αγίου ήταν το μαρτύριο. Ο αυτοκράτορας Μαξιμιανός απαίτησε να αρνηθεί τον Χριστό. Ο Παντελεήμων προτίμησε να προσφέρει τη ζωή του παρά να αποχωρισθεί Εκείνον που είχε γίνει η ζωή του. Ο θεραπευτής των ανθρώπων έγινε και μάρτυρας της πίστεως. Έτσι η διακονία του ολοκληρώθηκε με την υπέρτατη προσφορά.

Αγαπητοί μου,

Η μεγαλύτερη ανάγκη του ανθρώπου είναι η κοινωνία με τον Χριστό, την πηγή της ζωής. Από Εκείνον πηγάζει η ειρήνη της καρδιάς, η δύναμη της υπομονής, η ελπίδα μέσα στη δοκιμασία και η ανακαίνιση ολόκληρης της υπάρξεως. Γι' αυτό και κάθε αληθινή θεραπεία οδηγεί τελικά σε μια βαθύτερη σχέση μαζί Του.

Ας παρακαλέσουμε, λοιπόν, τον Άγιο Παντελεήμονα να ευλογεί όλους τους ιατρούς, τους νοσηλευτές, τους φαρμακοποιούς, τους διασώστες και όλους όσοι υπηρετούν με αυταπάρνηση τον πάσχοντα άνθρωπο. Ας ενισχύει κάθε ασθενή, ας στηρίζει κάθε οικογένεια που δοκιμάζεται και ας χαρίζει σε όλους μας καρδιά ελεήμονα, ώστε να γινόμαστε καθημερινά μικρές εικόνες της θεραπευτικής αγάπης του Χριστού. Γένοιτο!