Ας κρατηθούμε από το φουστάνι της Παναγίας

Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ 

Εννέα ημέρες πέρασαν από τη μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και η Εκκλησία μάς συγκεντρώνει πάλι γύρω από το πρόσωπό Της. Η σημερινή ημέρα είναι η Απόδοση της εορτής, αυτό που ο λαός μας, με τη δική του απλή και τρυφερή γλώσσα, ονομάζει «Εννιάμερα της Παναγίας». Σαν να θέλει η Εκκλησία να κρατήσει λίγο ακόμη ανοιχτή την πόρτα του Δεκαπενταύγουστου, για να μείνουμε μέσα στη χάρη και στη γλυκύτητα αυτής της μεγάλης θεομητορικής πανηγύρεως.

Η Απόδοση μιας εορτής έχει ιδιαίτερο νόημα στη λειτουργική ζωή μας. Η Εκκλησία παίρνει ένα μεγάλο γεγονός της σωτηρίας και το απλώνει μέσα στον χρόνο. Το εορτάζει την κυριώνυμη ημέρα, το κρατά ζωντανό επί ημέρες (ανάλογα με την περίπτωση) και, φθάνοντας στην Απόδοση, επαναφέρει ολόκληρη σχεδόν τη λαμπρότητα της πρώτης ημέρας. Ο χρόνος γίνεται έτσι χώρος μνήμης, προσευχής και παρουσίας. Και σήμερα στεκόμαστε πάλι μπροστά στην Κοίμηση της Θεοτόκου, έχοντας όμως περάσει εννέα ημέρες μαζί Της.

Αυτό έχει την δική του πνευματική ομορφιά. Στις 15 Αυγούστου όλα είναι πανηγυρικά. Οι ναοί γεμίζουν, οι καμπάνες ηχούν, οι εικόνες στολίζονται, τα πρόσωπα στρέφονται προς την Παναγία. Σήμερα η ατμόσφαιρα είναι ησυχότερη. Η μεγάλη πανήγυρη έχει καταλαγιάσει και μένει μέσα μας το ουσιώδες: η παρουσία της Μητέρας. Σαν ένα σπίτι που γέμισε κόσμο για μια μεγάλη οικογενειακή γιορτή και, όταν οι πολλοί αναχωρήσουν, οι πολύ δικοί μένουν ακόμη λίγο κοντά στη μητέρα του σπιτιού.

Ίσως γι’ αυτό ο λαός αγάπησε τόσο τα Εννιάμερα. Η λαϊκή ευσέβεια αισθάνθηκε πως η Παναγία χωρά στις πιο προσωπικές στιγμές του ανθρώπου. Στα προσκυνήματά της καταθέτουμε ονόματα, πόνους, αγωνίες, ευχαριστίες, πρόσωπα αγαπημένα. Άλλος ζητά υγεία, άλλος ειρήνη στο σπίτι του, άλλος παρηγοριά για έναν άνθρωπο που έφυγε, άλλος φως για μια δύσκολη απόφαση. Και κάποιος μπορεί απλώς να σταθεί μπροστά στην εικόνα της και να σωπάσει. Η Παναγία συνδέθηκε βαθιά με αυτή τη σιωπή του ανθρώπου ενώπιον του Θεού.

Το απολυτίκιο της εορτής μάς δίνει το κλειδί: «Ἐν τῇ Κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε». Η Κοίμησή της γίνεται πέρασμα προς τη ζωή και συγχρόνως ένας νέος τρόπος παρουσίας μέσα στην Εκκλησία. Εκείνη που κράτησε στην αγκαλιά της τον Χριστό, τώρα βρίσκεται ολόκληρη μέσα στο φως του Υιού της. Και από εκεί η μητρική της πρεσβεία αγκαλιάζει τον κόσμο.

Αυτό ακριβώς χρειαζόμαστε να πάρουμε μαζί μας από τα Εννιάμερα: την αίσθηση μιας παρουσίας που συνεχίζεται. Αύριο ο λειτουργικός κύκλος θα προχωρήσει. Θα έρθουν άλλες μνήμες, άλλες εορτές, άλλες ημέρες. Η Παναγία όμως θα εξακολουθεί να συνοδεύει τη ζωή της Εκκλησίας, όπως συνοδεύει μυστικά και τη ζωή καθενός μας. Άλλωστε, σε κάθε Θεία Λειτουργία το όνομά της επιστρέφει στα χείλη μας: «Τῆς Παναγίας ἀχράντου, ὑπερευλογημένης, ἐνδόξου Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μαρίας». Η Εκκλησία πορεύεται μαζί της προς τον Χριστό.

Για τον όσιο Παΐσιο τον Αγιορείτη λέγουν ότι έδωσε κάποτε μια θαυμάσια, απλή και σχεδόν παιδική συμβουλή. Όταν τον ρώτησαν: «Παππούλη, πώς να σωθώ;», εκείνος αποκρίθηκε: «Να πιαστείς από το φουστάνι της Παναγίας». Και εξηγούσε: με την απόλυτη εμπιστοσύνη που έχει ένα μικρό παιδί στη μάνα του. Άλλοι, αποδίδιουν τη φράση στον όσιο Εφραίμ τον Κατουνακιώτη. Συγκεκριμένα, όταν κάποιος αντιμετώπιζε πειρασμούς, δυσκολίες ή προβλήματα, ο Όσιος Εφραίμ συνήθιζε να λέει χαριτολογώντας, αλλά με βαθιά πίστη: «Έχεις πειρασμό; Πιάσε την Παναγιά από το φουστάνι και φώναξέ Την! Μάνα είναι, θα σε ακούσει...»

Τι όμορφη εικόνα για τη σημερινή ημέρα! Ένα παιδί μέσα στο πλήθος κρατά το φουστάνι της μάνας του. Μπορεί γύρω του να υπάρχει θόρυβος, μπορεί να φοβάται, μπορεί να αγνοεί τον δρόμο. Του αρκεί που βρίσκεται κοντά στη μάνα του. Εκείνη γνωρίζει πού πηγαίνουν. Εκείνη βλέπει πιο μακριά. Εκείνη το οδηγεί.

Έτσι κι εμείς, αγαπητοί μου. Ας κρατηθούμε από το φουστάνι της Παναγίας. Στις δύσκολες ώρες, στις αρρώστιες, στις αγωνίες για τα παιδιά και τα σπίτια μας, στις απουσίες που πονάνε, στις απογοητεύσεις, στις ώρες κατά τις οποίες ο δρόμος μπροστά μας θολώνει. Ας κρατηθούμε από εκείνη με την εμπιστοσύνη του παιδιού. Διότι η Παναγία γνωρίζει έναν δρόμο καλύτερα από κάθε άλλον: τον δρόμο που οδηγεί στον Χριστό.

Σήμερα η εορτή αποδίδεται. Οι ύμνοι της Κοιμήσεως θα σιγήσουν λειτουργικά και ο εκκλησιαστικός χρόνος θα συνεχίσει την πορεία του. Εμείς όμως μπορούμε να φύγουμε από τα Εννιάμερα κρατώντας αυτή την εικόνα μέσα μας: ένα παιδί πιασμένο από το φουστάνι της Μάνας του.

Και όταν κάποτε δυσκολέψουν πολύ τα πράγματα, όταν λιγοστέψει η δύναμή μας, όταν ακόμη και η προσευχή μας γίνει φτωχή, ας θυμόμαστε τον απλό λόγο των Αγιορειτών Οσίων και να κρατιόμαστε από το φουστάνι της Παναγίας! Έτσι θα προχωράμε σε δρόμο ασφαλή. Διότι Εκείνη ξέρει τον δρόμο προς τον Υιό της. Γένοιτο!