Η ευαγγελική περικοπή που αναγινώσκεται σήμερα στην θεία Λειτουργία, αποτελεί μία κατ’ εξοχήν παραβολική και αλληγορική διήγηση με πλούτο εικόνων και αντιθέσεων. Με αυτή την διδακτική μέθοδο, η οποία κατά την εποχή του Κυρίου ήταν ευρέως διαδεδομένη στην Παλαιστίνη, ο Χριστός βοηθεί τους ακροατές του να κατανοήσουν την διδασκαλία του και προκαλεί το ενδιαφέρον τους, για να φανερώσει στην συνέχεια το βαθύτερο νόημα των παραβολών.
Σήμερα, θα επισημάνουμε κάποια χαρακτηριστικά σημεία της περικοπής, τα οποία θα μας βοηθήσουν να την προσεγγίσουμε ουσιαστικώτερα.
Ο πλούσιος άρχοντας και ο πτωχός Λάζαρος
Τα πρόσωπα γύρω από τα οποία περιστρέφεται η διήγηση είναι ο πλούσιος άρχοντας, που ενδυόταν «πορφύραν και βύσσον», δηλαδή ιδιαιτέρως πολύτιμα ενδύματα, και ευφραινόταν καθημερινώς με δαπανηρά γεύματα· και από την άλλη ο πτωχός, ασθενής και υπομονετικός Λάζαρος, που ήταν παραπεταμένος κοντά στην θύρα της οικίας του πλουσίου, γεμάτος πληγές, και επιθυμούσε να χορτάσει από τα ψίχουλα που έπεφταν από το τραπέζι του πλουσίου. Όμως, κάποτε απέθαναν και οι δύο. Ο πτωχός μεταφέρθηκε πλησίον του Θεού, στην ουράνιο Βασιλεία· ο πλούσιος «στον τόπο της βασάνου» και του αιωνίου πυρός. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, σε εσχατολογικό πλέον επίπεδο, αλλάζουν εκ θεμελίων τα δεδομένα της εγκόσμιας ζωής τους. Ο Λάζαρος ευφραίνεται και χαίρει κατά Θεόν, ενώ ο πλούσιος υποφέρει και οδυνάται.
Το νόημα της παραβολής
Εκ πρώτης όψεως θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει ότι η εν λόγω παραβολή αφορά απλώς και μόνον στην επισήμανση των κοινωνικών ανισοτήτων, την στηλίτευση της αδικίας, την κατάκριση του πλούτου, τον έπαινο της πτωχείας και την σωστή και δίκαιη κατανομή των αγαθών μεταξύ των ανθρώπων. Φυσικά το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο της ανθρώπινης ζωής δεν είναι αδιάφορο για τον Χριστό, αφού διδάσκει και ενεργεί ως Σωτήρας των ανθρώπων μέσα στις συγκεκριμένες συνθήκες της καθημερινότητάς τους. Όμως, δεν είναι αυτός ο πρωταρχικός στόχος Του, γιατί ο Χριστός δεν είναι κάποιος κοινωνικός αναμορφωτής και διδάσκαλος, αλλά ο Υιός του ζώντος Θεού, ο Οποίος ήλθε στον κόσμο όχι απλώς για να καλυτερεύσει τις συνθήκες της ζωής, αλλά για να γίνει ο ίδιος η ζωή μας.
Ως εκ τούτου, στην παραβολή δεν καταδικάζονται τα υλικά αγαθά ή ο πλούσιος, επειδή είναι πλούσιος. Κατά παρόμοιο τρόπο δεν επαινείται και δεν δικαιώνεται ενώπιον του Θεού ο Λάζαρος, εξαιτίας της ασθενείας και πτωχείας του. Στην περίπτωση αυτή, η διήγηση θα κατέληγε σε συμπεράσματα κοινωνικής παραδοξολογίας και θεολογικής αστοχίας, σαν να είναι ο πλούτος ή η πτωχεία το ύψιστο κριτήριο της πνευματικής καταστάσεως του ανθρώπου.
Η σωστή χρήση του πλούτου
Υπάρχουν άνθρωποι πλούσιοι, με εξουσία και δύναμη κοινωνική, τους οποίους διέπει αληθινή σεμνότητα και μετριοφροσύνη και αναδεικνύονται με τα έργα και το ήθος τους πρότυπα αγάπης. Χωρίς να διατυμπανίζουν τις αγαθοεργίες τους, βοηθούν και ενισχύουν ποικιλοτρόπως αναξιοπαθούντες συνανθρώπους και το φιλανθρωπικό έργο της Εκκλησίας. Και έπειτα, υπάρχουν πτωχοί με ασέβεια προς τον Θεό, με απαιτήσεις παράλογες και απρεπή συμπεριφορά προς τους άλλους. Επομένως, η σωστή χρήση του πλούτου και η συνετή αντιμετώπιση της πτωχείας αναδεικνύουν τον άνθρωπο αληθινά πιστό ενώπιον του Θεού.
Ο Ψαλμωδός στον 33ο Ψαλμό μας υπενθυμίζει αυτό που η ανθρώπινη σκέψη από αρχαιοτάτων χρόνων έχει επισημάνει, ότι πλούσιοι που στηρίζονταν στα πλούτη τους κατάντησαν πένητες. Αυτοί, όμως, που στήριξαν τις ελπίδες τους στον Κύριο και τον αναζητούσαν με πόθο, δεν θα στερηθούν κανένα αγαθό. Είθε, παντοτινά στην ζωή μας, στην ευτυχία και την δυστυχία, την θλίψη και την χαρά να αναζητούμε τον Κύριο, για να γεμίζει η ύπαρξή μας από το Φως του Προσώπου Του.
Αρχιμ. Ν. Κ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.