Ἐπιστολή στόν Ἐπίσκοπο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Φιλαδελφείας

Μεταξύ τῶν Ἐπιστολῶν πού ἔστειλε ὁ Χριστός, διά τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου, στούς Ἐπισκόπους τῶν Ἐκκλησιῶν τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ὅπως φαίνεται στό βιβλίο τῆς Ἀποκαλύψεως τοῦ Ἰωάννου, συγκαταλέγεται καί ἡ ἕκτη Ἐπιστολή πού ἔστειλε στόν Ἐπίσκοπο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Φιλαδελφείας. Γράφεται:

«Καί στόν ἄγγελο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Φιλαδελφείας γράψε: Αὐτά λέει ὁ ἅγιος πού τηρεῖ τίς ὑποσχέσεις Του, πού ἔχει τό κλειδί τοῦ Δαυΐδ, καί ὅταν ἀνοίγη κανείς δέν μπορεῖ νά κλείση, καί ὅταν κλείνη, κανένας δέν μπορεῖ νά ἀνοίξη. Γνωρίζω τά ἔργα σου. Ἔχεις μικρή δύναμη καί ὅμως τήρησες τόν λόγο μου καί δέν μέ ἀρνήθηκες. Γι’ αὐτό ἄνοιξα μπροστά σου μιά πόρτα πού κανένας δέν μπορεῖ νά κλείση. Θά σοῦ παραδώσω ἐκείνους πού εἶναι συναγωγή τοῦ σατανᾶ καί ἰσχυρίζονται πώς εἶναι Ἰουδαῖοι, ἀλλά δέν εἶναι καί λένε ψέματα. Αὐτούς θά τούς κάνω νά ἔλθουν καί νά γονατίσουν ταπεινωμένοι μπροστά σου καί νά μάθουν ὅτι ἐγώ ἐσένα ἀγάπησα. Ἐπειδή τήρησες τόν λόγο μου πού συνιστοῦσε ὑπομονή καί ἐγώ θά σέ διαφυλάξω ἀπό τόν μελλοντικό πειρασμό πού θά ἔλθη στόν κόσμο, γιά δοκιμασία ὅλων τῶν κατοίκων τῆς γῆς. Ἔρχομαι γρήγορα. Κράτα σταθερά αὐτό πού ἔχεις, γιά νά μήν ἀφαιρέση κανείς τό στεφάνι σου. Τόν νικητή τοῦ διαβόλου θά τόν κάνω στύλο στόν ναό τοῦ Θεοῦ μου, καί ποτέ δέν θά βγῆ ἔξω. Καί θά γράψω ἐπάνω του τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ μου καί τό ὄνομα τῆς πόλης τοῦ Θεοῦ μου, τῆς νέας Ἰερουσαλήμ, πού κατεβαίνει ἀπό τόν οὐρανό, ἀπό τόν Θεό μου. Θά γράψω καί τό καινούργιο μου ὄνομα. Ὅποιος ἔχει αὐτιά ἄς ἀκούσει τί λέει τό Πνεῦμα στίς Ἐκκλησίες» (Ἀπ. γ΄, 14-22).

Ἡ Φιλαδέλφεια τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἱδρύθηκε ἀπό τόν Ἄτταλο τόν Β΄, τόν Φιλάδελφο, Βασιλέα τῆς Περγάμου καί ἀπό ἐκεῖ ἔχει καί τό ὄνομά της. Βρισκόταν νοτιοανατολικῶς τῶν Σάρδεων σέ μιά ἡφαιστειογενῆ τοποθεσία καί μάλιστα καταστράφηκε ἀπό ἕναν δυνατό σεισμό τό ἔτος 17 μ.Χ. Ἐπί τῆς ἐποχῆς τοῦ Αὐτοκράτορος Τιβερίου προσέλαβε τό νέο ὄνομα Νεοκαισάρεια, καί προστέθηκε τό ὄνομα Φλαβία ἐπί τῆς ἐποχῆς τοῦ Οὐεσπασιανοῦ. Ἡ Ἐπιστολή αὐτή ἔχει ὁμοιότητες μέ τήν Ἐπιστολή πρός τόν Ἐπίσκοπο Σμύρνης, ἐπειδή ἐπαινεῖται ὁ Ἐπίσκοπος καί οἱ Ἰουδαῖοι χαρακτηρίζονται «συναγωγή τοῦ σατανᾶ».

Ὁ Χριστός διαβεβαιώνει τόν Ἐπίσκοπο τῆς Φιλαδέλφειας ὅτι εἶναι «ἅγιος» καί «ἀληθινός». Τό ἅγιος δηλώνει ὅτι εἶναι ἅγιος, κατά τήν φύση Του, «ὡς αὐτοαγιωσύνη» καί τό «ἀληθινός» εἶναι «ὡς οὐσιώδης ἀλήθεια» πού κρατᾶ τίς ὑποσχέσεις Του. Συγχρόνως, τονίζεται ὅτι εἶναι καί Κύριος γιατί Αὐτός κρατᾶ τό κλειδί τοῦ Δαυίδ, πού εἶναι ἡ Βασιλεία Του, γιατί τό κλειδί μιᾶς Βασιλείας καί μιᾶς οἰκίας εἶναι «ἐξουσίας σύμβολον», ἐπειδή Αὐτός πού ἔχει τήν ἐξουσία νά κλείνη καί νά ἀνοίγη τήν θύρα, αὐτός πιστεύεται καί στόν οἶκο, εἶναι Κύριος τοῦ Οἴκου.

Ὁ Χριστός εἶναι ἀληθινός Θεός καί ἀληθινός ἄνθρωπος καί γι’ αὐτό ἔχει ἐξουσία καί στόν οὐρανό καί στήν γῆ. Καί βέβαια Αὐτός εἶναι ὁ Κύριος τῆς Ἐκκλησίας, ἡ Κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως Τόν χαρακτηρίζει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στίς Ἐπιστολές του. Τό ὅτι ἐδῶ αὐτοχαρακτηρίζεται ὁ Χριστός ἅγιος καί ἀληθινός, εἶναι γιατί ἀπαντᾶ στίς αἱρέσεις πού θά ἐμφανισθοῦν στήν ἱστορία. Ἔτσι, κατά τούς ἑρμηνευτές, εἶναι ἀληθινός Θεός «κἄν μή βούληται τοῦτο Νεστόριος», καί ἀληθινός ἄνθρωπος, ἄνθρωπος ὄχι κατά φαντασία «εἰ καί δυσχεραίνει ὁ θεοστυγής Εὐτυχής». Ἐπίσης, εἶναι ἀληθινός Θεός, «οὐ κατά ἀναφοράν», ὅπως λένε ἀνόητα οἱ Νεστοριανοί, καί εἶναι ἀληθινός ἄνθρωπος «οὐ κατά δόκησιν καί φαντασίαν», ὅπως λένε οἱ Εὐτυχιανοί καί οἱ Μανιχαῖοι.

Ἐπίσης, στήν Ἐπιστολή αὐτή γίνεται λόγος γιά τήν νέα Βασιλεία σέ σχέση μέ τήν Βασιλεία τοῦ Δαυίδ στήν Παλαιά Διαθήκη. Ὁ Δαυίδ βασίλευε στόν αἰσθητό Ἰσραήλ, ἐνῶ ὁ Χριστός βασιλεύει στόν αἰσθητό καί τόν πνευματικό Ἰσραήλ. Ὁ νέος Ἰσραήλ τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ εἶναι ὁ Χριστιανικός λαός, καί συγκεκριμένα οἱ ἅγιοι πού βλέπουν τήν δόξα τοῦ Θεοῦ καί ἔχουν τήν δύναμη καί τήν ἐξουσία ἐπάνω στόν διάβολο, ὁ ὁποῖος πολεμᾶ τήν Ἐκκλησία.

Ἀκόμη στήν Ἐπιστολή αὐτή ὁ Χριστός λέγει ὅτι γνωρίζει τά ἔργα τοῦ Ἐπισκόπου τῆς Φιλαδελφείας, ὅτι ἔχει μικρές δυνάμεις, ἀλλά βλέπει τίς καλές προθέσεις του καί δέν ἀπαιτεῖ ὑπερβολικά πράγματα. Ἔμεινε πιστός στόν λόγο του καί δέν τόν ἀρνήθηκε, παρά τίς μικρές του δυνάμεις. Ὅμως, Αὐτός εἶναι μεγαλοδύναμος καί λέγει κάτι καταπληκτικό: «Ἰδού δέδωκα ἐνώπιόν σου θύραν ἀνεωγμένην», τήν ὁποίαν κανείς δέν μπορεῖ νά κλείση. Αὐτό συναρτᾶται μέ αὐτό πού εἶπε προηγουμένως, ὅτι Αὐτός ἔχει τά κλειδιά τῆς Βασιλείας τοῦ Δαυίδ καί ὅταν ἄνοίγη, κανείς δέν μπορεῖ νά κλείση καί ὅταν κλείνη, κανείς δέν μπορεῖ νά ἀνοίξη. Ἡ ἀνοιχτή θύρα εἶναι «ἡ τοῦ διδασκαλικοῦ κηρύγματος εἴσοδος» πού ἀνοίχθηκε καί κανείς πειρασμός δέν μπορεῖ νά τήν κλείση. Μέ αὐτό ἐννοεῖται καί ἡ θύρα τῶν ἀποκαλύψεων τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ, πού σημαίνει ὅτι ὁ Θεός ἀποκαλύπτει στούς ἁγίους Του τά μυστήρια τῆς Βασιλείας τῶν οὐρανῶν.

Ἐπί πλέον, γιά τίς μικρές δυνάμεις πού ἔχει ὁ Ἐπίσκοπος καί τίς ἀφιέρωσε στόν Θεό, καί μάλιστα δέν Τόν ἀρνήθηκε, θά τόν ἀμείψη μέ τήν μετάνοια καί τήν ἐπιστροφή αὐτῶν πού ἀνήκουν στήν «συναγωγή τοῦ σατανᾶ». Καί στήν πόλη τῆς Φιλαδέλφειας ὁ σατανᾶς ἔχει τήν συναγωγή του. Πρόκειται γιά Ἰουδαίους, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται ὅτι ἀνήκουν στόν λαό τοῦ Θεοῦ, ἀλλά ψεύδονται, ἀφοῦ ἀνήκουν στήν σύναξη τοῦ σατανᾶ.

Ὅμως, θά ἐπέμβη ὁ Θεός καί θά τούς κάνη νά ἐπιστρέψουν στήν Ἐκκλησία. Αὐτό σημαίνει ὅτι αὐτοί θά ἔλθουν νά προσκυνήσουν στά πόδια τοῦ Ἐπισκόπου καί θά γνωρίσουν ὅτι αὐτόν τόν ἀγάπησε ὁ Θεός. Γίνεται πάντοτε ἀγώνας τοῦ σατανᾶ ἐναντίον τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά ἡ δύναμη τοῦ Χριστοῦ εἶναι ὑπερτέρα, καί πάντοτε νικᾶ τόν διάβολο, ὁ ὁποῖος ὑποτάσσεται στούς φίλους καί ἀγαπητούς στόν Θεό.
Ἔτσι, καταλαβαίνουμε ὅτι ἡ Ἐκκλησία βρίσκεται σέ διαρκῆ πολεμική κατάσταση μέ τόν κόσμο, ἐπειδή εἶναι τό ἀληθινό Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, καί ὁ διάβολος καί ὁ κόσμος δέν τό ἀντέχει αὐτό. Προηγουμένως, τονίσθηκε ὁ πειρασμός ἀπό τούς Ἰουδαίους πού εἶναι ἡ «συναγωγή τοῦ σατανᾶ», στήν συνέχεια προαναγγέλλει ἄλλον πειρασμό πού ἔρχεται. Εἴτε πρόκειται γιά διωγμό πού ἔγινε ἐπί Δομετιανοῦ, ὁ ὁποῖος ἦταν διάδοχος τοῦ Νέρωνα, εἴτε ἐννοεῖ τήν κίνηση τοῦ Ἀντιχρίστου πρίν τό τέλος τοῦ κόσμου. Ὅμως, τόν διαβεβαιώνει ὅτι ἐπειδή μέχρι τότε ἔδειξε ὑπομονή, γι’ αὐτό καί Αὐτός θά τόν διαφυλάξη «ἐκ τῆς ὥρας τοῦ πειρασμοῦ», πού πρόκειται νά ἔλθη σέ ὅλη τήν οἰκουμένη γιά ὅλους τούς κατοίκους τῆς γῆς.

Ὁ Χριστός εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχήν Κύριος τοῦ κόσμου. Αὐτός δημιούργησε τόν κόσμο, Αὐτός τόν κατευθύνει. Αὐτός ὁ Χριστός ἀνέχεται καί τήν ἐνέργεια τοῦ διαβόλου καί τῶν φίλων του, ἐπειδή εἶναι καί αὐτός ἐλεύθερος, ἀλλά ὁ Χριστός κυβερνᾶ καί διευθύνει τόν κόσμο, καί στήν κατάλληλη περίπτωση θά ἐπέμβη ἀποτελεσματικά καί θά προφυλάξη τούς φίλους Του. Γι’ αὐτό τοῦ λέει: «Ἔρχομαι ταχύ• κράτει ὅ ἔχεις, ἵνα μηδείς λάβῃ τόν στέφανόν σου». Ὁ Ἐπίσκοπος καί κάθε Χριστιανός μέ τό βάπτισμα ἔχει τήν πίστη του στόν Θεό, πού εἶναι μεγάλος θησαυρός. Αὐτήν τήν πίστη πρέπει νά τήν κρατᾶ καθαρή, ἄσπιλη, γιά νά μή χάση τόν στέφανο τῆς ὑπομονῆς.

Ὁ Χριστός δέν μᾶς ὑποσχέθηκε μιά ἤρεμη χριστιανική ζωή, ἀλλά προανήγγειλε πειρασμούς, πολέμους, διωγμούς, γιατί ἔτσι δοκιμάζεται ἡ πίστη μας. Ἐκεῖνο, ὅμως, πού ὑποσχέθηκε εἶναι ὅτι θά εἶναι κοντά μας, θά βλέπη τόν ἀγώνα μας, θά μᾶς ἐνισχύη καί στήν κατάλληλη στιγμή θά ἐπεμβαίνη δυναμικά καί θά βραβεύη τίς προσπάθειές μας. Ἡ ἐπιβεβαίωση στόν Ἐπίσκοπο τῆς Φιλαδελφείας εἶναι ὅτι θά τόν κάνη στύλο στόν Ναό τοῦ Θεοῦ, δηλαδή ὁ νικητής τῶν ἀντιθέτων δυνάμεων θά καταστῆ στύλος καί ἑδραίωμα τῆς Ἐκκλησίας, θεμέλιο τῆς ἀληθείας, θά ἀνήκη στούς πιστούς πού δέν θά βγοῦν ἀπό τόν Ναό αὐτόν.

Ἐπίσης, κάνει λόγο γιά τήν νέα Ἱερουσαλήμ πού κατεβαίνει ἀπό τόν οὐρανό ἀπό τόν Θεό, πού εἶναι ἡ θεία γνώση, πού ἄρχισε ἀπό τούς ἀγγέλους καί κατέβηκε σέ ἐμᾶς, καί ἑνωθήκαμε μαζί τους ἐν Χριστῷ. Ὁ Θεός ἀποκάλυψε τό ὄνομά Του πού θά γραφῆ στίς καρδιές μας καί αὐτή εἶναι ἡ γνώση τοῦ Θεοῦ. Εἶναι πολύ σημαντική ἡ διαβεβαίωση ὅτι θά «γράψω ἐπ’ αὐτόν τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ μου, καί τό ὄνομα τῆς πόλεως τοῦ Θεοῦ μου, τῆς καινῆς Ἱερουσαλήμ ἥ καταβαίνει ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπό τοῦ Θεοῦ μου, καί τό ὄνομά μου τό καινόν». Ἡ νέα Ἱερουσαλήμ πού κατεβαίνει ἀπό τούς οὐρανούς, εἶναι ἡ πόλη τοῦ Θεοῦ, καί τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ καί τῆς νέας Ἱερουσαλήμ, θά γραφῆ ἐπάνω στόν Ἐπίσκοπο, καί σέ αὐτούς πού ζοῦν ἐν Χριστῷ. Ὅλη αὐτή ἡ νέα πραγματικότητα εἶναι ἡ κοινωνία τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν Θεό, ἡ γνώση τῆς θεολογίας πού θά ἐγγραφῆ μέσα στήν καρδιά τοῦ ἀνθρώπου.

Αὐτή εἶναι ἡ μεγάλη δόξα πού θά ἀποκτήσουν ὅσοι κάνουν ὑπομονή στούς πειρασμούς καί προσφέρουν τίς μικρές τους δυνάμεις στόν Θεό.

Ὁ Μητροπολίτης
+ Ὁ Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱερόθεος