Κύριε Πρόεδρε τῆς Συνεδρίας, ἐλλογιμώτατε Πρόεδρε τῆς ΠΕΘ, ἀγαπητοί Πατέρες, ἐλλογιμώτατοι κ. Καθηγητές, ἀγαπητοί Σύνεδροι.
Εὐχαριστῶ γιά τήν πρόσκληση νά συμμετάσχω στό Συνέδριό σας ὡς εἰσηγητής καί σᾶς συγχαίρω γιά τήν ὅλη προσφορά σας στήν Ἐκκλησία καί στήν Παιδεία. Τό θέμα τό ὁποῖο θά σᾶς παρουσιάσω, σύμφωνα μέ τό πρόγραμμα τοῦ Συνεδρίου, εἶναι: «Ὁ θεολόγος καθηγητής, διδάσκοντας τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν στά Σχολεῖα».
Ὁμιλία, Δημαρχεῖο Κονίτσης, 12 Ἰουλίου 2026, ἡμέρα ἑορτῆς τοῦ ἁγίου Παϊσίου
Εὐχαριστῶ θερμότατα τόν Μητροπολίτη Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανῆς καί Κονίτσης κ. Ἀλέξιο γιά τή πρόσκλησή του νά ἔλθω μετά ἀπό πολλά χρόνια στήν Κόνιτσα, καί μάλιστα αὐτήν τήν σημαντική ἡμέρα τῆς ἑορτῆς τοῦ ἁγίου Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου, πού δόξασε τήν Ἐκκλησία μέ τήν ζωή του, τούς λόγους του, τά θαύματά του, τήν προσευχή του.
Ἡ ἔμφυλη βία καί οἱ γυναικοκτονίες εἶναι σαφῶς ἀκραῖα ἐγκληματικά περιστατικά, ἀλλά παράλληλα ἐκφράζουν μιά βαθύτερη ὑπαρξιακή καί ψυχική ρωγμή. Δέν γεννιοῦνται μόνο ἀπό τήν πρόθεση ἐπιβολῆς, ἀλλά ἀπό τήν ἀδυναμία τοῦ ἀνθρώπου νά σταθεῖ ἀπέναντι στήν ἐλευθερία τοῦ ἄλλου χωρίς νά τήν ἑρμηνεύσει ὡς ἀπειλή.
Οἱ εἰκόνες πού ἀποτυπώνονται στόν χάρτη τῆς φαντασίας μας, εἴτε διατηροῦνται ὅπως τίς προσέλαβε καί τίς διαβίβασε σ’ αὐτόν ἡ ὅραση ἤ καί ὁποιαδήποτε ἄλλη ἀπό τίς σωματικές αἰσθήσεις, εἴτε σχηματοποιήθηκαν πάνω σ’ αὐτόν μετά ἀπό ἀνασύνθεση πού πραγματοποίησαν τά ἐνεργά μέσα μας πάθη, εἶναι στοιχεῖα πού καθορίζουν τήν ποιότητα τῆς ζωῆς μας, τήν ψυχική, ἀλλά καί τήν πνευματική μας ὑγεία ἤ νοσηρότητα. Ὁ φιλοκαλικοί Πατέρες δίνουν μεγάλη σημασία στήν διατήρηση καθαρῆς τῆς φαντασίας ἀπό «ψυχοβλαβεῖς εἰκόνας». Ὁ ἅγιος Νικόδημος μάλιστα γράφει στό βιβλίο του «Συμβουλευτικόν ἐγχειρίδιον»: «Γίνωσκε ὅτι ἐάν τυποῖς εἰς τόν πίνακα καί χάρτην τῆς φαντασίας σου ὡραίας καί εὐπρεπεῖς εἰκόνας, ἔχεις νά ἐπαινεθῇς ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως, ὅτε ἀποκαλυφθήσεται ὅσα ἕκαστος ἐν τῷ κρυπτῷ φαντάζεται· ἐάν δέ τυποῖς εἰς αὐτόν εἰκόνας ἀτόπους καί ἀπρεπεῖς, ἔχεις τότε νά κατακριθῇς»(σ. 107).
Ἡ διάκριση τῆς ἐπιστήμης ἀπὸ τὴν ψευδοεπιστήμη δὲν εἶναι ἕνα θεωρητικὸ πρόβλημα τῆς ἐπιστημολογίας, δηλαδὴ τοῦ κλάδου τῆς φιλοσοφίας ποὺ μελετᾶ τὴν φύση, τὶς πηγές, τὰ ὅρια καὶ τὴν ἐγκυρότητα τῆς ἐπιστημονικῆς γνώσης. Εἶναι ἕνα πρακτικὸ πρόβλημα, μέσα στὴν καθημερινότητά μας, τὸ ὁποῖο ἄν δέν λυθῆ ὄχι ἁπλά ἀπειλεῖ, ἀλλὰ καὶ κάποιες φορές καταστρέφει τὴν σωματικὴ καὶ τὴν ψυχικὴ ὑγεία ὁρισμένων εὔπιστων ἀνθρώπων.
Αὐτές τίς ἡμέρες, λόγω τοῦ θανάτου τοῦ τραγουδιστῆ Γιώργου Μαζωνάκη, ἀκούσαμε πολλές φορές ὅτι οἱ γιατροί πού τούς εἶχε ἐπισκεφθῆ δέν εἶχαν εἰδικότητα νά κάνουν τίς συγκεκριμένες θεραπεῖες πλασμαφαίρεσης καί γι’αὐτό τούς χαρακτήριζαν ψευτογιατρούς καί κομπογιαννίτες. Βέβαια, ὁ ἰατρός ἀσκεῖ τήν ἰατρική ἐπιστήμη, ὕστερα ἀπό μαθητεία σέ ἐπιστήμονες ἰατρούς, μέ ἐκπαίδευση καί μέ εἰδίκευση καί προσπαθεῖ νά θεραπεύση τούς ἀνθρώπους μέ τά δεδομένα τῆς ἐπιστήμης.
Ἡ λατρεία συνδέεται ἀναπόσπαστα μέ τό κήρυγμα. Αὐτό τό βλέπουμε στόν «Μυστικό Δεῖπνο» τοῦ Χριστοῦ μέ τούς Μαθητές Του, ὅπου συνδέθηκε ὁ Μυστικός Δεῖπνος μέ τήν διδασκαλία. Αὐτό τό συναντᾶμε στήν πρώτη Ἐκκλησία τῶν Ἱεροσολύμων, ἀλλά αὐτό περιγράφεται στούς λεγομένους Ἀπολογητές καί σέ ὅλη τήν μεταγενέστερη ἐκκλησιαστική παράδοση.