Σήμερα, Σάββατο 7 Μαρτίου 2026, το απόγευμα, στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι τελέστηκε ο Εσπερινός της Β’ Κυριακής των Νηστειών. Παραθέτουμε το σχετικό βίντεο.
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ:
Σήμερα, Σάββατο 7 Μαρτίου 2026, το απόγευμα, στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι τελέστηκε ο Εσπερινός της Β’ Κυριακής των Νηστειών. Παραθέτουμε το σχετικό βίντεο.
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ:
Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας
Η Β΄ Κυριακή της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, έναν από τους σπουδαιότερους Πατέρες της Εκκλησίας μας. Η θεολογία του έγινε βίωμα και τρόπος ζωής για όλους όσους αναζητούν την ένωση με τον Θεό. Ο Άγιος διδάσκει ότι η εν Χριστώ ζωή αποτελεί μια συνεχή πορεία κάθαρσης, φωτισμού και θέωσης, που κορυφώνεται στη θέα του ακτίστου φωτός.
«Μπῆκε πάλι ὁ ᾿Ιησοῦς στὴν Καπερναοὺμ καὶ διαδόθηκε ὅτι βρίσκεται σὲ κάποιο σπίτι. ᾿Αμέσως συγκεντρώθηκαν πολλοί, ὥστε δὲν ὑπῆρχε χῶρος οὔτε κι ἔξω ἀπὸ τὴν πόρτα· καὶ τοὺς κήρυττε τὸ μήνυμά του».
Μητροπολίτου Ναυπάκτου & Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

Ἡ ἑορτή τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, κατά τήν Β΄ Κυριακή τῶν Νηστειῶν μᾶς ὑπενθυμίζει τήν μεγάλη ἀξία τοῦ ἱεροῦ ἡσυχασμοῦ ὡς τῆς βάσεως τῆς Ὀρθοδόξου θεολογίας, πού διαφέρει σαφῶς ἀπό τήν δυτική σχολαστική θεολογία ἡ ὁποία δημιούργησε πολλά προβλήματα στήν Δύση μέ τήν Μεταρρύθμιση, τόν Διαφωτισμό, τόν Ρομαντισμό, τόν Γερμανικό ἰδεαλισμό, τόν Ὑπαρξισμό κλπ.
Του π. Δημητρίου Μπόκου
Ποτέ δεν παύει η Εκκλησία να εμφορείται από τη βαθύτατα ορθόδοξη αυτοσυνειδησία της και να τη διακηρύττει όπου δει με πλήρη, ακριβή και ξεκάθαρη επίγνωση.
Παράδοξα δρώμενα ξετυλίγονται μέσα στα στιγμιότυπα από τη ζωή και δράση του Χριστού, που χαρακτηρίζουν και νοηματοδοτούν την περιρρέουσα λειτουργική ατμόσφαιρα της Β΄ Κυριακής των Νηστειών. Κάποιοι χεροδύναμοι Ιουδαίοι τολμούν το εξής τρελό: Εξαιτίας της πολυκοσμίας γύρω και μέσα στην οικία όπου βρίσκεται ο Ιησούς και, μη βρίσκοντας άλλη πρόσβαση, τρυπούν τη στέγη για να κατεβάσουν από εκεί με σκοινιά, μπροστά σ’ Εκείνον, το φορείο μ’ έναν παράλυτο συγγενή τους. Έτσι βρίσκουν τρόπο να παρακάμψουν τον συνωστισμό του πλήθους και να πλησιάσουν τον παράξενο εκείνον Δάσκαλο, ο οποίος, περιοδεύοντας σε πόλεις και χωριά, δείχνει με πρωτάκουστα κηρύγματα και πράξεις θαρραλέες και θαυμαστές ότι ο Ίδιος είναι η Αλήθεια και η Ζωή. Τελικά, μέσα από την διήγηση του κατά Μάρκον Ευαγγελίου (2, 1-12), φαίνεται πανηγυρικά ότι ο Ναζωραίος εκείνος πρώην ξυλουργός, στην πραγματικότητα δεν ήταν άλλος από τον πολυαναμενόμενο Μεσσία, τον Ποιητή και Πλάστη και Προνοητή του Κόσμου, τον πριν και μετά από την απειρότητα του χρόνου και της λογικής μας Εξουσιαστή του Σύμπαντος.ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ
ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
Κυριακή Β΄ Νηστειών
(Γρηγορίου του Παλαμά), 8/3/2026
Του π. ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΠΟΜΟΝΗ
Δεύτερη Κυριακὴ τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς σήμερα καὶ ἡ Ἐκκλησία μας θυμᾶται καὶ τιμᾶ τὸν μεγάλο Ἅγιο καὶ κορυφαῖο Πατέρα τῆς Ἐκκλησίας μας, Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. Εἶναι αὐτός, ὁ ὁποῖος ἀνακεφαλαίωσε ὅλη τὴν ὀρθόδοξη θεολογία καὶ τεκμηρίωσε μὲ τὸν λόγο, ἀλλὰ κυρίως μὲ τὴν ἁγιότητά του, τὴν διαρκῶς παροῦσα ἄκτιστη ἐνέργεια τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία, ὡς φῶς λαμπρύνει τὸν πνευματικὸ ἀγωνιστὴ καὶ τὸν ὁδηγεῖ στὴ θέωση.
Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου - Καθηγητού
Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού
Η λέξη Ησυχασμός παράγεται από το ρήμα ησυχάζω που σημαίνει βρίσκομαι σε κατάσταση σιγής, ηρεμίας και αυτογνωσίας. Ο ησυχαστής μοναχός, αλλά και λαϊκός, πλημμυρισμένος από θείο έρωτα, προσπαθεί να αποβάλλει κάθε κοσμική ενασχόληση και σκέψη, αποζητά την ησυχία και επικεντρώνεται στη μνήμη του Θεού, λέγοντας αδιάλειπτα την νοερά προσευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον με τον αμαρτωλό». Η άσκηση αυτή καθαρίζει την καρδιά από κάθε πάθος και το νου από τους ακάθαρτους λογισμούς, τους οποίους υπαγορεύουν οι δαίμονες. Ο ησυχαστής έτσι αποκτά «νουν Χριστού», όπως είπε ο απόστολος Παύλος. Το μυαλό του, η καρδιά του, οι αισθήσεις του και γενικά ολόκληρη η ψυχοσωματική του υπόσταση γεμίζει από την άκτιστη χάρη και την παρουσία του Θεού, τον καθαρίζει από τους ρύπους της αμαρτίας, τον αγιάζει, τον καθιστά μέτοχο των ακτίστων ενεργειών του Θεού. Με την συνεχή άσκηση ο ησυχαστής αισθάνεται με τις σωματικές του αισθήσεις, βλέπει με τα σωματικά μάτια του το άκτιστο θείο φως, αυτό το φως που είδαν οι άγιοι απόστολοι στο όρος Θαβώρ.
Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού
Η αττική γη ανέδειξε, σε όλες τις ιστορικές περιόδους, μια πλειάδα αγίων, οι οποίοι λαμπρύνουν το αγιολογικό στερέωμα της Εκκλησίας μας. Ένας από αυτούς είναι και ο Όσιος Λαυρέντιος από τα Μέγαρα, κτήτορας της ιεράς και σεβασμίας Μονής Φανερωμένης Σαλαμίνας.
«Στην Παναγία μας χρωστούμε τη σωτηρία μας», υπογράμμισε ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος, απευθυνόμενος στους πιστούς της Ενορίας Αγίου Σπυρίδωνος, στο Kingsford του Σύδνεϋ, μετά την τέλεση της Ακολουθίας της Β’ Στάσεως των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο, το εσπέρας της Παρασκευής, 6 Μαρτίου 2026.
Το εσπέρας της Παρασκευής, 6ης Μαρτίου 2026, ο Σεβ. Μητροπολίτης Δωδώνης κ. Χρυσόστομος, πρώτη φορά μετά την περιπέτεια της υγείας του, μετέβη στη Μονή Αγίου Διονυσίου εν τη πόλει της Ζακύνθου, όπου χοροστάτησε κατά την ιερά Ακολουθία των Β΄ Χαιρετισμών.
[βίντεο: Τζίμης Πυριόχος]
Την Έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου επισκέφθηκε σήμερα, Παρασκευή, 6 Μαρτίου 2026, ο Πρέσβυς της Νέας Ζηλανδίας στην Άγκυρα, Εξοχ. κ. Greg Lewis.
Ο Εξοχ. κ. Lewis έγινε εγκάρδια δεκτός από την Α.Θ.Παναγιότητα τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, με τον οποίο είχαν εποικοδομητική συζήτηση.
_________
Φωτό: Νίκος Παπαχρήστου
Κατά την Ακολουθία της Β’ Στάσης των Χαιρετισμών προς την Υπεραγία Θεοτόκο, απόψε, Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026, χοροστάτησε από το Παραθρόνιο, στον Π. Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, ο Σεβ. Μητροπολίτης Φιλαδελφείας κ. Μελίτων.
Στο τέλος της Ακολουθίας ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος καλωσόρισε προσκυνητές από την Βόρειο Ελλάδα, απευθυνόμενος προς αυτούς με λόγους πατρικούς.
«Νηδύϊ τον Λόγον υπεδέξω, τον πάντα βαστάζοντα εβάστασας, γάλακτι εξέθρεψας, νεύματι τον τρέφοντα, την οικουμένην άπασαν, Αγνή ώ ψάλλομεν. Τον Κύριον υμνείτε τα έργα, και υπερυψούτε, εις πάντας τους αιώνας».
«Ἰατῆρα τῶν ἀνθρώπων ἡ κυήσασα, χαῖρε, Θεόνυμφε. Ἡ ράβδος ἡ μυστική, ἄνθος τὸ ἀμάραντον ἡ ἐξανθήσασα. Χαῖρε, Δέσποινα, δι’ ἧς χαρᾶς πληρούμεθα καὶ ζωήν κληρονομοῦμεν» (Ζ’ Ὠδή τοῦ Κανόνα τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου)
«Χαῖρε, Νύμφη τοῦ Κυρίου, σύ, ἡ ὁποία ἐγέννησες τὸν Ἰατρόν τῶν (ψυχικῶν καὶ σωματικῶν ἀσθενειῶν τῶν) ἀνθρώπων. (Χαῖρε), Σύ, πού εἶσαι ἡ μυστική ράβδος ἡ βλαστήσασα τὸ ἄνθος (τὸν Χριστόν), πού ποτέ δὲν μαραίνεται. Χαῖρε, ὦ Δέσποινα, σύ, διά μέσου τῆς ὁποίας γεμίζομεν ἀπό χαράν καὶ κληρονομοῦμεν τὴν (αἰώνιον) ζωήν» (μετάφραση Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωρόπουλου).
Του π. Παναγιώτη Καποδίστρια
Στην δεύτερη στάση των Χαιρετισμών η Εκκλησία μάς οδηγεί στο γεγονός της Θείας Γεννήσεως και στα πρώτα σκιρτήματα της αποκαλύψεως του Χριστού στον κόσμο. Οι Οίκοι Ζ΄–ΙΒ΄ προβάλλουν τη Μητέρα του Κυρίου μέσα στο μυστήριο της Γεννήσεως, της προσκυνήσεως των Ποιμένων και της πορείας των Μάγων.
«Στάχυν η βλαστήσασα τον θείον, ως χώρα ανήροτος σαφώς, χαίρε έμψυχε τράπεζα, άρτον ζωής χωρήσασα, χαίρε του ζώντος ύδατος, πηγή ακένωτος Δέσποινα.»
Οι στίχοι αυτοί, αφιερωμένοι στην Υπεραγία Θεοτόκο και προερχόμενοι από τον Ακάθιστο Ύμνο, αποτελούν μιαν επιπλέον βαθιά δοξολογία προς τη Μητέρα του Θεού και μιαν ακόμη αποκάλυψη της σωτηριολογικής αποστολής Της.
Το Εορτολόγιον περιέχει πλούσιο και επιμελημένο φωτογραφικό υλικό, με τα σημαντικώτερα γεγονότα και τα χρονικά του παρελθόντος έτους 2025.
Κατά την διάρκεια μιας σύντομης στάσης στην Κωνσταντινούπολη, καθ' οδόν προς το Ντίσελντορφ της Γερμανίας, ο Σεβ. Αρχιεπίσκοπος Δανιήλ έγινε δεκτός στα Πατριαρχικά Γραφεία από την Αυτού Παναγιότητα, τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο Α΄, τον πνευματικό ηγέτη εκατομμυρίων Ορθοδόξων Χριστιανών σε όλο τον κόσμο.
«Χαῖρε ὄρος ἀλατόμητον, βάθος ἀμέτρητον»
(ε΄ κανών τοῦ Ἀκαθίστου)
Στό προφητικό ὅραμα τοῦ Προφήτου Δανιήλ (2, 34), ἀναφέρεται ὅτι ὁ βασιλιάς τῶν Βαβυλωνίων Ναβουχοδονόσωρ εἶδε νά κόβεται «ἐξ ὄρους λίθος ἄνευ χειρῶν», χωρίς ἀνθρώπινη παρέμβαση, καί νά συντρίβει ἕνα πελώριο ἄγαλμα. Τό «ἀλάξευτον καί ἀλατόμητον ὄρος» εἶναι ἡ Θεοτόκος, διότι ἀπ΄ αὐτήν προῆλθε, χωρίς ἀνθρώπινη παρέμβαση, ὁ Χριστός «ὁ ἀχειρότμητος λίθος», πού συνέτριψε μέ τήν παρουσία Του τήν εἰδωλολατρία.
Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού
Ουδέποτε υπήρξε στην Εκκλησία απουσία πατερικών μορφών. Όπως σε κάθε εποχή, και στους σύγχρονους χρόνους αναδείχνονται Πατέρες και διδάσκαλοι. Μια τέτοια σύγχρονη πατερική μορφή υπήρξε και ο Σέρβος νεοφανής άγιος Νικόλαος (Βελιμίροβιτς), επίσκοπος Ζίτσης και Αχρίδος, ο οποίος έλαβε την προσωνυμία «ο Σέρβος Χρυσόστομος», λόγω της ρητορικής του δεινότητας και των αγώνων του για την μόνη σώζουσα ορθόδοξη πίστη.
Την Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026 το πρωί, με την ευκαιρία της εορτής του Αγίου Γερασίμου του Ιορδανίτου, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ. Παντελεήμων τέλεσε Προηγιασμένη θεία Λειτουργία και κήρυξε τον θείο λόγο στο Καθολικό της Ιεράς Μονής Αγίας Κυριακής Λουτρού Ημαθίας.
Την Τετάρτη 4 Μαρτίου εσπέρας, ο Σεβ. Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου κ. Ανδρέας τέλεσε την Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στον Ευαγγελισμό (Μουχτάρω) Πεδιάδος.
Του π. Παναγιώτη Καποδίστρια
Μέσα στην κατανυκτική ατμόσφαιρα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, την οποία βιώνουμε και φέτος, η αγία Εκκλησία μάς προσκαλεί σε ένα ιερό μυστήριο σιωπής, δέους και προσευχής: τη Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων. Πρόκειται για μια σεμνή τελετουργία που διατηρεί, κατά την τέλεσή της, το αδιάπτωτο φως και τη χάρη της Θείας Κοινωνίας, προσφέροντας στους αγωνιζόμενους πιστούς την πνευματική τροφή που ζωοποιεί την ύπαρξή τους.
Ζούμε σε μια εποχή ατομοκεντρισμού. Ο άνθρωπος νοιάζεται για το "εγώ" του, για τις ανάγκες του, ζει στον δικό του κόσμο. Ακόμη και όσοι δείχνουν να ανοίγονται προς τους άλλους, να νιώθουν ότι το ατομικό δεν μπορεί να θεαθεί έξω από την προοπτική του συλλογικού, εύκολα απογοητεύονται όταν επιχειρούν να δείξουν ενσυναίσθηση, να καταλάβουν πώς σκέφτεται και δρα ο άλλος και γιατί. Τα κίνητρα των πολλών μοιάζουν να περιστρέφονται πίσω από τρεις άξονες: φιλαυτία, φιληδονία, φιλοδοξία. Ακόμη και η οδύνη μοιάζει να είναι ματαίωση του αποφασισμένου τρόπου σκέψης και ζωής, όχι δοκιμασία αυτοκριτικής και αλλαγής.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» της Ενορίας Βανάτου εν Ζακύνθω διοργανώνει, την Κυριακή 8 Μαρτίου 2026 και ώρα 19:00, στον Ναό Παναγούλας Βανάτου, μια ιδιαίτερη εκδήλωση αφιερωμένη στη γυναικεία μορφή, όπως αυτή αναδεικνύεται τόσο στη λογοτεχνία όσο και στην εκκλησιαστική παράδοση.
Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού
Η ιερή γη της Παλαιστίνης έχει αγιαστεί από ένα μέγα πλήθος ασκητών, οι οποίοι διάλεξαν την Αγία Γη για να ζήσουν και να ασκηθούν. Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Γεράσιμος ο Ιορδανίτης, μια αγιασμένη πραγματικά μορφή της αρχαίας Εκκλησίας μας.
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νιγηρίας κ. Νικόδημος, φέροντας πάντοτε τις πατρικές ευλογίες, τις προσευχές και τη διαρκή στήριξη του Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεοδώρου Β΄, το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου και την Κυριακή 1η Μαρτίου 2026 πραγματοποίησε ποιμαντική επίσκεψη στις Ορθόδοξες Κοινότητες των Πολιτειών Imo και Anambra, με κορύφωση τον εορτασμό της Κυριακής της Ορθοδοξίας.
Την Έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου επισκέφθηκαν σήμερα, Τρίτη, 3 Μαρτίου 2026, διαδοχικά, ο Εξοχ. Πρέσβυς της Σερβίας κ. Aca Jovanović, και ο Εξοχ. Πρέσβυς της Μολδαβίας κ. Oleg Serebrian, συνοδευόμενος από τον Γενικό Πρόξενο της χώρας στην Πόλη Εντιμ. κ. Sergiu Gurduza, και τις συζύγους τους.
Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού
Στα μαύρα χρόνια της τουρκοκρατίας αναδείχτηκαν σπουδαίες εκκλησιαστικές προσωπικότητες, οι οποίες βοήθησαν το υπόδουλο Γένος μας να κρατήσει την πίστη του στον αληθινό Τριαδικό Θεό και την εθνική του ταυτότητα. Ένας από αυτούς υπήρξε ο άγιος Ιωακείμ ο Ιθακήσιος, ο αποκαλούμενος Παπουλάκης.
28.2.2026. Η Α.Θ. Παναγιότης, o Οικουμενικός Πατριάρχης δέχθηκε σε ακρόαση τον Σεβ. Μητροπολίτη Ζακύνθου κ. Διονύσιο, με τον συνεργάτη του Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Σεραφείμ Κονίδη, τον Ελλογιμ. Καθηγητή του Ιονίου Πανεπιστημίου κ. Κωνσταντίνο Οικονόμου, εκπρόσωπο του Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων, τους Εντιμ. Δήμαρχο Ζακύνθου κ. Γεώργιο Στασινόπουλο, και Αντιδήμαρχο Πολιτισμού κ. Τάκη Βρυώνη. Επίσης, τον Ελλογιμ. Πρύτανη του Ιονίου Πανεπιστημίου κ. Ανδρέα Φλώρο και τον Εντιμολ. Άρχοντα Οφφικιάλιο του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας κ.Χρήστο Καρύδη, Αναπλ. Καθηγητή και Πρόεδρο του Τμήματος Περιβάλλοντος του ιδίου Πανεπιστημίου, προκειμένου να ανακοινώσουν επισήμως προς τον Παναγιώτατο την τιμητική απόφαση της Συγκλήτου του εκπαιδευτικού των Ιδρύματος να τον ανακηρύξει Επίτιμο Καθηγητή του Τμήματος Περιβάλλοντος.
Συνῆλθεν, ὑπό τήν προεδρίαν τῆς Α. Θ. Παναγιότητος, ἡ Ἁγία καί Ἱερά Σύνοδος εἰς τήν τακτικήν συνεδρίαν αὐτῆς σήμερον, Δευτέραν, 2αν Μαρτίου 2026, ἐξαντλήσασα τήν θεώρησιν τῶν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένων θεμάτων, ἐφ᾿ ὧν καί ἐλήφθησαν αἱ προσήκουσαι ἀποφάσεις.
O Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος δέχθηκε σήμερα, 2 Μαρτίου 2026, το πρωί, με χαρά και συγκίνηση αντιπροσωπεία κληρικών και λαϊκών από την Ίμβρο, υπό την ηγεσία του Μητροπολίτη Ίμβρου και Τενέδου κ. Κυρίλλου, οι οποίοι ήλθαν για να υποβάλουν τα σέβη και τις ευχές της γενετείρας του Πατριάρχη για την επέτειο των γενεθλίων του.
Από τότε που ο άνθρωπος ζούσε σε σπηλιές, φρόντισε
να έχει μια μικρή γωνιά που να ακουμπάει τα αντικείμενά του.
Πολύ αργότερα, όταν άρχισε να ζει σε
σπίτι, εφεύρε τα ντουλάπια για να αποθηκεύει, από ρούχα, όσα λίγα διέθετε μέχρι
την πανοπλία του για να είναι ασφαλής.
Τα πρώτα ντουλάπια ήταν τεράστια και
άγαρμπα. Έπρεπε να χωράνε και την πανοπλία δεν είχαν καμία καλαισθησία.
Εξελισσόμενος ο άνθρωπος, όμως, εξελίχθηκε και ο χώρος που ζούσε.
Τα ντουλάπια έγιναν πιο λειτουργικά, πιο καλαίσθητα, έβαλαν αρχικά ράφια μέσα και αργότερα συρτάρια.