Βενετία: Πατριαρχικό Τρισάγιο για τον μακαριστό Μητροπολίτη Ιταλίας Γεννάδιο [video]

Βενετία, 7 Οκτωβρίου 2025, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, στο Ελληνικό Κοιμητήριο, συμπαραστατούμενος από τους Μητροπολίτες Ιταλίας Πολύκαρπο και Ίμβρου και Τενέδου Κύριλλο, έψαλε πενταετές Τρισάγιο για την ανάπαυση της ψυχής του εκεί ταφέντος μακαριστού Μητροπολίτου Ιταλίας (και Μελίτης τότε) κυρού Γενναδίου και του διδασκάλου του Γένους Βαρθολομαίου Κουτλουμουσιανού του Ιμβρίου, ρέκτορος του ναού του Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων εν Βενετία, του οποίου φέρει και τιμά το όνομα ο Πατριάρχης.

        Σημειωτέον ότι ο μακαριστός Γεννάδιος εξεδήμησε προς Κύριον την 16η Οκτωβρίου 202, μετά από σοβαρά προβλήματα της υγείας του και ετάφη εκεί την 21η Οκτωβρίου ιδίου έτους.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΒΙΝΤΕΟ:

Μνήμη Ιταλίας Γενναδίου και Ηλιουπόλεως Γενναδίου στην Θεολογική Σχολή Χάλκης

Επ' αφορμή της εορτής του Αγίου Γενναδίου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, αναγνώσθη σήμερα υπό του Καθηγουμένου, Θεοφ. Επισκόπου Αραβισσού κ. Κασσιανού, νεκρώσιμο τρισάγιο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των μακαριστών Μητροπολιτών Ηλιουπόλεως και Θείρων κυρού Γενναδίου και Ιταλίας κυρού Γενναδίου, αμφοτέρων αποφοίτων της Σχολής.

    Ο Ηλιουπόλεως Γεννάδιος, λόγιος ιεράρχης του Οικουμενικού Θρόνου και συγγραφεύς πολλών βιβλίων και μελετών, απεφοίτησε το 1905, ενώ ο Ιταλίας Γεννάδιος, ο οποίος εκοιμήθη προ έτους, απεφοίτησε το 1961.

Φώτα 2021 στη Βαλέτα της Μάλτας, σε Ναό παραχωρηθέντα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο

Φέτος (2021) ήταν μια ιστορική ημέρα, πρωτίστως για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, για την Ορθοδοξία αλλά και για Ελληνισμό της Μάλτας.

Φέτος τα Θεοφάνια τελέστηκε για πρώτη φορά, 381 χρόνια μετά, η πρώτη Θεία Λειτουργία των Ελλήνων Ορθοδόξων στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου στη Βαλέτα.

Ο εν λόγω Ιερός Ναός οικοδομήθηκε το 1569 από τους Έλληνες Ρόδιους που έφτασαν με το τάγμα των Ιπποτών στη Μάλτα. Ο Ναός, με απόφαση του Αρχιεπισκόπου της Μάλτας mons. Charles Scicluna, παραχωρήθηκε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και την Ελληνορθόδοξο Ενορία της Μάλτας.

Πατριαρχικό Τρισάγιο για τον μακαριστό Μητροπολίτη Ιταλίας και Μελίτης Γεννάδιο

17.11.2020. Επί τη μνήμη του Αγίου Γενναδίου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος τέλεσε Τρισάγιο διά την ανάπαυση της ψυχής του προσφάτως κοιμηθέντος συμφοιτητού Αυτού, αειμνήστου Μητροπολίτου Ιταλίας και Μελίτης κυρού Γενναδίου.

Βενετία. Η Εξόδιος Ακουλουθία για τον μακαριστό Μητροπολίτη Ιταλίας και Μελίτης Γεννάδιο [live]

Βενετία ΤΩΡΑ, στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων, τελείται η Εξόδιος Ακουλουθία για τον Μητροπολίτη Ιταλίας και Μελίτης κυρό Γεννάδιο. Χοροστατεί ο Πατριαρχικός Επίτροπος Σεβ. Μητροπολίτης Ισπανίας και Πορτογαλίας κ. Πολύκαρπος.

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ Η ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗ: 

Βενετία σήμερα: Η σορός του μακαριστού Μητροπολίτου Ιταλίας σε προσκύνημα και Αγρυπνία [live]

 

ΒΕΝΕΤΙΑ ΣΗΜΕΡΑ, 20 Οκτωβρίου 2020. Προσκύνησις τοῦ ἱεροῦ λειψάνου ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΙΤΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΛΙΤΗΣ ΓΕΝΝΑΔΙΟΥ εἰς τό Παρεκκλήσιον τοῦ Νοσοκομείου Santi Giovanni e Paolo τῆς Βενετίας (Cappella di San Lazzaro dei Mendicanti).

Ἐν συνεχείᾳ ἀναχώρησις τοῦ σεπτοῦ λειψάνου διά τόν Ἱερόν Καθεδρικόν Ναόν τοῦ Ἁγίου Γεωργίου τῶν Ἑλλήνων διά ἀνάγνωσιν τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου καί Ἀγρυπνίαν.

ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΤΗΛΕ-ΜΕΤΑΔΟΣΕΙΣ:

Γενναδίου Αρχιερέως, ευγνωμόνως, αιωνία η μνήμη

Γράφει ο Πρωτοπρεσβύτερος ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΤΖΟΥΛΑΤΟΣ

Η πρώτη επικοινωνία μου με τον κεκοιμημένον από χθες Μητροπολίτη Ιταλίας κυρό Γεννάδιο, πραγματοποιήθηκε δι’ αλληλογραφίας τον Απρίλιο του 2001, όταν υπέβαλα αίτημα -κατά τα Εκκλησιαστικά ειωθότα- προς τον Ποιμενάρχη της Εκκλησίας της Ιταλίας, ώστε να λειτουργήσω στη Βενετία, όπου θα μετέβαινα για πρώτη φορά, σε αποστολή έρευνας και αναζήτησης των Αγίων Φανέντων. Στην ευγενική απάντησή του, παρείχε εκθύμως την Κανονική άδεια να λάβω μέρος στην Κυριακάτικη Λειτουργία «εις τον μεγαλώνυμον και ιστορικόν Ιερόν Μητροπολιτικόν Ναόν του Αγίου Γεωργίου των εν Βενετία Ορθοδόξων Ελλήνων». Έκτοτε κατά τα ταξίδια του γράφοντος στην πόλη των Δόγηδων συχνά συναντούσα τον πολιό Ιεράρχη, ελάμβανα την ευχή του και λειτουργούσα στον περιώνυμο Ορθόδοξο Ναό.

Πρόγραμμα Κηδείας και Ταφής Μητροπολίτου Ιταλίας και Μελίτης Γενναδίου στη Βενετία

Τό πρόγραμμα τῆς κηδείας καί ταφῆς τοῦ ἀειμνήστου Μητροπολίτου Ἰταλίας καί Μελίτης Γενναδίου ἔχει ὡς ἑξῆς:

1.      Τρίτη 20 Ὀκτωβρίου, ὥρα 14.00-15.30: Προσκύνησις τοῦ ἱεροῦ λειψάνου εἰς τό Παρεκκλήσιον τοῦ Νοσοκομείου Santi Giovanni e Paolo τῆς Βενετίας (Cappella di San Lazzaro dei Mendicanti). Ἐν συνεχείᾳ ἀναχώρησις τοῦ σεπτοῦ λειψάνου διά τόν Ἱερόν Καθεδρικόν Ναόν τοῦ Ἁγίου Γεωργίου τῶν Ἑλλήνων διά ἀνἀγνωσιν τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου καί Ἀγρυπνίαν.

2.      Τετάρτη 21 Ὀκτωβρίου, ὥρα 10.00: Ἐξόδιος Ἀκολουθία εἰς τόν Ἱερόν Καθεδρικόν Ναόν τοῦ Ἁγίου Γεωργίου τῶν Ἑλλήνων. Ἐν συνεχείᾳ ταφή εἰς τό Ἑλληνορθόδοξον Κοιμητήριον Βενετίας.

 

Βενετίa, 17 Ὀκτωβρίου 2020

 

ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΙΤΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΛΙΤΗΣ

La morte di Gennadios, grande promotore dell'unità dei cristiani

Pastore dai numerosi carismi tra i quali l'amore e la fede verso la Madre Chiesa: così il Patriarca ecumenico Bartolomeo I aveva definito Zervós Gennadios, primo vescovo ortodosso in Italia dopo 275 anni, nel 1996 eletto all’unanimità arcivescovo metropolita d’Italia e intronizzato nella storica cattedrale di San Giorgio dei Greci a Venezia

Ο Ιταλίας και Μελίτης Γεννάδιος (+16.10.2020) μες από το αρχείο του ΘΑΡΡΙ TV [4 video]

Ο Μητροπολίτης Ιταλίας και Μελίτης Γεννάδιος ήδη από τα ξημερώματα σήμερα (16.10.2020) πέρασε στην Αιωνιότητα, εκδημήσας προς Κύριον. 

     Για την καλύτερη γνωριμία τού ευρέος κοινού με την πνευματική φυσιογνωμία του, εξασφαλίσαμε και παρουσιάζουμε πλούσιο αρχειακό οπτικοακουστικό υλικό από τον ροδίτικο τηλεοπτικό σταθμό ΘΑΡΡΙ TV. Περιλαμβάνονται τρεις αξιάκουστες συνεντεύξεις, τις οποίες παρεχώρησε ο Μεταστάς στον υπεύθυνο του σταθμού, Αρχιμανδρίτη Νεκτάριο Πόκια κι ένα 5άωρο -ιδιαίτερα ενδιαφέρον- οδοιπορικό στη Γαληνοτάτη πόλη Βενετία, όπου καταγράφεται η ποιμαντική διακονία του Μητροπολίτου Γενναδίου. 

     Ευχαριστούμε τον αγαπητό συν-αδελφό και συμφοιτητή π. Νεκτάριο, ότι προφρόνως μάς επεσήμανε τις σχετικές τηλεμεταδόσεις εις μνήμην αιωνίαν Γενναδίου Αρχιερέως! π. Π. Κ.

ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ:

Άγγελμα Ι. Μ. Ιταλίας και Μελίτης περί της εκδημίας του Μητροπολίτου Γενναδίου. Βιογραφικό του Μεταστάντος

 

Ἡ Ἱερά Μητρόπολις Ἰταλίας καί Μελίτης, μετά τῆς κατ' ἄνθρωπον θλίψεως, ἀγγέλλει εἰς τό χριστώνυμον ποίμνιον ὅτι σήμερον, Παρασκευήν, 16ην Ὀκτωβρίου 2020, ἐκοιμήθη ἐν Κυρίῳ ὁ Ποιμενάρχης ἡμῶν, Μητροπολίτης κυρός Γεννάδιος.

Εκοιμήθη ο Μητροπολίτης Ιταλίας και Μελίτης Γεννάδιος. Video+photos Πατριαρχικού Τρισαγίου

Πατριαρχικό Τρισάγιο στη μνήμη του αοιδίμου Μητροπολίτου Ιταλίας και Μελίτης κυρού Γενναδίου, ο οποίος -μετά από μακρά ασθένεια- εξεδήμησε προς Κύριον τα ξημερώματα σήμερα, 16η Οκτωβρίου 2020. Τοποτηρητής ορίσθηκε ο Σεβ. Μητροπολίτης Ισπανίας και Πορτογαλίας κ. Πολύκαρπος, Πρωτοσύγκελλος διατελέσας το πάλαι της εν λόγω άρτι χηρευσάσης Ιεράς Μητροπόλεως.

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΒΙΝΤΕΟ ΚΑΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΤΡΙΣΑΓΙΟ:

Μοναχική πανήγυρις στον περιώνυμο Ναό του Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων Βενετίας [photos]

Σήμερα, Πέμπτη της Διακαινησίμου, 23 Απριλίου 2020, υπό το φως της Αναστάσεως του Κυρίου, έλαβε χώραν στον περιώνυμο Ναό του Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων, στην θαλασσοφίλητη Βενετία, η πανήγυρις του Τροπαιοφόρου Μεγαλομάρτυρος, πάτρωνος του Ελληνορθοδόξων του τόπου εκείνου. Υπό την σκιά όμως του Covid-19 εκκλησιάστηκαν όλοι-όλοι πέντε, συμπαριλαμβανομένων των Κληρικών. Χοροστάτησε στην Ευχαριστιακή Σύναξη ο οικείος Ποιμενάρχης Σεβ. Μητροπολίτης Ιταλίας και Μελίτης κ. Γεννάδιος.

Μήνυμα Μητροπολίτου Ιταλίας και Μελίτης για την Πανδημία εκ του Covid-19

MHNYMA

TOY ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΙΤΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΛΙΤΗΣ κ.κ. ΓΕΝΝΑΔΙΟΥ

ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΚΛΗΡΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΥΣΕΒΗ ΛΑΟ ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΤΟΥ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΟΡΩΝΟΪΟ

Κεκλεισμένων των θυρών θα τελούνται τα εκκλησιαστικά δρώμενα στην Μητρόπολη Ιταλίας

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, οι οποίες φθάνουν έως εμάς, ο Σεβ. Μητροπολίτης Ιταλίας και Μελίτης κ. Γεννάδιος, στοιχούμενος στα διατάγματα της ιταλικής Kυβέρνησης της γείτονος χώρας Ιταλίας, σύμφωνα με τις οποίες απαγορεύονται όλες οι θρησκευτικές τελετές, ακόμη και οι κηδείες, πασχίζοντας να περιορισθεί η επέλαση του Κορονοϊού, αλλά και στο κοινωνικό σύνθημα στο κοινωνικό σύνθημα των ημερών "IO RESTO A CASA", αποφάσισε να τελούνται καθημερινά όλες οι θρησκευτικές ακολουθίες ανά την Ιερά Μητρόπολη, πλην όμως άπασες κεκλεισμένων των θυρών.

Χριστουγεννιάτικο Μήνυμα 2019 του Μητροπολίτου Ιταλίας και Μελίτης κ. Γενναδίου

ΓΕΝΝΑΔΙΟΣ 

ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΛΙΤΗΣ

ΚΑΙ ΕΞΑΡΧΟΣ ΝΟΤΙΟΥ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΠΑΝΤΙ ΤΩ ΙΕΡΩ ΚΛΗΡΩ ΚΑΙ ΤΩ ΕΥΣΕΒΕΙ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ

ΤΗΣ ΚΑΘ’ ΗΜΑΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Ἠγαπημένα καί θεοτίμητα τέκνα τῆς Ὀρθοδόξου Μητροπόλεως Ἰταλίας καί Μελίτης, 

Ἡ «Μητρόπολις πασῶν τῶν Ἑορτῶν», δηλαδή ἡ Ἑορτή τῶν Χριστουγέννων, κατά τόν Εὐαγγελικόν Πατέρα, τό σοφόν Διδάσκαλον καί ἀθάνατον Ποδηγέτην τῆς καρδίας καί τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου, ἅγιον Ἰωάννην Χρυσόστομον, εἶναι ἡ ἡμέρα καί ἡ ἑορτή τῆς ἀγάπης, τῆς ἐλευθερίας καί τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου, καί κατ’ ἐπέκτασιν τῆς ἀνθρωπότητος.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης στο χωριό San Cosmo Albanese (Strigari) της Καλαβρίας

Το απόγευμα της 19ης Σεπτεμβρίου 2019, ευρισκόμενος ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, ευρισκόμενος για επίσκεψη στην Επαρχία Λούνγκρο της Καλαβρίας, πέρασε από το αλβανέζικο χωριό Άγιος Κοσμάς -San Cosmo Albanese (Strigari)- όπου έγινε δεκτός, στον Ναό των Αγίων Κοσμά και Δαμιανού, από σύσσωμη την τοπική μικρή κοινωνία με ιδιαίτερη θερμότητα και έκφραση πηγαίων αισθημάτων. Ακολουθεί σχετικό φωτορεπορτάζ:

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης στην κωμόπολη San Demetrio Corone (photos - ομιλίες - video)

Δειλινό της 19ης Σεπτεμβρίου 2019 στην κωμόπολη Άγιος Δημήτριος Κορώνος της Καλαβρίας. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης γίνεται δεκτός με θερμές εκδηλώσεις αγάπης και σεβασμού από Κλήρο και Λαό της περιοχής.

ΟΜΙΛΙΑ

ΤΗΣ Α.Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ

ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ κ. κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΑΓΙΟΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΝ ΚΟΡΩΝΗΣ

(19 Σεπτεμβρίου 2019)

Σεβασμιώτατε Ἀρχιεπίσκοπε τοῦ Rossano-Cariati Mons. Giuseppe  Satriano,

Ἐντιμότατοι ἐκπρόσωποι τῶν τοπικῶν Ἀρχῶν, Αὐτοδιοικητικῶν, Πολιτικῶν, Στρατιωτικῶν καὶ Ἀστυνομικῶν,

Ἀξιότιμοι κ. Πρόεδρε καὶ κ. Γενικὲ Γραμματεῦ τῆς Διακοινοβουλευτικῆς Συνελεύσεως τῆς Ὀρθοδοξίας,

Φιλόμουσος ὁμήγυρις!

     Ἐν πρώτοις εὐχαριστοῦμεν διὰ τὸ θερμὸν καλωσόρισμα ποὺ ἐπεφυλάξατε εἰς τὸν Οἰκουμενικὸν Πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως καὶ τὴν Συνοδείαν του ποὺ ἤλθομεν μέχρις ὑμῶν ὡς προσκυνηταὶ ἀρχαίων σεβασμάτων, ἱερῶν καταλοίπων τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ τόπος αὐτὸς ὑπῆρχε κανονικῶς ἡνωμένος μὲ τὴν καθ’ ἡμᾶς Ἀνατολικὴν Ἐκκλησίαν καὶ ἤκμαζεν ἐδῶ ὁ Ὀρθόδοξος Μοναχισμός, ὁ ὁποῖος καὶ ἀνέδειξεν οὐκ ὀλίγους Ἁγίους. Ἡ Καλαβρία, ὁ Ἰταλικὸς Νότος γενικώτερον καὶ ἡ Σικελία, δι’ ἡμᾶς δὲν εἶναι τόπος ξένος, ἀλλὰ τμῆμα ἐκλεκτὸν τῆς ἱστορίας μας, ἐθνικῆς καὶ ἐκκλησιαστικῆς, τῆς παραδόσεώς μας, αὐτῆς ταύτης τῆς ψυχῆς μας, ἀνεξαρτήτως τῆς σημερινῆς ἐκκλησιαστικῆς καὶ κοινωνικῆς πραγματικότητος. Ἡ ἀγάπη τῆς καρδίας μας δὲν καλύπτει μόνον τὰ παλαιὰ ἐκεῖνα τέκνα τῆς ἐνταῦθα τέως δικαιοδοσίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως, οὔτε μόνον τοὺς ὀλίγους Ὀρθοδόξους ἀδελφούς μας ποὺ εὑρίσκονται εἰς τὴν περιοχήν, εἴτε μονίμως, εἴτε προσωρινῶς ὡς φοιτηταὶ Πανεπιστημίων, ἀλλὰ καὶ ὅλους τοὺς σημερινοὺς Χριστιανοὺς τῆς σεβασμίας Ρωμαιοκαθολικῆς Ἐκκλησίας, Λατινορρύθμους καὶ Βυζαντινορρύθμους ἀδιακρίτως, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται νὰ βιώσουν εἰς τὴν ζωήν των τὸ Εὐαγγέλιον.

Ἡ Κορώνη ὅπου εὑρισκόμεθα συνδέεται ἀρρήκτως μὲ τὸν Ἅγιον Νεῖλον, τὸν ἐκλεκτὸν ἐκεῖνον γόνον τοῦ Βυζαντινοῦ Rossano, ὁ ὁποῖος ἵδρυσεν ἐδῶ τὴν Μονὴν τοῦ Ἁγίου Δημητρίου. Ἡ Μονὴ γιὰ πολλὰ χρόνια ἦταν ἕνας τηλαυγὴς φάρος καὶ τὸ πνευματικὸ καταφύγιο τῶν Χριστιανῶν ὅλης τῆς περιοχῆς, ὁ τόπος τοῦ ἁγιασμοῦ καὶ θείου ἀνεφοδιασμοῦ των. Ὁ Ἅγιος Νεῖλος, ἀπὸ τὸ Rossano μέχρι τὴν Κορώνη καὶ μέχρι τὴν περίφημη Μονὴ τῆς Κρυπτοφέρρης, ἐσφράγισεν ἀνεξίτηλα μὲ τὸ φωτεινό παράδειγμά του καὶ τὴν διδασκαλία του ὄχι μόνο τοὺς συγχρόνους του ἀλλὰ καὶ τοὺς μεταγενεστέρους καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι πάντοτε ὁ μέγας πρέσβυς πρὸς Θεὸν τῶν Κορωναίων καὶ ὅλων τῶν Καλαβρῶν. Εἴθε νὰ εἶναι πάντοτε πρόθυμος πρέσβυς ὅλων μας πρὸς τὸν Θεόν!

     Ἀλλὰ ἀπόψε ἔχομεν καὶ μίαν ἐπὶ πλέον χαρὰν καὶ εὐλογίαν. Ἐννοοῦμεν τὴν Ἔκθεσιν αὐτὴν Βυζαντινῶν Εἰκόνων Κρητικὴς τεχνοτροπίας, διὰ τὴν ὁποίαν καὶ θὰ ὁμιλήσουν ἁρμοδίως καὶ ἀναλυτικῶς ἄλλοι ἐκλεκτοὶ ὁμιληταί. Ἡ ἱερὰ Εἰκὼν ἦτο ἀπὸ ἀρχαιοτάτων χρόνων βασικὸν στοιχεῖον τῆς Χριστιανικῆς πνευματικότητος καὶ λατρείας. Ἱστοροῦσα τὸ πάνσεπτον πρόσωπον τοῦ Θεανθρώπου ἐκφράζει καὶ διδάσκει ἐποπτικῶς τὴν ἀλήθειαν τῆς Ἐνανθρωπήσεως τοῦ Λόγου. Ἱστοροῦσα τὸ πρόσωπον τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου διδάσκει τὴν συνέργειαν τοῦ ἀνθρώπου μετὰ τοῦ Θεοῦ διὰ τὴν σωτηρίαν ἡμῶν καὶ τοῦ κόσμου. Ἱστοροῦσα τὰ πρόσωπα τῶν Ἁγίων φανερώνει τὸν προορισμὸν τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ εἶναι ὁ ἁγιασμὸς καὶ ἡ κατὰ χάριν θέωσις. Ἀλλὰ καὶ τὸ ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀνέφικτον, ἀλλὰ τὰ μάλα ἐφικτὸν εἰς κάθε ἐποχήν, δι’ ἄνδρας καὶ γυναῖκας, διὰ μικροὺς καὶ μεγάλους, διὰ γέροντας καὶ παιδία, διὰ σοφοὺς καὶ ἀπαιδεύτους, δι’ ἰσχυροὺς καὶ ἀνισχύρους, δι’ ἀγάμους καὶ ἐγγάμους, διὰ κληρικοὺς καὶ λαϊκούς, διὰ μοναχοὺς καὶ κοσμοπολίτας κ.ο.κ. Ὑπῆρξαν ἐποχαὶ κατὰ τὰς ὁποίας ἡ ἱερὰ Εἰκὼν ἠμφεσβητήθη, ἐπολεμήθη, κατεδιώχθη ἀπηνῶς, κατεστράφη βαρβάρως. Ἡ σκοτεινὴ ἐποχὴ τῆς Εἰκονομαχίας ὑπῆρξε σκληροτάτη διὰ τὴν Ἐκκλησίαν, ἀλλ’ ἀνεδείχθησαν τότε πλήθη Ὁμολογητῶν καὶ Μαρτύρων. Τοῦτο ὅμως διὰ τὴν Καλαβρίαν, τὴν Σικελίαν καὶ ὅλον τὸν Ἰταλικὸν Νότον ὑπῆρξε μεγάλη εὐλογία, διότι πλῆθος Ἀνατολικῶν Ὀρθοδόξων σεβομένων τὰς ἁγίας Εἰκόνας εὗρον ἐδῶ ἀσφαλὲς καταφύγιον, ἔφερον μαζί των πολλὰ Εἰκονίσματα ἐκ τῆς Ἀνατολῆς, καὶ μαζὶ μὲ τὰ Εἰκονίσματα καὶ τὴν Ἡσυχαστικὴν Μοναχικὴν πρᾶξιν καὶ ὅλα τὰ λοιπὰ βασικὰ στοιχεῖα τῆς Ὀρθοδόξου πνευματικότητος. Ἀργότερον, μετὰ τὴν Ἅλωσιν τῆς Κωνσταντινουπόλεως ὑπὸ τῶν Ὀθωμανῶν, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς παραλλήλου παρουσίας Ἐνετῶν εἰς διάφορα μέρη τοῦ Ἑλλαδικοῦ χώρου καὶ κυρίως τὴν Κρήτην, ἡ καθ’ ἡμᾶς εὐσέβεια συνέχισεν ἐκφραζομένη διὰ τῶν εἰκόνων, αἱ ὁποῖαι πλέον, μεταξὺ Χάνδακος καὶ Βενετίας, ἤρχισαν διαμορφούμεναι εἰς τὸν λεγόμενον Κρητικὸν τύπον καὶ ἔτι περαιτέρω εἰς τὸν Βενετο-Κρητικόν. Ἔχομεν ἀριστουργήματα αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῶν Εἰκόνων, τόσον εἰς Κρήτην, ὅσον καὶ εἰς τὰ γειτονικά σας Ἑπτάνησα τοῦ Ἰονίου, ὅσον καὶ εἰς τὴν Βενετίαν, τὴν Ρώμην, ἀλλὰ καὶ ἐδῶ ἀπόψε. Ὀνόματα ὅπως τοῦ Θεοφάνους τοῦ Κρητός, τοῦ Μιχαὴλ Δαμασκηνοῦ, τοῦ Γεωργίου Κλώντζα, τοῦ Δομηνίκου Θεοτοκοπούλου (γνωστοῦ καὶ ὡς Ἔλ Γκρέκο), τοῦ ἱερέως Ἐμμανουὴλ Τζάνε, τοῦ ἐπίσης ἱερέως Φιλοθέου Σκούφου, τοῦ Θεοδώρου Πουλάκη καὶ ἀρκετῶν ἄλλων εἶναι πολὺ γνωστὰ εἰς τοὺς φιλοτέχνους.

     Ἡ Βυζαντινὴ Ἁγιογραφία, καὶ στὴν ἐκδοχή της ποὺ ἔχομε ἀπόψε ἐνώπιόν μας, χαρακτηρίζεται ἀπὸ μία γλυκεῖα αὐστηρότητα στὶς μορφὲς καὶ τὰ σχήματα, μία οἰκονομία στὰ χρώματα καὶ στὰ πρόσωπα, μία ταπεινὴ σοβαρότητα στὴν ἔκφρασι. Δὲν ἔχει σκοπὸ, ὅπως ἄλλωστε καὶ ὅλες οἱ λειτουργικὲς τέχνες τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἀνατολῆς, (ἐκκλησιαστικὴ μουσική, ναοδομία κ.λπ.) νὰ ἐντυπωσιάσῃ αἰσθητικῶς, οὔτε νὰ τρομάξῃ τὸν πιστό, ἀλλὰ νὰ τὸν ἀναγάγῃ ἀπὸ τὰ ὁρώμενα εἰς τὴν ἀλήθειαν τῶν εἰκονιζομένων, ἀπὸ τὰ γήϊνα καὶ πρόσκαιρα εἰς τὰ οὐράνια καὶ αἰώνια, ἀπὸ τὰ φαινόμενα εἰς τὰ νοούμενα ὑπερφυῆ καὶ Ἅγια. Ἀκόμη, θέλει νὰ τοῦ δημιουργήσῃ κατάνυξιν καὶ προσευχητικὴν διάθεσιν καὶ νὰ τοῦ χαρίσῃ τὸ λεπτὸν αἴσθημα τῆς χαρμολύπης. Ἡ χαρμολύπη εἶναι ἕνα μίγμα χαρᾶς καὶ λύπης. Λύπης διὰ τὴν ἁμαρτίαν μας, ἡ ὁποία μᾶς ἀπομακρύνει ἀπὸ τὸν Θεόν, ἀλλὰ καὶ χαρᾶς διὰ τὴν σωτηρίαν τὴν ὁποίαν μᾶς προσφέρει ὁ Θεός. Λύπης διὰ τὰ πενθηρὰ καὶ δακρυώδη τοῦ βίου μας, προσωπικοῦ, ἐκκλησιαστικοῦ καὶ πανανθρωπίνου,ἀλλὰ καὶ χαρᾶς διὰ τὴν ὑπέρβασίν των διὰ τῆς χάριτος τοῦ Ἀναστάντος Χριστοῦ. 

     Τούτων δοθέντων εἶναι εὔλογος ἡ ἰδιαιτέρα χαρὰ καὶ συγκίνησις ἡμῶν διὰ τὴν διοργάνωσιν τῆς παρούσης Ἐκθέσεως καὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐκφράσωμεν τὰ θερμὰ ἡμῶν καὶ ἐγκάρδια συγχαρητήρια εἰς τοὺς ἀξιοτίμους διοργανωτὰς αὐτῆς. Τὸν δὲ ἐπιχώριον Κλῆρον καὶ λαόν, ὁλοθύμως προτρεπόμεθα ὄχι μόνον νὰ διακρατήσῃ καὶ διαφυλάξῃ μετὰ ἱεροῦ ζήλου καὶ τὴν ἁγιογραφικὴν παράδοσίν του αὐτήν, ἀλλὰ καὶ νὰ τὴν καλλιεργήσῃ ἔτι περαιτέρω, ἀντλῶν ἐξ αὐτῆς παραμυθίαν καὶ ἐλπίδα, χάριν καὶ φῶς!

     Ἀγαπητοί, «ἔρρωσθε ἐν Θεῷ Πατρὶ καὶ ἐν Ἰησοῦ Χριστῷ, τῇ κοινῇ ἐλπίδι ἡμῶν»! (Ἰγνατίου Πρὸς Ἐφεσίους ΧΧΙ, 2).

OMELIA

DI SUA SANTITA’

IL PATRIARCA ECUMENICO BARTOLOMEO

(SAN DEMETRIO CORONE, 19 Settembre 2019)

Vostra Eccellenza Mons. Giuseppe Satriano, Arcivescovo di Rossano-Cariati,
Illustri Rappresentanti delle Autorità Locali, Amministrative, Politiche, Militari e di Sicurezza,
Egregio Signor Presidente e Signor Segretario Generale della Assemblea Interparlamentare Ortodossa,
Voi tutti Amanti delle Arti,
     In primo luogo, Vi ringraziamo per le calorose parole di benvenuto che avete voluto serbare al Patriarca Ecumenico di Costantinopoli e al suo Seguito; siamo giunti fino a voi come pellegrini di antiche cose venerabili, vestigia sacre di un’epoca durante la quale questo luogo era canonicamente unito alla nostra Chiesa Orientale, e qui prosperava il Monachesimo Ortodosso, che ha dato non pochi Santi. La Calabria, l’Italia Meridionale in genere e la Sicilia, non sono per noi un posto estraneo, ma una parte eletta della nostra storia, etnica ed ecclesiastica, della nostra tradizione, della nostra stessa anima, al di là della odierna realtà ecclesiastica e sociale. L’amore del nostro cuore non copre solo quegli antichi figli della allora locale giurisdizione della Chiesa di Costantinopoli, e neppure solamente i pochi nostri fratelli Ortodossi che si trovano in questi luoghi, sia in modo permanente, sia in modo provvisorio, come gli studenti delle Università, ma tutti i Cristiani di oggi della venerabile Chiesa Romano-Cattolica indistintamente  di Rito Latino o di Rito Greco, che lottano per vivere il Vangelo nella loro vita.
     Corone, qui dove ci troviamo, è legato in modo inscindibile, con San Nilo, quel figlio eletto della Rossano Bizantina, che qui aveva fondato il Monastero di San Demetrio. Il Monastero, per molti anni, era un faro che irradiava luce e un rifugio spirituale dei Cristiani di tutta la regione, il luogo della loro santificazione e del loro rifocillamento divino. San Nilo, da Rossano fino a Corone e fino al famoso Monastero di Grottaferrata ha segnato in modo indelebile col suo esempio illuminato ed il suo insegnamento non solo i suoi contemporanei, ma anche le generazioni successive e continua ad essere sempre il grande intercessore presso Dio dei Coronei e di tutti i Calabresi. Possa essere sempre sollecito intercessore presso Dio per tutti noi!
     Ma questa sera abbiamo ancora un’altra gioia e benedizione. Ci riferiamo a questa Mostra di Icone Bizantine di scuola Cretese di cui altri illustri Relatori parleranno in modo adeguato e analitico. La Icona è stata fin dai tempi più antichi un elemento sostanziale della spiritualità e del culto Cristiano. Avendo storicizzato il volto venerabile del Teantropo, manifesta e insegna la verità sulla Incarnazione del Verbo. Avendo storicizzato il volto della Madre di Dio insegna la sinergia dell’uomo con Dio per la salvezza nostra e del mondo. Avendo storicizzato i volti dei Santi, svela la destinazione dell’uomo, che è la santificazione e la divinizzazione per grazia. Ma anche, che ciò non è impossibile, ma certamente realizzabile in ogni epoca, per uomini e donne, per piccoli e grandi, per anziani e giovani, per sapienti e incolti, per forti e deboli, per celibi e sposati, per chierici e laici, per monaci e uomini del mondo, ecc.. Ci sono state epoche durante le quali la sacra Icona è stata contestata, è stata polemizzata, è stata perseguitata in modo spietato, distrutta in modo barbaro. L’epoca buia dell’Iconoclasmo è stata molto dura per la Chiesa, ma si è distinta allora una pléiade di Confessori e Martiri. Essa però per la Calabria, la Sicilia e per tutta l’Italia meridionale fu una grande benedizione, poiché una moltitudine di Ortodossi dell’Oriente che rispettavano le Sante Icone, trovarono qui un rifugio sicuro, hanno portato con loro molte Icone dall’Oriente, ed insieme alle Icone anche la pratica Monastica Esicasta e tutti i restanti elementi basilari della spiritualità Ortodossa. Più tardi, dopo la Presa di Costantinopoli da parte degli Ottomani, durante il corso della parallela presenza dei Veneti in diverse parti della terra Elladica e principalmente a Creta, la nostra pietà continuò ad esprimersi attraverso le Icone, che ormai tra Candia e Venezia, iniziava a plasmarsi nel cosiddetto stile Cretese, e poi di seguito Veneto-Cretese. Abbiamo capolavori di questo tipo di Icone, sia a Creta, quanto nelle Sette Isole dello Ionio, vostre vicine, a Venezia, a Roma ma anche qui stasera. Nomi come Teofane di Creta, Michele Damasceno, Giorgio Klontzas, Domenico Theotokopoulo (conosciuto come El Greco), il sacerdote Emmanuele Tzane e anche il sacerdote Filoteo Scufo, Teodoro Poulaki e parecchi altri sono molto conosciuti tra gli artisti.
     La Pittura Sacra Bizantina, anche nella sua versione che abbiamo stasera davanti a noi, è caratterizzata da una dolce rigorosità nelle figure e nelle forme, da una economia nei colori e nei volti, da una umile sobrietà nella espressione. Non ha come scopo, come d’altronde in tutte le tecniche liturgiche del nostro Oriente (ecclesiastiche, musicali, costruzioni di chiese, ecc.) di impressionare in modo estetico, né di intimorire il fedele, ma di ricondurlo dalle cose che si vedono, alla verità di coloro che sono raffigurati, dalle cose terrestri ed effimere alle cose celesti ed eterne, dalle cose che si scorgono a quelle straordinarie e Sante che si pensano. Ancora, essa vuole creargli un raccoglimento e una disposizione alla preghiera e offrirgli un fine senso alla gioiosa tristezza. La gioiosa tristezza è un miscuglio di gioia e di tristezza. Tristezza per il nostro peccato, che ci allontana da Dio, ma anche gioia per la salvezza che Dio ci offre. Tristezza per le cose luttuose e struggenti della nostra vita, personale, ecclesiastica e di tutta la umanità, ma anche gioiosa per il loro superamento attraverso la grazia di Cristo Risorto.
     Considerato ciò, è plausibile la nostra particolare gioia ed emozione per la organizzazione di questa Mostra e desideriamo manifestare i nostri calorosi e cordiali complimenti ai suoi stimati Organizzatori. Esortiamo di tutto cuore il Clero e il popolo locale, non solo a mantenere e custodire con sacro zelo anche questa sua tradizione iconografica, ma pure di coltivarla ulteriormente, attingendo da essa consolazione e speranza, grazia e luce!
     Carissimi, “procediamo in Dio Padre e in Cristo Gesù, la nostra comune speranza!” (Ignazio agli Efesini XXI, 2).