«Ἐγὼ νηστεύω δύο φορὲς τὴν ἑβδομάδα καὶ δίνω στὸν ναὸ τὸ δέκατο ἀπ’ ὅλα τὰ εἰσοδήματά μου»
Η περίοδος του Τριωδίου, από τις πιο όμορφες και κατανυκτικές του εκκλησιαστικού χρόνου, ξεκινά με την παραβολή του Τελώνου και του Φαρισαίου. Ο Φαρισαίος, εκπρόσωπος της θρησκευτικότητας που γινόταν αποδεκτή ως αυθεντική από την τότε κοινωνία, αλλά, τηρουμένων των αναλογιών, και από την σημερινή, καυχιέται ότι νηστεύει δύο φορές την εβδομάδα και δίνει στον ναό το ένα δέκατο από όλα τα εισοδήματά του. Η νηστεία έχει να κάνει με τον μετριασμό των σωματικών αναγκών ως προς την απόλαυση αλλά και τον χορτασμό. Η ελεημοσύνη έχει να κάνει με την απόφαση του ανθρώπου να προσφέρει στον ναό προς δόξαν Θεού, αλλά και προς βοήθεια των συνανθρώπων του. Στη νηστεία ο άνθρωπος ασχολείται με το σώμα του περιορίζοντας που μπορεί να λάβει. Στην ελεημοσύνη ο άνθρωπος ασχολείται με την ψυχή του, περιορίζοντας αυτά που ήδη έχει.
Ο θρησκευτικός άνθρωπος θεωρεί ότι ο Θεός του έχει δώσει αυτές τις εντολές, διότι οι κινήσεις του δεν γίνονται εξ ιδίας πρωτοβουλίας, διότι πρέπει με κάποιον τρόπο να αποδείξει την πιστότητά του σ’ Εκείνον. Και η τήρηση των εντολών κάνει τον θρησκευτικό άνθρωπο να αισθάνεται ικανοποιημένος, πλήρης, έτοιμος να συγκρίνει τον εαυτό του με τους άλλους που δεν τηρούν αυτές τις εντολές, για να δηλώσει ενώπιον του Θεού και των ανθρώπων ότι ο ίδιος είναι «εντάξει». Δεν νιώθει ότι οι εντολές του δίδονται για να δει σε τι υστερεί και αυτό περνά από την ψυχή. Κι αυτός είναι ο λόγος που ο Χριστός θεωρεί ότι δεν δικαιώνεται. Ο αταπείνωτος άνθρωπος, αυτός που νιώθει ότι η θρησκεία και κάθε τι του δίδεται για να αυτοδικαιωθεί και να δοξαστεί, δεν είναι στην οδό του Θεού κι ας μοιάζει ότι είναι.
Ο αυτοδικαιωμένος άνθρωπος, που ακολουθεί άλλες θρησκείες όπως η πολιτική, η οικονομία, η τέχνη, ο λόγος, η διανόηση, ο αθλητισμός βάζει στη θέση της νηστείας και της ελεημοσύνης τα χαρίσματά του, όπως επίσης και ότι κάνει χάρη ουσιαστικά στον κόσμο που ασχολείται μαζί του, τον φωτίζει, τον καθοδηγεί, τον διασκεδάζει. Το δικαιούται βεβαίως, αλλά ζητά και την αποζημίωση γι’ αυτό. Το χειροκρότημα. Τη δόξα. Τον έπαινο. Και διαρκώς φέρνει ενώπιόν του και ενώπιόν μας τη σύγκριση με τους αποτυχημένους, που μπορεί να είναι και ανταγωνιστές ή να ανήκουν και σε άλλους χώρους. Κλειδί το Διαδίκτυο που μας φέρνει κοντά, το παγκόσμιο χωριό. Ο λόγος του Χριστού όμως εξακολουθεί να τίθεται ενώπιόν μας. Αξία έχει να νιώθεις σε τι υστερείς και όχι σε τι υπερέχεις. Διότι αν νιώθεις την έλλειψή σου, τότε ξέρεις τα μέτρα και τα όριά σου και ο Θεός σε νιώθει με τη σειρά Του. Διότι Τον επικαλείσαι, Τον αφήνεις να σε ελεήσει, αισθάνεσαι ότι πρώτα Εκείνος σε αγαπά και λες ΝΑΙ στην αγάπη Του και δεν περηφανεύεσαι ότι εσύ Τον αγαπάς περισσότερο, ενώ στην πραγματικότητα Τον χρησιμοποιείς για το ΕΓΩ σου.
Είναι όμορφο το Τριώδιο. Μας υπενθυμίζει την οδό των ελλείψεων, αλλά και την αγάπη του Θεού που δεν μας αφήνει κι ας είμαστε μόνοι μας σε έναν κόσμο θορύβου και επίδειξης.
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
1η Φεβρουαρίου 2026. Τελώνου και Φαρισαίου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου