Δυνάμεθα

“Ὁ δέ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε. Δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω, καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι; Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ· Δυνάμεθα”  (Μάρκ. 10, 38-39) 

Ο ᾿Ιησοῦς τότε τοὺς εἶπε· «Δὲν ξέρετε τί ζητᾶτε. Μπορεῖτε νὰ πιεῖτε τὸ ποτήρι τοῦ πάθους ποὺ θὰ πιῶ ἐγὼ ἢ νὰ βαφτιστεῖτε μὲ τὸ βάπτισμα μὲ τὸ ὁποῖο θὰ βαφτιστῶ ἐγώ;» «Μποροῦμε», τοῦ λένε. 

Καθώς πλησιάζουμε προς την Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα η Εκκλησία ορίζει την τελευταία Κυριακή των Νηστειών να διαβάζεται ένα απόσπασμα από το ευαγγέλιο του Μάρκου, το οποίο αναφέρεται σε ένα παράξενο αίτημα δύο από των πρώτων μαθητών του Κυρίου, του Ιακώβου και του Ιωάννη του ευαγγελιστή. Έρχονται, όταν ο Ιησούς τους ενημερώνει για το τι πρόκειται να Του συμβεί, δηλαδή για τον Σταυρό, την ταφή και την Ανάσταση, το μαρτύριο το οποίο επέρχεται, να Του ζητήσουν στη δόξα Του να τους βάλει ως κριτές του νέου κόσμου, της βασιλείας του Θεού. Μάλιστα, όταν ο Ιησούς τους ρωτά αν μπορούν να πιουν το ποτήρι του πάθους Του και να βαπτιστούν στο βάπτισμα του αίματος, και εκείνοι απαντούν με έναν λόγο κοφτό, σαφή και, ταυτόχρονα, απαιτητικά υπερήφανο: “δυνάμεθα”. 

            Είναι βέβαιο ότι δεν μπορούν να συνειδητοποιήσουν σε όλη του τη διάσταση το πάθος του Κυρίου. Είναι ο ενθουσιασμός να μείνουν μαζί Του μέχρι το τέλος; Είναι η αγάπη τους προς τον Διδάσκαλό τους; Είναι εκείνη η άγνοια κινδύνου που κάνει τους ανθρώπους να θέλουν να αναλάβουν έργο ανώτερο από τις δυνάμεις τους; Είναι η δίψα για ανταμοιβή, το κίνητρο αυτό το οποίο πολλές φορές μας κάνει να διεκδικούμε χωρίς να κατανοούμε; Πάντως, ο λόγος “δυνάμεθα” κάνει εντύπωση. Θα μπορούσαμε να τον εκλάβουμε και ως ένδειξη θράσους, ψηλώματος του νου, ο οποίος δεν κάνει τον άνθρωπο να γνωρίσει τον εαυτό του, αλλά να τον θεώσει, οδηγώντας τον σε μια αυταπάτη.

               Οι δύο αυτοί μαθητές, όπως και ο απόστολος Πέτρος, αντιλαμβάνονται καλύτερα από τους άλλους ποιος είναι ο Ιησούς. Γι’ αυτό και ο Κύριος τους παίρνει μαζί Του σε θαύματα, όπως η Μεταμόρφωση και η ανάσταση της κόρης του Ιαείρου, αλλά και θα τους έχει μαζί Του και τους τρεις στην αγωνία Του στον κήπο της Γεθσημανή, εκεί όπου η ανθρώπινη φύση του Χριστού θα επαναστατήσει μπροστά στο ξένο του θανάτου. Στο αίτημα των δύο ο Κύριος θα τους πει ότι όντως θα πιούνε το ποτήρι του Πάθους, διότι ο μεν ένας θα Τον εγκαταλείψει και θα συνειδητοποιήσει τι σημαίνει φόβος, τι υπερτίμηση των δυνατοτήτων του, τι ματαίωση, ο δε άλλος, ο Ιωάννης, θα Τον ακολουθήσει μέχρι τον Σταυρό και την ταφή, βιώνοντας ως αληθινός μαθητής και φίλος το μέγεθος του πόνου του Χριστού και διαπιστώνοντας ότι όσα ο Διδάσκαλός τους τούς είχε πει, βγήκαν αληθινά. Και οι δύο θα βαπτιστούν στο μαρτύριο του αίματος, ο μεν Ιάκωβος καθώς θα είναι ο πρώτος από τον κύκλο των μαθητών που θα μαρτυρήσει, ο δε Ιωάννης διότι θα ζήσει τη δοκιμασία της εξορίας, της απόρριψης, των γηρατειών, της αίσθησης ότι ο Θεός του έχει αναθέσει ένα καθήκον που, εκτός από τη χαρά, περιλαμβάνει την προφητεία, δηλαδή την πρόγευση του μαρτυρίου της ανθρωπότητας μέχρις ότου ο Χριστός ξαναέρθει.

               Ο Χριστός όμως θα τους επισημάνει ότι η αποστολή τους, όπως και των υπολοίπων μαθητών, αλλά και του κάθε χριστιανού, δεν έχει να κάνει με τη δόξα ή την κρίση των ανθρώπων, αλλά με την αγάπη και τη διακονία. Ο Χριστός δεν ήρθε για να εξουσιάσει, ούτε για να Τον υπηρετήσουμε οι άνθρωποι, αλλά για να μας δώσει την αγάπη που φτάνει μέχρι τον θάνατο και να μας οδηγήσει στην οδό της βασιλείας Του, που είναι η αγάπη. Δεν είναι εύκολο να πούμε το “δυνάμεθα” σε μια τέτοια προοπτική. Γι’ αυτό και περισσότερο έχουμε στον νου την δικαίωσή μας, όταν σκεφτόμαστε την πίστη. Την ανταμοιβή. Ένα μέλλον στο οποίο ο Θεός θα μας δοξάσει. Γι’ αυτό και πολλοί εξ ημών υπομένουμε τα βάσανα αυτής της ζωής, μη κατανοώντας ότι τελικά η αγάπη θέλει κόπο. 

        Ζούμε σε έναν κόσμο που μας υπόσχεται άνεση. Που μας θέλει να έχουμε ισχύ, για να μας υπηρετούν οι άλλοι. Η ισχύς δεν είναι απαραίτητα των όπλων. Είναι και του χρήματος, με το οποίο εξαγοράζουμε πολλά, ίσως και τα πάντα που μας χρειάζονται. Ας μην έχουμε όμως την αυταπάτη του “δυνάμεθα”. Με ταπείνωση ας μάθουμε να αγαπάμε και να προσφέρουμε, ώστε το Μεγαλοβδόμαδο να είναι συντονισμένο με τον τρόπο της Εκκλησίας: την αγάπη που γίνεται, ακόμη και χωρίς ανταμοιβή, ζωή. Με τον Χριστό.

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

29 Μαρτίου 2026. Κυριακή Ε΄ Νηστειών