ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ ΤΗΝ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗ:
[Ἀναδημοσίευση ἀπό τό βιβλίο τοῦ π. Παναγιώτη Καποδίστρια, Ζακυνθινοί Ἐπίσκοποι στόν Κόσμο, ἐκδ. Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ζακύνθου, Ζάκυνθος 2004, σσ. 97-104]
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ ΤΗΝ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗ:
Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού
Η Ελλάδα μας είναι χώρα αγίων! Ως έθνος ευλογημένο από τον ίδιο τον Κύριο (Ιωάν. 12,23), «ποιών τους καρπούς» της Βασιλείας του Θεού (Ματθ. 21,43), έχει την ευλογία να αναδεικνύει στη δισχιλιόχρονη χριστιανική του πορεία, μεγάλους αγίους και ομολογητές της πίστεως. Δεν είναι τυχαίο πως οι κορυφαίοι Πατέρες της Εκκλησίας μας ήταν στο σύνολό τους Έλληνες! Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, εφάμιλλος των μεγάλων αγίων και ομολογητών της αρχαίας Εκκλησίας. Επιπλέον ο μεγάλος αυτός άνδρας, εκτός από Ιερομάρτυρας της Εκκλησίας μας είναι και Εθνομάρτυρας, διότι ωφέλησε το Έθνος μας τα μέγιστα σε μια κρίσιμη ιστορική περίοδο.
H A.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος προεξήρχε της Θείας Λειτουργίας, την Κυριακή, 23 Αυγούστου 2026, για την Απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Εννιάμερα), στα ερείπια της Ι. Μονής Παναγίας Φανερωμένης Κυζίκου.
Με τον Παναγιώτατο συλλειτούργησαν ο Σεβ. Μητροπολίτης Σμύρνης κ. Βαρθολομαίος και ο Θεοφιλ. Επίσκοπος Αμαθούντος κ. Νικόλαος, Ιεράρχης της Εκκλησίας Κύπρου.
Σήμερα, Κυριακή 23 Αυγούστου 2026, στον πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, τελέστηκε η Θεία Λειτουργία επί τη Αποδόσει της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ιερουργούντος του Σεβ. Μητροπολίτου Σελευκείας κ. Θεοδώρου και συμπροσευχομένου, εκ του Ιερού Βήματος, του Πατριαρχικού Επιτρόπου, Σεβ. Μητροπολίτου Γέροντος Δέρκων κ. Αποστόλου.
Σε πολλά σημεία της ορεινής Φθιώτιδος ιερούργησε ο Σεβ. Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών για την απόδοση της Θεομητορικής Εορτής της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, το διήμερο 22 και 23 Αυγούστου 2026.
Σε κλίμα συγκινήσεως τελέστηκε την Κυριακή, 23 Αυγούστου 2026, στον Ιερό Ναό του Αγίου Χαραλάμπους στο Templestowe της Μελβούρνης, το ετήσιο Μνημόσυνο του μακαριστού Πρωτοπρεσβυτέρου Ηλία Κεντρωτή. Του ιερού Μνημοσύνου, όπως και της Θείας Λειτουργίας που προηγήθηκε, προέστη ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος, πλαισιούμενος από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Δέρβης κ. Ιεζεκιήλ και τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Μελβούρνης κ. Κυριακό.
23 Αυγούστου 2026, ώρα 11 το πρωί ακριβώς, στο Ιερό Βήμα του Καθολικού της Ιεράς Αυτοκρατορικής και Σταυροπηγιακής Μονής Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου εν Ζακύνθω, κατά τα παραδεδομένα θέσμια, η Αδελφότητα της εν λόγω Μονής ευλαβικά "σήκωσε το Άγιο Κορμάκι"!
Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ
Εννέα ημέρες πέρασαν από τη μεγάλη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και η Εκκλησία μάς συγκεντρώνει πάλι γύρω από το πρόσωπό Της. Η σημερινή ημέρα είναι η Απόδοση της εορτής, αυτό που ο λαός μας, με τη δική του απλή και τρυφερή γλώσσα, ονομάζει «Εννιάμερα της Παναγίας». Σαν να θέλει η Εκκλησία να κρατήσει λίγο ακόμη ανοιχτή την πόρτα του Δεκαπενταύγουστου, για να μείνουμε μέσα στη χάρη και στη γλυκύτητα αυτής της μεγάλης θεομητορικής πανηγύρεως.
Του π. Παναγιώτη Καποδίστρια
Η Εκκλησία βρίσκεται σήμερα μπροστά στην απόδοση της μεγάλης εορτής της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου. Πέρασαν ήδη εννέα 24ωρα από την ιερή ημέρα της κοιμήσεώς Της. Οι ύμνοι της Εκκλησίας ακατάπαυστα Την μεγαλύνουν. Ο λαός του Θεού ατενίζει με βαθιά ευλάβεια το παμφίλτατο πρόσωπο της Παναγίας.
Σε κάθε γιορτή της Παναγίας διαβάζεται το Ευαγγέλιο για τις δύο αδελφές, Μάρθα και Μαρία, που φιλοξένησαν κάποτε τον Χριστό. Η Μάρθα είχε καταπιαστεί με την ετοιμασία του φαγητού, ενώ η Μαρία καθόταν και άκουε τον Χριστό. Στο παράπονο της Μάρθας για την απραξία της Μαρίας, ο Χριστός απάντησε ότι η Μαρία διάλεξε το σωστό και έκανε αυτό που ήταν πιο αναγκαίο από όλα. Άκουε τον λόγο του Θεού.
ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ
Κυριακή ΙΒ΄ Ματθαίου – 23 Αυγούστου 2026
Του π. ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΠΟΜΟΝΗ
Με μία από τις σπουδαιότερες αρετές της χριστιανικής ζωής ασχολείται το σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα. Η ταπεινοφροσύνη, η οποία φθάνει μέχρι την αυτοθυσία, κατά το πρότυπο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, προβάλλεται μέσα από το γνωστό χωρίο της προς Φιλιππησίους επιστολής του αποστόλου Παύλου.
Κάθε φορὰ ποὺ ὁλοκληρώνεται ἡ Θεία Λειτουργία, ἔχουμε τὴν αἴσθηση πὼς κάτι τελείωσε καί, πλέον, καλούμαστε νὰ ἐπιστρέψουμε στὴν καθημερινότητά μας. Αἰσθανόμαστε κάπως σὰτὸν Ἰάκωβο, τὸν Πέτρο καὶ τὸν Ἰωάννη, οἱ ὁποῖοι ἀνέβηκαν στὸ ὅρος Θαβώρ, βρέθηκαν μάρτυρες τῆς ὑπέρλαμπρης Μεταμόρφωσης τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐπέστρεψαν στὸν κόσμο μὲ τὴν αἴσθηση πὼς βίωσαν κάτι ἀνεπανάληπτο.
Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού
Ορισμένοι από τους αγίους Πατέρες της Εκκλησίας μας έλαβαν τον τίτλο του Οικουμενικού Διδασκάλου, διότι η προσφορά τους σε Αυτή υπήρξε καθοριστική για την διατύπωση της διδασκαλίας Της. Η δράση τους ξεπέρασε τα στενά γεωγραφικά όρια και την εποχή, που έζησαν και έδρασαν, επιδρώντας καταλυτικά στην διαμόρφωση της οικουμενικής διαστάσεως της Εκκλησίας. Ένας από αυτούς τους μεγάλους Πατέρες και οικουμενικούς διδασκάλους υπήρξε και ο άγιος Ειρηναίος, επίσκοπος Λουγδούνου.
Σήμερα, Σάββατο 22 Αυγούστου 2026 το απόγευμα, στον πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου, στο Φανάρι, εψάλη ο Αναστάσιμος Εσπερινός μετά της Ακολουθίας της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, επί τη Αποδόσει αυτής, χοροστατούντος του Σεβ. Μητροπολίτου Σελευκείας κ. Θεοδώρου.
Με εκκλησιαστική λαμπρότητα και σε ατμόσφαιρα πνευματικής χαράς και συγκινήσεως τελέστηκαν το Σάββατο, 22 Αυγούστου, τα Εγκαίνια του Ιερού Ναού των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης, στο προάστιο Athelstone της Αδελαΐδος. Της Ακολουθίας προέστη ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ.κ. Μακάριος, ο οποίος προεξήρχε και της πρώτης Θείας Λειτουργίας επί της καθαγιασθείσης Αγίας Τραπέζης, με συνιερουργούντες τους Θεοφιλεστάτους Επισκόπους Αδελαΐδος κ. Σιλουανό και Πέρθης κ. Ελπίδιο.
Τον Σεβ. Μητροπολίτη Αγκύρας κ. Γρηγόριο, Πρωτοσυγκελλεύοντα του Οικουμενικού Πατριαρχείου υποδέχτηκε σήμερα ο Σεβ. Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών. Η υποδοχή του Σεβ. Γρηγορίου, μετά την άφιξή του από την Βασιλίδα των Πόλεων, την Πρωτόθρονη της Ορθοδοξίας, πραγματοποιήθηκε στο Ιερό Επισκοπείο Ταλαντίου και Λοκρίδος, την καθέδρα αυτής της ιστορικής Επισκοπής της εκκλησιαστικής και κανονικής δικαιοδοσίας της Ιεράς Μητροπόλεως Φθιώτιδος. Άλλωστε, τον θρόνο της Ιεράς Επισκοπής Ταλαντίου και Λοκρίδος εκόσμησε και ο προκάτοχος του, ο Μητροπολίτης Αγκύρας και μετέπειτα Λοκρίδος Αγαθάγγελος. Ο Αγκύρας κ. Γρηγόριος ενημερώθηκε για τις δραστηριότητες του Ιερού Επισκοπείου Ταλαντίου και Λοκρίδος από τον Διευθυντή του Ιερού Επισκοπείου και Προϊστάμενο του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Αγίων Θεοδώρων Αταλάντης, Αρχιμ. π. Δημήτριο Ζελιαναίο, τον και Αρχιερατικό Επίτροπο Αταλάντης, και τον Υπεύθυνο της Γραμματείας του Επισκοπείου, αποσπασμένο Καθηγητή Θεολόγο κ. Βασίλειο Μακέδο.
Η Α.Θ. Παναγιότης, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος συμπροσευχήθηκε την Πέμπτη, 20 Αυγούστου 2026, στη Θεία Λειτουργία στο εξωκκλήσι του Αγίου Τρύφωνος, στο Σχοινούδι της Ίμβρου, που τελέστηκε χοροστατούντος του Σεβ. Μητροπολίτη Ίμβρου και Τενέδου κ. Κυρίλλου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε στους πολυάριθμους επισκέπτες του Πανηγυριού της Παναγούλας Βανάτου η Έκθεση Φωτογραφίας ZANTPHOTEX, η οποία φιλοξενήθηκε στις 14 και 15 Αυγούστου 2026 στην Ενοριακή Βιβλιοθήκη Βανάτου, έδρα του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», με θέμα «Μνημεία παραδομένα στη φύση της Ζακύνθου».
Η Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου αποτελεί μία από τις κορυφαίες θεομητορικές εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η 15η Αυγούστου δεν είναι απλώς η ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία θυμάται το τέλος της επίγειας ζωής της Παναγίας. Είναι μία εορτή που ανοίγει μπροστά στον άνθρωπο το βαθύτερο ερώτημα της ίδιας της υπάρξεώς του: τι είναι ο θάνατος και ποιος είναι τελικά ο προορισμός του ανθρώπου;
Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού
Ανάμεσα στους αφοσιωμένους και πιστούς μαθητές του Κυρίου ήταν και ο απόστολος Θαδδαίος, όπως τον αποκαλεί ο ευαγγελιστής Μάρκος (3,16), ο οποίος αναφέρεται και με τα ονόματα Λεββαίος από τον Ευαγγελιστή Ματθαίο, αλλά και ως Ιούδας (Ιωάν. 14,22).
Την Πέμπτη, 20 Αυγούστου 2026, που η Εκκλησία τιμά την μνήμη των Φωτιστών των Ούγγρων Επισκόπου Ιεροθέου και Στεφάνου Βασιλέως και αποτελεί την Εθνική Επέτειο της Ουγγαρίας, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αυστρίας και Έξαρχος Ουγγαρίας κ. Αρσένιος τέλεσε, με την ευλογία και προτροπή της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, τα Εγκαίνια του Ιερού Ναού των Τριών Ιεραρχών, Βασιλείου του Μεγάλου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου του Χρυσοστόμου στο Ορθόδοξο Χριστιανικό Κέντρο Διαλόγου «Fanarion» του Οικουμενικού Πατριαρχείου στη Βουδαπέστη, που θα αποτελέσει την έδρα της Εξαρχίας Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη.
Με ιδιαίτερη λαμπρότητα, μεγάλη συμμετοχή πιστών και έντονο το αίσθημα της τοπικής παράδοσης ολοκληρώθηκε και φέτος το καθιερωμένο Πανηγύρι της Παναγούλας στο Βανάτο Ζακύνθου, επί τη μεγάλη θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου.
με τη ματιά του Νίκου Μούσουρα
Καθώς έληξε αισίως το εορταστικό διήμερο του δεκαπενταυγουστιάτικου Πανηγυριού της Παναγούλας Βανάτου 2026, το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο αισθάνεται την υποχρέωση να ευχαριστήσει τους δεκαεπτά (17) ιερείς, οι οποίοι, πλαισιώνοντας τον Εφημέριο Βανάτου, π. Παναγιώτη Καποδίστρια, συμμετείχαν ολόθυμα στη μεγαλοπρεπή Λιτανεία της ιεράς και περίπυστης Εικόνας της μεγαλομάτας Παναγίας του Βανάτου. Ήταν οι ακόλουθοι:
Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού
Μια πλειάδα Αγίων και Μαρτύρων της αρχαίας Εκκλησίας ανάδειξε το ρωμαϊκό στράτευμα. Μάλιστα οι περισσότεροι από αυτούς κατέχουν τον ύπατο τίτλο του Μεγαλομάρτυρα, διότι ως στρατιωτικοί, επέδειξαν μεγάλη ανδρεία και καρτερικότητα στα ανείπωτα μαρτύρια, που υπέστησαν από τους ειδωλολάτρες για την πίστη τους στο Χριστό. Ένας από αυτούς είναι και ο άγιος Ανδρέας ο Στρατηλάτης και οι συν αυτώ 2593 μάρτυρες στρατιώτες.
Μια ξεχωριστή μουσική παρουσία καταγράφηκε φέτος στο ιστορικό Πανηγύρι της Παναγούλας Βανάτου, κατά τη μεγάλη λιτανεία της εσπέρας του Δεκαπενταύγουστου. Για πρώτη φορά έλαβε μέρος σε αυτήν η νεοσύστατη Φιλαρμονική της Δημοτικής Ενότητας Αρκαδίων, υπό την διεύθυνση του μουσικού και μαέστρου Ηλία Πανδή, αφήνοντας εξαιρετικές εντυπώσεις με την αρτιότητα, τη συνοχή και τη δυναμική παρουσία της.
Οι άνθρωποι έχουμε στην ψυχή μας μία επιθυμία που γίνεται κριτήριο των πράξεων της ζωής μας: «να αρέσουμε». Έτσι, κάνουμε πράγματα για να μας επιδοκιμάσουν. Ευχαριστιόμαστε να είμαστε το επίκεντρο της προσοχής. Συχνά, ακούμε από τους γονείς να λένε για κάτι ότι «δεν κάνει να το πράξεις», δεν επιτρέπεται, διότι «τι θα πει ο κόσμος;». Κι έτσι, αν δεν μπορούμε να διεκδικήσουμε τον έπαινο, τουλάχιστον καλούμαστε να προσέχουμε να μην αποδοκιμαστούμε.
Πρός
Τόν Ἱερό Κλῆρο καί τόν
Εὐσεβῆ Λαό τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως.
Ἀγαπητοί μου,
Εἶναι σκάνδαλο στούς ἐκτός Ἐκκλησίας, εἴτε αὐτοί εἶναι ἀγνωστικιστές, εἴτε Προτεστάντες, εἴτε ἑτερόθρησκοι, αὐτό τό ὁποῖο κάνουμε ἐμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι πανηγυρίζοντας τή σημερινή Ἑορτή. Καί τοῦτο διότι ἐπιμένουμε νά γιορτάζουμε ὄχι θάνατο, ἀλλά Κοίμηση. Ἐπιμένουμε νά πανηγυρίζουμε τήν ἔξοδο τῆς Κυρίας Θεοτόκου ἀπό τόν κόσμον αὐτόν. Δέν ἀπογοητευόμαστε ἀπό τό ὅτι ἡ Παναγία μας καταλαμβάνεται ἀπό τόν θάνατο, ἀντιθέτως ψάλλουμε «μετέστης πρὸς τὴν ζωήν, Μήτηρ ὑπάρχουσα τῆς ζωῆς»! Παγχαρμόσυνη Πανήγυρη! Καί στή μέση μιά Εἰκόνα. Τί ἀπεικονίζει; Μιά κηδεία. Τέτοια πού ὅμοιά της δέν εἶδε, οὔτε πρόκειται ποτέ νά ξαναδεῖ ἡ ἀνθρωπότητα!
Φιλική επίσκεψη στο Ιερό Προσκύνημα της Παναγίας «Αγία Σιών» της Αγιάσου, στη Λέσβο, πραγματοποίησε την Τρίτη, 18.8.2026, ο Σεβ. Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος κ. Εμμανουήλ.
Ο Σεβ. κ. Εμμανουήλ συναντήθηκε με το Σεβ. Μητροπολίτη Μυτιλήνης κ. Ιάκωβο και τον Θεοφ. Επίσκοπο Σαφίτας Δημήτριο, εκ του Πατριαρχείου Αντιοχείας.
Του ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ, Θεολόγου – Καθηγητού
Οι χιλιάδες Νεομάρτυρες στα μαύρα χρόνια της τουρκοκρατίας υπήρξαν ταυτόχρονα και Εθνομάρτυρες, διότι για τον Έλληνα Ορθόδοξο, πίστη και Πατρίδα δεν χωρίζονται. Μαρτύρησαν, για του Χριστού την πίστη την αγία και της πατρίδος την ελευθερία. Ένας από τους ηρωικότερους Νεομάρτυρες και Εθνομάρτυρες υπήρξε και ο άγιος Νεομάρτυρας Δημήτριος από τη Σαμαρίνα.
Η Θεολογική Σχολή της Χάλκης παραμένει κλειστή από το 1971. Για περισσότερο από μισό αιώνα, το Οικουμενικό Πατριαρχείο ζητά την επαναλειτουργία της. Η Σχολή υπήρξε επί περισσότερο από έναν αιώνα βασικό θεολογικό εκπαιδευτήριο του Φαναρίου και εκπαίδευσε γενιές κληρικών και στελεχών του Πατριαρχείου, μεταξύ των οποίων και τον σημερινό Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.
Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ
Υπάρχει ένας φόβος βαθιά κρυμμένος μέσα στον άνθρωπο. Είναι ο φόβος μήπως κάποτε χαθούμε, μήπως περάσουμε από τη ζωή, αφήσουμε πίσω μας λίγα ίχνη και ύστερα σβήσουμε από τη μνήμη των ανθρώπων. Κοιτάζουμε παλιές φωτογραφίες και βλέπουμε πρόσωπα που κάποτε γέμιζαν ένα σπίτι. Ακούμε ονόματα ανθρώπων που έζησαν πριν από εμάς, εργάστηκαν, αγάπησαν, πόνεσαν, μεγάλωσαν παιδιά, προσευχήθηκαν, κι όμως σήμερα ελάχιστοι τους θυμούνται. Περνάμε από σπίτια όπου κάποτε ακουγόταν ζωή και τώρα κατοικούν άλλοι. Περνάμε από τάφους, όπου τα γράμματα πάνω στο μάρμαρο αρχίζουν σιγά σιγά να ξεθωριάζουν. Έτσι είναι ο χρόνος... Προχωρά...
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Κατά το τριήμερο από 23 έως 26 Αυγούστου 2026 η Ζάκυνθος εορτάζει με κάθε επισημότητα την Μετακομιδή εκ Στροφάδων του σεπτού Σκηνώματος του Προστάτη και Πολιούχου της Αγίου Διονυσίου, σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα :
Με λαμπρές εκκλησιαστικές εκδηλώσεις τίμησε η ακριτική προς Νότον νήσος των Αντικυθήρων, τον Πολιούχο και Προστάτη της, Άγιο Ιερομάρτυρα Μύρωνα τον Θαυματουργό, ιερατικό γόνο της Κορίνθου και μαρτυρήσαντα στην Κύζικο της Μ. Ασίας επί του διωγμού του Αυτοκράτορος Δεκίου κατά τα μέσα του 3ου μ. Χ. αιώνος, του οποίου η θαυματουργός Εικών ευρέθη προ αιώνων στο μικρό νησί και φυλάσσεται στο από το έτος 1693 ανεγερθέν Μοναστήρι του, που πριν 4 έτη ανακαίνισε υποδειγματικά το ευγενές ζεύγος των Εθνικών Ευεργετών Αθανασίου και Μαρίνας Μαρτίνου.
Ἡ τελευταία, ἑβδόμη Ἐπιστολή, πού ἔστειλε ὁ Χριστός στούς Ἐπισκόπους τῶν Ἐκκλησιῶν τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, διά τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου, εἶναι ἡ Ἐπιστολή στόν Ἐπίσκοπο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Λαοδίκειας. Γράφεται:
