Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος προς Μαθητές για τους Τρεις Ιεράρχες

Αγαπητά μας παιδιά,

Ο με­γά­λος προ­σω­κρα­τι­κός φι­λό­σο­φος Δη­μό­κρι­τος ε­πε­σή­μα­νε σε μί­α φρά­ση του μί­α με­γά­λη α­λή­θει­α: «Βί­ος α­νε­όρ­τα­στος μα­κρή ο­δός α­παν­δό­κευ­τος». Δη­λα­δή, ζω­ή χω­ρίς ε­ορ­τές εί­ναι δρό­μος μα­κρύς χω­ρίς παν­δο­χεί­ο. Πό­σο κο­πι­α­στι­κό θα ή­ταν γι­α ε­κεί­νους τους χρό­νους να τα­ξι­δεύ­ει κά­ποι­ος χω­ρίς να μπο­ρεί να ξε­κου­ρα­σθεί κά­που.­.. Η Εκ­κλη­σί­α μας πο­λύ νω­ρίς κα­τα­νό­η­σε την α­ξί­α των ε­ορ­τών, γι’ αυ­τό και το εκ­κλη­σι­α­στι­κό έ­τος εί­ναι κα­τά­σπαρ­το α­πό αυ­τές. Σή­με­ρα ε­ορ­τά­ζον­ται, ό­λως ι­δι­αι­τέ­ρως, οι ά­γι­οι Τρεις Ι­ε­ράρ­χες, Βα­σί­λει­ος ο Μέ­γας, Γρη­γό­ρι­ος ο Θε­ο­λό­γος και Ι­ω­άν­νης ο Χρυ­σό­στο­μος. Η ε­ορ­τή τους εί­ναι α­φορ­μή χα­ράς, εκ­κλη­σι­α­σμού, ξε­κού­ρα­σης, αλ­λά και γνω­ρι­μί­ας μα­ζί τους.

Εί­ναι γε­γο­νός ό­τι ο άν­θρω­πος δεν μπο­ρεί να ζή­σει μό­νος του α­πο­κομ­μέ­νος α­πό τους άλ­λους. Α­πό την δη­μι­ουρ­γί­α του ρέ­πει προς την ε­νό­τη­τα˙ και ό­ταν δι­α­σπά­ται η ε­νό­τη­τα με έ­ρι­δες, δι­α­πλη­κτι­σμούς, ε­γω­ϊ­σμούς, τό­τε ο άν­θρω­πος τραυ­μα­τί­ζε­ται, πλη­γώ­νε­ται, γί­νε­ται δυ­στυ­χι­σμέ­νος. Γι’ αυ­τό στην ζω­ή μας οι α­λη­θι­νοί φί­λοι εί­ναι στή­ριγ­μα, δεύ­τε­ρη οι­κο­γέ­νει­ά μας, πρό­σω­πα με τα ο­ποί­α μπο­ρού­με να μοι­ρα­στού­με τους προ­βλη­μα­τι­σμούς μας, τις χα­ρές, τις λύ­πες, τις α­νη­συ­χί­ες μας. Στην Εκ­κλη­σί­α α­πο­κτού­με την αί­σθη­ση ό­τι ο πι­ο α­γα­πη­τός και α­λη­θι­νός μας φί­λος εί­ναι ο Χρι­στός. Οι Ά­γι­οί Του, ό­πως οι Τρεις Ι­ε­ράρ­χες, εί­ναι και αυ­τοί φί­λοι μας που δεν παύ­ουν να εν­δι­α­φέ­ρον­ται γι­α ε­μάς και τα προ­βλή­μα­τά μας, αρ­κεί να τους εμ­πι­στευ­ό­μα­στε και να τους α­γα­πού­με. Γι­α­τί α­λη­θι­νή φι­λί­α χω­ρίς εμ­πι­στο­σύ­νη, α­γά­πη και αλ­λη­λο­κα­τα­νό­η­ση δεν μπο­ρεί να υ­πάρ­ξει. Οι Ά­γι­οι συ­νο­μι­λούν μα­ζί μας, μας συν­τρο­φεύ­ουν, μας δι­δά­σκουν με την ζω­ή τους, με τα συγ­γράμ­μα­τά τους, με τις προ­σευ­χές και την α­γά­πη τους.

Οι ά­γι­οι Τρεις Ι­ε­ράρ­χες, οι ο­ποί­οι ή­ταν Ε­πί­σκο­ποι της Εκ­κλη­σί­ας, έ­ζη­σαν τον 4ο μ.Χ. αι. Υ­πήρ­ξαν πο­λύ μορ­φω­μέ­νοι και έ­κα­ναν εκ­πλη­κτι­κές γι­α την ε­πο­χή τους σπου­δές. Γι’ αυ­τόν τον λό­γο θε­ω­ρούν­ται προ­στά­τες της Παι­δεί­ας, των Γραμ­μά­των, των μα­θη­τών. Ό­μως, οι Τρεις Ι­ε­ράρ­χες δεν υ­πήρ­ξαν μό­νο άν­θρω­ποι των Γραμ­μά­των και των Ε­πι­στη­μών, ό­πως της φι­λο­σο­φί­ας, της φι­λο­λο­γί­ας, της θε­ο­λο­γί­ας, της ι­α­τρι­κής, της α­στρο­νο­μί­ας, αλ­λά και άν­θρω­ποι α­λη­θι­νής α­γά­πης και φι­λί­ας. Α­γά­πη­σαν πρώ­τα α­πό ό­λους και α­πό ό­λα τον Χρι­στό, και πα­ράλ­λη­λα κά­θε άν­θρω­πο. Γι­α πα­ρά­δειγ­μα, ο Μέ­γας Βα­σί­λει­ος με τις ι­α­τρι­κές του γνώ­σεις πε­ρι­έ­θαλ­πε α­σθε­νείς που έ­πα­σχαν α­πό λέ­πρα, α­νί­α­τη γι­α την ε­πο­χή του α­σθέ­νει­α, και δεν δί­στα­ζε να τους υ­πη­ρε­τεί ο ί­δι­ος και να α­σπά­ζε­ται μά­λι­στα τα πλη­γω­μέ­να μέ­λη τους, σαν να ή­ταν μέ­λη του Χρι­στού. Ο ά­γι­ος Γρη­γό­ρι­ος ο Θε­ο­λό­γος μοί­ρα­σε την με­γά­λη πα­τρι­κή του πε­ρι­ου­σί­α στους φτω­χούς και πάν­το­τε συμ­πα­ρα­στε­κό­ταν σε κά­θε άν­θρω­πο που έ­πα­σχε. Ο ά­γι­ος Ι­ω­άν­νης ο Χρυ­σό­στο­μος δεν δί­στα­σε να συγ­κρου­στεί με την παν­το­δύ­να­μη πο­λι­τι­κή ε­ξου­σί­α, γι­α να υ­πε­ρα­σπί­σει αν­θρώ­πους που α­δι­κούν­ταν κα­τά­φω­ρα.

Αυ­τό, α­γα­πη­τά μας παι­δι­ά, εί­ναι δείγ­μα α­λη­θι­νής φι­λί­ας και α­γά­πης˙ να μη ζει κά­ποι­ος μό­νο γι­α τον ε­αυ­τό του, αλ­λά να ζει και γι­α τους άλ­λους, γι­α να ε­πι­τευ­χθεί, ό­σο εί­ναι δυ­να­τόν, η ε­νό­τη­τα στην ο­ποί­α α­να­φερ­θή­κα­με προ­η­γου­μέ­νως. Οι Τρεις Ι­ε­ράρ­χες α­ξι­ο­ποί­η­σαν την με­γά­λη τους μόρ­φω­ση, δι­α­κο­νών­τας τον Θε­ό, την Εκ­κλη­σί­α, τον συ­νάν­θρω­πο, α­να­κου­φί­ζον­τας τον πό­νο, την α­δι­κί­α, την φτώ­χει­α, την κοι­νω­νι­κή ε­ξα­θλί­ω­ση. Ας πα­ρα­κο­λου­θή­σου­με γι­α λί­γο την σκέ­ψη του α­γί­ου Ι­ω­άν­νη Χρυ­σο­στό­μου γι­α το τι ση­μαί­νει φι­λί­α: «Ο α­λη­θι­νός φί­λος εί­ναι στις δυ­σκο­λί­ες της ζω­ής μας ό,τι και το φάρ­μα­κο στις αρ­ρώ­στι­ες μας˙ η α­λη­θι­νή φι­λί­α εί­ναι φρού­ρι­ο, α­σφά­λει­α, πε­ρι­ου­σί­α, α­πό­λαυ­ση και ευ­τυ­χί­α». Μά­λι­στα, ε­πι­σή­μαι­νε την με­γά­λη α­λή­θει­α ό­τι «Τί­πο­τε δεν μα­στί­ζει τό­σο το αν­θρώ­πι­νο γέ­νος, ό­σο η πε­ρι­φρό­νη­ση της φι­λί­ας και της α­γά­πης και η έλ­λει­ψη προ­θυ­μί­ας γι­α την πραγ­μα­το­ποί­η­σή τους».

Και ο ά­γι­ος Γρη­γό­ρι­ος ο Θε­ο­λό­γος γρά­φει τα ε­ξής, ό­σον α­φο­ρά στην υ­πο­δειγ­μα­τι­κή φι­λί­α του με τον ά­γι­ο Βα­σί­λει­ο: «Α­γω­νι­ζό­μα­σταν και οι δύ­ο ό­χι ποιος να έ­χει πρω­τεί­ο, αλ­λά ποιος να το πα­ρα­χω­ρή­σει στον άλ­λον. Θε­ω­ρού­σα­με δι­κή μας ο έ­νας την ε­πι­τυ­χί­α του άλ­λου. Φαι­νό­ταν οι δυο μας να έ­χου­με μί­α ψυ­χή που κα­τοι­κού­σε σε δύ­ο σώ­μα­τα».

Α­γα­πη­τά μας παι­δι­ά, σε μι­α ε­πο­χή σαν την δι­κή μας ό­που οι αν­θρώ­πι­νες δι­α­προ­σω­πι­κές σχέ­σεις, η α­λη­θι­νή α­γά­πη και φι­λί­α, η αλ­λη­λο­κα­τα­νό­η­ση και η κα­λω­σύ­νη δι­έρ­χον­ται σε με­γά­λο βαθ­μό κρί­ση, ε­μείς ο­φεί­λου­με στον ε­αυ­τό μας, τον συ­νάν­θρω­πο και τον Θε­ό να α­γω­νι­στού­με γι­α να μην ε­πι­κρα­τή­σει το κα­κό, η α­δι­α­φο­ρί­α, η α­πα­ξί­ω­ση της α­γά­πης και της φι­λί­ας. Πρό­τυ­πό μας ας εί­ναι οι Τρεις Ι­ε­ράρ­χες, οι ο­ποί­οι ε­πει­δή πή­ραν στα σο­βα­ρά το Ευ­αγ­γέ­λι­ο και την πί­στη στον Χρι­στό, έ­ζη­σαν την φι­λί­α και την α­γά­πη προς τον Θε­ό και τον συ­νάν­θρω­πο ό­σο λί­γοι άν­θρω­ποι. Και αυ­τό τους έ­κα­νε α­λη­θι­νά ευ­τυ­χι­σμέ­νους˙ έ­ζη­σαν, με πλη­ρό­τη­τα την Α­λή­θει­α, την Σο­φί­α και τον Λό­γο του Θε­ού. Σας ευ­χό­μα­στε α­πό καρ­δι­άς έτ­σι ευ­τυ­χι­σμέ­νη να εί­ναι και η δι­κή σας ζωή.