Ο οικογενειάρχης Άγιος: Παπα-Δημήτριος ο Γκαγκαστάθης

Του π. Παναγιώτη Καποδίστρια

"Χαίροις, ἱερέων ἡ καλλονή, χάριτος πυξίον, στηλογράφημα ἀρετῶν, εὐσπλαγχνίας στῦλε καὶ προσευχῆς ἀόκνου ὑπογραμμός, πρεσβῦτα θεῖε, Δημήτριε."

Η Εκκλησία μας ανέδειξε στις ημέρες μας τον νέο Άγιο Δημήτριο τον Γκαγκαστάθη, μια μορφή που αγγίζει άμεσα τον σύγχρονο άνθρωπο. Ο βίος του εκτυλίχθηκε μέσα στον μόχθο της καθημερινότητας, την εργασία, την οικογένεια και τις δοκιμασίες της ζωής, αναδεικνύοντας ότι η αγιότητα καρποφορεί ΚΑΙ μέσα στον κόσμο, εάν και εφόσον ο άνθρωπος ζει με πίστη, υπομονή και συνέπεια.

Γεννημένος στον Πλάτανο Τρικάλων την 1η Αυγούστου 1903, μεγάλωσε σε περιβάλλον φτώχειας και απλότητας. Από νωρίς γνώρισε τον κόπο της βιοπάλης και τις ευθύνες της ζωής. Η πορεία του συνδέθηκε με τα δύσκολα γεγονότα του 20ού αιώνα: τον πόλεμο, την αβεβαιότητα της εποχής, τις οικογενειακές υποχρεώσεις και την ασθένεια. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες διαμορφώθηκε μια καρδιά προσευχόμενη, σταθερή και ειρηνική, με την ενατένιση θείων πραγματικοτήτων να γίνεται τρόπος ζωής, την δε υπομονή μόνιμη στάση ψυχής και καθημερινής βιοτής.

Ως έγγαμος και πατέρας τίμησε το μυστήριο της οικογένειας με θυσιαστική αγάπη και ευθύνη. Η εμπειρία αυτή σφράγισε την κατοπινή πορεία του και την ιερατική διακονία του. Ως ιερέας έζησε κοντά στον λαό, μέσα στα σπίτια, τις χαρές και τις λύπες, τους αγώνες και τις ασθένειες των ανθρώπων. Η παρουσία του στον ναό και στην ενορία έγινε σημείο αναφοράς, συνοδευόμενη από απλότητα, πραότητα και πνευματική διάκριση.

Ιδιαίτερη θέση στον βίο του κατέχει η μακρόχρονη ασθένεια. Ο σωματικός πόνος μεταβλήθηκε σε σχολείο ταπείνωσης και εσωτερικής καλλιέργειας, ενώ μέσα από την δοκιμασία ωρίμασε μια βαθιά συμπάθεια προς κάθε άνθρωπο που υποφέρει. Πολλοί προσέτρεχαν κοντά του αναζητώντας λόγο ενίσχυσης και έφευγαν ανακουφισμένοι και στηριγμένοι στις όποιες οδύνες τους, ψυχής και σώματος.

Η οσιακή κοίμησή του σημειώθηκε στις 29 Ιανουαρίου 1975. Ο βίος του παρέμεινε ζωντανός στη μνήμη του λαού του Θεού, μέχρις ότου η Εκκλησία προχώρησε στην επίσημη διακήρυξή του. Η απόφαση για την αγιοκατάταξή του ελήφθη από το Οικουμενικό Πατριαρχείο κατά τις εργασίες της Ιεράς Συνόδου στις 8–9 Ιουλίου 2025, με την εγγραφή του στο Αγιολόγιο της Εκκλησίας. Η επίσημη τελετή υπογραφής του Συνοδικού Πράγματος πραγματοποιήθηκε στις 30 Αυγούστου 2025 στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι.

Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η παρουσία συγγενών του Αγίου κατά την τελετή, ανάμεσά τους η κατά σάρκα θυγατέρα του, Μοναχή Ισιδώρα, καθώς και άλλα μέλη της οικογενείας του, γεγονός που ανέδειξε με τρόπο ζωντανό τη συνέχεια των πιστευμάτων εκείνου μέσα στην ίδια του την οικογένεια. Η στιγμή αυτή συνέδεσε τη μνήμη του Αγίου με τη μαρτυρία των οικείων του, φωτίζοντας τον βίο του ως καρπό οικογενειακής, εκκλησιαστικής και προσωπικής θυσίας.

Το παράδειγμα του νέου Αγίου Δημητρίου υπενθυμίζει ότι η αγιότητα ανθίζει μέσα στην εργασία, την οικογένεια, στην ασθένεια, στη φτώχεια και -ενδεχομένως- την διασώζουσα αφάνεια. Εκεί όπου ο άνθρωπος επιλέγει τη συνέπεια, την προσευχή και την ελεημοσύνη, ενεργεί η Χάρη του Θεού, αναπληρώνοντας τα ελλείποντα και μεταμορφώνοντας τον καθημερινό αγώνα σε ευθεία οδό ελπίδας και σωτηρίας!