Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ
Σήμερα η Εκκλησία υψώνει στο μέσον του Ναού τον Τίμιο Σταυρό και μας καλεί να σηκώσουμε τα μάτια προς αυτόν. Ένα ξύλο γίνεται θρόνος του Βασιλέως, τόπος της μεγάλης προσφοράς, σημείο που σφραγίζει τη ζωή μας από τη στιγμή του Βαπτίσματος έως την ώρα της εξόδου μας από αυτόν τον κόσμο. Κάνουμε τον σταυρό μας στη χαρά και τη λύπη, στην αρχή της ημέρας και το τέλος της, μπροστά σε μιαν απόφαση, σε μια δυσκολία, σ’ ένα κρεβάτι ασθενείας, πάνω από το ψωμί που πρόκειται να φάμε, μπροστά στον τάφο ενός αγαπημένου μας. Σαν να θέλουμε κάθε φορά να πούμε: Χριστέ μου, βάλε κι εδώ τη σφραγίδα της παρουσίας Σου.
Το σημερινό Ευαγγέλιο μάς μεταφέρει στον Γολγοθά. Ακούμε τις κραυγές και τις φωνασκίες, κάπου (νίπτοντα τας χείρας) βλέπουμε τον Πιλάτο, τους αφηνιασμένους στρατιώτες, την επιγραφή επάνω στον Σταυρό, τη Μητέρα του Ιησού και τον αγαπημένο μαθητή. Και μέσα σ’ αυτή τη συγκλονιστική ώρα ακούγεται μία μόνο λέξη από τα χείλη του Εσταυρωμένου: «Τετέλεσται». Μια λέξη που κλείνει μέσα της μιαν ολόκληρη ζωή προσφοράς. Ο Χριστός αγάπησε μέχρι τέλους. Έφθασε ώς εκεί όπου η αγάπη προσφέρει ολόκληρο τον εαυτό της.
Ο άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ το είπε με τρόπο συγκλονιστικό: «Η μεγαλύτερη οδύνη είναι ν’ αγαπά κάποιος μέχρι τέλους. Ο Χριστός αγάπησε τόσο πολύ, ώστε παραδόθηκε σε φρικτό θάνατο». Ίσως εδώ βρίσκεται ένα κλειδί για να ξεκλειδώσουμε και κατανοήσουμε το μυστήριο του Σταυρού. Ο Χριστός, ανεβαίνοντας στον Γολγοθά φανερώνει πόσο μακριά μπορεί να φθάσει η αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο. Ώς την τελευταία αναπνοή. Ώς το «Τετέλεσται».
Και μέσα σ’ αυτή την ώρα της οδύνης συμβαίνει κάτι εξαιρετικά ανθρώπινο. Ο Ιησούς βλέπει τη Μητέρα Του και κοντά της τον μαθητή που αγαπούσε. «Γύναι, ἴδε ὁ υἱός σου», της λέγει, και προς τον μαθητή: «Ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου». Ακόμη και επάνω στον Σταυρό ο Χριστός φροντίζει να ενώσει ανθρώπους. Παραδίδει τον έναν στον άλλον. Δημιουργεί συγγένεια μέσα από την αγάπη. Και ο ευαγγελιστής σημειώνει: «καὶ ἀπ’ ἐκείνης τῆς ὥρας ἔλαβεν ὁ μαθητὴς αὐτὴν εἰς τὰ ἴδια». Ο πόνος γίνεται χώρος όπου ο ένας χωρά τον άλλον.
Ύστερα η λόγχη ανοίγει την πλευρά Του και «εὐθέως ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ». Από μια πληγή αναβλύζει ζωή. Αυτή είναι η μεγάλη ανατροπή του Σταυρού. Η Εκκλησία κοιτάζει την πληγωμένη πλευρά του Κυρίου και βλέπει πηγή ζωής, βλέπει την Ευχαριστία και το Βάπτισμα, βλέπει τον άνθρωπο να βρίσκει πάλι τον δρόμο προς τον Θεό. Γι’ αυτό ο Σταυρός μας είναι τίμιος και ζωοποιός. Πάνω του η πληγή μεταμορφώνεται σε πηγή και το τέλος ξανοίγει δι-έξοδο προς την Ανάσταση.
Κάτω από αυτόν τον Σταυρό στεκόμαστε σήμερα κι εμείς. Και ο καθένας φέρνει τον δικό του μικρό ή μεγάλο σταυρό. Ένα σώμα που κουράστηκε, μια αρρώστια, ένα σπίτι που δοκιμάζεται, μια απουσία που ακόμη πονά, ένα παιδί που μας ανησυχεί, μια απογοήτευση, μια προσευχή που κρατά χρόνια. Υπάρχουν σταυροί που φαίνονται και σταυροί που τους γνωρίζει μονάχα εκείνος που τους σηκώνει και ο Θεός. Κάποτε συναντάμε ανθρώπους χαμογελαστούς και αγνοούμε πόση νύχτα πέρασαν, ώσπου να φθάσουν σ’ εκείνο το χαμόγελο.
Ο όσιος Παΐσιος, άνθρωπος που γνώρισε πολύ καλά την ασθένεια και τη δοκιμασία, έλεγε ότι «οι σταυροί των δοκιμασιών είναι ανώτεροι από τα “τάλαντα”, από τα χαρίσματα, που μας δίνει ο Θεός». Βαρύς λόγος. Κατανοείται κυρίως όταν περάσει από την ίδια τη ζωή. Γιατί η δοκιμασία μπορεί να μαλακώσει την καρδιά, να μας κάνει πιο επιεικείς, να μας μάθει να ακούμε τον πόνο του άλλου, να μας οδηγήσει σε μια προσευχή πιο αληθινή. Τότε ο σταυρός γίνεται σιωπηλό σχολείο της ψυχής.
Ο Χριστός, άλλωστε, ποτέ δεν μας ζήτησε να αγαπήσουμε τον πόνο. Μας κάλεσε να αγαπήσουμε Εκείνον. Κι όταν Εκείνος βρίσκεται μέσα στη δοκιμασία μας, αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο τη σηκώνουμε. Ο άγιος Πορφύριος, μιλώντας για τη σταυρική θυσία του Χριστού, θυμόταν πως από την προσευχή τού έρχονταν «δάκρυα χαράς κι ευφροσύνης… για την αγάπη και τη σταυρική θυσία του Χριστού». Προσέξτε: μιλά για τη θυσία και συγχρόνως για χαρά. Αυτή είναι η παράξενη εμπειρία της Εκκλησίας. Ο Σταυρός έχει πόνο, μα μέσα του κυοφορείται ήδη η χαρά της Αναστάσεως.
Και κάτι ακόμη. Ο Σταυρός γίνεται μέτρο των σχέσεών μας. Ο άγιος Σωφρόνιος γράφει έναν τολμηρό λόγο: «Όταν είμαι “σταυρωμένος”, τότε έχω την τόλμη να πω στον Πατέρα: “Σε αγαπώ”». Γιατί η αγάπη -συχνά πυκνά- κοστίζει. Κοστίζει να συγχωρήσεις. Κοστίζει να κάνεις χώρο στον άλλον. Κοστίζει να μείνεις κοντά σε κάποιον στις δύσκολες ημέρες του. Κοστίζει να σωπάσεις, ενώ πληγώνεσαι. Κοστίζει να δώσεις χρόνο, να κουραστείς, να περιμένεις. Εκεί η αγάπη αποκτά σταυρικό σχήμα. Και τότε αρχίζουμε λίγο να μοιάζουμε στον Εσταυρωμένο.
Σήμερα πλησιάζουμε τον Τίμιο Σταυρό. Ας μη βιαστούμε. Ας έχουμε μέσα μας για ικεσία ένα όνομα. Το όνομα κάποιου που αγαπάμε, κάποιου που υποφέρει, ίσως και κάποιου που μας δυσκολεύει, κάποιου που μας ποτίζει -ενδεχομένως- με την τοξικότητά του. Ας έχουμε έναν καημό, μιαν ευχαριστία, μια κρυφή προσευχή. Και όταν σκύψουμε να ασπασθούμε τον Σταυρό, ας αφήσουμε για μια στιγμή εκεί το βάρος μας. Ο Χριστός γνωρίζει τι κουβαλά ο καθένας.
Και ύστερα ας σηκωθούμε! Γιατί αυτό κάνει σήμερα η Εκκλησία: υψώνει τον Σταυρό, για να υψώσει μαζί του και τον άνθρωπο. Τον παίρνει από τον φόβο και τον οδηγεί στην εμπιστοσύνη, από την πληγή στην ελπίδα, από τον Γολγοθά προς το φως της Αναστάσεως.
Γι’ αυτό προσκυνούμε σήμερα τον Σταυρό και ψάλλουμε: «Τὸν Σταυρόν σου προσκυνοῦμεν, Δέσποτα, καὶ τὴν ἁγίαν σου Ἀνάστασιν δοξάζομεν». Γιατί τελικά αυτό είναι ο Σταυρός του Χριστού: μια αγκαλιά ανοιχτή, που έμεινε ανοιχτή για όλους!!!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου