Εκοιμήθη ο Γέροντας Χρυσόστομος Ταβουλαρέας – Εσίγησε μια μεγάλη καρδιά στην έρημο του Ιορδάνη

Κείμενο - ρεπορτάζ: π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Υπάρχουν άνθρωποι που, όταν φεύγουν, αφήνουν πίσω τους ένα κενό δυσανάλογο με τον χώρο που καταλάμβαναν. Γιατί είχαν μάθει να υπάρχουν για τους άλλους. Ένας τέτοιος άνθρωπος υπήρξε ο Αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος Ταβουλαρέας, ο εμβληματικός Ηγούμενος της Ιεράς Μονής του Αγίου Γερασίμου του Ιορδανίτου, ο οποίος εκοιμήθη σήμερα, Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026, στη 1 το μεσημέρι, στην Αθήνα, όπου βρισκόταν εξαιτίας της σοβαρής δοκιμασίας της υγείας του. Μια μεγάλη μορφή των Αγίων Τόπων πέρασε στην αιωνιότητα και η έρημος του Ιορδάνη μοιάζει από σήμερα πιο σιωπηλή.

Πρώτοι οι Μοναχοί της Μονής του έδωσαν τη θλιβερή είδηση, με εκείνη τη λιτότητα που κάνει τον πόνο ακόμη βαρύτερο: «Εκοιμήθη εν Κυρίω ο Γέροντάς μας». Και έγραψαν για τον πνευματικό τους καθοδηγητή: «Ο άνθρωπος που κράτησε ζωντανό τον Άγιο Γεράσιμο τον Ιορδανίτη στην έρημο, ταξιδεύει πλέον για την αγκαλιά του Θεού».

Λίγο αργότερα το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων ανήγγειλε επισήμως «μετά βαθυτάτης θλίψεως» την προς Κύριον εκδημία του Γέροντος Αρχιμανδρίτου Χρυσοστόμου. Στην ανακοίνωση υπογραμμίζεται ότι ο μακαριστός Γέροντας, καταγόμενος από τη Μάνη, υπήρξε επί δεκαετίες αφοσιωμένο μέλος της Αγιοταφιτικής Αδελφότητας, διακονώντας πιστά τη Σιωνίτιδα Εκκλησία και τα Πανάγια Προσκυνήματα. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο έργο της ζωής του, τη Μονή του Αγίου Γερασίμου, την οποία παρέλαβε σε δυσχερή κατάσταση και, «διά πολλών κόπων και προσωπικής μερίμνης», ανακαίνισε και έφερε στη σημερινή της μορφή. Ο Μακ. Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος Γ΄ και η Αγιοταφιτική Αδελφότητα τον αποχαιρετούν «εν τη ελπίδι της Αναστάσεως», επικαλούμενοι τον αποστολικό λόγο: «ἐάν τε οὖν ζῶμεν, ἐάν τε ἀποθνῄσκωμεν, τοῦ Κυρίου ἐσμέν» (Ρωμ. 14,8).

Ο π. Χρυσόστομος ήταν πράγματι άνθρωπος της ερήμου και συγχρόνως άνθρωπος των ανθρώπων. Πράος, ελεήμων, αεικίνητος, απλός στους τρόπους, πληθωρικός στην αγάπη. Η φιλανθρωπία γι’ αυτόν είχε πρόσωπο. Είχε χέρια που έδιναν, πόδια που έτρεχαν, πόρτα που άνοιγε και τραπέζι που πάντοτε χωρούσε ακόμη έναν. Παλαιστίνιοι, Έλληνες, Άραβες, προσκυνητές, φτωχοί και άνθρωποι κάθε προέλευσης γνώρισαν αυτή την ανοιχτή καρδιά. Στην έρημο όπου το νερό μετριέται, εκείνος μοίραζε απλόχερα αγάπη.

Και υπάρχει μία σελίδα της ζωής του που αξίζει ιδιαίτερα να μνημονευθεί σήμερα. Στις σκληρές ημέρες, μετά την πολυετή απομόνωση του πρώην Πατριάρχη Ιεροσολύμων Ειρηναίου στο Πατριαρχείο, ο Γέροντας Χρυσόστομος στάθηκε κοντά του έμπρακτα. Συνέδραμε τον δοκιμαζόμενο Ιεράρχη στις καθημερινές ανάγκες του και, όταν οι σωματικές δυνάμεις του Ειρηναίου είχαν πια λιγοστέψει, η φροντίδα του έφθασε έως την πιο απλή και συγκλονιστική πράξη διακονίας: τον τάιζε ο ίδιος στο στόμα. Μπροστά στην ανθρώπινη αδυναμία έβλεπε έναν γέροντα, ασθενή και ταλαιπωρημένο άνθρωπο που χρειαζόταν ένα χέρι δίπλα του. Και το χέρι αυτό το πρόσφερε. Ίσως αυτή η σχεδόν κρυμμένη εικόνα να λέει περισσότερα για τον Χρυσόστομο από πολλούς επαίνους.

Από το 1974 συνέδεσε τη ζωή του με τη Μονή του Αγίου Γερασίμου, μέσα στην έρημο της Ιεριχούς. Περισσότερο από μισός αιώνας ζωής. Εκεί μόχθησε, προσευχήθηκε, οικοδόμησε, φύτεψε, φιλοξένησε, ελέησε. Έφερε νερό στην άνυδρη γη, φύτεψε δέντρα, ανακαίνισε και επέκτεινε τη Μονή και την κατέστησε ένα από τα πλέον γνωστά και αγαπημένα προσκυνήματα των Αγίων Τόπων. Εκεί όπου κυριαρχούσαν η πέτρα και η ερημιά δημιουργήθηκε μια όαση. Και στην καρδιά αυτής της όασης στεκόταν επί δεκαετίες εκείνος.

Πόσοι πέρασαν από τα χέρια και την καρδιά του; Πόσοι θυμούνται ακόμη τη χαρακτηριστική μορφή του να τους υποδέχεται; Πόσοι έφυγαν από τον Άγιο Γεράσιμο κρατώντας μια ευλογία, μια κουβέντα, κάτι που ο ίδιος επέμενε να τους προσφέρει; Πόσοι φτωχοί έφαγαν από το μοναστήρι; Πόσοι πονεμένοι βρήκαν παρηγοριά; Πόσοι προσκυνητές αισθάνθηκαν ότι μέσα στην απεραντοσύνη της ερήμου υπήρχε ένα σπίτι που τους περίμενε; Τα περισσότερα έμειναν άγραφα. Τα γνωρίζουν οι άνθρωποι που ευεργετήθηκαν και ο Θεός.

Υπήρξε ένας αληθινός ακρίτας της Αγιοταφιτικής Αδελφότητας. Γνώρισε πολέμους, αναταραχές, εντάσεις και δύσκολες εποχές. Έμεινε στον τόπο της διακονίας του, φυλάσσοντας τη Μονή και υπηρετώντας την παρουσία της Ορθοδοξίας στην έρημο του Ιορδάνη. Η ζωή του ταυτίστηκε τόσο πολύ με εκείνον τον τόπο, ώστε για χιλιάδες προσκυνητές ήταν σχεδόν αδύνατο να φανταστούν τον Άγιο Γεράσιμο χωρίς τον Γέροντα Χρυσόστομο να κινείται στις αυλές, να φροντίζει, να υποδέχεται, να προσφέρει.

Και τώρα η Μονή θα είναι αλλιώτικη. Θα χτυπά η καμπάνα και θα λείπει ο Γέροντας. Θα ανοίγει η μεγάλη πόρτα και θα λείπει ο Γέροντας. Θα φθάνουν οι προσκυνητές, θα διαβαίνουν την αυλή, θα προσκυνούν, θα κάθονται στη σκιά των δέντρων που εκείνος φύτεψε και η απουσία του θα γίνεται αισθητή παντού. Γιατί ο Χρυσόστομος έγινε ένα με την πέτρα, το χώμα, τα δέντρα, τις καμπάνες και την προσευχή αυτού του τόπου.

Η έρημος ξέρει να φυλάει τα ίχνη των ανθρώπων της. Και ο Γέροντας Χρυσόστομος άφησε βαθιά ίχνη. Στα κτίσματα που σήκωσε, στα δέντρα που φύτεψε, στο νερό που έφερε, στις εικόνες μπροστά στις οποίες γονάτισε, κυρίως όμως στις καρδιές των ανθρώπων. Εκεί θα εξακολουθήσει να υπάρχει ο ελεήμων και πράος Χρυσόστομος, ο ακούραστος Ηγούμενος, ο Γέροντας της ερήμου με τη μεγάλη καρδιά.

Σήμερα, στη μία το μεσημέρι, στην Αθήνα, έκλεισε ένας μεγάλος κύκλος ζωής και προσφοράς. Ο Μανιάτης που έφθασε νέος στην έρημο και της χάρισε περισσότερο από μισό αιώνα από τη ζωή του παρέδωσε την ψυχή του στον Θεό. Το σκήνωμά του θα πάρει τώρα τον δρόμο της επιστροφής προς εκείνον τον τόπο που έγινε πατρίδα του. Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων θα ανακοινώσει τις λεπτομέρειες της μεταφοράς, της Εξοδίου Ακολουθίας και της ταφής του.

Καλό Παράδεισο, Γέροντα Χρυσόστομε. Καλή αντάμωση στην Άνω Ιερουσαλήμ. Η έρημος του Ιορδάνη από σήμερα είναι φτωχότερη. Τα δέντρα που φύτεψες θα συνεχίσουν να δίνουν σκιά στους οδοιπόρους. Και μέσα σ’ αυτή την εικόνα χωρά, ίσως, ολόκληρη η ζωή σου: να μεταβάλλεις την έρημο σε τόπο φιλοξενίας και να γίνεσαι ο ίδιος σκιά αναψυχής για τον κουρασμένο άνθρωπο.

Αιωνία σου η μνήμη, πολυαγαπημένε Γέροντα Χρυσόστομε.