Ο πνευματικός

• Τι είναι ο πνευματικός; 

Είναι ο άνθρωπος, ο ιερέας, ο οποίος έχει λάβει την άδεια και την ευχή από τον αρχιερέα να ακούει και να συγχωρεί αμαρτίες.

• Πώς μπορεί ένας άνθρωπος να συγχωρεί αμαρτίες;

Την εξουσία αφέσεως αμαρτιών έχει ο ιερέας, ως λειτουργός της Εκκλησίας. Ο ίδιος ο Χριστός εφοδίασε τον ιερέα με την δύναμη τού «δεσμείν και λύειν» αμαρτίες επί της γης: «ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς, ἄν τινων κρατῆτε, κεκράτηνται» (Ιωαν. 20, 23).

• Πώς επιλέγουμε πνευματικό;

Η επιλογή πνευματικού είναι απόλυτα προσωπικό θέμα. Δεν υπάρχει «καλός» ή «κακός» πνευματικός.

Είναι τραγικό λάθος και, δυστυχώς, ενίοτε συμβαίνει στον χώρο της Εκκλησίας, το να συστήνουμε σε κάποιον να πάει σε συγκεκριμένο πνευματικό, διότι «είναι καλός», δήθεν «βλέπει», «έχει όνομα»... Το κριτήριο της επιλογής πνευματικού είναι αυστηρά προσωπικό. Επιλέγουμε απλώς να ακολουθήσουμε τον πνευματικό που αναπαύει την καρδιά μας, ας είναι και ο πιο «ασήμαντος» ιερέας. Είναι τραγικό λάθος, ύβρις κατά του Θεού, όταν χρησιμοποιεί κάποιος ιερέας την ευλογία που του έχει δοθεί από τον Θεό, να έχει γίνει πνευματικός, για να «φτιάχνει όνομα». «Αυθεντίες πνευματικοί» δεν υπάρχουν, γιατί έτσι καταργείται το μυστήριο. Δεν μιλάει, έτσι, ο Θεός διά του πνευματικού, αλλά ο πνευματικός, αφού παρουσιάζεται ως ενάρετος. Συνεπώς, σε τέτοιες περιπτώσεις βγάζουμε από την μέση τον Θεό.

• Πώς βγάζουμε τον Θεό από το μυστήριο της εξομολογήσεως;

Η εξομολόγηση είναι το μυστήριο της μετανοίας. Ενεργεί η Χάρη του Θεού, φωτίζοντας τον νου του πνευματικού, δίνοντάς του τον κατάλληλο λόγο, για να αναπαυθεί ο εξομολογούμενος. Αυτό είναι το μυστήριο. Δεν ερμηνεύεται, γίνεται αποδεκτό ότι ενεργεί ο Ίδιος ο Θεός, μιλώντας με το στόμα του πνευματικού και αναπαύεται ο εξομολογούμενος. Αυτό δηλώνει την παρουσία του Θεού στο μυστήριο. Αντίθετα, όταν πηγαίνει κάποιος στον πνευματικό με κριτήριο το «όνομα» ή ακόμη και την «διαφήμιση», και όχι την ανάπαυση, δεν ζητά να του μιλήσει ο Θεός, αλλά ο πνευματικός, γιατί τον θεωρεί ήδη άγιο και πιστεύει ότι ο λόγος του θα κάνει θαύματα. Πολλοί των ανθρώπων αναζητούν φτασμένο, φωτισμένο πνευματικό, κάνοντας αυτομάτως διαχωρισμό στην ποιότητα των πνευματικών. Έτσι, όμως, προσβάλλεται το μυστήριο, γιατί δεν δεχόμαστε την ενέργεια του Θεού μέσα από τον πνευματικό, αλλά πιστεύουμε ότι ο συγκεκριμένος πνευματικός είναι ήδη «φτασμένος», ενώ οι υπόλοιποι είναι ανάξιοι. Υπάρχουν, όμως, και κάποιοι πνευματικοί, οι οποίοι διολισθαίνουν σ' αυτήν την κατάσταση, θεωρώντας τον εαυτό τους αυθεντία, ξεπερνώντας τα όρια, φτάνοντας να καθοδηγούν την ζωή των ανθρώπων, φερόμενοι πολλές φορές δυναστικά, ξεφεύγοντας, όμως, τελείως από την πραγματική έννοια και τον σκοπό του μυστηρίου.

• Ποιος ο ρόλος του πνευματικού;

Ο πνευματικός είναι όπως ο ιατρός, κάνει διάγνωση και δίδει το κατάλληλο φάρμακο. Διακρίνει την μετάνοια από κάποιο λάθος του εξομολογουμένου, την ειλικρίνειά του, δίνοντας το κατάλληλο φάρμακο, ώστε να επουλώσει την πληγή, που προκάλεσε η αμαρτία και να πεισθεί ο εξομολογούμενος να ξεκινήσει πάλι την προσπάθεια. Υπάρχουν όρια, τα οποία δεν πρέπει να ξεπερνά ο πνευματικός. Κύριο μέλημά του είναι, με συμβουλές και νουθεσίες, να προτρέπει τον εξομολογούμενο να ξεκινήσει ο ίδιος την προσπάθεια για την σωτηρία του. Να του φωτίσει τα σκοτάδια, που τον εμποδίζουν να προχωρήσει. Αυτό γίνεται μόνο με αγάπη, επιείκεια και υπομονή, χωρίς πίεση, εξαναγκασμό ή βία. 

• Γιατί όχι πίεση, αφού ο πνευματικός έχει σιγουριά και έχει ήδη διακρίνει το λάθος; 

Ο Θεός σέβεται την ελευθερία του ανθρώπου και δεν επεμβαίνει, αν δεν τον καλέσει ο ίδιος ο άνθρωπος να έρθει στην ζωή του. Κατά τον ίδιο τρόπο και ο πνευματικός λειτουργεί. Σεβόμενος την ελεύθερη βούληση τού άλλου, δεν τον πιέζει για να σωθεί, αλλά με γνώμονα την αγάπη, προσπαθεί να τον ξυπνήσει από τον πνευματικό λήθαργο, που δημιουργεί η αμαρτία. Το αν ξυπνήσει, αν σηκωθεί, αν ξεκινήσει την προσπάθεια, είναι δική του η επιλογή.

• Πώς πρέπει να αντιμετωπίζει ο πνευματικός τον εξομολογούμενο;

Είναι τελείως προσωπική η αντιμετώπιση και δεν γενικεύεται. Κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστή προσωπικότητα και χαρακτήρας. Αυτό σημαίνει διαφορετική αντιμετώπιση ανά άνθρωπο. Υπάρχουν οι κανόνες της Εκκλησίας, όπως τους κατέγραψαν οι Πατέρες, που ορίζουν την πνευματική ζωή. Όταν, όμως, μιλάμε με τον άνθρωπο προσωπικά, κλείνουμε τα βιβλία. Κάθε ένας θέλει ξεχωριστή και μοναδική αντιμετώπιση. Άλλος αυστηρά, άλλος μέτρια, άλλος με επιείκεια ή με χίλιους δυο τρόπους, που θα φωτίσει η χάρις του Θεού τον πνευματικό να χρησιμοποιήσει. Σκοπός του πνευματικού είναι να  ξυπνήσει στον εξομολογούμενο την διάθεση για αγώνα. Αυτό είναι βασικό. Όσο και να επιμένει ο πνευματικός, αν δεν θέλει ο άλλος, δεν γίνεται τίποτα.

• Υπάρχουν όρια στον πνευματικό;

Ασφαλώς και υπάρχουν. Το έργο του πνευματικού είναι αποκλειστικά να ακούει τις αμαρτίες και να τις συγχωρεί, δίδοντας και τις κατάλληλες νουθεσίες. Δεν έχει δικαίωμα να κατευθύνει την ζωή των ανθρώπων, ασκώντας επιρροή, εκμεταλλευόμενος τον σεβασμό και την ιδιότητά του. Αυτό λέγεται «γεροντισμός» και δυστυχώς ανθεί στις μέρες μας στον χώρο της Εκκλησίας, μετατρέποντας την έννοια του πνευματικού σε «αυθεντία», με το δήθεν το δικαίωμα να επεμβαίνει, πολλές φορές δυναστικά, στην ζωή των ανθρώπων, κατευθύνοντάς τους σύμφωνα με τις ορέξεις και τις επιθυμίες του γέροντα, στερώντας το δικαίωμα τής ελεύθερης βούλησης του ανθρώπου, το οποίο σέβεται και ο Θεός. Ο δήθεν «γέροντας-αυθεντία» πείθει τους ανθρώπους, άλλοτε με τον φόβο της αιώνιας τιμωρίας, άλλοτε με την τυφλή υπακοή στον λόγο του, να ακολουθούν την γνώμη του, κάνοντάς τους να νομίζουν ότι πράττουν το σωστό για την ψυχή τους, ακόμη και στην πιο προσωπική τους ζωή. Αυτό είναι ξένο από την διδασκαλία του Χριστού, ο Οποίος μας δίδαξε την αγάπη, την ελευθερία και την απλότητα. Η αγιοποίηση ανήκει αποκλειστικά και μόνο στον Θεό. Η αγωνία του ανθρώπου να βρει «άγιο» ή «φωτισμένο» πνευματικό τον ρίχνει στο άλλο άκρο, που είναι πιο επικίνδυνο, να δημιουργεί «αγίους» και να τους ανάγει σε αυθεντίες μέσω της διαφήμισης που κάποτε γίνεται.

Είναι ανάγκη στον άνθρωπο ο πνευματικός, γιατί είναι αυτός που θα του καθαρίζει την καρδιά, αφήνοντάς την να χτυπά ελεύθερη και καθαρή. Προσοχή όμως στην επιλογή! Ο πνευματικός δεν είναι προϊόν διαφήμισης, αλλά προσωπική επιλογή. Είναι αυτός, ο οποίος θα μιλήσει και θα αναπαύσει την καρδιά.

Είναι ο μεσίτης της ψυχής του ανθρώπου στον Θεό.

+Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος, Καθηγούμενος Ι. Μ. Εσφιγμένου Αγίου Όρους

Ευχαριστιακή Σύναξη για τον Άγιο Γεράσιμο τον εν Κεφαλληνία στο Μπανάτο Ζακύνθου

Πρωί Σαββάτου, 20ής Οκτωβρίου 2018, στον Ναό της Φανερωμένης Μπανάτου, τιμώντας σεμνά τον Άγιο Γεράσιμο, τον θαυματουργό, με Ευχαριστιακή Σύναξη και Αρτοκλασία. 

Αποκαθαίροντας την ψυχή μας

ΟΜΙΛΙΑ  ΣΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ 

της Κυριακής Στ΄ Λουκά 

21 Οκτωβρίου 2018 

(Λουκ. η΄ 27-39)

Γράφει ο π. Αναστάσιος Στεργιώτης 

«Φόβω μεγάλω συνείχοντο» οι Γαδαρηνοί της σημερινής περικοπής. Μέγας φόβος και τρόμος τούς κατέλαβε όμως, δυστυχώς, φόβος εφάμαρτος και όχι δημιουργικός και σωτήριος φόβος Θεού. Και ο φόβος τους αυτός πήγαζε από την ένοχη και αμαρτωλή συνείδησή τους.

Άνθρωποι ασεβείς, οι οποίοι καταπατούσαν τον ιερό πατροπαράδοτο νόμο, ο οποίος απαγόρευε ως ακάθαρτους τους χοίρους. Και αυτό το έκαναν, διότι τους είχε κυριεύσει ένας δαίμονας πολύ χειρότερος από αυτόν που κατατυραννούσε και βασάνιζε τον δυστυχή συμπατριώτη τους. Και ο δαίμονας αυτός ήταν ο δαίμονας της ύλης, του χρήματος και  του κέρδους με οποιοδήποτε τίμημα. Η πώρωση, η ασέβεια και η τυφλότητά τους είχαν φθάσει σε τέτοιο σημείο, ώστε να μην παραδειγματιστούν καθόλου από το φοβερό θαύμα που είδαν να εκτυλίσσεται μπροστά στα μάτια τους. 

Είδαν τον Κύριο όχι μόνο να εκβάλει τα δαιμόνια από τον άνθρωπο αυτόν, αλλά επιπλέον να τους δίνει εντολή να εισέλθουν στους χοίρους τους, οι οποίοι στη συνέχεια γκρεμίστηκαν και πνίγηκαν στη λίμνη της Τιβεριάδας. 

Το φοβερό αυτό γεγονός, το οποίο είχε παιδαγωγική σημασία κι έγινε με σκοπό τη στηλίτευση των ανομιών τους και την μετάνοιά τους, φαίνεται πως δεν τους άγγιξε καθόλου. Αντίθετα, λυπήθηκαν για τα χρήματα που έχαναν και με διάθεση εκδίκησης παρακίνησαν τους συμπολίτες τους να διώξουν τον Ιησού από την περιοχή τους. 

Ας φροντίσουμε, λοιπόν, να μην τους μιμηθούμε γενόμενοι άπληστοι, άπιστοι, αλαζόνες, πωρωμένοι, αλλά να φροντίζουμε να μετανοούμε αποκαθαίροντας την ψυχή μας από την αμαρτία, ώστε να μην καταλήξει ρυπαρή σαν τους χοίρους. Γένοιτο! 

Ναι, κι αυτά "όλον συγκροτούν τον θεσμόν της Εκκλησίας"

Σημειώσεις ἀπὸ ἕνα ἀκόμη Ἱερατικό Συνέδριο

ΓΡΑΦΕΙ Ο π. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ν. ΚΑΛΛΙΑΝΟΣ

Εἶναι ἀλήθεια πιά, ὅτι ὅσο περνοῦν τὰ χρόνια, ὅσο τὰ σκαλιὰ πρὸς τὸ βάθος τῆς ἐξόδου ἀπὸ τὸν ἐγκόσμιο βίο ἐλαττώνονται, τόσο καὶ συνειδητοποιεῖς, πὼς οἱ μεγάλες εὐκαιρίες, οἱ δωρεὲς τοῦ Θεοῦ, δηλαδή, εἶναι ἁπλᾶ πράγματα μὲ ἀξία ὡστόσο ἀμύθητη. Κι ὅλ᾿ αὐτὰ εἶναι ἐκεῖνα ἀσφαλῶς, ποὺ καταλύουν τὴν ἀπανθρωπία καὶ τὴν μεταποιοῦν σὲ φιλανθρωπία, σὲ ἐπικοινωνία φωτεινή, σὲ διδαχὴ ἀθάνατη. Ἔστω κι ἄν τὸ χρονικὸ διάστημα αὐτῆς τῆς συναντήσεως, τῆς διαπροσωπικῆς σχέσης, εἶναι ἐλάχιστο. Εἶναι ὅμως ἱερὰ στέρεο, θεοφιλές καὶ ἐκκλησιολογικὰ ἀπαιτούμενο. Γιατὶ μέσα ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐπικοινωνία ἐμβρυωδῶς λειτουργεῖ τὸ Μέγα Συνοδικόν, ἤ μᾶλλον αὐτὴ ἡ  συνάντηση-ἐπικοινωνία εἶναι τὸ κλειδὶ ποὺ ἀνοίγει τὴ θύρα τοῦ Συνοδικοῦ Θεσμοῦ τῆς Ἐκκλησίας μας. Καί θὰ ἐξηγήσω στὴ συνέχεια αὐτὰ ποὺ θέλω νὰ πῶ.  

Ἕνα Ἱερατικὸ Συνέδριο ἴσως νὰ φαίνεται μιὰ ἁπλῆ, καθιερωμένη καὶ γιὰ κάποιους ἀνιαρὴ συνάθροιση, ὅμως στὴν πραγματικὸτητα εἶναι μιὰ προέκταση τοῦ ἱεροῦ μηνύματος τῆς Πεντηκοστῆς, τὸ ὁποῖο δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ ψάλλουμε: «Εἰς ἑνότητα πάντας ἐκάλεσεν...». Κεκλημένοι, λοιπόν, εἴμαστε ἀπὸ τὸν Ἐπίσκοπο σὲ αὐτὴν τὴν σύναξη, ὄχι γιὰ νὰ ἀκροασθοῦμε τὴν α΄ ἤ β΄ εἰσήγηση μονάχα καὶ νὰ συζητήσουμε πάνω σὲ καίρια καὶ ποιμαντικὰ θέματα ποὺ μᾶς ἀφοροῦν, ἀλλὰ πρωτίστως, γιὰ νὰ πιστοποιήσουμε τὸ γεγονὸς τῆς Ἐκκλησίας. Γι᾿ αὐτὸ εἶναι παρόντες, τόσο ὁ Ἐπίσκοπος, ὅσο καὶ ὅλος ὁ κλῆρος, ποὺ διακονοῦν καὶ μὲ ἀνύστακτο ἐνδιαφέρον ποιμαίνουν τὴν τοπικὴ Ἐκκλησία τους. Γιὰ τὴν Ὁποία ἔχουν ὑποχρεώσεις καὶ ἀναφαίρετα δικαιώματα πνευματικῆς πατρότητος καὶ φιλαδέλφου φροντίδος.

Μάλιστα, δὲν θὰ πρέπει νὰ λησμονοῦμε, πὼς ἡ κάθε Ἱερατικὴ σύναξη εἶναι καὶ μιὰ ἀκόμα ἐπιβεβαίωση τοῦ Συνοδικοῦ θεσμοῦ, μὲ τὸν ὁποῖο καὶ λειτουργεῖ ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἀπὸ τὰ χρόνια τὰ πρῶτα τὰ πρωτοχριστιανικά, μὲ τὴν Ἀποστολικὴ Σύνοδο (βλ. Πρξ.15, 6-11)  νὰ  γίνεται ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος πάνω στὸν ὁποῖο καὶ στηρίχτηκαν ἀργότερα οἱ μεγάλες Σύνοδοι (βλ. Οἰκουμενικές, Τοπικές κ.λ.π.). Λιθάρι, λοιπόν, στὸ οἰκοδόμημά τους εἶναι ἀναμφίβολα καὶ τούτη ἡ Σύναξη. 

Ὡστόσο, στὴν ἄλλη της ὄψη αὐτὴ ἡ Ἱερατικὴ συνάντηση παρουσιάζει καὶ μιὰν ἄλλη πτυχή. Ἀνθρώπινη πτυχή, πασπαλισμένη μὲ τῆς χαρμολύπης τὴν ἄχνη καὶ φωτισμένη μὲ τῆς ἀλήθειας τὸ ἄσβηστο τὸ κερί. Γιατὶ πέρα ἀπὸ ὅλα αὐτὰ ποὺ εἰπώθηκαν,  αἰωρεῖται καὶ τὸ ἄλλο, τὸ μέγιστο τὸ ἐρώτημα: Ἀλήθεια, μήπως αὐτὴ ἡ Σύναξη ἦταν ἕνα τραπέζι ἀποχαιρετισμοῦ; Δηλαδή, μήπως κάποιοι ἀπὸ μᾶς θὰ γραφοῦν στὰ Δίπτυχα τῶν ἱερῶς κεκοιμημένων στὸ ἄλλο, τὸ μελλοντικό, μὲ τὴ Χάρη Του, Συνέδριο; Καὶ φυσικὰ θὰ ὑπάρξουν οἱ ἀπόντες, ὅπως ὑπῆρξαν καὶ ἐφέτος μὲ ἐκείνους,  ποὺ τὰ ὀνόματά τους ἀκούστηκαν  στὸ Μνημόσυνο ποὺ τελέστηκε: ὄχι, ἀσφαλῶς,  τυχαῖα, γιατὶ κι αὐτὸ ἦταν καὶ εἶναι τὸ ἀναπόσπαστο κομμάτι μιᾶς τέτοιας Σύναξης καὶ δὴ Ἱερατικῆς. Κι αὐτὸ γιατὶ μαζὶ μὲ τοὺς παρόντες θέση, καὶ μάλιστα περίοπτη, ἔχουν καὶ οἱ ἀποιχόμενοι ἀδελφοὶ καὶ συλλειτουργοὶ ποὺ ἡ Ἐκκλησία δὲν λησμονεῖ καὶ τοὺς μνημονεύει. Λὲς καὶ τοὺς προσκαλεῖ κι αὐτοὺς σὲ τούτη τὴ συντροφιά...

Ὅπως κάποτε θὰ γίνει καὶ μὲ μᾶς. Ἀλήθεια, ἀμφιβάλλει κανείς;

Χαλκίδα 16 –Σκόπελος 19 Ὀκτ. 2018   π. κ. ν. κ .

Φαναριώτικες ειδήσεις 20ής Οκτωβρίου 2018

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ 

Ἐκκλησιαστικαί εἰδήσεις 

Ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, ἐδέξατο εἰς ἀκρόασιν: 

- Τόν Θεοφιλ. Ἐπίσκοπον Ἁλικαρνασσοῦ κ. Ἀδριανόν, Ἐπόπτην τῆς Περιφερείας Φαναρίου - Κερατίου Κόλπου, μετά τοῦ Αἰδεσιμ. Πρεσβυτέρου κ. Χαραλάμπους Μπέργκε καί τῆς ὑπό τήν προεδρίαν τοῦ Ἐντιμ. κ. Νικολάου Καλαμάρη Ἐκκλησιαστικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Κοινότητος Ἁγίου Δημητρίου Ξυλόπορτας, κομίσαντας Αὐτῷ τόν εἰθισμένον ἄρτον, ἐπί τῇ ἐγγιζούσῃ πανηγύρει τοῦ Ἱ. Ναοῦ. 

- Τόν Αἰδεσιμολ. Πρεσβύτερον κ. Γαβριήλ Λιοντάκην, Κληρικόν τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Φιλίππων, Νεαπόλεως καί Θάσου, ἐπί κεφαλῆς ὁμίλου προσκυνητῶν ἐκ τῆς Ἐνορίας Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Κεχροκάμπου. 

- Τόν Εὐλαβ. Διάκονον κ. Brandon Gallaher, ἐκ τῆς Πατριαρχικῆς Ἐξαρχίας Ὀρθοδόξων Παροικιῶν Ρωσσικῆς Παραδόσεως, Καθηγητήν Συστηματικῆς Θεολογίας, μετά τῶν Ἐλλογ. Καθηγητῶν κ.κ. Sajjad Rizvi, ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου Exeter, καί Mona Siddiqui, καί τῶν Ἐλλογ. Δρων Joshua Ralston καί Omar Anchassi, ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Ἐδιμβούργου. 

- Τόν Εὐλαβ. Διάκονον κ. Εὐγένιον Τσαραμανίδην, ἐκ τῆς Ἱ. Ἀρχιεπισκοπῆς Θυατείρων καί Μ. Βρεταννίας. 

- Τούς Ἐντιμ. κ.κ. Gustavo M. Guillermé, Πρόεδρον τοῦ Διεθνοῦς Ἱδρύματος «World Congress of Interreligious Dialogue», ἐξ Ἀργεντινῆς, καί Brent C. Gardner, Νομικόν Σύμβουλον αὐτοῦ, μετά τῆς συζύγου αὐτοῦ Εὐγεν κ. Kristine καί τῆς θυγατρός αὐτῶν Eὐγεν δίδος Olivia, Μουσικοῦ, ἐξ Ἀριζόνας Η.Π.Α., καί τόν Ἐλλογ. Δρα David A. Frol, ἐπί κεφαλῆς τοῦ ἐν Νοτίῳ Ἀμερικῇ Παραρτήματος αὐτοῦ, ἐκ Μπουένος Ἄϊρες. 

- Τόν Ἐλλογ. κ. Ἀνδρέαν Müller, Καθηγητήν Πατρολογίας ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ Kiehl, μετά τοῦ Ἐλλογ. κ. Johann Lehmhaus, Ἐρευνητοῦ, ἐκ Γερμανίας. 

- Τόν Ἐλλογ. κ. Gocha Barnovi, Καθηγητήν Πανεπιστημίου, ἐκ Γεωργίας, μετά τοῦ Ἐντιμ. κ. Guram Lursmanashvili, Φοιτητοῦ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν. 

- Τόν Ἐντιμ. κ. Νικόλαον Ζῶμπον, Ἐπιχειρηματίαν, ἐκ Λονδίνου. 

- Τούς Ἐντιμ. κ.κ. Μιχαήλ Μαυρόπουλον, Φυσικόν, Α΄ Ἀντιπρόεδρον τῆς Οἰκουμενικῆς Ὁμοσπονδίας Κωνσταντινουπολιτῶν (ΟΙ.ΟΜ.ΚΩ.), μετά τῆς συζύγου αὐτοῦ Εὐγεν. κ. Μαρίας, Φιλολόγου, ἐξ Ἀθηνῶν, Θεόδωρον Μεντῆν, Καρδιολόγον, μετά τῆς συζύγου αὐτοῦ Ἐλλογ. κ. Εὐαγγελίας, Διδασκαλίσσης, ἐκ Τριπόλεως, Δημήτριον Μαυρογένην, μετά τῆς συζύγου αὐτοῦ Εὐγεν. κ. Μαρίας, Ἀρχιτέκτονος Μηχανικοῦ, καί τοῦ υἱοῦ αὐτῶν Ἐντιμ. κ. Ἀλεξίου, Ἐπιχειρηματίου, καί Σωτήριον Λουκᾶν, Πολιτικόν Μηχανικόν, μετά τῆς συζύγου αὐτοῦ Εὐγεν. κ. Ζαχαρούλας Καραμούζη, Ξενοδόχου, καί τῆς θυγατρός αὐτῶν Ἐλλογ. δίδος Μαριαλένας, Καθηγητρίας, καί τήν Εὐγεν. κ. Κυριακήν Κακλαμάνου, Λογίστριαν, ἐκ Θεσσαλονίκης. 

* * * 

Ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, ἐξεπροσωπήθη: 

- Ὑπό τοῦ Πανοσιολ. Ἀρχιμανδρίτου κ. Ἰωακείμ, Ἀρχιγραμματέως τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου, κατά τό καταληκτήριον Συμπόσιον τοῦ συνδιοργανωθέντος ὑπό τοῦ Συνδέσμου Ὑποστηρίξεως Ρωμαίικων Κοινοτικῶν Ἱδρυμάτων (Σ.Υ.Ρ.Κ.Ι.) καί τοῦ Ἀρμενικοῦ Βακουφίου Βαφεοχωρίου Εὐρωπαϊκοῦ Προγράμματος, ὑπό τόν τίτλον «Γεφυρώνοντας τό χάσμα τοῦ παρελθόντος, χτίζοντας μαζί ἕνα κοινό μέλλον», ἐν τῇ Ἀστικῇ Σχολῇ Γαλατᾶ, τό Σάββατον, 20ήν Ὀκτωβρίου. 

- Ὑπό τοῦ Πανοσιολ. Διακόνου κ. Παϊσίου, Διευθυντοῦ τοῦ Ἰδιαιτέρου Πατριαρχικοῦ Γραφείου, κατά τήν διοργανωθεῖσαν ὑπό τοῦ Πολυτεχνείου τῆς Πόλεως ἐν συνεργασίᾳ μετά τῆς Ἀντιπροσωπείας τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως ἐν Τουρκίᾳ ἐκδήλωσιν, ἐπί τοῦ θέματος «Mübadele - Ἀνταλλαγή (The Exchange)», ἐν ταῖς ἐν Maçka ἐγκαταστάσεσι τοῦ Πολυτεχνείου, αὐθημερόν. 

- Ὑπό τοῦ Πανοσιολ. Μ. Συγκέλλου κ. Ἀμβροσίου, κατά τούς γάμους τοῦ ζεύγους Ἀλλαίν Γκιούνμπερκ καί Μαρίας Κυρατζοπούλου, τελεσθέντας ἐν τῷ Ἱ. Καθεδρικῷ Ναῷ Ἁγίας Τριάδος Χαλκηδόνος, αὐθημερόν. 

- Ὑπό τοῦ Πανοσιολ. Μ. Ἐκκλησιάρχου κ. Βενιαμίν, κατά τήν κηδείαν τοῦ ἀειμνήστου Ara Güler, διακεκριμένου Φωτογράφου, ἐκ τοῦ ἐν Πέραν Ἀρμενικοῦ Ναοῦ «Üç Horan», αὐθημερόν.

Χειροτονήθηκε στη Βιέννη Επίσκοπος Απαμείας ο π. Παΐσιος Λαρεντζάκης [φωτογραφίες + video]

Πραγματοποιήθηκε σήμερα, Σάββατο 20 Οκτωβρίου 2018, εορτή του Αγίου Γερασίμου του εν Κεφαλληνία, στον καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδος Βιέννης η Χειροτονία σε Επίσκοπο του πρόσφατα εκλεγέντος Επισκόπου Απαμείας κ. Παϊσίου (Λαρεντζάκη), βοηθού του Μητροπολίτου Αυστρίας κ. Αρσενίου, ο οποίος μάλιστα προέστη της προσωπικής Πεντηκοστής του Πρωτοσυγγέλου του.  Άξιος ο νέος Επίσκοπος του Οικουμενικού Θρόνου!

Η Ορθόδοξη ενότητα δοκιμάζεται στο ουκρανικό ζήτημα | Єдність Православ’я складає свій іспит в українському питанні

Απόψεις: Μητροπολίτης Γαλλίας Εμμανουήλ | ΤΑ ΝΕΑ, 20.10.2018

Την ώρα που η ενότητα της Ορθόδοξης Εκκλησίας κινδυνεύει, πρέπει να κατανοήσουμε το εύρος ορισμένων προφητικών κινήσεων. Απαντώντας θετικά στις προσδοκίες του ουκρανικού λαού υπέρ μιας αυτοκέφαλης Εκκλησίας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος έχει ταυτόχρονα επίγνωση της ιστορικής του ευθύνης στην περιοχή, αλλά και του καθήκοντός του ως εγγυητού της ενότητας του Ορθοδόξου εκκλησιαστικού σώματος, καθώς και της πνευματικής της διακονίας, η οποία βρίσκεται υπεράνω όλων των πολιτικών ζητημάτων.

Επιπλέον, με λύπη είδαμε το Πατριαρχείο της Μόσχας να αντιτάσσεται σθεναρώς στη διαδικασία χορήγησης του αυτοκέφαλου στην Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία, αποδυναμώνοντας, στο πλαίσιο απειλών και προσβολών, οι οποίες θα κριθούν μια μέρα από την Ιστορία, τον δεσμό της κοινωνίας που ενώνει όλες τις Αυτοκέφαλες Ορθόδοξες Εκκλησίες μεταξύ τους.

Το Πατριαρχείο της Μόσχας, δυστυχώς, φαίνεται να είναι όμηρος των συμφερόντων του ρωσικού κράτους στην περιοχή, ακόμη και αν ισχυρίζεται το αντίθετο. Επιπλέον, το εκκλησιαστικό δίκαιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας δικαιώνει το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεδομένης της ιστορικής και δικαιοδοτικής νομιμότητάς του στην επικράτεια της Μητρόπολης του Κιέβου. Επίσης, με την ανάκληση της Συνοδικής Πράξεως Εκδόσεως του 1686, η οποία επέτρεπε στον Πατριάρχη της Μόσχας να χειροτονεί τους εκλεγμένους από τον κλήρο και τους μητροπολίτες του Κιέβου, ανακτά πλήρως τα δικαιοδοτικά δικαιώματά του. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν σταμάτησε να αναζητά μια λύση, στο πλαίσιο του διαλόγου και της συνεργασίας, δίχως απειλές ή τιμωρίες. Μέχρι την τελευταία στιγμή, πιστέψαμε ότι ήταν δυνατή η έξοδος από την κρίση, ειδικά κατά τη συνάντηση των δύο Πατριαρχών στις 31 Αυγούστου 2018 στο Φανάρι.

Εφεξής, το Πατριαρχείο της Μόσχας αποφάσισε να τερματίσει την κοινωνία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης. Μπορούμε όμως να κάνουμε λόγο για σχίσμα; Τολμώ να πιστεύω πως όχι, αν και με τέτοιες ενέργειες, η Ρωσική Εκκλησία αποκόπτεται από το σώμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας αρνούμενη τους όρους του ίδιου του Τόμου της Αυτοκεφαλίας, όπου αναφέρεται ότι το Πατριαρχείο της Μόσχας πρέπει να έχει ως «κεφαλή» τον Οικουμενικό Πατριαρχείο. Πιστεύω ότι είναι τουλάχιστον ευθύνη του Πατριαρχείου της Μόσχας να θέσει τέρμα στη λεκτική και εκκλησιαστική κλιμάκωση που τείνει να θέσει σε κίνδυνο την ενότητα της Ορθοδοξίας, παρόλο που φαίνεται ότι η Ρωσική Εκκλησία χρησιμοποιεί την επιρροή της προκειμένου να ασκήσει πίεση στις άλλες αυτοκέφαλες Ορθόδοξες Εκκλησίες καλώντας σε μια πανορθόδοξη συνάντηση. Ας θυμηθούμε, όμως, ότι η Ρωσική Εκκλησία αρνήθηκε να συμμετάσχει στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας τον Ιούνιο του 2016 στην Κρήτη.

Επρόκειτο για ένα από τα σημαντικότερα πανορθόδοξα γεγονότα στη σύγχρονη Ιστορία. Λυπάμαι για τον οπορτουνισμό του Πατριαρχείου της Μόσχας, το οποίο επιθυμεί να εκμεταλλευτεί τις πανορθόδοξες συναντήσεις υπέρ της δικής του ατζέντας. Επιπλέον, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η χορήγηση του αυτοκέφαλου δεν είναι κυριολεκτικά πανορθόδοξο ζήτημα, εναπόκειται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, σαν Μητέρα Εκκλησία, να εκχωρήσει ανεξαρτησία στο εκκλησιαστικό ορθόδοξο σώμα της Ουκρανίας. Αυτό είναι το μάθημα της Ιστορίας. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι η πηγή της αυτοκεφαλίας όλων των τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών, με εξαίρεση τα αρχαία Πατριαρχεία, που ιδρύθηκαν την πρώτη χιλιετία, και την Εκκλησία της Κύπρου.

Το αυτοκέφαλο της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας θα χορηγηθεί σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, ασφαλώς τις προσεχείς εβδομάδες. Η υπέρτατη πρόκληση που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν όλοι οι ορθόδοξοι όσον αφορά αυτό το θέμα δεν είναι πολιτική, ούτε γεωπολιτική, είναι πάνω από όλα πνευματική. Η αυτοκεφαλία έχει ως στόχο να βάλει ένα τέρμα στη διαίρεση των Ορθοδόξων στην Ουκρανία και όχι να δημιουργήσει νέα σχίσματα. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος έχει πλήρη επίγνωση αυτού του θέματος και κάνει την κοινωνία θεολογική αρχή στην υπηρεσία όλων. Αυτή η κίνηση είναι προφητική, αφού πρόκειται για μια στιγμή αλήθειας που αφορά ολόκληρη την Ορθοδοξία. Στον πειρασμό του κλεισίματος πρέπει να απαντήσει του πειράματος και των απειλών του Ευαγγελίου.

Митрополит Гальський Емануїл: Єдність Православ’я складає свій іспит в українському питанні

Ексклюзивний переклад погляду митрополита Гальського Емануїла щодо останніх подій у світовому православ’ї, опублікованого  20 жовтня в газеті  TA NEA

У час, коли єдність Православної Церкви постає перед загрозою, нам слід збагнути широчінь певних пророчих рухів. Відповідаючи позитивно на очікування українського народу щодо автокефальної Церкви, Вселенський Патріарх Варфоломій проявляє водночас своє розуміння історичної відповідальності у регіоні, як і розуміння свого обов’язку, виступаючи гарантом єдності Православного церковного тіла, а ще ж і свого духовного служіння, яке знаходиться поза межами політичних питань.

Тим не менше, із сумом ми побачили, як Московський Патріархат запекло протидіє процесові надання автокефалії Українській Православній Церкві, намагаючись шляхом погроз і нападок, що одного чудового дня буде піддано осудові історією, послабити зв’язок у спілкуванні, яке єднає всі Автокефальні Православні Церкви між собою.

Московський Патріархат, на жаль, напевне ж виступає  посланцем інтересів російської держави у регіоні, навіть якщо й стверджує протилежне. До того ж церковне право Православної Церкви обґрунтовує  історичну і юридичну законність Вселенського Патріархату на володіння ним Київською Митрополією. Причому і з появою  Синодального Акту від 1686 року, який  надав дозвіл Московському Патріархові рукопокладати обраних кліром  київських митрополитів, він (Вселенський Патріархат – прим.)  повністю зберігає свої юридичні права. Вселенський патріархат не припиняв шукати розв’язку на рівні діалогу і співпраці, без погроз і покарань. До останньої миті ми вірили, що вихід з кризи можливий, зокрема і під час зустрічі двох Патріархів у серпні 2018 року на Фанарі.

Внаслідок цього, Московський Патріархат вирішив перервати спілкування зі Вселенським Константинопольським Патріархатом. Можна, одначе, вести мову про розкол (схизму). Сміливо скажу: я не вірю у це, хоч з огляду на такі дії, Російська Церква відокремлюється від тіла Православної Церкви, відкидаючи визначення самого Томосу про Автокефалію, де згадується, що Московський Патріархат повинен мати своїм «главою» Вселенський Патріархат. Я певен, що, принаймні, на Московському Патріархаті лежить відповідальність припинити усілякі дискусії на церковному рівні, що може поставити під загрозу єдність Православ’я,  хоча, як видається, Московська Церква використовує наявний вплив з метою вчинити тиск на інші православні Церкви, закликаючи їх до всеправославного зібрання. Згадаймо, однак, що Російська Церква відмовилася взяти участь у Святому і Великому Соборі Православної Церкви у червні 2016 року на Криті.

Мова йшла про одну з найважливіших православних подій у сучасній історії. Мені жаль з прояву такого опортунізму з боку Московського Патріархату, який прагне використовувати всеправославні зустрічі для власних акцентів.  До того ж  має бути зрозуміло, що надання автокефалії не становить, власне, питання порядку денного на всеправославному соборі, це питання належить виключно до компетенції Вселенського Патріархату, як Церкві-Матері, яка надає незалежність церковному православному Українському  організмові. Такий урок історії. Вселенський Патріархат – це джерело автокефалії усіх помісних Православних Церков, за винятком стародавніх патріархатів, заснованих у першому тисячолітті, і за винятком Кипрської Церкви.

Автокефалія Української Православної Церкви буде надана за дуже короткий проміжок часу, напевне ж, у наступні тижні. Найважливіше звернення до всіх православних стосовно цієї теми має підтекст не політичний і не геополітичний, воно насамперед духовне. Автокефалія має покласти край розділенню православних в Україні і не призводити до нових розколів. Вселенський Патріарх Варфоломій володіє цілковитим розумінням цієї теми  і робить спілкування теологічною засадою на службу усім. Цей рух пророчий, бо ж ідеться про мить істини, яка торкається всього цілого Православ’я.  У разі ж спроби  перепинити їй шлях потрібно дати відповідь, керуючись досвідом і  євангельськими застереженнями.

Πολυαρχιερατική Λειτουργία προς τιμήν του Αγίου Γερασίμου στα Ομαλά Κεφαλληνίας [live, Ionian TV]

Πρωί Σαββάτου, 20ής Οκτωβρίου 2018, στην πανηγυρίζουσα Μονή του Αγίου Γερασίμου του νέου ασκητού, στο οροπέδιο των Ομαλών Κεφαλληνίας

Ο πανηγυρικός Εσπερινός προς τιμήν του Αγίου Γερασίμου από την Κεφαλληνία [live, Ionian TV]

Απόψε, 19 Οκτωβρίου 2018, στην πανηγυρίζουσα Μονή του Αγίου Γερασίμου Κεφαλληνίας

Σταθερή ανάκαμψη της υγείας του Αρχιεπισκόπου Κύπρου μετά την επιτυχή εγχείριση (16.10.2018), στο Λονδίνο

Ο Μακ. Αρχιεπίσκοπος Κύπρου κ. Χρυσόστομος εισήχθη στην  Κλινική The London Clinic στις 16 Οκτωβρίου 2018 υπό τη φροντίδα του καθηγητή Long Jiao και του καθηγητή Πάρη Τέκκη. Έχει υποβληθεί σε επιτυχή 3ωρη ρομποτικά υποβοηθούμενη αριστερή ηπατεκτομή και τμηματεκτομή στο δεξιό λοβό του ήπατος (μεταστεκτομή) δύο μικρών μεταστάσεων. Επιτόπια εύκαμπτη σιγμοειδοσκόπηση κατέδειξε ένα μικρό πολύποδα πάνω από την αναστόμωση ο οποίος αφαιρέθηκε. Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε με επιτυχία.

Η μετεγχειρητική πορεία της υγείας του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Κύπρου εξελίσσεται ομαλά.

Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος, μετά την επέμβαση ανάκαμψε, διατηρεί καλή διάθεση και αισθάνεται πολύ καλά. Αφού παρέμεινε για 48 ώρες στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας της  Κλινικής The London Clinic, όπως ήταν προγραμματισμένο, ακολούθως επέστρεψε στο δωμάτιο νοσηλείας το απόγευμα της Πέμπτης 18 Οκτωβρίου 2018, και αναμένεται σταθερή ανάκαμψη κατά τις επόμενες ημέρες.

Του ευχόμαστε ό,τι καλύτερο παρά Θεώ. Να επιστρέψει σύντομα στην πατρίδα για να συνεχίσει την Πρωθιεραρχική του διακονία επ' αγαθώ του Κυπριακού λαού.

Θα ακολουθήσει περαιτέρω έκθεση.

Από το Γραφείο Ενημερώσεως και Επικοινωνίας της Εκκλησίας της Κύπρου

Το αποκλειστικό προνόμιο του Οικουμενικού Θρόνου για τις επίδικες διαφορές

Τοῦ Ἐπισκόπου Ἀβύδου κ. Κυρίλλου

Ἡ Ἔκκλητος πρός τήν πρωτόθρονο Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀφορᾶ τό προνόμιο τοῦ Θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως νά ἀσχολεῖται, νά κρίνει καί νά ἐπιλύει, αὐτός καί μόνον αὐτός, ἐπίδικες διαφορές σέ θέματα πού ἀναφύονται ἔξω ἀπό τά ὅρια τῆς δικῆς του ἐδαφικῆς δικαιοδοσίας. Τό προνόμιο αὐτό θεμελιώνεται στούς Ἱερούς Κανόνες, ἀλλά καί στή δισχιλιετή κανονική μας παράδοση, ἡ ὁποία ἀδιαμφισβήτητα ἐπιβεβαιώνει καί ἑρμηνεύει αὐθεντικά τό γράμμα καί τό πνεῦμα τῶν Ἱερῶν Κανόνων. Μαρτυρεῖται ἐπιπλέον καί ἀπό κείμενα τῆς πολιτικῆς νομοθεσίας καί ἀπό περιωνύμους ἑρμηνευτές καί σχολιαστές τῶν Ἱερῶν κανόνων. Ἐκτός ὅμως ὅλων τούτων καταδεικνύεται ἀδιαμφισβήτητα καί διαχρονικά ἀπό τήν κανονική πράξη, ὅπως αὐτή παραδίδεται στίς πηγές. Ἡ διαχρονική μαρτυρία τῆς κανονικῆς πράξεως καθιστᾶ τό προνόμιο τῆς Ἐκκλήτου ἀδιαμφισβήτητο.

Εἶναι γνωστό, ὅτι ἡ Α’ Οἰκουμενική Σύνοδος1 στόν 6ο καί στόν 7ο κανόνα της ξεχώρισε ἀπό ὅλους τούς ἐκκλησιαστικούς θρόνους, τούς θρόνους τῆς Ἀλεξάνδρειας, τῆς Ἀντιόχειας, τῆς Ρώμης καί τῶν Ἱεροσολύμων καί τούς ἀπέδωσε τά πρεσβεῖα, ἀναγνωρίζοντας τήν πνευματική τους ἀκτινοβολία καί θεωρώντας αὐτούς αὐθεντικούς φορεῖς τῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως. Τό ἴδιο ἔπραξε στή συνέχεια καί ἡ Β΄ Οἰκουμενική Σύνοδος2 μέ τόν 3ο κανόνα της γιά τό Θρόνο τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Τά πρεσβεῖα αὐτά δέν ἦταν ἁπλᾶ μιά ἀπόδοση τιμῆς, ἀλλά ἦταν συνδεδεμένα μέ τήν ἄσκηση ἐξουσίας – δικαιοδοσίας σέ συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές πού καθορίστηκαν μέ ἀκρίβεια στή διάρκεια τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Ἡ Δ΄ Οἰκουμενική Σύνοδος ἔπραξε ὅμως καί κάτι ἄλλο πολύ σημαντικό: Ἀπέδωσε στό θρόνο τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἴσα πρεσβεῖα3 μέ αὐτά τοῦ θρόνου τῆς Ρώμης. Ὁ θρόνος τῆς Ρώμης ὑπερεῖχε τῶν ἄλλων θρόνων, γιατί μέ βάση τούς κανόνες 3, 4, 5 τῆς Συνόδου στή Σαρδική4 εἶχε τό δικαίωμα νά δέχεται Ἐκκλήτους γιά διαφορές πού ἀνέκυπταν ἔξω ἀπό τή δική του γεωγραφική δικαιοδοσία. Μέ τόν 28ο κανόνα τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου ὁ θρόνος τῆς Κωνσταντινουπόλεως αὐτονόητα ἀπέκτησε ἕνα ἀνάλογο προνόμιο. Ἐκτός ὅμως τούτου τό προνόμιο αὐτό εἶχε μέ σαφήνεια ἀποδοθεῖ στό Θρόνο τῆς Κωνσταντινουπόλεως μέ τούς κανόνες 9 καί 17 τῆς Συνόδου στή Χαλκηδόνα5. Ἡ εὐχέρεια ἄσκησης Ἐκκλήτου εἴτε στή Ρώμη εἴτε στήν Κωνσταντινούπολη ἴσχυσε μέχρι τόν 9ο αἰῶνα, εἰδικώτερα μέχρι τή Σύνοδο τοῦ 879/80 ἐπί Ἰ. Φωτίου6 μέ τό ὁποῖο ὁ θρόνος τῆς Ρώμης κατέστη ἁρμόδιος μόνο γιά ὑποθέσεις πού ἀναφύονταν στήν Δύση, ἐνῶ ὁ Θρόνος τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἦταν ἁρμόδιος γιά διαφορές ἀναφυόμενες στήν Ἀνατολή.

Ἐνῶ ὁ Ζωναρᾶς7 μιλώντας γιά τά πρεσβεῖα κάνει λόγο γιά τά «πρωτεῖα ἤ τό ἐξαίρετον», ὁ Βαλσαμών8 ἑρμηνεύοντας τόν 5ο κανόνα τῆς Σαρδικῆς τονίζει, ὅτι δικαίωμα ἀποδοχῆς Ἐκκλήτου δέν εἶχε μόνον ὁ Ρώμης, ἀλλά καί ὁ Κωνσταντινουπόλεως. Ὁ Ἀριστηνός9 κάνει λόγο γιά ἕνα ἀποκλειστικό προνόμιο τοῦ Κωνσταντινουπόλεως πού δέν ἐδόθη σέ κανένα ἄλλο Πατριάρχη, ὥστε νά ἐκδικάζει ὑποθέσεις – διαφορές ἀναφυόμενες σέ ἄλλα Πατριαρχεῖα. Ὁ Ζωναρᾶς10 στό σχόλιο του στό 17ο κανόνα τῆς Χαλκηδόνας ἐπισημαίνει, ὅτι Μητροπολίτης ἄλλης δικαιοδοσίας δέ θά μποροῦσε νά ὑπαχθεῖ χωρίς τή θέλησή του στή δικαστική δικαιοδοσία τοῦ Κωνσταντινουπόλεως. Αὐτό αὐτονόητα σημαίνει ἀσφαλῶς, ὅτι θά μποροῦσε νά ὑπαχθεῖ στήν κρίση τοῦ Κωνσταντινουπόλεως, ἐάν τό ἐπιθυμοῦσε. Αὐτό ἄλλωστε καταδεικνύει καί ἡ κανονική πρακτική.

Ἐκτός ἀπό τά κείμενα τῶν βυζαντινῶν κανονολόγων ἀξίζει νά μνημονευθοῦν καί τά ἑξῆς κείμενα:

Ἡ ἐπαναγωγή τοῦ Νόμου11 (9ος αἰ.) ρητῶς ἀναγνωρίζει τό δικαίωμα τοῦ Θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως νά ἀποδέχεται Ἐκκλήτους.

Τό ἴδιο πράττει καί ὁ Ματθαῖος Βλάσταρης12 (14ος αἰ.) στό περισπούδαστο ἔργο του «Σύνταγμα κατά Στοιχεῖον».

Ἡ Συνοδική Ἐπιστολή13 τῶν Πατριαρχῶν τῆς Ἀνατολῆς τοῦ ἔτους 1848. Οἱ Πατριάρχες τῆς Ἀνατολῆς δέν θεμελιώνουν μόνο τό προνόμιο ἀποδοχῆς ἐκκλήτου στό γεγονός, ὅτι ἡ Κωνσταντινούπολη ὑπῆρξε ἕδρα αὐτοκρατορική, ἀλλά καί στό συνοδικό της «Πρεσβεῖον», δηλ. στό Πρωτεῖο της.

Πέρα ἀπό τήν ἀνωτέρω συνοπτική καταγραφή τοῦ προνομίου τοῦ θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως νά ἀποδέχεται Ἐκκλήτους ἀπό ἐπίσημα κείμενα καί ἑρμηνευτές τῶν Κανόνων, ἡ διαχρονική κανονική πρακτική μαρτυρεῖ καί ἐπιβεβαιώνει ἀδιάψευστα τό ἴδιο, ἀκόμα καί ὡς ἐθιμική πρακτική πρίν ἀπό τή Χαλκηδόνα (451).

Ἐνδεικτικά παραδείγματα:

Τό 394 κρίνεται στήν Κωνσταντινούπολη ἡ καθαίρεση τοῦ Ἐπισκόπου Βόστρων Βαγαδίου ὑπαγομένου στή δικαιοδοσία τοῦ Πατριαρχείου Ἀντιοχείας παρόντων καί τῶν Πατριαρχῶν Ἀντιοχείας καί Ἱεροσολύμων14.

Ὁ Πρόκλος Κωνσταντινουπόλεως (434-446) κρίνει ὡς κανονική τήν ἐκλογή τοῦ Ἀλεξάνδρου ὡς ἐπισκόπου Ἀνταράδου15. Ἡ ὑπόθεση εἶχε προσαχθεῖ στό Θρόνο Κωνσταντινουπόλεως ἀπό τόν ἴδιο τόν Ἀλέξανδρο.

Ὁ Νομοκάνων τοῦ Ἱ. Φωτίου 9ος αἰ. ἀναγνωρίζει τήν Κωνσταντινούπολη ὡς κεφαλή ὅλων τῶν Ἐκκλησιῶν τῆς Ἀνατολῆς16.

Ὁ Πατριάρχης Λουκᾶς Χρυσοβεργῆς (1157-1170) ἀκυρώνει τήν καθαίρεση στήν Κύπρο τοῦ Ἐπισκόπου Ἀμαθοῦντος πού κατέφυγε στήν Κωνσταντινούπολη17.

Ὁ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Κάλλιστος Α΄ (1355) ἐπισημαίνει στόν Ἀρχιεπίσκοπο Τυρνόβου τό δικαίωμα τοῦ Κωνσταντινουπόλεως νά κρίνει ὑποθέσεις ἄλλων Πατριαρχείων18.

Τό ἴδιο πράττει καί ὁ Πατριάρχης Κάλλιστος (1356) σέ ἐπιστολή του πρός τόν Ἀντιοχείας ἐπικαλούμενος τούς ἱερούς Κανόνες19.

Ὁ Πατριάρχης Νεῖλος (1382) σέ ἐπιστολή του20 πρός τόν Θεσσαλονίκης ἐπικαλεῖται τόν 9ο καί 7ο κανόνα τῆς Χαλκηδόνας.

Στή Σύνοδο τοῦ 1663 ἐπί Πατριάρχου Διονυσίου τοῦ Γ΄ οἱ Πατριάρχες Ἀλεξανδρείας, Ἀντιοχείας καί Ἱεροσολύμων συνομολογοῦν τό δικαίωμα τοῦ Κωνσταντινουπόλεως νά δέχεται Ἐκκλήτους21.

Ὁ Κωνσταντινουπόλεως Διονύσιος (1672) καθαιρεῖ τόν Ἀντιοχείας Κύριλλο μετά ἀπό αἴτημα Μητροπολιτῶν τοῦ Πατριαρχείου Ἀντιοχείας22.

Ὁ ἴδιος Πατριάρχης ἀθωώνει τόν ὑπόδικο Ἀρχιεπίσκοπο Κύπρου Νικηφόρο μετά τήν ἀπολογία του ἐνώπιον τοῦ «Οἰκουμενικοῦ κριτηρίου», δηλ. τοῦ Θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως23.

Ὁ Πατριάρχης Παΐσιος Β΄ ἐπικυρώνει τήν καθαίρεση24 τοῦ Μητροπολίτου Χαλεπίου Γερασίμου κατόπιν αἰτήματος καί παρόντος τοῦ Ἀντιοχείας Σιλβέστρου (1746).

Σειρά Πατριαρχῶν τῆς Κωνσταντινουπόλεως τοῦ 18ου αἰώνα καταδικάζουν μετά ἀπό προσφυγή Πατριαρχῶν τῶν Ἱεροσολύμων τήν προσπάθεια ἀρχιεπισκόπων τῆς Ἱ. Μονῆς Σινᾶ νά ἀπαλλαγοῦν ἀπό τήν κανονική καί πνευματική ἐποπτεία τοῦ θρόνου τῶν Ἱεροσολύμων25.

Ὁ Κωνσταντινουπόλεως Ἄνθιμος (1872) κατόπιν αἰτήματος τῆς ἁγιοταφικῆς ἀδελφότητος ἐπικυρώνει τήν ἔκπτωση26 τοῦ Πατριάρχου Ἱεροσολύμων Κυρίλλου ἀπό τό θρόνο. 

Ὅταν τό Πατριαρχεῖο Μόσχας παρεχώρησε αὐτοκεφαλία στήν Ἐκκλησία τῆς Πολωνίας (1949), ἐνῶ τό Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως εἶχε ἤδη παραχωρήσει σ’ αὐτήν τήν αὐτοκεφαλία (1924), ὁ Πατριάρχης Ἀθηναγόρας ἐπισημαίνει μέ ἐπιστολή27 του στόν Πατριάρχη Μόσχας, ὅτι ἀποτελεῖ ἀποκλειστικό προνόμιο τοῦ Θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως νά ἐπιλαμβάνεται θεμάτων ἔξω ἀπό τή δική του δικαιοδοσία. Ἔκφραση αὐτοῦ τοῦ προνομίου εἶναι ἡ ἀπόδοση τῆς αὐτοκεφαλίας στήν Ἐκκλησία τῆς Πολωνίας (καί ἀργότερα, τό 1990, στήν Ἐκκλησία τῆς Γεωργίας).

Ὁ Πατριάρχης Μάξιμος τῆς Βουλγαρίας ἀπευθύνθηκε28 στόν Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαῖο ἐξ αἰτίας σχίσματος πού εἶχε δημιουργηθεῖ τότε στή Βουλγαρία. Συνεκλήθη ὑπό τήν προεδρεία τοῦ Πατριάρχου Βαρθολομαίου Μείζων Σύνοδος στη Σόφια γιά τήν ἀντιμετώπιση τοῦ προβλήματος.

Ὅταν ἡ Σύνοδος τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων ἐκήρυξε ἔκπτωτο τόν Πατριάρχη Εἰρηναῖο (2005), ἡ ἁγιοταφική ἀδελφότητα ζήτησε ἀπό τήν Κωνσταντινούπολη τήν ἐπικύρωση τῆς ἀπόφασης ἀπό τό θρόνο τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὁ ὁποῖος συνεκάλεσε Σύνοδο τῶν Προακαθημένων, ἡ ὁποία ἐπικύρωσε τήν ἀπόφαση29.

Ὅλα τά ἀνωτέρω καταδεικνύουν ἀδιαμφισβήτητα, ὅτι ὁ Θρόνος τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀποτελεῖ στό χῶρο τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν τό ὕψιστο, «τό Οἰκουμενικόν Κριτήριον», γιά τήν ἐπίλυση διαφορῶν πού κατά καιρούς ἐνσκύπτουν καί ταλανίζουν τίς κατά τόπους Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες. Ὁ Θρόνος τῆς Κωνσταντινουπόλεως δέν ἀντελήφθη ποτέ τό προνόμιό του νά δέχεται Ἐκκλήτους ὡς δυνατότητα κυριαρχικοῦ Πρωτείου, ἀλλά ὡς χρέος συναντίληψης σοβαρῶν θεμάτων μέ ἀποκλειστικό σκοπό τή θεραπεία τραυμάτων στό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας γιά τήν ἀποκατάσταση τῆς εἰρήνης καί τῆς κανονικῆς τάξεως. Ὑπό αὐτή τήν ἔννοια ἡ Ἔκκλητος δέν εἶναι παρά μιά ἀσφαλιστική δεικλίδα πού σοφά κατά θεία Πρόνοια ἐτέθη ἀπό τούς Πατέρες τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων γιά τή διασφάλιση τῆς εἰρήνης καί τῆς ἑνότητας μεταξύ τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν. 

-------------------------------------------------

1 Ρ.Π. Β΄, 128,132.

2 Ρ.Π. Β΄, 173

3 Ρ.Π. Β΄, 280-281.

4 Ρ.Π. Γ΄, 233-234, 238, 239-240.

5 Ρ.Π. Β΄, 237, 258-259.

6 Mansi, ACO 17A, 497.

7 Ρ.Π. B΄, 173.

8 Ρ.Π. Γ΄, 242.

9 Ρ.Π. B΄, 240.

10 Ρ.Π. B΄, 260

11 I. Zepos – P. Zepos, Jus Graecoromanum II, 242-243.

12 Ρ.Π. ΣΤ’, 429.

13 Ι. Καρμίρης, Τά Δογματικά καί Συμβολικά Μνημεῖα τῆς Ὀρθοδόξου Καθολικῆς Ἐκκλησίας, Β΄, Ἀθῆναι 1953, 916.

14.V. Grumel, Les Regestes des Actes du Patriarchat de Constantinople, Vol. I, Fasc. I. Paris 1972, N. 10.

15 V. Grumel, Les Regestes, N. 88.

16 Ρ.Π. A΄, 42.

17 V. Grumel, Les Regestes, N. 1097.

18 F. Miklosich – I. Müller, Acta et diplomata Graeca medii aevi sacra et profana, Tom. I, Vienne 1860, 438.

19 F. Miklosich – I. Müller, Acta, I, 380.

20 F. Miklosich – I. Müller, Acta, I, vol. 2, 40.

21 Κ. Δελικάνης, Πατριαρχικά Ἔγγραφα, Γ΄, 102-103.

22 Κ. Δελικάνης, Πατριαρχικά Ἔγγραφα, Β΄, 59-164.

23 Κ. Δελικάνης, Πατριαρχικά Ἔγγραφα, Β΄, 557-559.

24 Κ. Δελικάνης, Πατριαρχικά Ἔγγραφα, Β΄, 190.

25 Κ. Δελικάνης, Πατριαρχικά Ἔγγραφα, Β΄, 377-381,387, 410-422, 455.

26 Χρυσ. Παπαδόπουλος, Ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας τῶν Ἱεροσολύμων, Θεσσαλονίκη 2010, 837 ἑξ.

27 Βλ. Ὀρθοδοξία 25 (1950) 129-130.

28 Βλ. Ὀρθοδοξία 5 (1998) 620-621.

29 Βλ. Ἐκκλησία 82 (2005) 556-557.