Η Ακολουθία των Δ΄ Χαιρετισμών στην Παναγία την Δερματούσα Τραγακίου Ζακύνθου [40 φωτοστιγμές]

  Απόγευμα Παρασκευής, 28ης Μαρτίου 2014  

Μέσα σε κατανυκτικό κλίμα εσωτερικά, φθινοπωρινό εξωτερικά (παρόλη την Άνοιξη που βρίσκεται ήδη στη δόξα της) και με τη συμμετοχή πολλών προσκυνητών από όλο το νησί εψάλη σήμερα το απόγευμα, στον γραφικότατο και ιστορικό Ναό της Παναγίας της Δερματούσας του χωριού Τραγάκι Ζακύνθου, η Δ΄ Στάση των Χαιρετισμών, στην οποία έφθασαν Κληρικοί από τις γύρω ενορίες, καλεσμένοι του νέου δραστήριου Εφημερίου Αρχιμανδρίτη Σεραφείμ Κονίδη. 

Τους Χαιρετισμούς απηύθυνε προς την Θεομήτορα, κατά το ζακυνθινό μουσικό ιδίωμα, ο Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Ι. Μητροπόλεως Ζακύνθου π. Παναγιώτης Καποδίστριας, ενώ το Ψαλτήρι τίμησαν η Χορωδία "Το όνειρο του παιδιού" και άλλοι ψάλτες από τα πέριξ, ψάλλοντας επίσης "ζακυθινά"! 

Τον θείο Λόγο κήρυξε ο π. Παναγιώτης, με θέμα "Το δίχως δύση Αστέρι". Παράλληλα ευχήθηκε στον π. Σεραφείμ να δικαιώσει τις χρηστές ελπίδες της Μητροπόλεως και του οικείου Μητροπολίτου κ. Διονυσίου Δ΄, αποδίδοντας θετικά στην διακονία που του ανατέθηκε!

Πριν την απόλυση ο π. Σεραφείμ ευχαρίστησε τον Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο για την τιμητική παρουσία του, τους Πατέρες που ήλθαν στην Ακολουθία, τη Χορωδία, τον ευσεβή Λαό, αλλά κυρίως την κ. Βαρβάρα Παλαιοθοδώρου μετά της οικογενείας της, για την μέριμνα της αποκατάστασης της καλλιτεχνικής καθέδρας της περίπυστης Εικόνας της Δερματούσας. 

Ακολούθησαν, στο πλάτωμα του Ναού, πλούσια κεράσματα, τα οποία ετοίμασαν οι Κυρίες της Ενορίας!  

 ΤΟ ΔΙΧΩΣ ΔΥΣΗ ΑΣΤΕΡΙ  
Ομιλία του Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Θρόνου ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

κατά την Ακολουθία των Δ΄ Χαιρετισμών, στην Παναγία την Δερματούσα Τραγακίου Ζακύνθου (28.3.2014)

«Χαίρε αστέρος αδύτου Μήτηρ˙ χαίρε, αυγή μυστικής ημέρας».

Κάθε αναγνωστική προσέγγιση του Ακαθίστου Ύμνου ενέχει πάντα τον κίνδυνο, οι όποιες εκτιμήσεις τού μελετητή να μην αποδίδουν με την απαιτούμενη πληρότητα τη στιχουργική και νοηματική δύναμη του κορυφαίου αυτού ποιητικού αριστουργήματος. Δικαιολογούμαστε όμως, διότι, αφ’ ενός  μεν οι στίχοι αυτοί ανήκουν στη λειτουργική χρήση τής καθ’ όλου Εκκλησίας (οπότε ο καθένας ακούγοντάς το συλλαμβάνει τα μηνύματα που προσωπικά τον αφορούν), αφ’ ετέρου δε, με τα μεγαλόπνοα ετούτα υμνογραφήματα χαιρετίζουμε οι Χριστιανοί ένα πρόσωπο ιδιαίτερα οικείο: Τη γυναίκα, που ξεχώρισε από το ανθρώπινο γένος και μόνη αυτή αξιώθηκε ενός υπέρτατου τίτλου, αυτού της «Θεοτόκου και Μητέρας του Φωτός».

ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΑΝΑΓΝΩΣΕΤΕ μ' ένα κλικ ΕΔΩ!

Δ΄ Χαιρετισμοί στον Μητροπολιτικό Ναό της Υπαπαντής στο Αμμάν της Ιορδανίας

  Εσπέρας 28ης Μαρτίου 2014  

Η Δοξολογία για την Εθνική Γιορτή της Ελλάδας στο Αμμάν της Ιορδανίας

Παρασκευή, 28 Μαρτίου 2014, στον Μητροπολιτικό Ναό της Υπαπαντής του Κυρίου, χοροστατούντος του Σεβ. Μητροπολίτου Φιλαδελφείας κ. Βενεδίκτου 

Διάλεξη για τη θρησκευτικότητα του Βιζυηνού και του Παπαδιαμάντη, η 8η σύναξη του γ΄ κύκλου «Αληθώς»

Το Κέντρο Λόγου Μπανάτου «Αληθώς», προετοίμασε και παρουσιάζει την 8^η δραστηριότητα του γ΄ κύκλου του, την Κυριακή Δ΄ των Νηστειών, 30 Μαρτίου 2014, στις 8.30 το βράδυ, στον Ναό της Παναγούλας Μπανάτου.

Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης, η διακεκριμένη φιλόλογος κ. Μιμίκα Σταμίρη θα παρουσιάσει το θέμα:  

«Θρησκευτικότητα και ηθογραφία. 
Ενδεικτικές αναφορές στο Βιζυηνό και τον Παπαδιαμάντη».

Κατά την διάρκεια της ανωτέρω διάλεξης, η εκπαιδευτικός κ. Βασιλική Χροναίου θα αναγνώσει χαρακτηριστικά αποσπάσματα από έργα των δύο πεζογράφων.

Στο δεύτερο μέρος της βραδιάς, οι καθηγήτριες Μουσικής κυρίες Άννα Θωμά (στο πιάνο) και Εύη Τσιμπλή (στο βιολί και το μαντολίνο) θα αποδώσουν αγαπημένα ορχηστρικά μέλη.

Ο υπεύθυνος και οι συντελεστές του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου έχουν την τιμή να προσκαλέσουν τους θιασώτες του στη νέα αυτή σύναξη του «Αληθώς»!

Συμμετοχή της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας (Δ.Σ.Ο.) στα 10 χρόνια από την ίδρυση του Παναφρικανικού Κοινοβουλίου

Αντιπροσωπεία της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας (Δ.Σ.Ο.), αποτελούμενη τον κ. Theodoros-Zacarias Jose, βουλευτή του Κοινοβουλίου της Μοζαμβίκης και από τον Επίσκοπο Μοζαμβίκης κ. Ιωάννη, Σύνδεσμο της Δ.Σ.Ο. με το Παναφρικανικό Κοινοβούλιο συμμετείχαν στην Επετειακή Γενική Συνέλευση του Παναφρικανικού Κοινοβουλίου, που πραγματοποιήθηκε στην Νότιο Αφρική, την περίοδο 20 -23/3/2014.

Τα μέλη της Αντιπροσωπείας έλαβαν μέρος στις εργασίες της Συντονιστικής Επιτροπής του Παναφρικανικού Κοινοβουλίου με την Δ.Σ.Ο., υπό την Προεδρία του κ. Saleh Kebzabo, με τον οποίο και συζήτησαν την προοπτική μελλοντικής συνεργασίας των δύο σωμάτων.

Ο Επίσκοπος κ. Ιωάννης είχε την ευκαιρία να συναντηθεί κατ’ ιδίαν με τον Πρόεδρο του Παναφρικανικού Κοινοβουλίου, κ. Bethel Nnaemeka Amadi.  Μετέφερε τις ευχές του Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας για την ευόδωση των εργασιών της Συνόδου.  Ακολούθως επέδωσε αναμνηστικό δώρο εκ μέρους της Δ.Σ.Ο. και πρόσκληση για την Γενική της Συνέλευση στη Μόσχα, τον ερχόμενο Ιούνιο. Παράλληλα, ενημέρωσε τον Πρόεδρο του Παναφρικανικού Κοινοβουλίου για το επιτελούμενο ιεραποστολικό και ανθρωπιστικό έργο στην αφρικανική ήπειρο υπό τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας.

Το Παναφρικανικό Κοινοβούλιο, ανάλογο προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, είναι το νομοθετικό όργανο της Αφρικανικής Ένωσης και πραγματοποίησε την εναρκτήρια Σύνοδό του τον Μάρτιο 2004. Κύριοι στόχοι του είναι η εφαρμογή των πολιτικών και των στόχων της Αφρικανικής Ενωσης,η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας στην Αφρική,η βεβαίωση των κρατών μελών για συμμόρφωση με τη χρηστή διακυβέρνηση, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία, η ενημέρωση των Λαών της Αφρικής ώστε να γνωρίζουν ποιοι είναι οι στόχοι και οι πολιτικές της Αφρικανικής Ένωσης, η προώθηση της ειρήνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας στην αφρικανική ήπειρο, η επίτευξη της συνεργασίας και της ανάπτυξης στην Αφρική, η ενίσχυση του αισθήματος αλληλεγγύης για την κοινή μοίρα των Λαών της Αφρικής και η έμφαση στην καταπολέμηση του εγκλήματος, της διαφθοράς και των δικτατορικών καθεστώτων.

Στο περιθώριο της Συνόδου ο Επίσκοπος Ιωάννης συναντήθηκε με τον Πρόεδρο της Ουγκάντα, κ. Γιουέρι Μουσεβένι, ο οποίος εξέφρασε με θαυμασμό την κοινωνική και ανθρωπιστική προσφορά της Ορθόδοξης Εκκλησίας στη χώρα του. 

Τέσσερα νέα, πρωτοδημοσιευόμενα ποιήματα του Ι. Α. Χαρκιολάκι (: Μητροπολίτου Προικοννήσου Ιωσήφ)

[Ευχαριστούμε τον σεβαστό και αγαπητό μας Μητροπολίτη Προικοννήσου κ. Ιωσήφ, ότι εμπιστεύεται το Νυχθημερόν για πρώτη δημοσίευση / ανακοίνωση των νέων «ποιητικών τολμημάτων» του, όπως χαρακτηριστικά ονομάζει ο ίδιος τα στιχηρά του. Εννοείται, το πολυπεριοδικό μας είναι πάντα ανοικτό για την σεβασμιότητά του. Ο λόγος του, άλλωστε, είναι, με τον καλύτερο τρόπο, σχολιαστικός της σύγχρονης ανήλεης και σπαραξικάρδιας πραγματικότητας: Έξυπνος και ξάγρυπνος, δεικτικός και δηκτικός, ρωμαίικος και εκκλησιοκεντρικός, επαναναστατικός – αναστατικός και προσευχητικός, αντι-ραγιαδικός κι εντέλει παραμυθητικός.

π. Π. Κ.]

ΠΑΡΑΜΑΓΑΖΑ

Ὄχι ποὺ θὰ δυσκολευόταν δηλαδὴ ὁ κατέργαρος

νὰ κάμει τὸ κομμάτι του,

μὴν Τοῦ περάσει τοῦ Ἀδωνάϊ

καὶ μείνει ἡ θρασεμιά του ὁλότελα στὸ περιθώριο!

-Τί κάνει Αὐτός;...

Νὰ δεῖς ἐγώ!...

Μυστήρια, λειτουργιὲς καὶ θαύματα Αὐτός;

Βουντού, μαγεῖες μαῦρες, ἄσπρες,

παρδαλόχρωμες ἐγώ,

φακιρικά, μαντζούνια, ὅ,τι θέλεις!

Εὐχές τοῦ Ἰησοῦ, ἀββᾶδες νηπτικοὺς

καὶ κομποσκοίνια ἡ Χάρη Του;

Μάντρα καὶ ὑπερβατικοὺς διαλογισμούς,

γκουροὺ μὲ κομπολόγια καὶ χαϊμαλιά

ἡ σερμαγιά μου!

Μοναχισμὸ Αὐτός;

Φακιρισμὸ ἐγώ, ντερβισισμὸ

κι ἕνα σωρὸ μυστικισμούς,

πάντα μοντέρνους καὶ ἀπροσδιόνυσους!

Μετάνοιες καὶ σταυροκοπήματα οἱ Χριστιανοί;

Γιόγκα ἐμείς, στάσεις λωτοῦ,

χοροὺς μανιακοὺς κι ἐντυπωσιακὲς ἐκστάσεις!

Σταυρό Αὐτός;

Μάτια γαλάζια τοῦ φταρμού,

πέταλα, γούρια, λαγοπόδαρα,

περίαπτα διαθέτουμε ὄχι λίγα!

Νηστεῖες οἱ τοῦ Ναζωραίου;

Ἄκρα τῆς δίαιτας χορτοφαγία ἐμεῖς,

νὰ λέμε βάγκαν νὰ ψαρώνουν ὅσοι τὸ ἀκοῦν!

Λιβάνια καὶ θυμιάματα αὐτοί;

Ἀρωματοθεραπεῖες μεθομύριστες ἐμεῖς!

Μελίσματα καὶ μουσικὲς ἐκεῖνοι;

Ἐδῶ κι ἄν εἴμαστε, καὶ οὔτε ποὺ μᾶς πιάνεις!

Ὅ,τι κι ἄν κάνουν, ἀντικάνουμε!

Ὅ,τι κι ἄν ποῦνε, ἀντιλέμε!...

Ὅμως ὁ τελευταῖος λόγος τοῦ debate,

ὁ λόγος γιὰ τὴ λίμνη τῆς φωτιᾶς,

δὲν εἶναι τοῦ κατέργαρου,

εἶναι τοῦ Νοικοκύρη!

[Πειραιάς, 28-8-2013]

*   *   *

Δ Ι Ο Δ Ι Α

Ἡ διαδρομὴ ἀπ’ τὴν Τροιζήνα ὥς τὴν Ἀθήνα

στὴν πολιὰ ἀρχαιότητα ἐτελωνίζετο

ἀπὸ τοὺς τέσσερεις ἐκείνους ἀποφώλιους ληστές.

Στὶς μέρες μας γεμίσαμε παντοῦ

ἀπὸ ροπαλοφόρους Περιφῆτες,

ἀπὸ ὀφρυωμένους Σκίρωνες βρωμοπόδαρους,

ἀπὸ Προκροῦστες σαδιστὲς μὲ σαλεμένο νοῦ

κι ἀπ’ ἀνελέητους Πιτυοκάμπτες Σίνηδες.

Σὲ κάθε δρόμο, κάθε διαδρομή,

Ἀθήνα – Κόρινθο ὥς τὴν Πάτρα.

Ἀθήνα πρὸς Θεσσαλονίκη, ὅπου κι ἄν πᾶς,

σὲ κάθε ἰσιοδρόμι περιμένει ἕνα ρόπαλο

ἀλύπητα νὰ σοὔρθει στὸ κεφάλι.

Κάθε δυὸ βήματα θὰ σκύψεις ὥσμε κάτω

καὶ βράχια θὰ κατρακυλίσουν νὰ σὲ λειώσουν.

Κάθε χιλιόμετρο κι ἕνα κρεβάτι

σὲ προσμένει γιὰ νὰ σὲ τεντώσει

ἤ νὰ σ’ ἀκρωτηριάσει.

Στὸ Ρίο - Ἀντίρριο μετακόμισε στὶς μέρες μας

τὸ μούλικο τοῦ Ποσειδώνα,

ὁ ξεδιάντροπος Πιτυοκάμπτης,

μὲ τὰ δυὸ φρικτὰ πανύψηλα ἐκεῖνα πεῦκα:

ἕνα στὴν Πελοποννησιακὴ ἀκτὴ

καὶ ἕνα στὴν Αἰτωλική·

τὰ σκέλη, τὸ κορμί σου ὅλο εἶναι,

μὲ τὸ ποὺ θὰ σὲ ἀντικρύσει,

σχισμένα εἰς τὰ δυὸ πέρα γιὰ πέρα,

ἀκόμα καὶ ἄν εἶσαι πυροσβέστης

καὶ τρέχεις τὶς φωτιὲς νὰ κατασβέσεις.

Ζητεῖται ἐπειγόντως κι ἐναγώνια

Θησέας ἀντρειωμένος

νὰ καθαρίσει ἀπ΄ τοὺς αἱματοτελῶνες

τὶς τάχα μου καὶ ἐθνικὲς ὁδούς μας.

[Πειραιεύς, 14-2-2014]

*   *   *

ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ

Στὴν Πόπη, τὴν Κάτια καὶ τὴν Ἄννα

Χαρταετὸς στοῦ Φιλοπάππου.

-Ἀμόλα καλούμπα τώρα ποὺ ἐφύσηξε!...

Χαλβᾶς, τουρσί, ρετσίνα κεχριμπάρι,

καὶ συζητήσεις ἐκτενεῖς

γιὰ τὴν ἀκρίβεια καὶ ἐφέτος τῆς λαγάνας.

Τὰ προεόρτια τῆς νηστείας τὰ φαιδρά,

ἐκτεταμένα κατὰ μιὰ Δευτέρα,

ποὺ ἐπιμένουμε νὰ τήνε λέμε Καθαρά.

Μάσκα καρναβαλίστικη

ἀποπειρᾶται ν’ ἀποκρύψει

τὸ εἰδεχθές μας προσωπεῖο

ποὺ μᾶς ἀκολουθεῖ παντοῦ

ὁλοχρονίς, νύχτα καὶ μέρα.

Κύριε τῶν δυνάμεων,

μεθ’ ἡμῶν, καὶ ὄχι μὲ θυμόν, γενοῦ!

[Πειραιεύς, 14-2-2014]

*   *   *

ΘΕΣΗ ΚΙ ΑΝΤΙΘΕΣΗ

Ρίο - Ἀντίρριο.

Πάρος - Ἀντίπαρος.

Μῆλος - Ἀντίμηλος.

Κήθυρα - Ἀντικήθυρα.

Χάσια - Ἀντιχάσια.

Παξοὶ - Ἀντίπαξοι

(Λόντρες δεκάξι).

Θέση παντοῦ κι ἀντίθεση!

Τὸ ἀπ’ ἐδῶ καὶ τὸ ἀπέναντι!

Παραξενεύεσαι ποὺ οἱ Ἕλληνες

ἀπὸ παλιὰ ἀντιγνωμοῦν,

λένε, ἀντιλένε

καὶ ἀλληλοτρώγονται;

Τὸ γονιδίωμα τοῦ τόπου φταίει!

[Πειραιεύς, 18-3-2014]

Τρία νέα βιβλία του λογίου Μητροπολίτου Προικοννήσου κ. Ιωσήφ

   Παρουσιάζει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας  

Λάβαμε σήμερα τρία νέα βιβλία του Σεβ. Μητροπολίτου Προικοννήσου κ. Ιωσήφ (του από Αριανζού και Νέας Ζηλανδίας), εκδεδομένα κατά την διετία 2013-14. Προσωπικά ευχαριστώ από καρδίας τον Γέροντα τόσο για την τιμή τής αποστολής και τις τόσο γαλαντόμες αφιερώσεις του, όσο κυρίως για το ότι και επιλογικά του ποιητικού βιβλίου και στο οπισθόφυλλό του έθεσε κάποιες δικές μου παλαιότερες ταπεινές αποτιμήσεις περί της λογιοσύνης τής σεβασμιότητός του (βλ. τελευταία φωτό). 

Ο ταχυδρόμος έφερε, λοιπόν, τα ακόλουθα: α) "Φρα-παιδιές ευκατάνυκτες. Ποιητικά τολμήματα", Αθήνα 2013, σελίδες 112, β) "Εξομολόγησις και Ιεροί Κανόνες", Αθήναι 2013, σελίδες 32 και γ) "Πίστεως χάρις εκλεκτή", Αθήναι 2014, σελίδες 104. Τα δύο τελευταία -όπως κατανοείτε- είναι αξιοπρόσεκτα και καλογραμμένα θεολογικά μελετήματα περί της ορθόδοξης πνευματικότητας, η οποία και αυτή διέρχεται κρίση στην εν κρίσει εποχή μας. 

Ο πολυγραφότατος και αγαπητό μας Ιεράρχης, έχοντας γλώσσα που κόκαλα τσακίζει, εκφραζόμενος είτε ποιητικότροπα, είτε θεολογικά, πράττει εκείνο το οποίο έχει ως εκ της αρχιερατικής ιδιότητάς του επωμισθεί: Ορθοτομεί τον λόγον της Αληθείας. Και ξέρετε; Ομιλώντας αληθινά δεν είμαστε πάντα (ή μάλλον ποτέ) ευχάριστοι... Όμως και ο ποιητής και ο ιερωμένος (πρέπει να) χαρακτηρίζεται από την προφητικότητα. Να υψώνει, δηλαδή, ανάστημα έναντι επηρμένων νόων ή ηγεμονίσκων της κακής ώρας και του κακού μας του καιρού, βάζοντάς τους στη θέση που τους αρμόζει, ή του ύψους ή του βάθους!!! Για να δικαιωθεί πάλιν και πολλάκις ο παροιμιακός λόγος του λαού μας: "Ο λόγος εις την χρεία ευφραίνει την καρδία"!

Απάντηση της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Πολιτιστικής Ταυτότητος σε ανιστόρητες απόψεις για την Εκκλησία και το 1821

[Ο Όρκος του Κολοκοτρώνη στην Φιλική Εταιρεία εν Ζακύνθω. Έργο Διονυσίου Τσόκου (1820 Ζάκυνθος - 1862 Αθήνα)]

Χωρίς τον ορθόδοξο κλήρο δεν θα πετύχαινε η μεγάλη εθνική εξόρμηση του 1821. Ορισμένοι προπαγανδιστές ξεπερασμένων ιδεολογιών αρνούνται τον ρόλο της Ορθοδόξου Εκκλησίας, όπως φάνηκε και από δημοσιεύματα και τηλεοπτικές εκπομπές των τελευταίων ημερών. Αποδεικνύονται ανιστόρητοι και εμπαθείς.

Ο Γάλλος Πρόξενος Πουκεβίλ, ο οποίος έζησε τα γεγονότα της Ελληνικής Επαναστάσεως, γράφει ότι 100 Πατριάρχες και Επίσκοποι θανατώθηκαν κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και του Αγώνος. 80 κινήματα έκαναν οι Έλληνες πριν από το 1821 και στα περισσότερα πρωτοστατούσαν Επίσκοποι. Θυμίζω ότι από το 1680 έως το 1700 η Ανατολική Στερεά ήταν ελεύθερη μετά από την εξέγερση δύο Επισκόπων, του Θηβών Ιεροθέου και του Σαλώνων Φιλοθέου.

Το 1821 βάφεται με το αίμα του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ και του Πατριάρχη Κυρίλλου Στ΄, του από Ανδριανουπόλεως. Εκτός από τον Επίσκοπο της Πάτρας Γερμανό που ευλόγησε το λάβαρο στην Αγία Λαύρα (17 Μαρτίου 1821) και στην Πάτρα (25 Μαρτίου 1821), ο Σαλώνων Ησαΐας κηρύσσει την Επανάσταση στη Φωκίδα και θυσιάζεται στην Αλαμάνα. Στην Πάτμο έρχεται γι’ αυτόν τον σκοπό ο Πάτμιος Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόφιλος Παγκώστας και υψώνει και αυτός λάβαρο επαναστατικό. Από τότε δεν ξαναγύρισε στον θρόνο του.

Οι περισσότεροι Επίσκοποι της Πελοποννήσου κλείσθηκαν στη φυλακή του πασά της Τριπολιτσάς από τις αρχές Μαρτίου 1821 και μόνον τρεις βρέθηκαν ζωντανοί όταν μπήκαν οι Έλληνες μετά από 6,5 μήνες. Αυτή τη θυσία των κληρικών ας μην την λησμονούμε.

Στην Κύπρο ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός είχε μυηθεί στη Φιλική Εταιρία. Οι Τούρκοι το πληροφορήθηκαν και στις 9 Ιουλίου 1821 έγινε η μεγάλη σφαγή στη Λευκωσία. Θανατώθηκε ο Κυπριανός και όλοι οι Επίσκοποι και οι Αρχιμανδρίτες του νησιού μαζί με τους προκρίτους.

Πολλοί άλλοι Επίσκοποι έπαιξαν σημαντικό ρόλο στον Αγώνα όπως ο Έλους Άνθιμος, ο Βρεσθένης Θεοδώρητος, ο Ανδρούσης Ιωσήφ, ο Ταλαντίου Νεόφυτος. Και στη μεγαλειώδη Έξοδο του Μεσολογγίου ο Επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ, βοηθός του Μητροπολίτη Άρτης Πορφυρίου, θυσιάζεται ανατινάζοντας τον Ανεμόμυλο.

Αλλά και στην ηθική και πνευματική προετοιμασία του 1821 ο ρόλος της Εκκλησίας και του Ράσου είναι μαχητικός και πανθομολογούμενος. Το ελληνορθόδοξο φρόνημα και η εθνική ταυτότητα διαφυλάχθηκαν με τη βοήθεια της Παιδείας, η οποία ήταν κατ’ εξοχήν έργο του ορθοδόξου κλήρου. Σε κρυφά και φανερά σχολεία, αναλόγως των συνθηκών που επικρατούσαν, τα ελληνόπουλα μάθαιναν από τους ιερείς την Πίστη τους, την γλώσσα τους και εγαλουχούντο με τον πόθο για Ελευθερία. Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, από τη γέννηση του οποίου συμπληρώνονται τριακόσια χρόνια, ήταν ιερομόναχος, ίδρυσε διακόσια σχολεία και κήρυξε σε εκατοντάδες πόλεις και χωριά την ελπίδα για το «ποθούμενον», την απελευθέρωση. Οι Νεομάρτυρες, οι πρώτοι αντιστασιακοί της δουλείας, αρνήθηκαν να τουρκέψουν και δεν φοβήθηκαν τον δήμιο. Την πνευματική τους υποστήριξη και ενθάρρυνση είχαν αναλάβει οι κληρικοί που τους εξομολογούσαν, οι λεγόμενοι «αλείπται».

Ορισμένοι διαδίδουν ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο «αφόρισε τον Ρήγα Φεραίο». Τούτο είναι ανακριβές. Η αλήθεια είναι ότι μετά από τις απειλές και τις φορτικές πιέσεις του Σουλτάνου ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ απέστειλε επιστολή στον Μητροπολίτη Σμύρνης Άνθιμο, με την οποία εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για το κείμενο του Ρήγα που είχε τίτλο «Νέα Πολιτική Διοίκησις», χωρίς να απαξιώνεται η προσωπικότητα του Εθνομάρτυρος.

Είναι εύκολο να ξαναγράφει κάποιος την Ιστορία κατά το δοκούν. Όμως Ιστορία είναι η μελέτη των πηγών. Οι προσωπικές ερμηνείες και παρερμηνείες καταδεικνύουν φανατισμό, εθελοτυφλία και άγνοια των πηγών. Όσοι έζησαν τα γεγονότα, Έλληνες και ξένοι, αγωνιστές και λόγιοι, παραδέχονται ότι χωρίς τον ορθόδοξο κλήρο οι Έλληνες δεν θα είχαν ελευθερωθεί. Διαβάστε τον Νικόλαο Κασομούλη, τον Φωτάκο Χρυσανθόπουλο, τον Ιωάννη Μακρυγιάννη και τόσους άλλους αυτόπτες μάρτυρες των γεγονότων. Ακούστε τι λέει ο λαός μας μέσω του δημοτικού τραγουδιού. Επισκεφθείτε τα αμέτρητα πεδία των μαχών και τους τόπους του μαρτυρίου των ορθοδόξων κληρικών, Πατριαρχών, Επισκόπων, ιερέων, ιερομονάχων, διακόνων και απλών μοναχών.

Η Εκκλησία της Ελλάδος επιχειρεί μία ψύχραιμη και τεκμηριωμένη προσέγγιση της Τουρκοκρατίας και του 1821 μέσω μιας σειράς δέκα επιστημονικών συνεδρίων, τα οποία διοργανώνει η Ειδική Συνοδική Επιτροπή Πολιτιστικής Ταυτότητος. Τα δύο πρώτα συνέδρια έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και κυκλοφορείται ο Τόμος με τα Πρακτικά του Α΄ Συνεδρίου, του 2012. Το δέκατο και τελευταίο Συνέδριο θα πραγματοποιηθεί συν Θεώ το 2021, όταν θα συμπληρώνονται ακριβώς διακόσια χρόνια από την κήρυξη της Μεγάλης Ελληνικής Επαναστάσεως.