Παρουσίαση: Ντιάνα Χαϊκάλη
Το μελέτημα αυτό υπήρξε εισήγηση του π. Παναγιώτη Καποδίστρια στο Συνέδριο για τον Γρηγόριο Ξενόπουλο, που διοργανώθηκε από τον «Πλατύφορο» στο νησί μας το Νοέμβριο του 2001, στις γιορτές για τη συμπλήρωση τότε πενήντα χρόνων από το θάνατο του μεγάλου αυτού νεοέλληνα πεζογράφου. Τελικά δημοσιεύτηκε επηυξημένο και με πολλές φωτογραφίες στο λογοτεχνικό και φιλόξενο Περιοδικό της Άμφισσας «Τετράμηνα», κυκλοφορώντας παράλληλα και σε ανάτυπο. Το εξώφυλλό του μάλιστα κοσμεί μια καλαίσθητη ξυλογραφία της Άριας Κομιανού.
Ο π. Π. Καποδίστριας πραγματεύεται α) την καταγωγή του εφτασφράγιστου έως θανάτου Μυστικού της Βαλέραινας, β) κάμποσα κωμικοτραγικά σύγχρονα συμπτώματα «δημώδους ιατρικής», όπως αποκαλούνται από την επιστήμη της Λαογραφίας και τέλος γ) το πώς αντιμετωπίζονται ανέκαθεν από θεολογικής πλευράς και Ορθόδοξης Πνευματικότητας όλ’ αυτά τα γιατροσόφια και τα ξόρκια. Γίνεται σαφές και με έμφαση, ότι η Ορθοδοξία πόρρω απέχει από την οποιαδήποτε έκφραση δεισιδαιμονίας και κάθε ανάλογης αθεολόγητης συμπεριφοράς, άκρως επίφοβης σε τελευταία ανάλυση για την προσωπική και δημόσια ψυχοσωματική υγεία.
Ο π. Π. Καποδίστριας πραγματεύεται α) την καταγωγή του εφτασφράγιστου έως θανάτου Μυστικού της Βαλέραινας, β) κάμποσα κωμικοτραγικά σύγχρονα συμπτώματα «δημώδους ιατρικής», όπως αποκαλούνται από την επιστήμη της Λαογραφίας και τέλος γ) το πώς αντιμετωπίζονται ανέκαθεν από θεολογικής πλευράς και Ορθόδοξης Πνευματικότητας όλ’ αυτά τα γιατροσόφια και τα ξόρκια. Γίνεται σαφές και με έμφαση, ότι η Ορθοδοξία πόρρω απέχει από την οποιαδήποτε έκφραση δεισιδαιμονίας και κάθε ανάλογης αθεολόγητης συμπεριφοράς, άκρως επίφοβης σε τελευταία ανάλυση για την προσωπική και δημόσια ψυχοσωματική υγεία.
Καί καταλήγει συμπερασματικά ο ίδιος:
«(…) Φίλη γλυκυτάτη και συμπαθής η Κοντέσα, φιλτέρα όμως η Αλήθεια! Σεβαστό κατ’ αρχήν το δημοκρατικό δικαίωμα ελευθερίας κινήσεων οποιουδήποτε δήθεν θαυματοποιού, ας μη φτάσουμε όμως να θρηνήσουμε και θύματα, επειδή κάποιοι αφελείς ή ευκολόπιστοι ασθενούντες, πάνω στην απόγνωσή τους, με το να εμπιστευτούν τις μυστηριώδεις συνταγές ενός κάποιου τυχοδιώκτη, εγκαταλείπουν τους γιατρούς τους καί την επιστημονική εγκυρότητα ή συμβουλή εκείνων. Παρόμοιοι πειραματισμοί καί αυτοσχεδιασμοί είναι ανάγκη, όχι μονάχα ν’ αποφεύγονται, αλλά δημοσίως να καταγγέλλονται, ώστε κάποτε ο λαός μας, ο “ο πάντοτ’ ευκολοπίστευτος και πάντα προδομένος” (κατά τον Σολωμό), να τακτοποιήσει επιτέλους το τι και πώς πιστεύει. (…)».
«(…) Φίλη γλυκυτάτη και συμπαθής η Κοντέσα, φιλτέρα όμως η Αλήθεια! Σεβαστό κατ’ αρχήν το δημοκρατικό δικαίωμα ελευθερίας κινήσεων οποιουδήποτε δήθεν θαυματοποιού, ας μη φτάσουμε όμως να θρηνήσουμε και θύματα, επειδή κάποιοι αφελείς ή ευκολόπιστοι ασθενούντες, πάνω στην απόγνωσή τους, με το να εμπιστευτούν τις μυστηριώδεις συνταγές ενός κάποιου τυχοδιώκτη, εγκαταλείπουν τους γιατρούς τους καί την επιστημονική εγκυρότητα ή συμβουλή εκείνων. Παρόμοιοι πειραματισμοί καί αυτοσχεδιασμοί είναι ανάγκη, όχι μονάχα ν’ αποφεύγονται, αλλά δημοσίως να καταγγέλλονται, ώστε κάποτε ο λαός μας, ο “ο πάντοτ’ ευκολοπίστευτος και πάντα προδομένος” (κατά τον Σολωμό), να τακτοποιήσει επιτέλους το τι και πώς πιστεύει. (…)».
