Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ
Η Εκκλησία συγκαλεί απόψε τους πιστούς, ώστε να αποδώσει τιμή στην Υπεραγία Θεοτόκο, με ευλάβεια ευκατάνυκτη, ψάλλοντας τον Ακάθιστο Ύμνο, το λαμπρό αυτό κοντάκιο της πίστεως και της οφειλής μας προς την Παναγία.
Η φετινή σύναξη φέρει ιδιαίτερο βάρος μνήμης και ευγνωμοσύνης, καθώς συμπληρώνονται δεκατέσσερις αιώνες από τότε που ο πιστός λαός του Θεού έψαλε για πρώτη φορά, ακάθιστος και ενωμένος, αυτόν τον ύμνο προς την Παναγία, ως ολοκάρδια ευχαριστία για τη σωτηρία της Βασιλευούσης.
Τον 7ο αιώνα, όταν η Κωνσταντινούπολη βρέθηκε ενώπιον θανάσιμου κινδύνου, πολιορκημένη από τα στρατεύματα των Αβάρων και των Περσών, και ενώ ο αυτοκράτορας απουσίαζε, ο λαός κατέφυγε στην Παναγία. Με λιτανείες, αγρυπνίες και δάκρυα, εναπόθεσε την ελπίδα του στην Μητέρα του Θεού. Και τότε, κατά τρόπο θαυμαστό, η Πόλη εσώθη. Οι εχθρικές δυνάμεις διελύθησαν, η απειλή ανεκόπη, και η σωτηρία αποδόθηκε στη μεσιτεία της Θεοτόκου.
Τη νύχτα εκείνη, ο λαός παρέμεινε όρθιος μέσα στον ναό της Παναγίας των Βλαχερνών και έψαλε ύμνο ευγνωμοσύνης. Όρθιος, ακάθιστος, ως σημείο τιμής και ευχαριστίας. Έτσι γεννήθηκε ο Ακάθιστος Ύμνος, όχι ως ποίημα μόνο, αλλά ως καρπός θαύματος και εμπειρίας σωτηρίας.
Από τότε μέχρι σήμερα, η ίδια προσευχή διατρέχει τους αιώνες ως ζωντανή έκφραση της πίστεως της Εκκλησίας. Ο Ακάθιστος Ύμνος αποτελεί ύμνο βαθύτατα θεολογικό, που αναφέρεται στο μυστήριο της θείας ενανθρωπήσεως και στη μοναδική συμμετοχή της Θεοτόκου σε αυτό. Μέσα από τους στίχους του αναδεικνύεται η Παναγία ως το πρόσωπο στο οποίο φανερώνεται «το απ’ αιώνος μυστήριον» και μέσω της οποίας τελεσιουργείται το έργο της σωτηρίας.
Ιδιαίτερη θέση κατέχει η επανάληψη του «Χαῖρε», που αντηχεί ως συνεχής δοξολογία προς την Κεχαριτωμένη, ως αναπνοή της προσευχής. Η Εκκλησία αναπνέει προσευχόμενη, μάλιστα δε με το “Χαῖρε” προς την Παναγία! Η προσφώνηση αυτή εκφράζει τη χαρά της Εκκλησίας και εισάγει τον πιστό σε μία αδιάκοπη εμπειρία δοξολογίας.
Η Παναγία τιμάται ως Μητέρα του Κυρίου και Μητέρα της Εκκλησίας. Η παρουσία Της βιώνεται ως κραταιά σκέπη και ισχυρή προστασία για το πλήρωμα των πιστών, διατρέχοντας την Ιστορία. Η διαχρονία της Εκκλησίας μαρτυρεί την ενεργό βοήθειά Της σε ώρες κρίσιμες. Η σωτηρία της Κωνσταντινουπόλεως δεν υπήρξε ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά φανέρωση της διαρκούς μεσιτείας Της.
Ο Ακάθιστος Ύμνος καθιερώθηκε ως μία από τις πλέον λαοφιλείς εκφράσεις της λειτουργικής ζωής. Αποτελεί συνάμα δοξολογία, ευχαριστία και δέηση προς τον Θεό, καθώς και θερμή προσφυγή προς τη Θεοτόκο, η οποία, με μητρική παρρησία, πρεσβεύει για τον κόσμο.
Στην εποχή των πολυειδών αναταράξεων και των πολύτροπων δοκιμασιών, η μελώδηση αυτού του ύμνου αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Οι κίνδυνοι δεν εξέλιπαν· άλλαξαν μορφή. Καλεί τον πιστό σε εγρήγορση, ταπείνωση και προσευχή. Καλλιεργεί την ελπίδα και ενισχύει την εμπιστοσύνη στην πρόνοια του Θεού και στην προστασία της Παναγίας.
Αγαπητοί μου,
Απόψε, ας ενώσουμε τη φωνή και τον νου μας με την προσευχή της Εκκλησίας. Ας απευθύνουμε προς την Υπεραγία Θεοτόκο τους ύμνους της ευγνωμοσύνης και της ικεσίας υπέρ εαυτών και αλλήλων. Ας σταθούμε κι εμείς “ακάθιστοι”, σωματικά, αλλά κυρίως καρδιακά!
Η παράδοση των δεκατεσσάρων αιώνων συνεχίζεται μέσα στη ζωή της Εκκλησίας «ως ημέρα μία» και γίνεται εμπειρία ζωντανή για κάθε πιστό.
Επιτρέψτε μου να κλείσω την εόρτιαν αυτή ομιλία με έναν λόγο από την Πατριαρχική και Συνοδική Εγκύκλιο για την επέτειο αυτή, που εεκπορεύτηκε εκ Φαναρίου τις ημέρες αυτές, αποδίδοντας το βαθύτερο νόημα της αποψινής ψαλμώδησης: «Ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος καλεῖ κάθε πιστὸν νὰ γρηγορῇ καὶ νὰ παραμένῃ ὀρθὸς καὶ εὐσταλής, ἐν ταπεινώσει καὶ προσευχῇ… ἵνα ἡ Μήτηρ τῆς Εἰρήνης ἐνεργήσῃ καὶ αὖθις ὡς Ὑπέρμαχος Στρατηγὸς καὶ Σκέπη κραταιά… βραβεύουσα εἰς τὸ ἀνθρώπινον γένος τὴν ἀληθῆ καὶ “πάντα νοῦν ὑπερέχουσαν” εἰρήνην τοῦ Υἱοῦ Της».
Η Υπεραγία Θεοτόκος ας σκεπάζει όλους με τη χάρη Της και ας χαρίζει ειρήνη και ευστάθεια στον παραπαίοντα κόσμο μας, διότι ακοές πολέμων ήδη μας ταλανίζουν και γύρω μας και μέσα μας. Γένοιτο!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου