Από τον Γολγοθά στην 14η Σεπτεμβρίου: η ιστορική μνήμη της εορτής
Η εορτή έχει βαθιές ρίζες στην εκκλησιαστική ζωή των Ιεροσολύμων του 4ου αιώνα. Μετά την οικοδόμηση του μεγάλου συγκροτήματος του Μαρτυρίου και της Αναστάσεως επί Κωνσταντίνου, η επέτειος των Εγκαινίων εξελίχθηκε σε μία από τις λαμπρότερες πανηγύρεις της Αγίας Πόλεως. Η προσκυνήτρια Εγερία, στα τέλη του 4ου αιώνα, περιγράφει οκταήμερη εορτή με μεγάλη συρροή επισκόπων, μοναχών και λαϊκών και συνδέει ρητά τα Εγκαίνια με τη μνήμη της ευρέσεως του Σταυρού.


