e-περιοδικό της Ενορίας Μπανάτου εν Ζακύνθω. Ιδιοκτήτης: Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτης Καποδίστριας (pakapodistrias@gmail.com), υπεύθυνος Γραφείου Τύπου Ι. Μητροπόλεως Ζακύνθου. Οι δημοσιογράφοι δύνανται να αντλούν στοιχεία, αφορώντα σε εκκλησιαστικά δρώμενα της Ζακύνθου, με αναφορά του συνδέσμου των αναδημοσιευόμενων. Η πνευματική ιδιοκτησία προστατεύεται από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

Τα νεότερα στα θεματικά ένθετα

Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026

Μητρόπολη Ναυπάκτου: Τό ψηφιδωτό τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς

Τήν Τετάρτη, 18 Μαρτίου 2026, πραγματοποιήθηκε, στό Πνευματικό Κέντρο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως στήν Ναύπακτο, ἡ μηνιαία Ἱερατική Σύναξη τῶν Κληρικῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου. Ὁ Μητροπολίτης κ. Ἱερόθεος στήν ἀρχή τῆς Συνάξεως ἀναφέρθηκε στόν μακαριστό Ἱερέα Φώτιο Κυρίτση, ὁ ὁποῖος ἐκοιμήθη τήν προηγουμένη ἡμέρα. Ἦταν ἕνας Ἱερέας «παλαιᾶς κοπῆς». Σεβόταν τούς θεσμούς, σεβόταν καί ἀγαποῦσε τόν Μητροπολίτη καί τούς ἀδελφούς του Κληρικούς. Δέν ἔπαψε ποτέ νά λειτουργῆ καί νά ἐξυπηρετῆ, ὅσο τοῦ ἐπέτρεπε ἠ ἡλικία του, τίς λειτουργικές ἀνάγκες τῆς Ἀφροξυλιᾶς καί ἄλλων Ἐνοριῶν τῆς Μητροπόλεως.

Στήν συνέχεια ὁ Σεβασμιώτατος ἀναφέρθηκε στήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ὡς προετοιμασία γιά τήν μεγάλη ἑορτή τοῦ Πάσχα, σύμφωνα μέ τόν ἀείμνηστο Καθηγητή τῆς Λειτουργικῆς Ἰωάννη Φουντούλη. Εἶπε ὅτι οἱ πιστοί προετοιμάζονται μέ νηστεία, ἀκολουθώντας τό παράδειγμα τῶν Προφητῶν Μωϋσῆ καί Ἠλία καί τοῦ Χριστοῦ. Μίλησε κατόπιν γιά τήν ἐξέλιξη τοῦ Τυπικοῦ τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, ἡ ὁποία παρουσιάζεται σάν ἕνα ψηφιδωτό παραδόσεων. Ἕως τόν 6ο αἰώνα κέντρο τῆς συγκροτήσεως καί ἀναπτύξεως τοῦ Τυπικοῦ ἦταν τά Ἱεροσόλυμα καί ἀπό τόν 7ο αἰώνα καί μετά ἡ Κωνσταντινούπολη. Ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, μέ βασικό τό λειτουργικό βιβλίο «Τριώδιο», ὅπως εἶναι σέ χρήση στίς μέρες μας, ἔχει συγκροτηθῆ στήν Κωνσταντινούπολη κατά τόν 14ο αἰώνα. Διασώζει ὅμως στοιχεῖα ἀπό ὅλες τίς περιόδους τῆς ἐξελίξεώς του, ὅπως τό βλέπουμε στά ὑπάρχοντα τροπάρια στίς ἀκολουθίες. Βλέπουμε, γιά παράδειγμα, ἀναφορές στούς Προφῆτες, στόν Ἄσωτο Υἱό, στόν Τελώνη, ἐνῶ ἔχουν παρέλθει οἱ Κυριακές πού ἦταν ἀφιερωμένες σέ αὐτούς.

Ὁ Σεβασμιώτατος ἀνέφερε τό ποῦ ἦταν ἀφιερωμένες οἱ Κυριακές τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ἕως τόν 6ο αἰώνα, σύμφωνα μέ τό Τυπικό τῶν Ἱεροσολύμων, καί ἐξήγησε τό ποῦ ὀφείλονται οἱ ἀνωτέρω ἀναφορές. Ἡ πρώτη Κυριακή ἦταν ἀφιερωμένη στούς Προφῆτες, ἡ δεύτερη στόν Ἄσωτο Υἱό, ἡ τρίτη στήν μετάνοια τοῦ Τελώνη, ἡ τέταρτη στήν παραβολή τοῦ Καλοῦ Σαμαρείτη καί ἡ πέμπτη στήν παραβολή τοῦ Πλουσίου καί τοῦ Λαζάρου. Ἡ ἀλλαγή αὐτοῦ τοῦ Τυπικοῦ ἔγινε γιά δύο κυρίως λόγους: Πρῶτον, μέσα στό ἔτος δέν εἶχαν καθοριστῆ εὐαγγελικά ἀναγνώσματα ἀπό τό κατά Μάρκον Εὐαγγέλιο. Ὁρίστηκαν, λοιπόν, κατά τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή ἀναγνώσματα ἀπό τόν Εὐαγγελιστή Μάρκο, ὁπότε τά ἀναγνώσματα ἀπό τό Εὐαγγέλιο τοῦ Λουκᾶ (παραβολές Ἀσώτου, Τελώνου καί Φασισαίου κ.λ.π.) μεταφέρθηκαν σέ ἄλλες Κυριακές. Δεύτερον, ἀναπτύχθηκαν οἱ ἑορτές τῶν ἁγίων, ὁπότε μεγάλοι ἅγιοι, ὅπως ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης, πού γιορτάζει στίς 30 Μαρτίου καί ἡ ὁσία Μαρία ἡ Αἰγυπτία, πού γιορτάζει τήν 1η Ἀπριλίου, καθορίστηκε νά γιορτάζονται κατά τήν τέταρτη καί πέμπτη Κυριακή τῆς Τεσσαρακοστῆς ἀντιστοίχως. Ἡ πρώτη Κυριακή ἀφιερώθηκε στήν Ἀναστήλωση τῶν ἱερῶν εἰκόνων καί τήν Ὀρθοδοξία καί ἡ δεύτερη Κυριακή στόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ, ὡς συνέχεια τῆς Κυριακῆς τῆς Ὀρθοδοξίας. Στό μέσον τῆς Τεσσαρακοστῆς τοποθετήθηκε ἡ προσκύνηση τοῦ Τιμίου Σταυροῦ γιά τήν ἐνίσχυση τῶν πιστῶν στόν ἀγώνα τῆς νηστείας.

Ἐπιπλέον, μέσα στήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή τοποθέτησε ἡ Ἐκκλησία τόν Μεγάλο Κανόνα τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου Κρήτης, ὁ ὁποῖος εἶναι ἕνας «θρηνητικός μονόλογος», ἕνας «προθανάτιος θρῆνος», στόν ὁποῖο μέ πνεῦμα μετανοίας συγκρίνεται ἡ ζωή τοῦ κάθε πιστοῦ, πού τόν ψάλλει ἤ τόν ἀκούει, μέ τήν ζωή τῶν ἁγίων Προφητῶν καί Ἀποστόλων. Ἐπίσης, μέσα στήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή ὁρίστηκε νά διαβάζεται ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος, οἱ τέσσερεις Στάσεις του τίς τέσσερεις πρῶτες ἑβδομάδες τῆς Τεσσαρακοστῆς καί ὅλος ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος τήν πέμπτη ἑβδομάδα, ὡς τά προεόρτια καί τά μεθέορτα τῆς μεγάλης ἑορτῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, ἡ ὁποία λόγω τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ἑορτάζεται μόνο μία ἡμέρα. Ἔπειτα ἀναφέρθηκε στό «Ὁδοιπορικόν» τῆς Αἰθερίας μοναχῆς, ἡ ὁποία προερχόταν ἀπό τήν Ἱσπανία, καί ἰδιαίτερα ἀπό τήν Γαλικία, πού ἔκανε γιά τρία χρόνια «προσκύνημα» στό Σινά, στούς Ἁγίους Τόπους, στήν Μεσοποταμία καί ἔγραψε ἐπιστολές στήν Ἡγουμένη τῆς Μονῆς της, ὅπου κατέγραψε τίς ἐντυπώσεις της. Πρόκειται γιά κείμενο μεγάλης ἀσκητικῆς, ἐκκλησιαστικῆς καί λειτουργικῆς ἀξίας. Ὁ Σεβασμιώτατος διάβασε τά ἀποσπάσματα τά ὁποῖα περιγράφουν τό πῶς περνοῦσαν οἱ Χριστιανοί στά Ἱεροσόλυμα τήν Μεγάλη Τεσσαρακοστή κατά τό ἡμερήσιο πρόγραμμα τῶν ἑβδομάδων, ἀπό τήν Κυριακή μέχρι τό Σάββατο, οἱ λεγόμενοι «ἑβδομαδάριοι», καθώς ἐπίσης καί τήν αὐστηρή, ἀλλά διακριτική νηστεία πού ἔκαναν, οἱ «ἀποτακτῖται», ἀλλά καί ὅσοι ἔκαναν μετριότερη νηστεία, μέ ἐλευθερία.

Κατόπιν ὁ Σεβασμιώτατος κάλεσε τόν Ἀρχιμ. π. Πολύκαρπο Θεοφάνη νά ἐνημερώση τούς Ἱερεῖς γιά τήν 35η Πανορθόδοξη Συνδιάσκεψη γιά θέματα αἱρέσεων καί παραθρησκείας, πού πραγματοποιήθηκε στήν Κατερίνη, ἀπό 4 ἕως 6 Νοεμβρίου 2025, καί εἶχε θέμα:«Νεοπαγανισμός, ὄψεις καί πρακτικές», τήν ὁποία παρακαλούθησε ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας. Ὁ π. Πολύκαρπος παρουσίασε περιληπτικά τίς εἰσηγήσεις πού ἔγιναν στήν Συνδιάσκεψη καί κατόπιν διάβασε ἀναλυτικά τά πορίσματά της. Τέλος, ὁ Γενικός Ἀρχιερατικός Ἐπίτροπος, π. Θωμᾶς Βαμβίνης, ἀναφέρθηκε σέ ὁρισμένα διοικητικά θέματα.

Φωτογραφίες

Δεν υπάρχουν σχόλια: