Η πίστη ως βίωμα και μαρτυρία

 

Γράφει ο Σωτήριος Θεολόγου, Μεταπτυχιακός Φοιτητής Θεολογίας Α.Π.Θ.

Σήμερα, θα ασχοληθούμε με το να αγγίξουμε, με τα πενιχρά μας μέσα, τον λόγο του Αποστόλου Παύλου, στην επιστολή του προς τον μαθητή του, Τιμόθεο.

Ἀγρός τῆς ψυχῆς καί μπλόκα τῶν δρόμων της - Δικαίωμα στίς τύψεις

Ὁ ἀγρός τῆς ψυχῆς καί τά μπλόκα τῶν δρόμων της

Δέν εἴμαστε εἰδικοί γιά νά μιλήσουμε γιά τά αἰτήματα τῶν ἀγροτῶν ἤ τούς τρόπους διεκδίκησής τους. Αὐτό πού γενικά μποροῦμε νά ποῦμε εἶναι ὅτι κάθε λαϊκή ἀντίδραση συνήθως ἔχει ὡς αἰτία κάποια ἀδικία, ἡ ὁποία βλάπτει κυρίως τούς ἀδύναμους. Ὁ τρόπος διεκδίκησης, ὅμως, θά πρέπει νά μήν ἀδικῆ κανέναν ἄλλον ἀδύναμο, ἄλλης κοινωνικῆς ἤ ἐπαγγελματικῆς κατηγορίας. Πρέπει οἱ ἀδικούμενοι νά κινοῦν τόν δίκαιο θυμό τους «ἐνδικώτατα». Πράγμα ὁμολογουμένως πολύ δύσκολο. Ἡ ἀναφορά μας στίς κινητοποιήσεις τῶν ἀγροτῶν δέν ἔγινε γιά νά σχολιάσουμε ἤ νά ἀναλύσουμε τήν κατάσταση πού ἔχει δημιουργηθῆ. Τά μπλόκα τους τά εἴδαμε ὡς τύπο γιά κάποιες καταστάσεις πού ἀφοροῦν τήν πνευματική ζωή τῶν Χριστιανῶν.

Γέρων Χαλκηδόνος Εμμανουήλ: Η Εκκλησία δεν νικιέται με κοσμικά όπλα

Διανύουμε, είναι η αλήθεια, έναν ακόμη βαρύ χειμώνα. Όμως, αυτό που παγώνει τις ψυχές μας περισσότερο και από το κρύο, είναι το πνευματικό ψύχος της εποχής. Ενώ η Μήτηρ Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως, πιστή στον ρόλο της ως θεματοφύλακας της τάξης και της ενότητας, ετοιμαζόταν να γιορτάσει τη μεγάλη επέτειο των 1.700 ετών από την Α’ Οικουμενική Σύνοδο της Νικαίας, μαζί με τον Προκαθήμενο της Πρεσβυτέρας Ρώμης και τον Πάπα και Πατριάρχη Αλεξανδρείας, βλέπουμε με θλίψη κινήσεις που ανακαλούν μνήμες από σκοτεινές, διχαστικές εποχές.

Ομιλία για την Κυριακή πριν τα Φώτα

Η Κυριακή αυτή είναι σαν την ανατολή που προαναγγέλλει τη μεγάλη ημέρα των Θεοφανίων, όταν το αληθινό φως του κόσμου θα φανερωθεί στον Ιορδάνη ποταμό. Είναι η στιγμή που η πλάση κρατά την ανάσα της, καθώς ο Δημιουργός βαπτίζεται από το χέρι του ανθρώπου για να καθαγιάσει τα ύδατα και να φωτίσει την όλη δημιουργία.

Μην Δεκέμβριος

"Μην Δεκέμβριος, έχων ημέρας 31'. Η ήμερα έχει ώρας 9', η δε νύξ ώρας 15' ", διαβάζουμε στο Μηναίο, ήδη από την πρώτη ημέρα του Δεκεμβρίου. Είναι λοιπόν, ο μήνας με τις λιγότερες ώρες φωτός και από την άλλη, περιμένουμε σε λίγες μέρες να ζήσουμε την μεγαλύτερη -σε διάρκεια- νύχτα του έτους. Καθώς, λοιπόν, ο ήλιος δύει καθημερινά νωρίτερα και οι άνθρωποι αποσύρονται όλο και πιο γρήγορα στις εστίες τους, ο νους μας τρέχει στα μοναχικά άτομα, τα οποία βιώνουν ένα ιδιαίτερο "πανδημικό φαινόμενο", μια άλλη μάστιγα της εποχής, την δυσκολία της μοναξιάς. 

Αν ήμουν γυναίκα...

Σχολιάζει την επικαιρότητα 

ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, θεολόγος εκπαιδευτικός

Αν ήμουν γυναίκα, σε καμία περίπτωση δεν θα πίστευα στο Χριστιανισμό της πιάτσας, της θρησκοληψίας και της λαϊκής δεισιδαιμονίας. Απορώ οι γυναίκες πώς την παλεύετε...

Τὸ ἄλλο «Ἑσπέρας προκείμενον» τῆς Κυριακῆς τῆς Τυρινῆς τοῦ 2012

Κείμενο: π. ΚΩΝ. Ν. ΚΑΛΛΙΑΝΟΣ

Τὰ σημάδια του τὰ ἀφήνει πάντοτε ὁ χρόνος. Κι εἶναι σημαδια ποὺ ἀνοίγουν στοχασμοὺς καὶ ξαναγυρίζουν ἀναπολήσεις. Καί, μάλιστα, ἀναπολήσεις προσώπων τρισόλβιων καὶ μοναδικῶν, τὰ ὁποῖα ὁριοθέτησαν τὸν βίο καὶ τὸν εὐεργέτησαν μὲ τὴν παρουσία καὶ τὴ συνδρομή τους. Ὅπως τὸ πρόσωπο τὸ τίμιο καὶ πανευλαβὲς τῆς Μάνας. Τῆς Μάνας, ποὺ μᾶς ἀποχαιρέτισε σὰν σήμερα πρὶν ἀπὸ ἕντεκα χρόνια τέτοια μέρα. Κυριακὴ τῆς Τυρινῆς. Στὶς 26 τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς, τοῦ σωτηρίου ἔτους 2012.

1000 ΑΝΑΠΝΟΕΣ

1000 ΑΝΑΠΝΟΕΣ

Σχόλιο του π. Παναγιώτη Καποδίστρια

για τα 1000 φύλλα “Χρονικών Δυτικής Μακεδονίας”

Έχω πολλές φορές γράψει και υποστηρίξει ότι δεν πρέπει να φοβόμαστε την επαρχία-τόπο, αλλά εν πρώτοις την επαρχία-τρόπο. Τούτο σκέπτομαι πάλι και πάλι, όταν ο ταχυδρόμος αφήνει στην πόρτα μου κάθε βδομάδα το κάθε νέο φύλλο της ευοίωνης εφημερίδας “Χρονικά Δυτικής Μακεδονίας”.

Από τον Γολγοθά στον Θρίαμβο

Με την χάρη του Θεού αξιωθήκαμε για άλλη μια χρονιά να εισέλθουμε στην Αγία και Μεγάλη Εβδομάδα, η οποία αποτελεί μια περίοδο πνευματικής αναγεννήσεως. Για όλους εμάς τους Ορθοδόξους Χριστιανούς όλες αυτές οι ημέρες είναι περιβεβλημένες με μια πνευματική φόρτιση για την καρδιά του κάθε ενός ανθρώπου. Όλη αυτή η πορεία του Κυρίου μας από το «Ὡσαννά εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, ὁ Βασιλεύς τοῦ Ἰσραήλ», που ακούμε την Κυριακή των Βαΐων στον Γολγοθά και στην συνέχεια στην Ανάσταση δείχνει αυτή την προσφορά του Θεού που γίνεται άνθρωπος «ίνα ημείς θεοποιηθώμεν», όπως αναφέρει ο Μέγας Αθανάσιος και στην συνέχεια ταπεινώνεται και ανεβαίνει στον σταυρό για την δική μας σωτήρια. 

Ο αντιεμβολιασμός ως (θρησκευτική) εμμονή

Γράφει ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΟΥΣΗΣ

Η απάντηση της θεολογίας των Ορθοδόξων ακολουθεί τη διπλή μεθοδολογία των Πατέρων της Εκκλησίας: διαχωρίζει τη χαρισματική οδό της θεοπτίας και των θεοφανειών από την επιστημονική. Η πρώτη αναφέρεται στο άκτιστο, οπότε και μη προσεγγίσιμο αισθητά και εμπειρικά. Η επιστημονική ασχολείται με το κτιστό. Όταν η μια πάει να μπερδευτεί στα πόδια της άλλης, τα αποτελέσματα είναι τραγελαφικά, όπως φάνηκε με την περιβόητη καταδίκη του Γαλιλαίου στην οποία ενεπλάκησαν οι Ρωμαιοκαθολικοί. Στα καθ’ ημάς τώρα, ποτέ δεν είχαμε τέτοια προβλήματα, όπως π.χ. σύγκρουση επιστήμης και θεολογίας, απλούστατα διότι δεν μπορεί και δεν πρέπει να εισέρχεται ο ένας στα χωράφια του άλλου.

Χριστούγεννα: Η προσδοκία των εθνών και των παιδιών!

Γράφει ο Μελιστής

Για άλλη μια χρονιά βρισκόμαστε στην τροχιά της προετοιμασίας για την εορτή των Χριστουγέννων. Ήδη, γιορτάσαμε την Κυριακή προ της μεγάλης εορτής, κατά την οποία θυμηθήκαμε αξιοχρέως και τιμητικώς όλων «τῶν ἀπ᾿ αἰῶνος Θεῷ εὐαρεστησάντων, ἀπό Ἀδάμ ἕως καί Ἰωσήφ τοῦ μνήστορος», μαζί με τους Προφήτες, ακούσαμε μακρύ κατάλογο γενεαλογικό, πλήθος ονομάτων Προπατόρων και Πατριαρχών, και εισήλθαμε στην ολιγοήμερη αλλά πάντερπνη και τόσο γλυκιά περίοδο των λεγόμενων «προεορτίων». Σε αυτήν, προετοιμαζόμαστε όπως η Βηθλεέμ και ευτρεπιζόμαστε όπως ο Εφραθά, κατά το προεόρτιο απολυτίκιο. Ας προσέξουμε, ότι η υμνολογία αυτών των ημερών έχει χαρακτήρα ιδιαιτέρως προτρεπτικό-επιτακτικό: προεξάρχουν τα ρήματα προετοιμασίας : ευτρεπίζου, ευπρεπίζου, ανακαινίσθητι, υπόδεξαι κλπ και μάλιστα σε έγκλιση προστακτική !

Μνήμη Δημητρίου, του μειλίχιου Πατριάρχου (+2.10.1991)

Σκέψεις του π. Νικοδήμου Κεφαλληνού 

Στις 2 Οκτωβρίου 1991 παρέδωσε την ψυχή του στο Δημιουργό της, ο μακαριστός Πατριάρχης του Γένους Δημήτριος. Υπήρξε μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της σύγχρονης εκκλησιαστικής Ιστορίας. Εξελέγη Πατριάρχης σε μια δύσκολη περίοδο των ελληνοτουρκικών σχέσεων διαδεχόμενος τον μεγάλο Αθηναγόρα και μετά την επέμβαση των τουρκικών αρχών στον κατάλογο των εκλογίμων και τη διαγραφή των ονομάτων των επικρατέστερων διεκδικητών. Δεν επεδίωξε ο ίδιος την εκλογή του αλλά η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου τον εξέλεξε ως τον καταλληλότερο να διοικήσει το πηδάλιο της Πρωτόθρονης Εκκλησίας. 

π. Βασιλείου Θερμού: ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ ΨΥΧΗΣ. ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΡΟΛΗΨΗ;

Γι’ αυτό σού λέω

πρέπει να βρεις έναν άλλο τρόπο να ξεχωρίζεις τους ανθρώπους,
όχι να περιμένεις την πράξη – είναι τότε αργά.
 
(Τάσος Λειβαδίτης, Φίλιππος: «Οι τελευταίοι»)

«Έλληνες εν μέσω πολέμου» – Το παρελθόν και το μέλλον των Ελλήνων της Αζοφικής

Του Κώστα Ονισένκο*

Τα παιδιά του χωριού Τσερμαλίκ έχουν ορισμένες ασυνήθιστες ικανότητες σε σχέση με άλλα παιδιά της ηλικίας τους. Μπορούν για παράδειγμα, από τον μακρινό ήχο να ξεχωρίσουν τον τύπο της οβίδας που μόλις εκτοξεύτηκε και με σαφήνεια να πουν αν πρόκειται για νόμιμα χρησιμοποιούμενο όπλο ή για διάμετρο που έχει απαγορευτεί από τις συμφωνίες του Μινσκ. Μπορούν ακόμα να αντισταθούν στην έντονη επιθυμία να σηκώσουν και να εξετάσουν κάποιο ενδιαφέρον αντικείμενο που βρίσκεται πεταμένο στην άκρη του δρόμου. Αυτή η ικανότητα σώζει ζωές, ωστόσο καλλιεργείται δύσκολα στα μικρά παιδιά που έχουν έμφυτη την περιέργεια. Στον πόλεμο η περιέργεια σκοτώνει και πολλά αντικείμενα έχουν πεταχτεί επίτηδες, καθώς έχουν συνδεθεί με αυτοσχέδιες νάρκες, αποτελούμενες από χειροβομβίδα δεμένη με σύρμα. Τα παιδιά αυτά ξέρουν απ’ έξω όλες τις κινήσεις που πρέπει να κάνουν από τη στιγμή που θα ξεκινήσει ένας βομβαρδισμός μέχρι να φτάσουν σε ένα ασφαλές καταφύγιο – όσο ασφαλές μπορεί να είναι το υπόγειο σε ένα επαρχιακό σπίτι ή σχολείο. Εκείνο που δεν έχουν μάθει είναι το να μην πετάγονται πανικόβλητα στον ύπνο τους με τον παραμικρό θόρυβο. 

"Τοῦ ἡλίου ἐκλείποντος". Επίκαιρες σκέψεις για το ολοκαύτωμα στη Μεγαρίδα

τοῦ Κωνσταντίνου Δ. Μενιδιάτη,

Χημικοῦ M. Sc., Ph. D., Θεολόγου-ὑπ. Δρος τοῦ Κανονικοῦ Δικαίου

«Ἦν δὲ ὡσεὶ ὥρα ἕκτη καὶ σκότος ἐγένετο ἐφ' ὅλην τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης, τοῦ ἡλίου ἐκλείποντος» (Λκ. 23, 44), μόνον ἐτοῦτα τὰ λόγια τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ θὰ περιέγραφαν σήμερα τὴν κατάσταση στὴ Μεγαρίδα, τὸν τόπο μου τὸν εὐλογημένο -καὶ συγχωρέστε μου τὸ πρῶτο πρόσωπο, μὰ ὁ πόνος εἶναι προσωπικός- ποὺ σήμερα καίγεται ἑπταπλασίως ὡσὰν τὴν κάμινο τῆς Βαβυλῶνος∙ τὸν τόπο τὸν κατάφυτο μὲ τὰ ἀμέτρητα ἐλαιόδεντρα καὶ τὰ ἀπάτητα δάση. Μὰ πιὸ πολὺ τὸν τόπο τῶν Ἁγίων καὶ τῶν Μοναστηριῶν, τῶν Μοναστηριῶν μας ποὺ σὰν τὶς φωλιὲς τῶν πτηνῶν τοῦ οὐρανοῦ στὶς παρυφὲς τῶν Γερανείων, ἔγιναν καὶ δικιά μας φωλιὰ καὶ καταφυγὴ καὶ σκέπη καὶ προστασία καὶ λιμάνι… Τὰ Μοναστήρια μας, καὶ πιὸ πολὺ τὰ Μοναστήρια τοῦ Παπποῦ τοῦ Δαμασκηνοῦ∙ ἡ Μονὴ τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς στὸ Μάζι, τῆς Κυρᾶς τῶν Γερανείων καὶ τοῦ Τιμίου Προδρόμου τοῦ Μακρυνοῦ, τοῦ Παπποῦ τοῦ Αϊ-Γιάννη, ποὺ δὲν ὑπάρχει κάτοικος τούτου τοῦ τόπου ποὺ νὰ μὴν ἀγαπᾶ καὶ νὰ μὴν εὐλαβεῖται!

Ο π. Π. Καποδίστριας εισηγητής στην Διεθνή Επιστημονική Ημερίδα του Ιδρύματος Παιδαγωγικών Μελετών και Εφαρμογών για το 1821

Ο Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτης Καποδίστριας θα λάβει μέρος σήμερα το εσπέρας, λίγο μετά τις 8 μ.μ., ως εισηγητής στην Διεθνή Επιστημονική Ημερίδα του Ιδρύματος Παιδαγωγικών Μελετών και Εφαρμογών για το 1821, υπό την αιγίδα του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, σύμφωνα με το σχετικό Πρόγραμμα. 

     Η εισήγηση του π. Παναγιώτη έχει τίτλο: «"Όλοι κλαύστε. Αποθαμένος ο αρχηγός της Εκκλησιάς....". Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ και Ζάκυνθος».

     Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να την παρακολουθήσουν (ολόκληρη η ημερίδα από 6 έως 10 μ.μ.), μέσω Zoom, στον σύνδεσμο που θα βρουν στο τέλος αυτής εδώ της δημοσίευσης.

Με ακλόνητη πίστη στον Αναστάντα

Χριστὸς γὰρ ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων ἐγένετο

Για άλλη μια χρονιά γιορτάσαμε την πρώτη και μεγάλη εορτή του Πάσχα και ζούμε στην μεταπασχάλια περίοδο της Ανάστασης. Οι συνθήκες και φέτος ιδιότυπες, όμως το μήνυμα της Ανάστασης του Χριστού στην κοινωνία μας παρουσιάζεται τόσο αναγκαίο όσο σε καμία άλλη χρονική στιγμή.

ΚΑΠΝΟ ΚΟΚΚΥΓΙΑ

ὑπό Μητροπολίτου πρ. Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

 "Χαῖρε Πλατυτέρα 

νεφέλης ἀπονειροποιοῦσα 

τούς καπνοκόκκυγας". 

Γνωστόν τυγχάνει, ὅτι πολλοί ἄνθρωποι συχνάκις, ὡς ἄλλοτε κάπως οἱ Σταυροφόροι, κουβαλοῦν σταυρούς ποκίλους εἰς τήν ζωήν των, μάλιστα δέ τίμιοι καί ἀγαθοί, καί δή διαφόρων μεγεθῶν καί ἀποχρώσεων, βαρεῖς ἤ οὔ, ὁρατοί ἤ συνήθως ἀόρατοι κ.ἄ. Καί εἶναι οὗτοι προσωπικοί, οἰκογενειακοί, ὡς μή ὤφελε συγγενικοί, φυσικοί ἤ ἀνθρώπινοι, ἄμεσοι ἤ ἔμμεσοι, ἐπαγγελματικοί, μικράς ἤ μεγάλης διαρκείας, ὁπότε καί μαρτυρικοί, μή ἔχοντες δυστυχῶς κυρηναῖον τινά "ἵνα ἄρῃ αὐτούς" (Ματθ. κζ', 32). Τέλος ποικίλουν καί τά αἴτια αὐτῶν: προσωπικά, κοινωνικά, οἰκονομικά, πολιτικά, μαριχουανικά, ἐθνοφυλετικά, θεολογικά, ἐπιστημονικά, ἀναφερόμενα εἰς τήν τιμιότητα, παρρησίαν, ἐργομανίαν κ.ἄ.

Νοσταλγία εαρινή

Γράφει ο Μελιστής

Κάπου διάβασα ότι η νοσταλγία μπορεί να γίνει τόσο έντονη που μπορεί να φέρει ακόμα και δάκρυα. Ε, μια τέτοια εμπειρία έχω κι εγώ:  τον πόνο του νόστου αισθάνομαι μεταφερόμενος εκεί νοερά.

Απόγευμα Επιταφίου, των δακρύων και των θρήνων, των αρωμάτων και των μύρων της άνοιξης. Ο ήλιος δεν έχει γύρει, ακόμη, εντελώς. Εισέρχομαι και βαδίζω προχωρώντας. Προχωρώ με φόβο, δέους ιερού, ανεβαίνω και προσεγγίζω, σκύβω και βλέπω μπροστά μου κάτι που νους, ποτέ  δεν θα το συλλάμβανε ως κάτι απροσέγγιστο: 

Αντικρίζω «την ζωήν των απάντων κειμένην εν τάφω», «την ζωή, την αυτοζωή εν τάφω». Ω, θαύματος καινού! Ω, φρικτού μυστηρίου! Πώς  κατετέθης Χριστέ εκεί; «Η ζωή ηπλωμένη», κυκλωμένη από τον κύκλο των λίγων και εκλεκτών… 

Θρήνος, πραγματικά επιτάφιος θρήνος. Χορός Αγίων Αγγέλων και Αρχαγγέλων καταπλήττονται και οι γηγενείς, όσοι απέμειναν, θρηνούν. Ο ήλιος δύει, όλα γίνονται βιαστικά και συντομεύουν, να γίνουν γρήγορα. Τελειώνει, η μάλλον περιορίζεται το δάκρυ και ο θρήνος, περνάμε «αβρόχως» και «κύματι θαλάσσης» και «ημείς ώσπερ εκείνοι τότε», ώσπου όλα είναι έτοιμα  να ξεκινήσουν για την εξόδιο πομπή του Μεγάλου μας Νεκρού. 

Επιστρέφουμε, αιρόμενοι, όπως θα προστάξει ο Ψαλμωδός στις πύλες, προκειμένου να εισέλθη ο βασιλεύς της δόξης που είναι Κύριος κραταιός και δυνατός, Κύριος φοβερός «εν πολέμω». Εκείνος, που πριν από λίγο, ολοκλήρωσε την μεγάλη μάχη, κερδίζοντας την αιώνια νίκη Του. Το μόνο που μένει, με το οποίο κλείνουν όλα και ταυτόχρονα αρχίζουν με αυτό, είναι αυτή η κραυγή, η αιωνίως εναγώνια που συντρίβει και αντηχεί μέσα στο διάβα του χρόνου και της ιστορίας: «Ανάστα, ὁ Θεός, κρίνων τὴν γῆν, ὅτι σὺ κατακληρονομήσεις ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσι».

ΣΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΚΟΙΝΟ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ. Ο Πάπας Λέων ο Μέγας και η ημερομηνία του Πάσχα του έτους 455

Του Γρηγορίου Λαρεντζάκη, 

Καθηγητοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Graz, Ἄρχοντος Μέγα Πρωτονοταρίου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου

Μέ ἐλπιδοφόρα ἱκανοποίηση παρακολουθῶ τίς ἐνέργειες μέ σκοπό τήν ἐξεύρεση λύσεως γιά κοινό ἑορτασμό τής Μεγάλης ἑορτῆς τοῦ Χριστιανισμοῦ, τῆς ἑορτῆς τῆς ἐκ τῶν νεκρῶν Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Πράγματι ἡ λύση τοῦ προβλήματος αὐτοῦ δέν εἶναι μόνον θετική γιά τόν κοινό ἑορτασμό, ἀλλά καί πολύ χρήσιμη γιά τήν κοινή μαρτυρία τοῦ σημαντικωτάτου γεγονότος τῆς καταργήσεως τοῦ θανάτου διά τοῦ θανάτου τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ.