Η δύναμη της προσευχής ["Φωνή Κυρίου", 27.7.2025]

Συνέδριο για τον Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη στην Κωνσταντινούπολη

Διεθνές επιστημονικό Συνέδριο στη μνήμη του εκλιπόντος Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη Δ. Ζηζιούλα διοργανώνεται από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, σε συνεργασία με την Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου και τo Κέντρο Ορθοδόξων Χριστιανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Φόρντχαμ (Νέα Υόρκη, ΗΠΑ).

Διαδικτυακή διάλεξη Μητροπολίτου Καμερούν: «Η ιεραποστολή ως λειτουργία μετά τη λειτουργία» [video]

Πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 28 Μαρτίου η τέταρτη διαδικτυακή εκδήλωση του κύκλου «Η λειτουργία μετά τη λειτουργία» που διοργανώνεται από την Ιερά Μητρόπολη Γαλλίας και το Βικαριάτο των γαλλόφωνων ενοριών (Vicariat Sainte Marie de Paris et Saint Alexis d'Ugine, Οικουμενικό Πατριαρχείο) σε συνεργασία με την Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου. Επρόκειτο για την ομιλία του Σεβ. Μητροπολίτη Καμερούν κ. Γρηγορίου (Στεργίου) με θέμα «Η ιεραποστολή ως λειτουργία μετά τη λειτουργία». Τη συζήτηση συντόνισε ο πρωτοπρεσβύτερος π. Σέργιος Sollogoub, κληρικός του Βικαριάτου και υπεύθυνος για την κατήχηση ενηλίκων.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης στην Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου

Το Σάββατο, 24 Ιουνίου 2023, περί το μεσημέρι, ο Οικουμενικός Πατριάρχης μετέβη στο Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλίας, στα Μελισσάτικα, όπου προήδρευσε διευρυμένου Διοικητικού Συμβουλίου της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου.

Η ΤΡΙΤΗ ΡΩΜΗ: Η ΜΟΣΧΑ ΚΙ Ο ΘΡΟΝΟΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ. Στρογγυλή τράπεζα [photos-video]

Πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 26 Απριλίου 2023 η στρογγυλή τράπεζα που διοργανώθηκε από την Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου με θέμα το βιβλίο του Αλέξανδρου Μασσαβέτα «Η Τρίτη Ρώμη: Η Μόσχα και ο θρόνος της Ορθοδοξίας», με συνομιλητές τον συγγραφέα του βιβλίου, τον Μητροπολίτη Περιστερίου κ. Γρηγόριο (Παπαθωμά), τον δημοσιογράφο Θανάση Σαμαρά και τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Δημήτρη Τριανταφυλλίδη. Τη συζήτηση συντόνισε ο Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, Δρ Παντελής Καλαϊτζίδης ο οποίος καλωσορίζοντας τους ομιλητές μετέφερε τις ευχές και ευλογίες του απουσιάζοντος Σεβ. Μητροπολίτη Δημητριάδος κ. Ιγνατίου και τόνισε την κρισιμότητα του θέματος για τον Ορθόδοξο κόσμο. Υπενθύμισε επίσης την Διακήρυξη κατά της διδασκαλίας του «Ρωσικού κόσμου», που εκπονήθηκε με συμμετοχή της Ακαδημίας, υπενθυμίζοντας την παγκόσμια απήχηση της, που φανερώνει μια αλλαγή νοοτροπίας της Ορθόδοξης θεολογίας με έμφαση στην πραγματικότητα της παγκοσμιοποίησης, των πολυπολιτισμικών κοινωνιών, της πολυφωνίας και στο αίτημα της «ενότητας εν τη διαφορά».

Διάλεξη του Μητροπολίτου Καμερούν στην Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου [video gr-en]

Ο τρίτος κύκλος διαδικτυακών διαλέξεων «Καιρός του ποιήσαι» της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου εγκαινιάστηκε την Τετάρτη 15 Φεβρουαρίου με την διάλεξη του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Καμερούν κ. Γρηγορίου (Στεργίου) με θέμα «Η Ορθοδοξία στην Αφρική: Προβλήματα, προκλήσεις, προοπτικές». Την εκδήλωση προλόγισε ο Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, Δρ. Παντελής Καλαϊτζίδης, ο οποίος συντόνισε και τη συζήτηση που ακολούθησε. 

Βόλος: Εισήγηση Μητροπολίτου Καμερούν κ. Γρηγορίου στο Διεθνές Θεολογικό Συνέδριο για την Ορθόδοξη Ιεραποστολή [gr-en]

Panelist (from left to right) include: H.E. Metropolitan IOSIF of Buenos Aires and South America, H.E. Metropolitan GREGORIOS of Cameroon, and OCMC Missionaries, Dn. Philip McClanahan (Southeast Asia) and Fr. Stephanos Ritsi (Albania).

 

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΤΗΧΗΣΕΩΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΑΦΡΙΚΗΣ

ΒΟΛΟΣ 11-15/01/2023

Μητροπολίτου Καμερούν Γρηγορίου

Σᾶς εὐχαριστῶ γιά τήν πρόσκλησή σας νά συμμετάσχω σέ αὐτό τό Θεολογικό Συνέδριο.

Orthodox Handbook on Ecumenism: Resources for Theological Education

Reading the articles in this handbook about Orthodox theologians on ecumenism, one feels awe at the courage and decisiveness of these great figures who were able to overcome stereotypes and long-established perceptions. With God's blessing, these Orthodox theologians were able to lay foundational stones not only of the history of Orthodoxy, but also of the history of ecumenism, contributing to theological progress and a better mutual understanding between churches inside and outside the Orthodox tradition.

Διακήρυξη κατά της διδασκαλίας περί «Ρωσικού Κόσμου» (Russkii mir)

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022 αποτελεί ιστορική απειλή ενάντια σε έναν λαό που ανήκει στην ορθόδοξη παράδοση. Ακόμη πιο ανησυχητικό για τους ορθόδοξους πιστούς, ωστόσο, είναι ότι η ιεραρχία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας αρνήθηκε να αναγνωρίσει το γεγονός της εισβολής, εκδίδοντας αντ’ αυτού αόριστες δηλώσεις για την αναγκαιότητα ειρήνης υπό το φως των «γεγονότων» και των «εχθρών» στην Ουκρανία, ενώ τονίζει τον αδελφικό δεσμό μεταξύ του ουκρανικού και ρωσικού λαού ως μέρος της «Αγίας Ρωσίας», κατηγορώντας για τις εχθροπραξίες την κακή «Δύση», προτρέποντας μάλιστα τις κοινότητές τους να προσεύχονται με τρόπους που ενθαρρύνουν ενεργά την εχθρότητα. 

Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου για την εισβολή και τον πόλεμο στην Ουκρανία

Με αισθήματα βαθύτατης θλίψης και αποτροπιασμού η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου παρακολουθεί την τραγωδία που διαδραματίζεται στην Ουκρανία. Χωρίς να είναι ο πρώτος και μοναδικός πόλεμος που συνιστά ωμή παραβίαση κάθε έννοιας δικαίου και που στερείται από κάθε ηθική νομιμοποίηση, ο συγκεκριμένος αυτή τη στιγμή απαιτεί από μας την ηθική του καταδίκη όχι μόνο για τα απάνθρωπα αποτελέσματά του, αλλά και γιατί σ’ ένα μεγάλο βαθμό αρθρώνεται θεωρητικά πάνω στη θεολογικώς καταδικαστέα ιδεολογία του «Ρωσικού κόσμου», αποτελώντας έναν ακόμη πικρό καρπό του απολυταρχικού καθεστώτος της Ρωσίας. Τις ημέρες αυτές οι βόμβες του ισχυρού βεβηλώνουν τα γενέθλια χώματα της σλαβικής Ορθοδοξίας και τα ύδατα του ποταμού Δνείπερου, όπου βαπτίσθηκαν πριν από χίλια και πλέον χρόνια οι Ρως. Τα όπλα στέλνουν στο θάνατο αθώους, δημιουργούν πόνο, ορφάνια και τεράστια κύματα προσφύγων.

Παρουσίαση βιβλίου «Η Ορθόδοξη Εκκλησία απέναντι στην κλιματική κρίση»

The Orthodox Church Addresses the Climate Crisis,

επιμέλεια Θεοδότα Νάντσου και Νικόλαος Ασπρούλης, Αθήνα & Βόλος 2021

Δευτέρα 29 Μαρτίου, 2021

11.00 π.μ.

Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος, σε συνεργασία με το WWF Ελλάς έχει την ιδιαίτερη χαρά να σας προσκαλέσει στη διαδικτυακή παρουσίαση του συλλογικού τόμου με τίτλο «Η Ορθόδοξη Εκκλησία απέναντι την κλιματική κρίση», η οποία θα λάβει χώρα τη Δευτέρα 29 Μαρτίου, 2021 στις 11.00 π.μ. Ο τόμος περιλαμβάνει κείμενα (της Α. Θ. Π. του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, του αείμνηστου Πατριάρχη της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας κυρού Ειρηναίου, της διευθύνουσας συμβούλου του European Climate Foundation κ. Laurence Tubiana, του Γενικού Διευθυντή του WWF International κ. Marco Lambertini, των Μητροπολιτών Περγάμου κ. Ιωάννη Ζηζιούλα, Δημητριάδος κ. Ιγνατίου, Κοζάνης κ. Παύλου, κ.ά.) που αναφέρονται σε προβλήματα που σχετίζονται με την κλιματική κρίση σε διαφορετικές χώρες των Βαλκανίων (Ελλάδα, Σερβία, Βουλγαρία), εκφράζοντας παράλληλα το κοινό όραμα των τοπικών Ορθόδοξων Εκκλησιών, οι οποίες είναι σε θέση να αφουγκράζονται τον στεναγμό της δημιουργίας του Θεού και έχουν επιφορτιστεί με τη διαχείριση του πόνου των ανθρώπων σε κάθε γωνιά της γης.

Στη διαδικτυακή παρουσίαση θα προβληθεί βίντεο της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, ενώ θα λάβουν μέρος μεταξύ άλλων με σύντομες παρεμβάσεις ο Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, ο Επίσκοπος Ποζάρεβιτς και Μπρανιτσέβου Ιγνάτιος, Θεοδότα Νάντσου, Νικόλαος Ασπρούλης, κ.ά. Τον συντονισμό θα έχει ο Παντελής Καλαϊτζίδης, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών.

Η εκδήλωση είναι ανοικτή στο κοινό με προηγούμενη εγγραφή. Η φόρμα της εγγραφής βρίσκεται εδώ:

https://zoom.us/webinar/register/WN_FzdgEXCtTfaQZTJrDizP6A

Θα υπάρχει ταύτοχρονη μετάφραση ελληνικά και αγγλικά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΑΚΟΛΟΥΘΩΣ:

Ο π. Κύριλλος Γοβορούν, ομιλητής περί του Ουκρανικού Ζητήματος στην Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου [video]

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 19 Ιανουαρίου 2021, η πρώτη από τις οκτώ διαδικτυακές διαλέξεις του κύκλου «Καιρός του ποιήσαι» της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου με ομιλητή τον π. Κύριλλο Γοβορούν (Cyril Hovorun) και θέμα «Το Ουκρανικό αυτοκέφαλο και η πανορθόδοξη αλληλεγγύη». 

Γεωργίου Μαρτζέλου: Η ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΖΗΖΙΟΥΛΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΔΙΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ

 
ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΡΤΖΕΛΟΥ, " Ἡ ἐκκλησιολογικὴ σκέψη τοῦ μητροπολίτου Περγάμου Ἰωάννη Ζηζιούλα στὸ πλαίσιο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Διαχριστιανικοῦ διαλόγου" [περιοδικό ΘΕΟΛΟΓΙΑ, (2005, τεύχ. 2) 195-209]

Θερινό Πανεπιστήμιο Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου για κληρικούς και λαϊκούς της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ουκρανίας. Eπίσκεψη στο Φανάρι

Βόλος - Κωνσταντινούπολη, 30 Ιουνίου - 14 Ιουλίου 2019

Κατά το διάστημα από 30 Ιουνίου έως 14 Ιουλίου 2019 η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου υλοποίησε πρόγραμμα επιμόρφωσης (Θερινό Πανεπιστήμιο) κληρικών και λαϊκών της εν Ουκρανία Αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας, η σύσταση της οποίας σηματοδοτεί μία νέα εποχή στη σύγχρονη ιστορία της φίλης, όσο και πολύπαθης αυτής χώρας, αλλά και της παγκόσμιας Ορθοδοξίας. Η απόφαση της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου Α΄ και της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου οδήγησε στη θεραπεία ενός σχίσματος που στερούσε εκατομμύρια πιστών από την κοινωνία με την παγκόσμια Ορθοδοξία. Η μακροχρόνια εκκλησιαστική ανωμαλία και η επί δεκαετίες απομόνωση δημιούργησαν συνθήκες οι οποίες καθιστούν πρόδηλη την ανάγκη επιμόρφωσης του κλήρου και των θεολόγων της νέας Εκκλησίας.

Με αφετηρία την πολυετή εμπειρία της στη διοργάνωση επιτυχημένων συνεδρίων και επιμορφωτικών προγραμμάτων υψηλής ακαδημαϊκής ποιότητας και διεθνούς αναγνώρισης, η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου ανταποκρίθηκε στην πρόκληση και ανέλαβε την επιμόρφωση μίας ομάδας 15 κληρικών και λαϊκών θεολόγων, καθηγητών και φοιτητών από τις Θεολογικές Ακαδημίες του Κιέβου και του Volyn, όπως και από το Εθνικό Πανεπιστήμιο Yuriy Fedkovych Chernivtsi. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που προσέφερε κάλυψε ένα ευρύ φάσμα θεολογικών, κανονικών και ποιμαντικών ζητημάτων, ενώ συμπεριελάμβανε και πληθώρα ουσιαστικών περαιτέρω δράσεων.

Η επίσημη υποδοχή των κληρικών και λαϊκών από την Αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας έλαβε χώρα στο Βόλο, στις 30 Ιουνίου 2019, σε εκδήλωση την οποία χαιρέτισαν ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, ο νεο-εκλεγείς Θεοφ. Επίσκοπος Ολβίας κ. Επιφάνιος (Αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας), ο Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου Δρ. Παντελής Καλαϊτζίδης και από την πλευρά των προσκεκλημένων ο Πρύτανις της Θεολογικής Ακαδημίας του Volyn Πρωθιερέας π. Βλαδίμηρος Vakin. Ο Δρ. Παντελής Καλαϊτζιδης, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών καλωσόρισε τους συμμετέχοντες στο Θερινό Πανεπιστήμιο, τονίζοντας τη σημασία της θεολογικής εκπαίδευσης για την νεοπαγή Εκκλησία και για την υπέρβαση των συνεπειών του σχίσματος, ενώ υπογράμμισε την ετοιμότητα της Ακαδημίας του Βόλου να σχεδιάσει και να φέρει σε πέρας το απαιτητικό αυτό πρόγραμμα (Για το πλήρες κείμενο του χαιρετισμού πατήστε εδώ). Ο Μητροπολίτης Ιγνάτιος τόνισε την εκκλησιαστική και πνευματική σημασία του προγράμματος και τη σπουδαιότητά του για το μέλλον της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Ουκρανία, ενώ ο Επίσκοπος Ολβίας Επιφάνιος (εκλεγείς πρόσφατα ως τιτουλάριος επίσκοπος για τους Ελληνόφωνους της Ορθόδοξης Εκλκησίας στην Ουκρανία) εξέφρασε τα συγχαρητήριά του προς την Ακαδημία η οποία ανέλαβε μία τέτοια πρωτοβουλία η οποία υποστηρίζει την νεοπαγή Εκκλησία στα πρώτα της βήματα. Εκ μέρους των Ουκρανών συμετεχόντων ο π. Βλαδίμηρος είπε στη συνάφεια αυτή και τα εξής: «Θυμόμαστε σταθερά και συνειδητοποιούμε πως λάβαμε το φως της πίστεως του Χριστού από την Μητέρα Εκκλησία μας, τον Θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως. Ως εκ τούτου, με το πρόγραμμα αυτό, όπως και με τη μελέτη της ελληνικής γλώσσας, επιστρέφουμε στις αδιατάρακτες και αυθεντικές πηγές της κληρονομίας των Πατέρων» (Για το πλήρες κείμενο του χαιρετισμού πατήστε εδώ). Ο π. Κύριλλος Hovorun (Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Loyola Marymount και Διευθυντής του Huffington Ecumenical Institute στην Καλιφόρνια, ο οποίος δίδαξε και στο Θερινό Πανεπιστήμιο) υπογράμμισε τη σημασία του επιμορφωτικού αυτού προγράμματος για την αντιμετώπιση της εκκλησιαστικής και θεολογικής απομόνωσης μεγάλου μέρους της Ουκρανικής Ορθοδοξίας.

Οι επιμορφωτές και τα θέματα του Θερινού Πανεπιστημίου ήταν (κατά τη σειρά του προγράμματος):

π. Cyril Hovorun (Καθηγητής Πανεπιστημίου Loyola Marymount, Διευθυντής του Huffington Ecumenical Institute, California, Η.Π.Α.), Μετα-εκκλησιολογία και τα θεμέλια της Εκκλησίας

Χρήστος Καρακόλης (Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών, Μέλος Δ.Σ. Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου), Ορθόδοξη Βιβλική Ερμηνευτική

Δρ. Νικόλαος Ασπρούλης (Αναπληρωτής Διευθυντής Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών, Διδάσκων ΕΑΠ), α) Θεμελιώδης Εκκλησιακή Θεολογία: Φλωρόφσκυ και Ζηζιούλας σε διάλογο, β) Ερμηνευτική και Ορθόδοξη θεολογία. Μία εισαγωγή

π. Αμφιλόχιος Μήλτος (Δρ. Πανεπιστημίου της Σορβόννης, Επιστημονικός Συνεργάτης Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου), Συνοδικότητα και η σημασία της για τις Εκκλησίες σε Ανατολή και Δύση

Πέτρος Βασιλειάδης (Ομότιμος Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.), α)Ορθόδοξη Ιεραποστολή και Μαρτυρία, β) Ορθοδοξία και Λειτουργική αναγέννηση

Δρ. Παντελής Καλαϊτζίδης (Διευθυντής Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, Μέλος Εκτελεστικής Επιτροπής Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Θρησκευτικών Επιστημών), α) Νέες εξελίξεις και πρόσφατα ρεύματα στην Ορθόδοξη θεολογία β) Ορθοδοξία και Νεωτερικότητα γ) Ορθοδοξία και Εθνικισμός

Paul Gavrilyuk (Καθηγητής Πανεπιστημίου St. Thomas, Minnesota, Η.Π.Α., Πρόεδρος Διεθνούς Ορθόδοξης Θεολογικής Ένωσης – International Orthodox Theological Association [IOTA]), α) Νεοπατερικές Θεολογίες του 20ου αιώνα: Ο Φλωρόφσκυ και οι ακόλουθοί του , β) Η Αλληλογραφία μεταξύ Φλωρόφσκυ και Σμέμαν: Μαθήματα για τη σύγχρονη ορθόδοξη διακυβέρνηση

Αικατερίνη Τσαλαμπούνη (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ., Μέλος Δ.Σ. Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου), Ο ρόλος των γυναικών στην Εκκλησία

Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιος, Παρουσίαση των ποιμαντικών δραστηριοτήτων και των δράσεων για τους νέους της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος

Αρχ. Γρηγόριος Παπαθωμάς (Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών και Ορθόδοξου Θεολογικού Ινστιτούτου Αγίου Σεργίου, Παρίσι, Μέλος Δ.Σ. Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου) α) Ο Ρόλος του Οικουμενικού Πατριαρχείο στις διορθόδοξες σχέσεις, η Εκκλησία της Ελλάδος και η Ευρωπαϊκή Ένωση , β) Αυτοκέφαλη Εκκλησία, Συνοδικότητα και Κανονικό Δίκαιο

Γεώργιος Βλαντής, (MTh, Διευθυντής Συμβουλίου Χριστιανικών Εκκλησιών της Βαυαρίας, Επιστημονικός Συνεργάτης Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου), α) Η ρωμαιοκαθολική και προτεσταντική θεολογία κατά τον 20ο αιώνα, β) Οικουμενική Θεολογία και οικουμενική κίνηση/ Οι διάλογοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας με τις άλλες χριστιανικές Εκκλησίες και τις άλλες θρησκείες.

Επιπροσθέτως, οι συμμετέχοντες έλαβαν μέρος σε πρόγραμμα ταχύρρυθμης εκμάθησης της Ελληνικής γλώσσας με διδάσκοντα τον Δρ. Γρηγόρη Στουρνάρα, ενώ συμμετείχαν και σε άλλες επιπρόσθετες δράσεις, οι οποίες παρατίθενται χρονολογικά:

- Επίσκεψη στον Ιερό Ναό Ευαγγελιστρίας Νέας Ιωνίας (Βόλος), όπου δόθηκε η δυνατότητα εξοικείωσης με την οργάνωση και λειτουργία μίας σύγχρονης ενορίας

- Επίσκεψη στους Ιερούς Ναούς Αγίου Δημητρίου, Αγίας Σοφίας, Αγίου Γρηγορίου Παλαμά και στο Παλάτι του Γαλέριου στη Θεσσαλονίκη και επίσκεψη στην Ιερά Μονή Βλατάδων και στο Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών

- Διάλεξη του Σεβ. Μητροπολίτη Περγάμου κ. Ιωάννη Ζηζιούλα με θέμα «Το καθήκον της Ορθόδοξης θεολογίας σήμερα»

- Επίσκεψη στο Βυζαντινό Μουσείο Μακρινίτσας

- Επίσκεψη στη μοναστική πολιτεία των Μετεώρων (Καλαμπάκα)

- Επίσκεψη στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Ανατολής (Αγιά)

- Επίσκεψη στην Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία Βόλου, όπου έγιναν δεκτοί από τον Αιδ. ποιμένα Μελέτη Μελετιάδη.

- Επίσκεψη στην Εβραϊκή Συναγωγή και την Ισραηλιτική κοινότητα Βόλου.

Το πρόγραμμα κορυφώθηκε με επίσκεψη σττο Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Φανάρι. Τους συμμετέχοντες συνόδευσαν ο Διευθυντής της Ακαδημίας Δρ. Παντελής Καλαϊτζίδης, ο Πρόεδρος της Διεθνούς Ορθόδοξης Θεολογικής Ένωσης (IOTA) καθηγητής Paul Gavrilyuk, ο Διευθυντής του Συμβουλίου των Χριστιανικών Εκκλησιών της Βαυαρίας Γεώργιος Βλαντής και στελέχη της Ακαδημίας Βόλου.

Μεταξύ άλλων, η ομάδα είχε την ευκαιρία να επισκεφθεί την Αγία Ειρήνη και την Αγία Σοφία, τη Μονή της Χώρας και το Μπλε Τζαμί. Επίσης στην Ι. Μονή Ζωοδόχου Πηγής Μπαλουκλή είχε την ευκαιρία να προσκυνήσει στους τάφους των Οικουμενικών Πατριαρχών. Στις 13 Ιουλίου οι συμμετέχοντες μετέβησαν στη Χάλκη, στην Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος και στη Θεολογική Σχολή, όπου έγιναν δεκτοί με ιδιαίτερη εγκαρδιότητα από τον νέο Ηγούμενο Θεοφ. Επίσκοπο Ερυθρών κ. Κύριλλο και την περί αυτόν αδελφότητα και ξεναγήθηκαν στους χώρους της Μονής και της Σχολής. Απευθυνόμενος στους επισκέπτες, ο Θεοφ. Ηγούμενος μίλησε για την ιστορία και την προσφορά της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και για το πρόβλημα που δημιουργεί το επί δεκαετίες κλείσιμό της, εκφράζοντας την αισιοδοξία του για το μέλλον και για προοπτικές περαιτέρω συνεργασίας με τις Θεολογικές Ακαδημίες της Ουκρανίας. Επαινώντας το έργο της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, ο Θεοφιλέστατος κ. Κύριλλος επισήμανε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η θεολογία στον σύγχρονο κόσμο, δίνοντας έμφαση στην πολυεπίπεδη προσφορά του Οικουμενικού Πατριαρχείου και τη διακονία του για την πανορθόδοξη ενότητα. Παρών στη συνάντηση ήταν και ο Σεβ. Αρχιεπίσκοπος Ανθηδώνος κ. Νεκτάριος, Έξαρχος στην Κωνσταντινούπολη του Παναγίου Τάφου (Πατριαρχείο Ιεροσολύμων), ο οποίος απηύθυνε επίσης εγκάρδια προσλαλιά στην ομάδα από τον Βόλο και τη νέα Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας, υπογραμμίζοντας τους ιδιαίτερους δεσμούς του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων με την Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως και τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης.

Την Κυριακή 14 Ιουλίου η ομάδα, με επί κεφαλής τον Σεβ. Μητροπολίτη Δημητριάδος κ. Ιγνάτιο, επισκέφθηκε το Οικουμενικό Πατριαρχείο και συμμετείχε στη Θεία Λειτουργία που τελέστηκε χοροστατούσης της ΑΘΠ, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου.

Προσφωνώντας τον Παναγιώτατο, ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος είπε τα εξής: «Παναγιώτατε, όπως γνωρίζετε, τα τελευταία είκοσι χρόνια στην τοπική μας Εκκλησία, τη Μητρόπολη Δημητριάδος και Αλμυρού, λειτουργεί η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών του Βόλου. Στα πλαίσια της Ακαδημίας δημιουργούνται ευκαιρίες συνάντησης και διαλόγου σε διορθόδοξο επίπεδο, διαχριστιανικό και συχνά και διαθρησκειακό.

Μετά από την μεγάλη και τόσο σπουδαία απόφασή σας να παραχωρήσετε το αυτοκέφαλο στον ορθόδοξο Ουκρανικό λαό, όπως είχατε δικαίωμα, είχαμε την σκέψη, που υποβάλλαμε στο Διοικητικό Συμβούλιο και στον Διευθυντή της Ακαδημίας, να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για συνάντηση με τους αδελφούς μας της νέας Εκκλησίας Ουκρανούς Ορθοδόξους, πιστεύοντας ακλόνητα ότι θα μπορούσε αυτό να κάνει ακόμη πιο ουσιαστική την ενότητα της κοινωνίας πλέον με το κοινό ποτήριο. Έτσι εκπονήθηκε ένα πρόγραμμα που απευθύνθηκε σε θεολόγους καθηγητές και φοιτητές των Εκκλησιαστικών και Θεολογικών Σχολών της Ουκρανίας.

Συμπαραστάτης σ’ αυτή την προσπάθεια ήρθε ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας στην Ελλάδα κ. Γεώργιος Καλαντζής, ο οποίος αντελήφθη τη σημασία του εγχειρήματος και κατόρθωσε, χάρις στην ενημέρωση και του Υπουργού, του κ. Γαβρόγλου, να έχουμε μία επιχορήγηση που επέτρεψε να πραγματοποιηθεί αυτή η προσπάθεια και να φτάσει σε αίσιο τέλος.

Από την πρώτη στιγμή είχαμε αποφασίσει να φτάσουμε μέχρι το Οικουμενικό Πατριαρχείο για να έχουν τη δική σας ευχή και ευλογία με τη λήξη του σεμιναρίου. Και ιδού μετά από 15 ημέρες θεολογικών μαθημάτων, ποιμαντικών εμπειριών, είμαστε ενώπιόν σας και χαιρόμεθα ότι από σας θα πάρουν την Πατριαρχική ευχή και ευλογία για να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.

Παναγιώτατε, θεωρούμε αυτή την προσπάθεια μια διακονία για την ενότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ευχηθείτε να ευοδωθεί η προσπάθεια ώστε να επαναλάβουμε παρόμοιες δράσεις για τη νέα Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, προκειμένου να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τους δεσμούς.

Παναγιώτατε, δεν θέλουμε να σας εγκωμιάσουμε, αλλά θέλουμε να σας διαβεβαιώσουμε ότι σε όλα αυτά εσείς είστε ο εμπνευστής. Και γνωρίζετε πολύ καλά, τουλάχιστον σε ό,τι με αφορά προσωπικά, ότι αυτό συμβαίνει από τα πολύ νεανικά μου χρόνια. Για άλλη μια φορά, σας ευχαριστούμε και σας ευγνωμονούμε και εύχεσθε πάντοτε να διακονούμε την Εκκλησία μας και την ενότητά της»

Απευθυνόμενος προς τον Παναγιώτατο, και αφού περιέγραψε συνοπτικά τις δράσεις του προγράμματος, ο Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου Δρ. Παντελής Καλαϊτζίδης τόνισε:

«Ένας από τους κύριους στόχους του Θερινού Πανεπιστημίου ήταν επίσης η εξοικείωση των συμμετεχόντων με τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί μία ανεξάρτητη Εκκλησία εντός του περιβάλλοντος και των δομών ενός κράτους που ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου είναι αναγκαίος ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών θεσμών και κανόνων, καθώς είναι μέσα στο πλαίσιο αυτό όπου καλείται η νέα αυτή Εκκλησία να δώσει μαρτυρία της Ορθόδοξης πίστης, ανταποκρινόμενη στις προκλήσεις της εκκοσμίκευσης, της παγκοσμιοποίησης και του θρησκευτικού πλουραλισμού, όπως επίσης και της ανοιχτής κοινωνίας.

Όπως γνωρίζετε καλύτερα από κάθε άλλο, η νέα Αυτοκέφαλη Εκκλησία φέρει στο Σώμα της τα τραύματα ενός μακροχρόνιου σχίσματος. Η πλειοψηφία των πιστών της μετείχε στο παρελθόν σε μία μη αναγνωρισμένη εκκλησιακή δομή, αποκομμένη από την παγκόσμια Ορθοδοξία, δίχως τη δυνατότητα ουσιαστικών πνευματικών ανταλλαγών και ποιμαντικής φροντίδας. Το στίγμα του σχίσματος εμπόδιζε την όσμωση με άλλες παραδόσεις, ενθαρρύνοντας ταυτοχρόνως εσωστρεφείς συμπεριφορές.

Υποστηρίζουμε πλήρως την απόφαση της Υμετέρας Παναγιότητος και της Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου για τη χορήγηση Αυτοκεφαλίας στην Εκκλησία της Ουκρανίας και θαυμάζουμε το θάρρος και τη διορατικότητά σας, για την οποία θα σας δικαιώσει η ιστορία. Με αυτή την τολμηρή και ιστορική απόφαση, η Μητέρα Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως έδωσε στον Ουκρανικό λαό την εκκλησιαστική του αξιοπρέπεια, θεραπεύοντας ένα σχίσμα που έπληττε μια ολόκληρη χώρα, αποτρέποντας την κοινωνία εκατομμυρίων πιστών, κληρικών και θεολόγων από μια ουσιαστική κοινωνία με την παγκόσμια Ορθοδοξία.

Με αυτό το Θερινό Πανεπιστήμιο, και με την επαφή της με τη νέα Εκκλησία της Ουκρανίας, η Ακαδημία του Βόλου εύχεται να συμβάλει στην εντυπωσιακή διαδικασία ανάστασης της κανονικής εκκλησιαστικής ζωής στην όμορφη αυτή μα τόσο τραυματισμένη χώρα, μια χώρα που επιθυμεί να αφήσει κατά μέρος τις τραγικές μνήμες του σοβιετικού της παρελθόντος, να ενισχύσει τις δημοκρατικές της δομές, να υπάρξει και να ανθίσει εν ειρήνη με τους γείτονές της, όχι κάτω από την απειλή του πολέμου και την τυραννία παντός είδους ετερονομιών.

Το Θερινό Πανεπιστήμιο της Ακαδημίας του Βόλου αποτελεί έκφραση εκτίμησης προς τη σοφία και το θάρρος της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως, η οποία δεν θέλησε να αφήσει τα ουκρανικά της τέκνα στην απομόνωση και την καταδίκη για αμαρτήματα για τα οποία τα ίδια δεν ήταν υπεύθυνα. Είναι μια πράξη σεβασμού και αδελφικής αγάπης προς την κανονική νέα Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας· χαιρόμαστε που γνωρίσαμε και αγκαλιάσαμε τους Ουκρανούς αδελφούς μας, οι οποίοι, εξ αιτίας του σχίσματος, ήταν σχεδόν αόρατοι για μας. Είναι επίσης μία έκφραση του πνεύματος της Ακαδημίας, η οποία προωθεί την υψηλού επιπέδου θεολογική σκέψη, τη διαλογική ανοικτότητα και την πιστότητα στην αυθεντική και γενναιόδωρη παράδοση της Ανατολικής Εκκλησίας.

Παναγιώτατε,

Ένα Θερινό Πανεπιστήμιο αφιερωμένο στην Ορθόδοξη θεολογία και προορισμένο για αδελφούς από τη νεοσύστατη Εκκλησία στην Ουκρανία δεν θα μπορούσε να ολοκληρωθεί καλύτερα ή να κορυφωθεί τιμητικότερα παρά με την επίσκεψη στην Κωνσταντινούπολη και με την εκ μέρους σας δεξίωσή/υποδοχή μας. Κατά τη μακρόχρονη γόνιμη πατριαρχική διακονίας σας πάντοτε διδάσκατε το γνήσιο και απελευθερωτικό ορθόδοξο πνεύμα, δηλαδή πιστότητα στην αυθεντική παράδοση, όμως επίσης και διάλογο, γενναιοδωρία, ενότητα και θάρρος. Η ουκρανική κρίση αποτέλεσε ευκαιρία για να συνειδητοποιηθεί μία ακόμη φορά η αξία αυτών των αρετών, οι οποίες χαρακτηρίζουν το καθήκον και το όραμα της Μητέρας Εκκλησίας.»

(Για το πλήρες κείμενο της προσφώνησης του Δρ. Καλαϊτζίδη στα αγγλικά πατήστε εδώ.)

Εκ μέρους του Μακ. Μητροπολίτου Κιέβου και πάσης Ουκρανίας κ. Επιφανίου, αλλά και των εξ Ουκρανίας ιδρυμάτων που συμμετείχαν στο πρόγραμμα, ο Πρύτανις της Θεολογικής Ακαδημίας του Βολίν, Πρωθιερέας π. Βλαδίμηρος Vakin εξέφρασε θερμές ευχαριστίες στον Παναγιώτατο για τη φιλοξενία και την ευλογία του. Μεταξύ άλλων, στην προσφώνησή του είπε: «Το πρόγραμμα οργανώθηκε κατά τρόπο που μαρτυρούσε τέτοια ικανότητα, ποικιλία και χρησιμότητα, ώστε να εμβαθύνουμε στον θαυμάσιο και αυθεντικό κόσμο της ελληνικής Ορθόδοξης θεολογίας. Απολαύσαμε πολύ τις διαλέξεις ηγετικών μορφών της σύγχρονης θεολογίας. Ιδιαιτέρως θα ήθελα να μνημονεύσω τον Σεβ. Μητροπολίτη Περγάμου κ. Ιωάννη Ζηζιούλα, τα θεολογικά έργα του οποίου έχουν μεταφραστεί στα ουκρανικά και απολαμβάνουν ιδιαίτερης δημοτικότητας στην πατρίδα μας. Για τους περισσότερους από εμάς, η προσωπική συνάντηση με αυτόν αποτέλεσε μια αληθινή πνευματική εορτή. Η επίσκεψη σε εκκλησίες, μοναστήρια, ιερούς τόπους και μουσεία μάς επέτρεψε να εμβαθύνουμε στη βυζαντινή πολιτιστική παράδοση. Επίσης, ήταν ιδιαιτέρως πολύτιμο το ότι κάναμε μαθήματα νέων ελληνικών, κάτι που στο εγγύς μέλλον θα μας ανοίξει την πόρτα της ελεύθερης επικοινωνίας και εξοικείωσης με τις αυθεντικές πηγές της πατερικής κληρονομιάς και με έργα σύγχρονων θεολόγων.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό πως μπορέσαμε να λάβουμε όχι μόνο γνώση θεωρητική, αλλά στην πραγματικότητα να αισθανθούμε την αληθινή αγάπη, έγνοια και φροντίδα του Σεβ. Μητροπολίτου Δημητριάδος κ. Ιγνατίου, του Δρ. Παντελή Καλαϊτζίδη και του όλου προσωπικού της Ακαδημίας του Βόλου. Αυτό συνιστά αληθινή μαρτυρία της εν Χριστώ ενότητάς μας.

Παναγιώτατε, εκ μέρους του αφοσιωμένου και ευγνώμονος ουκρανικού λαού δεχθείτε τις εν προσευχή δεήσεις μας για υγεία, έμπνευση, για την ενδυναμούσα χάρη του Αγίου Πνεύματος και για σοφία θεόσδοτη για την πατριαρχική σας διακονία στον Θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως.

Το όνομά σας τώρα και για πάντα εισήλθε στην ιστορία της χώρας μας και έχει αφήσει το αποτύπωμά του στα βάθη της καρδιάς μας.»

(Για το πλήρες κείμενο της προσφώνησης του π. Βλαδίμηρου στα αγγλικά πατήστε εδώ.)

Αντιφωνώντας την ομάδα, ο Παναγιώτατος τόνισε, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Χαιρόμεθα ιδιαιτέρως διά το γεγονός ότι το πλούσιον εις διδασκαλίαν, μαθήματα και λοιπάς δράσεις επιμορφωτικόν πρόγραμμα κατακλείεται με την επίσκεψιν εις την Πόλιν του Κωνσταντίνου και εις το Σεπτόν Κέντρον της Ορθοδοξίας. Εν τω προσώπω του Διευθυντού αυτής, Δρος κ. Παντελεήμονος Καλαϊτζίδου, συγχαίρομεν την Ακαδημίαν Θεολογικών Σπουδών της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος διά την προσφοράν της εις την Θεολογίαν, την προώθησιν του διαλόγου και της συναντήσεως της Ορθοδοξίας με τον σύγχρονον κόσμον και διά τα πολλά αξιόλογα προγράμματά της. […] Η θεολογία είναι πάντοτε “θεολογία εν διαλόγω”, προσπάθεια εκφράσεως των αληθειών της πίστεως εις την γλώσσαν μιας συγκεκριμένης εποχής. Ο θεολόγος πρέπει να νιώθη τον παλμόν των συγχρόνων του, να θεολογή υπαρξιακώς, “αλιευτικώς”, όπως έλεγεν ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, κατά το πρότυπον δηλαδή των Αποστόλων», σημείωσε ο Πατριάρχης, και σε άλλο σημείο της ομιλίας του, τόνισε: «Είναι προφανές, ότι η θεολογική εργασία είναι ιδιαιτέρως απαιτητική. Οι θεολόγοι οφείλουν να είναι διαλογικοί και επικοινωνιακοί, να ενδιαφέρονται διά “τα των ανθρώπων πράγματα”, να έχουν ευαισθησίαν διά τας περιπετείας της ανθρωπίνης ελευθερίας και να καταγράφουν, εκτός από τας προκλήσεις, επισταμένως και τας θετικάς προοπτικάς του πολιτισμού της εποχής. Όπως έχει προσφυώς λεχθή, “ο γνήσιος θεολόγος δεν είναι δυνατόν να περιφρονεί την παιδεία, την επιστήμη, την τέχνη, τη φιλοσοφία που αποτελεί τη γλώσσα του πνεύματος κάθε εποχής. Όποιος δεν αγαπά την παιδεία και την κουλτούρα, όποιος δεν έχει το μεράκι της σπουδής, δεν μπορεί να αγαπήσει πραγματικά τη θεολογική μελέτη και την κατά Χριστόν παιδεία”. Πρότυπον διά τον ορθόδοξον θεολόγον είναι οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας, οι οποίοι δεν είναι μέγεθος του παρελθόντος, αλλά σταθερόν σημείον αναφοράς της εκκλησιαστικής ζωής και της θεολογίας”.

«Εν τω πνεύματι τούτω, η Ορθόδοξος Θεολογία δίδει εν τω παρόντι την φιλόθεον και φιλάνθρωπον μαρτυρίαν αυτής έναντι των μεγάλων συγχρόνων προκλήσεων, τεχνολογικών, οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών, πολιτισμικών, ηθικών και θρησκευτικών, και των συναφών απειλών έναντι της ιερότητος και της ωραιότητος του ανθρωπίνου προσώπου. Προβάλλει έναντι του ατομοκεντρισμού την κοινότητα και την σχέσιν, απέναντι εις την μαζοποίησιν και την μετατροπήν του ανθρώπου εις μετρήσιμον μέγεθος και αντικατάστατον αντικείμενον, την ελευθερίαν και την μοναδικότητα και απόλυτον αξίαν του κάθε ανθρώπου. Υπογραμμίζει, απέναντι εις τον θρησκευτικόν φονταμενταλισμόν, την ειρηνοποιητικήν ισχύν και την ειρηνευτικήν αποστολήν της θρησκείας και την αναγκαιότητα του διαθρησκειακού διαλόγου, συμφώνως προς την αρχήν: “Ουδεμία ειρήνη των πολιτισμών χωρίς ειρήνην των θρησκειών. Ουδεμία ειρήνη των θρησκειών χωρίς διάλογον των θρησκειών”. Δι᾿ ημάς τους Ορθοδόξους Χριστιανούς, ο διάλογος και ο αγών διά την προστασίαν των δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι καθήκον, το οποίον απορρέει από τον πυρήνα της πίστεώς μας. Με εντυπωσιακήν σαφήνειαν ο μακαριστός πνευματικός ημών πατήρ, Μητροπολίτης Χαλκηδόνος Μελίτων, διετύπωσε την σημασίαν του Όρου της Χαλκηδόνος διά την φιλάδελφον και πανανθρωπίνην αποστολήν ημών: «Ο Χαλκηδόνιος Όρος αποτελεί ένα αληθινόν “χάρτην ανθρωπίνων δικαιωμάτων”, διότι ενώνει τον Θεόν με την ανθρωπότητα και εγκεντρίζει την ανθρωπότητα εις την θείαν ζωήν (Χαλκηδόνια, σ. 211)».

Μετά τη Θεία Λειτουργία ο Παναγιώτατος δέχθηκε την ομάδα από την Ουκρανία και τον Βόλο σε ακρόαση και κατόπιν προσκάλεσε τα μέλη της να παρακαθίσουν στην πατριαρχική τράπεζα για το γεύμα.

Το Θερινό Πανεπιστήμιο υλοποιήθηκε με την οικονομική υποστήριξη της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων καθώς επίσης και του Huffington Ecumenical Institute (Καλιφόρνια, ΗΠΑ).

Για το πλήρες πρόγραμμα του Θερινού Πανεπιστημίου πατήστε εδώ.

Καθηγητές και Φοιτητές από Θεολογικές Σχολές της Ουκρανίας έγιναν δεκτοί από τον Οικουμενικό Πατριάρχη

Συμμετείχαν σε Πρόγραμμα Επιμορφώσεως της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών της Ι. Μ. Δημητριάδος και Αλμυρού

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ

Γραφείο Τύπου και Επικοινωνίας

“Δι᾿ ημάς τους Ορθοδόξους Χριστιανούς, ο διάλογος και ο αγών διά την προστασίαν των δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι καθήκον,  το οποίον απορρέει από τον πυρήνα της πίστεώς μας”, επισήμανε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, στην ομιλία του, μετά τη Θεία Λειτουργία, κατά την οποία χοροστάτησε, στον πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό, σήμερα, Κυριακή, 14 Ιουλίου 2019, καλωσορίζοντας πολυπληθή ομάδα φοιτητών από Θεολογικές Ακαδημίες και Ιερατικές Σχολές της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ουκρανίας, οι οποίοι συμμετείχαν στο δεκαπενθήμερο Πρόγραμμα Επιμορφώσεως που διοργάνωσε, στον Βόλο, η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της Ι.Μ.Δημητριάδος και Αλμυρού. Η ομάδα των φοιτητών, που συνοδεύονταν από Καθηγητές τους από την Ουκρανία, τον Διευθυντή, στελέχη και συνεργάτες της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, ταξίδεψαν στην Πόλη, με επικεφαλής τον Μητροπολίτη Δημητριάδος και Αλμυρού Ιγνάτιο, προκειμένου να λάβουν την πατρική ευχή και ευλογία του Παναγιωτάτου. 

“Χαιρόμεθα ιδιαιτέρως διά το γεγονός ότι το πλούσιον εις διδασκαλίαν, μαθήματα και λοιπάς δράσεις επιμορφωτικόν πρόγραμμα κατακλείεται με την επίσκεψιν εις την Πόλιν του Κωνσταντίνου και εις το Σεπτόν Κέντρον της Ορθοδοξίας. Εν τω προσώπω του Διευθυντού αυτής, Δρος κ. Παντελεήμονος Καλαιτζίδου, συγχαίρομεν την Ακαδημίαν Θεολογικών Σπουδών της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος διά την προσφοράν της εις την Θεολογίαν, την προώθησιν του διαλόγου και της συναντήσεως της Ορθοδοξίας με τον σύγχρονον κόσμον και διά τα πολλά αξιόλογα προγράμματά της”.

Στην ομιλία του, ο Παναγιώτατος, αναφέρθηκε ιδιαιτέρως στον ρόλο και την αποστολή της θεολογίας και των θεολόγων στο σύγχρονο κόσμο. “Η θεολογία είναι πάντοτε «θεολογία εν διαλόγω», προσπάθεια εκφράσεως των αληθειών της πίστεως εις την γλώσσαν μιάς συγκεκριμένης εποχής. Ο θεολόγος πρέπει να νιώθη τον παλμόν των συγχρόνων του, να θεολογή υπαρξιακώς, «αλιευτικώς», όπως έλεγεν ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος, κατά το πρότυπον δηλαδή των Αποστόλων”, σημείωσε ο Πατριάρχης, και σε άλλο σημείο της ομιλίας του, τόνισε: “Είναι προφανές, ότι η θεολογική εργασία είναι ιδιαιτέρως απαιτητική. Οι θεολόγοι οφείλουν να είναι διαλογικοί και επικοινωνιακοί, να ενδιαφέρωνται  διά «τα των ανθρώπων πράγματα»,  να έχουν ευαισθησίαν διά τας περιπετείας της ανθρωπίνης ελευθερίας και να καταγράφουν, εκτός από τας προκλήσεις, επισταμένως και τας θετικάς προοπτικάς του πολιτισμού της εποχής. Όπως έχει προσφυώς λεχθή, «ο γνήσιος θεολόγος δεν είναι δυνατόν να περιφρονεί την παιδεία, την επιστήμη, την τέχνη, τη φιλοσοφία που αποτελεί τη γλώσσα του πνεύματος κάθε εποχής. Όποιος δεν αγαπά την παιδεία και την κουλτούρα, όποιος δεν έχει το μεράκι της σπουδής, δεν μπορεί να αγαπήσει πραγματικά τη θεολογική μελέτη και την κατά Χριστόν παιδεία». Πρότυπον διά τον ορθόδοξον θεολόγον είναι οι μεγάλοι Πατέρες της Εκκλησίας, οι οποίοι δεν είναι μέγεθος του παρελθόντος, αλλά σταθερόν σημείον αναφοράς της εκκλησιαστικής ζωής και της θεολογίας”.

“Εν τω πνεύματι τούτω, η Ορθόδοξος Θεολογία δίδει εν τω παρόντι την φιλόθεον και φιλάνθρωπον μαρτυρίαν αυτής έναντι των μεγάλων συγχρόνων  προκλήσεων, τεχνολογικών, οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών, πολιτισμικών, ηθικών και θρησκευτικών, και των συναφών απειλών έναντι της ιερότητος και της ωραιότητος του ανθρωπίνου προσώπου. Προβάλλει έναντι του ατομοκεντρισμού την κοινότητα και την σχέσιν, απέναντι εις την μαζοποίησιν και την μετατροπήν του ανθρώπου εις μετρήσιμον μέγεθος και  αντικαταστατόν αντικείμενον, την ελευθερίαν και την μοναδικότητα και απόλυτον αξίαν του κάθε ανθρώπου. Υπογραμμίζει, απέναντι εις τον θρησκευτικόν φονταμενταλισμόν, την ειρηνοποιητικήν ισχύν και την ειρηνευτικήν αποστολήν της θρησκείας και την αναγκαιότητα του διαθρησκειακού διαλόγου, συμφώνως προς την αρχήν: «Ουδεμία ειρήνη των πολιτισμών χωρίς ειρήνην των θρησκειών. Ουδεμία ειρήνη των θρησκειών χωρίς διάλογον των θρησκειών». Δι᾿ ημάς τους Ορθοδόξους Χριστιανούς, ο διάλογος και ο αγών διά την προστασίαν των δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι καθήκον,  το οποίον απορρέει από τον πυρήνα της πίστεώς μας. Με εντυπωσιακήν σαφήνειαν ο μακαριστός πνευματικός ημών πατήρ, Μητροπολίτης Χαλκηδόνος Μελίτων, διετύπωσε την σημασίαν του Όρου της Χαλκηδόνος διά την φιλάδελφον και πανανθρωπίνην αποστολήν ημών: «Ο Χαλκηδόνιος Όρος αποτελεί ένα αληθινόν «χάρτην ανθρωπίνων δικαιωμάτων», διότι ενώνει τον Θεόν με την ανθρωπότητα και εγκεντρίζει την ανθρωπότητα εις την θείαν ζωήν» (Χαλκηδόνια, σ. 211)” .    

Με αφορμή τη σημερινή εορτή, κατά την οποία η Εκκλησία μας τιμά την ιερά μνήμη των Αγίων 630 Πατέρων της Δ’ Οικουμενικής Συνόδου στην Χαλκηδόνα, ο Παναγιώτατος αναφέρθηκε στη σπουδαιότητά αυτής της Συνόδου και στις σημαντικές αποφάσεις που έλαβε.

“Πέραν των σημαντικών δογματικών αποφάσεών της, η εν Χαλκηδόνι Δ´ Οικουμενική Σύνοδος εθέσπισε και 30 κανόνας, μεταξύ των οποίων ιδιαιτέραν σημασίαν διά την Εκκλησίαν Κωνσταντινουπόλεως έχουν οι 9ος και 17ος κανόνες περί του εκκλήτου, οι οποίοι καθορίζουν το προνομιακόν δικαίωμα του Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως να δέχεται μόνος αυτός τελεσιδίκως και αμετακλήτως εν τη έδρα αυτού προσφυγάς επί αμφισβητήσεων προκυπτουσών παρά τοις άλλοις Πατριαρχείοις και ταις άλλαις Εκκλησίαις, και κυρίως ο περιλάλητος 28ος κανών, ο οποίος επεκύρωσε και εξειδίκευσεν έτι περαιτέρω τον 3ον κανόνα της εν Κωνσταντινουπόλει Β´ Οικουμενικής Συνόδου περί αποδόσεως εις τον της Νέας Ρώμης Θρόνον ίσων προνομίων με αυτά του Θρόνου της Πρεσβυτέρας Ρώμης, ως και περί της υπερορίου δικαιοδοσίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου διά την διαποίμανσιν όλων των περιοχών που ευρίσκονται εκτός των ορίων καθωρισμένης τινός εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας”, ανέφερε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος και σε άλλο σημείο της ομιλίας του επεσήμανε:  “Η διαχρονική αξία του δογματικού και κανονικού έργου της Συνόδου της Χαλκηδόνος αποδεικνύεται και σήμερον τρανώς εις τας διορθοδόξους και διεκκλησιαστικάς σχέσεις και εις την μαρτυρίαν της Ορθοδόξου Εκκλησίας και της θεολογίας της εν τω συγχρόνω κόσμω. Η πρόσφατος χορήγησις καθεστώτος Αυτοκεφαλίας εις την Ουκρανίαν αναδεικνύει την επικαιρότητα των ανωτέρω συνοδικών αποφάσεων αναφορικώς προς την σημαντικήν ταύτην πρωτοβουλίαν του καθ᾿ ημάς Οικουμενικού Θρόνου και ως προς την αναγνώρισιν αυτής εκ μέρους των λοιπών Ορθοδόξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών, επί τη βάσει του σεβασμού αμετακινήτων θεσπισμάτων της εν λόγω Συνόδου”.

Προηγουμένως, μίλησαν ο Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού Ιγνάτιος, ο Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, Δρ. Παντελεήμων Καλαϊτζίδης, και ο π. Βλαδίμηρος Vakin, Πρύτανης της Ορθοδόξου Θεολογικής Ακαδημίας του Volyn της Ουκρανίας. 

“Μετά από την μεγάλη και τόσο σπουδαία απόφασή σας να παραχωρήσετε το Αυτοκέφαλο στον Ορθόδοξο Ουκρανικό λαό, όπως είχατε δικαίωμα, είχαμε τη σκέψη που υποβάλαμε στο Διοικητικό Συμβούλιο και στον Διευθυντή της Ακαδημίας να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για συνάντηση με τους αδελφούς μας, της νέας Εκκλησίας, Ουκρανούς Ορθοδόξους, πιστεύοντας ακλόνητα ότι θα μπορούσε αυτό να κάνει ακόμα πιο ουσιαστική την ενότητα της Κοινωνίας με το κοινό Ποτήριον. Έτσι εκπονήθηκε ένα πρόγραμμα που απευθύνθηκε σε θεολόγους Καθηγητές και φοιτητές των εκκλησιαστικών και θεολογικών Σχολών της Ουκρανίας”, ανέφερε ο Μητροπολίτης Δημητριάδος στην ομιλία του, και σε άλλο σημείο επισήμανε: “Από την πρώτη στιγμή είχαμε αποφασίσει να φθάσουμε μέχρι το Οικουμενικό Πατριαρχείο για να έχουν τη δική Σας ευχή και ευλογία με τη λήξη του σεμιναρίου. Και ιδού, μετά από δεκαπέντε ημέρες θεολογικών μαθημάτων, ποιμαντικών εμπειριών, είμαστε ενώπιόν Σας και χαιρόμεθα ότι από Εσάς θα πάρουν την Πατριαρχική ευχή και ευλογία για να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Παναγιώτατε, θεωρούμε αυτή την προσπάθεια μία διακονία για την ενότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ευχηθείτε να ευοδωθεί η προσπάθεια, ώστε να επαναλάβουμε παρόμοιες δράσεις για τη νέα Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, προκειμένου να ενισχύσουμε ακόμα περισσότερο τους δεσμούς”.

Φωτογραφίες: Νίκος Μαγγίνας / Οικουμενικό Πατριαρχείο

Στελέχη της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ουκρανίας, μετεκπαιδευθέντα στην Ορθόδοξη Ακαδημία Βόλου, εκκλησιάστηκαν στο Φανάρι [photos + live video]

Στελέχη Θεολογίας της νεοσύστατης Αυτοκέφαλης Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας, μετεκπαιδευθέντα κατά την διάρκεια πρόσφατων θερινών μαθημάτων στην Ορθόδοξη Ακαδημία Βόλου, εκκλησιάστηκαν στον πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου, σήμερα, 14 Ιουλίου 2019, Κυριακή των Αγίων Πατέρων της Δ΄ εν Χαλκηδόνι Οικουμενικής Συνόδου. 

     Στην κυριακάτικη Ευχαριστιακή Σύναξη χοροστάτησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος Α΄, ο οποίος εν τέλει ομίλησε προς τους Ουκρανούς φιλοξενουμένους, αναφερθείς στο κανονικό δικαίωμα της Πρωτόθρονης και Μητρός Εκκλησίας να χορηγήσει καθεστώς Αυτοκεφαλίας στους εν Ουκρανία.

     Νωρίτερα ομίλησε ο Διευθυντής της Ορθόδοξης Ακαδημίας Βόλου κ. Παντελής Καλαϊτζίδης για τα θερινά θεολογικά μαθήματα προς τα στελέχη της νέας Εκκλησίας της Ουκρανίας, παρόντος του Μητροπολίτου Δημητριάδος κ. Ιγνατίου.

[Φωτογραφίες: Yani Kayakoparan]

Επικίνδυνα Θρησκευτικά;

Γράφει ο 

Παντελής Λ. Καλαϊτζίδης *

«Εγώ με μια λέξη θα έλεγα σήμερα, επειδή διάβασα τα καινούργια προγράμματα [για το Μάθημα των Θρησκευτικών] και τα είδα, πως είναι απαράδεκτα. Είναι επικίνδυνα. Είναι πράγματα που δεν θα αποδώσουν καρπούς αλλά μεγάλη ζημιά στην Παιδεία γενικότερα, στην κοινωνία μας και ρήξη στις σχέσεις της Εκκλησίας με την Πολιτεία», δήλωσε πρόσφατα ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες, περιστοιχιζόμενος από μέλη της αρτηριοσκληρωτικής Πανελλήνιας Ένωσης Θεολόγων (την οποία ο ίδιος φρόντιζε μέχρι πρότινος να κρατά σε απόσταση ασφαλείας, εγκαλώντας τους θεολόγους-εκπροσώπους της για τις παρωχημένες ιδέες τους).

Ώστε λοιπόν δεν αποτελούν κίνδυνο (και όνειδος) για την Εκκλησία ο αντισημιτισμός του Μητροπολίτη Πειραιώς ή η απροκάλυπτη εξύμνηση των πρωτεργατών της στρατιωτικής δικτατορίας και της εγκληματικής οργάνωσης της «Χρυσής Αυγής», καθώς και τα κηρύγματα μνησικακίας και οι κατάρες που εξαπολύει προς κάθε κατεύθυνση και με κάθε ευκαιρία ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων. Κίνδυνο για την ηγεσία της θεσμικής Εκκλησίας (και τις σχέσεις της με το κράτος...) αποτελούν οι θεολόγοι εκπαιδευτικοί και τα νέα Προγράμματα για το ΜτΘ! Δεν φαίνεται όμως να απασχολεί την ηγεσία της θεσμικής Εκκλησίας η όλο και μεγαλύτερη αποξένωσή της από την κοινωνία, από τους μορφωμένους και σκεπτόμενους πολίτες και τους νέους, των οποίων εξάλλου δεν μίλησε ποτέ τη γλώσσα ούτε έκανε κάποια ιδιαίτερη προσπάθεια για να τους προσεγγίσει.

Στις παραπάνω δηλώσεις του ο Αρχιεπίσκοπος είναι σαν να ακούει και να διαβάζει για πρώτη φορά για τα νέα Προγράμματα Σπουδών για το ΜτΘ. Όσοι, όμως, παρακολουθούν τα εκκλησιαστικά πράγματα γνωρίζουν πως αυτό δεν είναι ακριβές. Τα Προγράμματα εκπονήθηκαν από τους εμπειρογνώμονες θεολόγους το έτος 2010-11, ενώ από τη σχολική χρονιά 2011-12 και για τρία χρόνια τέθηκαν σε πιλοτική εφαρμογή σε αρκετά σχολεία ανά την επικράτεια. Η σχετική δε συζήτηση (με συνέδρια, ημερίδες, δημοσιεύσεις, παιδαγωγικές και επιμορφωτικές συναντήσεις, κλπ) για την αλλαγή της φυσιογνωμίας του ΜτΘ κρατάει τουλάχιστον από το 1999, και σε αυτήν έλαβαν μέρος όχι μόνο θεολόγοι καθηγητές, αλλά και ιεράρχες, οι οποίοι και συχνά φιλοξένησαν τις σχετικές διοργανώσεις.

Η ίδια η Εκκλησία της Ελλάδος, εξάλλου, επί των ημερών του σημερινού Αρχιεπισκόπου συζήτησε εν συνόδω τις προτεινόμενες αλλαγές στο ΜτΘ, τις οποίες είδε μάλλον θετικά, όπως μαρτυρούν και οι σχετικές εισηγήσεις των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Αλεξανδρουπόλεως (Μάιος 2012) και Μεσσηνίας (Νοέμβριος 2012), το Δελτίο Τύπου της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου (5-11-2012), η ημερίδα που διοργανώθηκε στο Διορθόδοξο Κέντρο της Εκκλησίας της Ελλάδος στην Πεντέλη, τον Φεβρουάριο του 2013, αλλά και δημόσιοι ενθαρρυντικοί λόγοι του ίδιου του Αρχιεπισκόπου σε ενημερωτικές συναντήσεις με τους θεολόγους εμπειρογνώμονες-συντάκτες του νέου Προγράμματος, όπου γινόταν λόγος για «το έργο της αναβάθμισης του θρησκευτικού μαθήματος» με βάση τους άξονες και τις αρχές του Προγράμματος αυτού. Ο δε εισηγητής εκ μέρους του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων των νέων Προγραμμάτων για το ΜτΘ, ο Σύμβουλος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) Δρ. Σταύρος Γιαγκάζογλου, τυγχάνει από τον Οκτώβριο του 2008 στενός συνεργάτης του Μακαριωτάτου και Διευθυντής του επιστημονικού περιοδικού της Εκκλησίας της Ελλάδος «Θεολογία».

Αντί λοιπόν για την έκπληξη και δυσφορία του Μακαριωτάτου, θα πρέπει μάλλον να καταθέσουμε τη δική μας (και πολλών άλλων!) έκπληξη, απορία και ανησυχία για ορισμένες κρίσιμες αποφάσεις της ηγεσίας της θεσμικής Εκκλησίας που δεν αφορούν μόνο το ΜτΘ, αλλά σηματοδοτούν μιαν ευρύτερη συντηρητική στροφή (όποιος κάνει τον κόπο να διαβάσει το κείμενο «Ποιον Αρχιεπίσκοπο θέλουμε;» που υπέγραψαν 26 προσωπικότητες του ευρύτερου εκκλησιαστικού χώρου παραμονές των αρχιεπισκοπικών εκλογών του 2008, θα διαπιστώσει ποιες ελπίδες επενδύθηκαν τότε στις αρχιεπισκοπικές υποψηφιότητες, βλ. http://panagiotisandriopoulos.blogspot.gr/2008/02/blog-post_9678.html). Απαριθμώ, λοιπόν, χωρίς να εξαντλώ, ορισμένα μόνο από τα στοιχεία που σηματοδοτούν την συντηρητική αυτή «στροφή»:

• Τι συνέβη και εντός λίγων μηνών (αρχής γενομένης από τον Ιανουάριο του 2016) η παραπάνω θετική στάση της Διοικούσας Εκκλησίας έναντι των νέων Προγραμμάτων, μεταβάλλεται βαθμιαία από ήπια κριτική σε ευθέως καταδικαστική; (Σε αυτό το παιχνίδι τακτικισμών και παλινωδιών που χαρακτηρίζει μάλλον διαχρονικά τη στάση της Εκκλησίας της Ελλάδος σε παρόμοια ζητήματα, αξίζει να αναφέρουμε ότι τα προηγούμενα προγράμματα και διδακτικά εγχειρίδια για το ΜτΘ που η ηγεσία της θεσμικής Εκκλησίας υπερασπίζεται σήμερα ως ακραιφνώς ορθόδοξα, είχαν καταγγελθεί το 2006 από τον τότε Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο με επιστολή του προς το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο ως νεωτερίζοντα και εκτός εκκλησιαστικής παράδοσης!)
• Για ποιο λόγο άραγε ο Αρχιεπίσκοπος συμμάχησε με τους πλέον ακραίους και υπερσυντηρητικούς ιεράρχες και θεολόγους; Τι τον οδήγησε να θυσιάσει τον επί χρόνια συνεργάτη του Σταύρο Γιαγκάζογλου και να τον απομακρύνει από τη διεύθυνση του περιοδικού «Θεολογία», ικανοποιώντας έτσι, καθώς λέγεται, την εκδικητική και τιμωρητική διάθεση των καινοφανών «συμμάχων» του; (Θεωρώ υποχρέωσή μου να σημειώσω εδώ ότι ο Σταύρος Γιαγκάζογλου, λαμπρός ορθόδοξος θεολόγος ειδικευμένος στη θεολογία του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και του ησυχασμού, παρότι στοχοποιήθηκε και συκοφαντήθηκε από τους ορθόδοξους ταλιμπάν, έμεινε σταθερός και εδραίος στις απόψεις του αναφορικά με την ανάγκη ανανέωσης του ΜτΘ, δίνοντας μαθήματα ήθους και συνέπειας. Παράλληλα επί των ημερών του η «Θεολογία» κατάφερε να συνταιριάξει το υψηλό επιστημονικό επίπεδο, με την αισθητική αρτιότητα και τον ζωντανό και δημιουργικό θεολογικό λόγο, ανεβάζοντας έτσι πολύ ψηλά τον πήχυ των απαιτήσεων για όποιον τον διαδεχτεί).
• Ποια ύψιστα συμφέροντα της Εκκλησίας διακυβεύονται με τα νέα Προγράμματα, ώστε ο Αρχιεπίσκοπος να αρθρώνει πλέον έναν λόγο πολιτικό και πολωτικό (όπως o προκάτοχός του την εποχή της διαμάχης για τις ταυτότητες!), που κινδυνεύει όχι μόνο να διχάσει το σώμα των θεολόγων, αλλά και την κοινωνία ευρύτερα;
• Είναι τυχαίο άραγε ότι τα παραπάνω λαμβάνουν χώρα παράλληλα με την τουλάχιστον αμφίσημη και διφορούμενη στάση της Εκκλησίας της Ελλάδος έναντι της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου; Όπως από πολλούς ομολογείται, λόγω της ανασφάλειάς της σχετικά με το ζήτημα των λεγομένων «Νέων Χωρών», η Εκκλησία της Ελλάδος με τη στάση της λίγο πριν τη Σύνοδο της Κρήτης, άνοιξε το χορό των αμφισβητήσεων των ομοφώνως εγκεκριμένων από τη Σύναξη των Προκαθημένων στη Γενεύη σχεδίων των τελικών κειμένων (και ιδιαίτερα αυτού που αναφερόταν στις σχέσεις της Ορθόδοξης Εκκλησίας με τον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο, όπου για πρώτη φορά στην ιστορία της η Εκκλησία της Ελλάδος αμφισβήτησε την χρήση του όρου «Εκκλησίες» προκειμένου για τις Δυτικές χριστιανικές Εκκλησίες), προσφέροντας έτσι το πρόσχημα που αναζητούσε η Ρωσική Εκκλησία και οι δορυφόροι της προκειμένου να ματαιωθεί η Πανορθόδοξη Σύνοδος και να πληγεί το κύρος και το πρωτείο διακονίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Ευτυχώς, μέχρι στιγμής, η «στροφή» αυτή του Αρχιεπισκόπου δεν συμπαρέσυρε όλο το σώμα της Ιεραρχίας. Τον Μάρτιο και τον Μάιο του 2016, σε δύο Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος (Δημητριάδος και Αλεξανδρουπόλεως) διοργανώθηκαν σε συνεργασία με την Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών και υπό την αιγίδα του ΙΕΠ και του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, επιμορφωτικά σεμινάρια για τα νέα Προγράμματα του ΜτΘ, ενώ και άλλες Μητροπόλεις εκδήλωσαν ενδιαφέρον για τη διοργάνωση ανάλογων σεμιναρίων. Όσοι δε είναι σε θέση να γνωρίζουν τα εκκλησιαστικά πράγματα εκ των έσω, ξέρουν ότι και άλλες φωνές εντός του εκκλησιαστικού χώρου που δεν έχουν ακόμη ακουστεί, αντιλαμβάνονται την αναγκαιότητα των αλλαγών και των ανοιγμάτων, και κυρίως την επείγουσα ανάγκη συνειδητοποίησης της πραγματικότητας των πλουραλιστικών και πολυπολιτισμικών κοινωνιών.

Ο ορθόδοξος παραδοσιακός κόσμος βρίσκεται εδώ και δεκαετίες, αν όχι αιώνες ήδη, καθηλωμένος στην ακινησία με το βλέμμα στραμμένο στο παρελθόν. Οι έννοιες της ανανέωσης, της εξέλιξης και της μεταρρύθμισης συνεχίζουν να προκαλούν φόβο και αμηχανία. Αρνούμενη, όμως, να στοχαστεί και να συζητήσει πάνω στις αναγκαίες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, κλείνοντας τα μάτια στην εξέλιξη της κοινωνίας και στις ριζικές —ενίοτε μάλιστα και βίαιες— ανατροπές, που επηρεάζουν το ίδιο της το ποίμνιο, η Εκκλησία στην Ελλάδα κινδυνεύει να παρακολουθεί ως απλός θεατής την εκδήλωση πολύ μεγαλύτερης κλίμακας αλλαγών που θα σαρώσουν τόσο τα μοντέλα κατήχησης και χριστιανικής αγωγής, όσο και το ευρύτερο πλαίσιο συγκρότησης του εκκλησιαστικού σώματος, με ορατό πλέον τον κίνδυνο της ιστορικής περιθωριοποίησης της Ορθοδοξίας.

Ας μην μας ξεγελούν τα φαινόμενα και οι φευγαλέες εντυπώσεις. Οι γεμάτοι ναοί τις ημέρες των Χριστουγέννων, της Μεγάλης Εβδομάδας ή του Πάσχα και η συρροή στις εκκλησίες αναξιοπαθούντων λόγω της δεινής οικονομικής κρίσης, δεν μπορούν να συγκαλύψουν το γεγονός ότι στην επόμενη γενιά, στη γενιά των παιδιών μας, για πολλούς και διάφορους λόγους η Εκκλησία στην Ελλάδα θα κινδυνεύσει με πλήρη κατάρρευση και ιστορική περιθωριοποίηση. Η εικόνα μιας εκτός τόπου και χρόνου ιεραρχίας, που επιμένει συνήθως να επιλέγει για επισκόπους άχρωμα στελέχη του γραφειοκρατικού της μηχανισμού (ευτυχώς υπάρχουν και εξαιρέσεις!) και που ανέχεται επισκόπους/μέλη της ιεραρχίας να πλειοδοτούν σε αντισημιτικές, αντιισλαμικές, αντιοικουμενικές, ακόμη και φιλορατσιστικές και φιλοναζιστικές εξαλλοσύνες· η προϊούσα επαγγελματοποίηση του κλήρου και η πλήρης, σχεδόν μέχρι γνωσιομαχίας, αποξένωσή του από θεολογικά κριτήρια και ευαισθησίες· τα συνεχώς συρρικνούμενα, μέχρις εξαφανίσεως πολλές φορές στις τάξεις του Λυκείου, κατηχητικά σχολεία και η κραυγαλέα απουσία ορθόδοξης κατήχησης στο υποτιθέμενο «ορθόδοξο» πλήρωμα· το αποκαρδιωτικό επίπεδο της εκκλησιαστικής εκπαίδευσης, όλα αυτά ειδοποιούν για την επερχόμενη κατάρρευση.

Η θορυβώδης συζήτηση για τα νέα Προγράμματα του ΜτΘ επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά τη διαπίστωση ότι η ελληνική Ορθοδοξία έχει επειγόντως ανάγκη από ριζικές τομές και μεταρρυθμίσεις, από ένα νέο «καινοτομείν τα ονόματα» για να θυμηθούμε τη διατύπωση του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, και όχι από στασιμότητα και ακινησία. Η θεσμική Εκκλησία πρέπει επιτέλους να μιλήσει στους σημερινούς ανθρώπους και στη δίψα τους για πλήρωμα ζωής και ελευθερίας, να αρθρώσει λόγο πειστικό «περί της εν υμίν ελπίδος» (πρβλ. Α΄ Πέτρου 3:15), και όχι να επικαλείται συνεχώς την προσφορά της στους αγώνες του έθνους προκειμένου να διατηρήσει προνόμια και κεκτημένα μιας άλλης εποχής και ενός άλλου πολιτικού και πολιτισμικού παραδείγματος.

Η Ορθοδοξία κινδυνεύει από τη στασιμότητα και την ακινησία, από την απειλούμενη ιστορική περιθωριοποίηση, και όχι από την οικεία, από την παράδοσή της, εν Αγίω Πνεύματι δημιουργική συνάντηση με το καινούργιο. Όπως σημειώνει και ο μεγάλος ορθόδοξος θεολόγος Βλαδίμηρος Λόσκι, «δεν παραμένει τις εν τη Παραδόσει δια μιας ιστορικής αδρανείας φυλάττων ως "παράδοσιν ληφθείσαν εκ των Πατέρων" παν ό,τι δια της δυνάμεως της συνηθείας κολακεύει θεοσεβή τινά συναισθηματισμόν. Αντιθέτως, τότε είναι που τας πλείστας φοράς κινδυνεύει τις να ευρεθή τελικώς εκτός του Σώματος του Χριστού, όταν υποκαταστήση την Παράδοσιν του ζώντος εν τη Εκκλησία Αγίου Πνεύματος με το είδος αυτό των "παραδόσεων". Δεν πρέπει να πιστεύωμεν ότι μόνη η συντηρητική στάσις είναι σωτηριώδης, ούτε ότι οι αιρετικοί υπήρξαν πάντοτε "νεωτερισταί"». Ο νοών νοείτω!

---------------------

* δρος Θεολογίας, διευθυντή της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου
πηγή: efsyn.gr

Διεθνές Συνέδριο: "Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος Ware: Η μαρτυρία της Ορθοδοξίας στη Δύση" (Βόλος, 20-22.11.2015)

Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου, με αφορμή την αναγόρευση του Μητροπολίτη Διοκλείας Καλλίστου Ware σε Εταίρο της, διοργανώνει Διεθνές Συνέδριο με τίτλο «Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος Ware: Η μαρτυρία της Ορθοδοξίας στην Δύση», το οποίο θα λάβει χώρα στις 20-22 Νοεμβρίου 2015, στον Βόλο (Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλίας). 

Ο Μητροπολίτης Κάλλιστος Ware γεννήθηκε στο Μπαθ, Σόμερσετ, της Αγγλίας το 1934. Λαϊκός Αγγλικανός μέχρι το 1958, βαπτίσθηκε Ορθόδοξος χριστιανός και έγινε δεκτός στην Αρχιεπισκοπή Θυατείρων και Μ. Βρετανίας. Το 1970 εκλέγεται Fellow του Pembroke College της Οξφόρδης, και το 1971 ονομάζεται Senior Denyer and Johnson Scholar του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Ως επισκέπτης καθηγητής έχει διδάξει στο Γρηγοριανό Πανεπιστήμιο της Ρώμης το 2006. Το 1965 χειροτονήθηκε διάκονος λαμβάνοντας το όνομα Κάλλιστος, ενώ το 1966 χειροτονήθηκε ιερέας και Αρχιμανδρίτης. Το 1982 αναδείχθηκε Βοηθός Επίσκοπος του Αρχιεπισκόπου Θυατείρων και Μ. Βρετανίας. Από το 1973 συμμετέχει ως μέλος της Επιτροπής του Διαλόγου Ορθοδόξων - Αγγλικανών. Είναι πρόεδρος της Οικουμενικής Οργάνωσης Blessed Virgin Mary και είναι συνεκδότης του περιοδικού Sobornost. To 2008 αναγορεύθηκε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Τον Ιούνιο του 2015 ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ του τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ. Έχει συγγράψει πλήθος αυτοτελών βιβλίων και άρθρων που αφορούν σε θέματα ιστορίας, θεολογίας και πνευματικότητας της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Μεταξύ αυτών πολλά έχουν μεταφραστεί και στα ελληνικά όπως το κλασικό έργο του Η Ορθόδοξη Εκκλησία (Ακρίτας, Αθήνα, 32001) κ.ά.

Στο πλαίσιο του συνεδρίου θα διερευνηθούν ποικίλες σημαντικές πτυχές της θεολογικής του σκέψης, εκκλησιαστικής μαρτυρίας και ευρύτερης συμβολής του στην παρουσία και την αποστολή της Ορθοδοξίας στο δυτικό κόσμο. Η πρόσληψη των Πατέρων της Εκκλησίας και της πατερικής σκέψης γενικότερα, η ανεκτίμητη συμβολή του στην αγγλική μετάφραση και έκδοση της «Φιλοκαλίας», η ανάδειξη της σημασίας της ασκητικής ζωής και της προσευχής στην ορθόδοξη παράδοση, ο τρόπος που κατανοεί το πρόσωπο και τη θέση των γυναικών στην Εκκλησία, οι οικο-θεολογικές του αντιλήψεις, όπως επίσης και ο ρόλος που διαδραμάτισε στον διμερή διαχριστιανικό διάλογο ιδιαίτερα με τους Αγγλικανούς και ευρύτερα στο πλαίσιο της Οικουμενικής Κίνησης, θα είναι μερικά από τα θέματα που θα συζητηθούν.

Ομιλητές στο συνέδριο προς τιμή του Μητροπολίτη θα είναι οι: Επίσκοπος Jonathan Goodall (Εκκλησία της Αγγλίας), Δρ Norman Russel, Επίτιμος Ερευνητής στο St Stephen's House, Οξφόρδη (Ηνωμένο Βασίλειο), Πέτρος Βασιλειάδης, Ομότιμος Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ, Marcus Plested, Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Θεολογίας, Πανεπιστήμιο Marquette (Η.Π.Α.), Συμεών Πασχαλίδης, Καθηγητής Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας, Θεολογικής Σχολής, Α. Π. Θ, π. Ανδρέας Ανδρεόπουλος, Διδάσκων στο Τμήμα Θεολογίας και Θρησκευτικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Winchester (Ηνωμένο Βασίλειο), Ivana Noble, Καθηγήτρια Οικουμενικής Θεολογίας, στην Προτεσταντική Θεολογική Σχολή, Πανεπιστήμιο του Καρόλου, (Πράγα, Τσεχία), Αικατερίνη Τσαλαμπούνη, Επίκουρη Καθηγήτρια Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, Δρ. Νίκη Τσιρώνη, Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, Δημήτριος Μόσχος, Επίκουρος Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Μοναχός Luigi Dayalavalva, Μοναστική Αδελφότητα του Μπόζε, (Ιταλία) και Νικόλαος Ασπρούλης, Επιστημονικός Συνεργάτης Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών και περιοδικού Θεολογία. Στο πλαίσιο της τιμητικής εκδήλωσης εκτός από τον τιμώμενο Ιεράρχη, θα μιλήσουν ο Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος και ο Δρ Παντελής Καλαϊτζίδης, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών.

Το πλήρες πρόγραμμα του συνεδρίου και της τιμητικής εκδήλωσης θα αναρτηθεί προσεχώς στην ιστοσελίδα της Ακαδημίας www.acadimia.org . Για τη συμμετοχή σας στο συνέδριο είναι απαραίτητη η εγγραφή σας συμπληρώνοντας τη σχετική φόρμα που θα είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της Ακαδημίας. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το συνέδριο μπορείτε να απευθύνεστε στην Γραμματεία της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου, στην κα Βαλίλα Γιαννουτάκη.