e-περιοδικό της Ενορίας Μπανάτου εν Ζακύνθω. Ιδιοκτήτης: Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτης Καποδίστριας (pakapodistrias@gmail.com), υπεύθυνος Γραφείου Τύπου Ι. Μητροπόλεως Ζακύνθου. Οι δημοσιογράφοι δύνανται να αντλούν στοιχεία, αφορώντα σε εκκλησιαστικά δρώμενα της Ζακύνθου, με αναφορά του συνδέσμου των αναδημοσιευόμενων. Η πνευματική ιδιοκτησία προστατεύεται από τον νόμο 2121/1993 και την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης, κυρωμένη από τον νόμο 100/1975.

Τα νεότερα στα θεματικά ένθετα

Σάββατο 20 Ιουνίου 2026

Αρχιμανδρίτης Παΐσιος Καλόφωνος, Ηγούμενος Μονής Βαρσών (Ζάκυνθος 1903 - Τρίπολη 1982)


Ερεύνησε και παρουσιάζει η ΜΑΡΙΑ ΣΙΔΗΡΟΚΑΣΤΡΙΤΗ ΚΟΝΤΟΝΗ

Ο Αρχιμανδρίτης Παΐσιος Καλόφωνος, κατά κόσμον, Κωνσταντίνος γεννήθηκε στη Ζάκυνθο, στο χωριό Πισινόντα, μετέπειτα Παντοκράτορα, το 1903  και απεβίωσε στην Τρίπολη τις 27 Απριλίου 1982.  

Πατέρας του ήταν ο Νικόλαος Καλόφωνος ή Κωσταντέλος(1872-1949) του Κωνσταντίνου και της Μαγδαληνής, το  γένος Κουτουλογένη  και μητέρα του η Μαρία Καλοφώνου (1879-1956) το γένος Διονυσίου Λούντζη. Αδέλφια του ήταν οι: Μαγδαληνή(1902-1987), σύζυγος Στυλιανού Βισβάρδη, Ανδρέας (1905-1992), σύζυγος της Παρασκευής Χαϊκάλη, Αντιγόνη (1907-1996), σύζυγος του Γεωργίου Σιδηροκαστρίτη,  Διονυσία(1912-1992), άγαμος, Σπυρίδων (1908-1994), σύζυγος της Μαρίας Βισβάρδη, Δημήτριος (1913-1997) σύζυγος της Παρασκευής-Αθηνάς Γιατρά και Γεώργιος (1916-1940), θύμα του Ελληνοϊταλικού πολέμου.

Φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο του Πισινόντα και στο μοναδικό Γυμνάσιο (Σχολαρχείο) της εποχής του, στη Χώρα της Ζακύνθου. Στη συνέχεια, μετακόμισε στην Αθήνα και υπηρέτησε ως ταχυδρομικός υπάλληλος στα Ελληνικά Ταχυδρομεία. Τα αδέλφια του έλεγαν πως είχε έφεση στα Ιερατικά από μικρό παιδί και μάλιστα είχε τοποθετήσει φωτογραφίες εικόνων κάτω από μια θολωτή γέφυρα δίπλα στο σπίτι του και πήγαινε και έψαλε, αντί να παίζει.

Δυστυχώς, δεν έχω πληροφορίες πώς αποφάσισε να αφήσει τη εργασία του στα Ταχυδρομεία και να βρεθεί στο Άγιον Όρος και στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου, όπου εκάρη Μεγαλόσχημος Μοναχός τις 21 Νοεμβρίου 1932, από τον Μοναχό Πορφύριο, σε ηλικία 29 ετών. Στις 9 Νοεμβρίου του 1936 χειροτονήθηκε Πρεσβύτερος και έλαβε το αξίωμα του Αρχιμανδρίτη από τον Μητροπολίτη Μιλητουπόλεως Ιερόθεο, στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου. 

Όπως φαίνεται στο δελτίο ταυτότητας κληρικών της Ιεράς Μητρόπολης Βεροίας και Ναούσης, υπηρέτησε ως εφημέριος από 23 Μαΐου 1947 στους Ιερούς Ναούς του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου του Νησελίου και εις Νέα Μάλγαρα το 1948.

Στη συνέχεια επέστρεψε στη Ζάκυνθο όπου υπηρέτησε ως εφημέριος στο χωριό του τον Παντοκράτορα, και στην Ιερά Μονή του Αγίου Γεωργίου των Γκρεμνών.  Αποχώρησε από τη Ζάκυνθο το 1958 και πρώτα υπηρέτησε ως εφημέριος στην Ιερά Μητρόπολη Πολυανής και Κιλκισίου, στο Κιλκίς, και στη συνέχεια στην Ιερά Μητρόπολη Μαντινείας και Κυνουρίας, όπου  την 1η Ιανουαρίου του 1961 έγινε ηγούμενος στην Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Βαρσών. Εκεί  παρέμεινε μέχρι τον θάνατό του.

Η Μονή είχε ιδρυθεί  το 1030, ευρίσκεται στο όρος Υψηλό του νομού Αρκαδίας, σε υψόμετρο 1050 μέτρα περίπου, και το πλησιέστερο χωριό είναι το Νεοχώρι.

Ενθυμούμαι από τις διηγήσεις των αδελφών του πως, όταν  άρχισε την ηγουμενία του, φρόντισε να κατασκευαστεί αμαξιτός δρόμος προσπέλασης στη θέση ενός κακοτράχαλου μονοπατιού πολλών χιλιομέτρων, που συνδέει την μονή με το χωριό Νεοχώρι και να φέρει το ηλεκτρικό ρεύμα και το τηλέφωνο. Επίσης καταθέτω την μαρτυρία της νύφης του Παρασκευής-Αθηνάς Γιατρά, πως έκανε πολλές δωρεές σε ορφανοτροφεία και σχολεία της Τρίπολης τηρών το «Μη γνώτω η αριστερά σου τι ποιεί η δεξιά σου». Εκτός από τα καθήκοντά του ως Ηγουμένου ταυτόχρονα ήταν εφημέριος σε ενορίες της Ιεράς Μητρόπολης Μαντινείας και Κυνουρίας, την Μεσοράχη Κυνουρίας από 2-3-1960, την Πέλαγο Μαντινείας από 1-1-1962 και την Αλέα Τεγέας από 1-2-1964. Ήταν άνθρωπος πολύ σεβαστός σε πολλά μέρη της Ελλάδας, κυρίως στη Ζάκυνθο.  Αλλά ταυτόχρονα πολύ απλός και καθημερινός. Δεν έχασε ποτέ την σύνδεσή του με τον τόπο και τους ανθρώπους του.

Ο μακαριστός Γέροντας, άνοιξε τα μάτια του στον κόσμο στη μυροβόλο και αγιοτόκο Ζάκυνθο στις αρχές του 20ου αιώνα, τότε που η ελευθεροεπικοινωνία με την ηπειρωτική Ελλάδα, έδινε πιο εύκολα τη δυνατότητα σε έναν νέον άνθρωπο να ανοίγει τα φτερά του και να ταξιδεύει σε τόπους πνευματικής ανάτασης. Όπως και ο Προστάτης Άγιος του νησιού του, περιπλανήθηκε σε διάφορους τόπους, άφησε τα εγκόσμια και κατέφυγε στο πνευματικό εργαστήριο και καταφύγιο του Αγίου Όρους για να καταλήξει στη μονή της μετανοίας και της τελείωσής του, στην Αρκαδία. Σε τόπο αρχαίο και άγριο, όπου η θέρμη της προσευχής των απ’ αιώνων προηγούμενων ασκητών ενδυνάμωναν τα βήματά του, αυτός εργάστηκε για να αυξήσει το χριστεπώνυμο πλήρωμα και να το συνδέσει με τη ζωοπάροχη πνευματική κολυμβήθρα του μοναστηριού του. Ας είναι αιωνία η μνήμη του!

Σημείωση:

Τα στοιχεία ελήφθησαν από τους ατομικούς του φακέλους που ευρίσκονται στην Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Βαρσών της Ιεράς Μητρόπολης Μαντινείας και Κυνουρίας και στην Ιερά Μητρόπολη Ζακύνθου.

Δεν υπάρχουν σχόλια: