Διαχρονικά βιβλία

Ἡ ἐποχή μας μέ τίς εὐκολίες πού διαθέτει δίνει τήν δυνατότητα σέ ἀνθρώπους πού θέλουν καί ἔχουν κάτι νά ποῦν σέ ὅλα τά ἐπίπεδα γνώσεως νά τό κάνουν πράξη, δηλαδή νά γράψουν, νά δημοσιεύσουν, νά κυκλοφορήσουν τά βιβλία τους μέ τίς ἀπόψεις τους γιά νά προκαλοῦν τό ἐνδιαφέρον τῶν ἀναγνωστῶν. Ἔτσι κάθε μέρα λαμβάνουμε βιβλία ἀπό διάφορους συγγραφεῖς καί γιά ὅλα τά θέματα πού μᾶς ἀπασχολοῦν. Ἐπί πλέον οἱ βιβλιοθῆκες ἀσφυκτιοῦν καί τά βιβλία ἀναζητοῦν ἀναγνῶστες. Ἔχει παρατηρηθῆ ὅτι οἱ σύγχρονοι ἄνθρωποι περισσότερο γράφουν καί λιγότερο διαβάζουν ἤ μᾶλλον διαβάζουν περιστασιακά καί συνθηματολογικά. Αὐτό γίνεται περισσότερο σέ λογοτεχνικά βιβλία ἤ ἄρθρα καί ἀναλύσεις. Καί μέ τήν πάροδο τῆς ἡμέρας καί τοῦ χρόνου χάνουν τήν ἐπικαιρότητα. Ὅμως τά καλά βιβλία ἔχουν διαχρονική ἀξία. Μπορεῖ νά μήν ἀναγνωρίζονται ἀπό ὅλους, ὅταν ἐκδίδονται, ἀλλά κάποτε ἐκτιμῶνται ἀπό πολλούς.

Παλαιότερα εἶχα διαβάσει τό «Γεροντικόν» μέ τά ἀποφθέγματα τῶν Γερόντων, τῶν ἀββάδων τοῦ 4ου καί ἀρχές τοῦ 5ου αἰώνα στήν Αἴγυπτο, κυρίως στήν Σκήτη, δυτικά τοῦ Δέλτα τοῦ Νείλου ποταμοῦ, καί εἶχα ἐκτιμήσει τήν ζωή τους καί τόν λόγο τους. Οἱ λόγοι τους εἶναι ἀπόσταγμα μιᾶς ὁλόκληρης ζωῆς. Μερικοί ἀββάδες εἶναι ἄγνωστοι, ἀλλά ἔγιναν γνωστοί ἀπό μερικά περιστατικά καί μερικούς λόγους τους. Πρόσφατα ξαναδιάβασα τό «Γεροντικό» καί μοῦ φάνηκε ὡς ἕνα κανούργιο βιβλίο, πού σφύζει ἀπό ζωή, ἀπό Χάρη Θεοῦ, ἀπό μιά ζωή πού ὑπερβαίνει τόν θάνατο.

Ἔτσι κατάλαβα πολύ καλά τόν λόγο τοῦ Γιάννη Ἀντίοχου (Τό Βῆμα 2-8-2026) ὅτι «τά μεγάλα βιβλία δέν ἀλλάζουν. Ἀλλάζουν τή θέση ἀπό τήν ὁποία στεκόμαστε ἀπέναντί τους. Ἡ ἡλικία δέν προσθέτει μόνο ἐμπειρία ἀφαιρεῖ καί τόν θόρυβο». Καταλαβαίνω ὅτι κάθε βιβλίο γράφεται μέ μιά ἀφορμή πού δημιουργεῖ θόρυβο, ὅμως καθώς περνᾶ ὁ χρόνος καί φεύγει αὐτός ὁ θόρυβος, γίνεται πιό ὥριμο τό βιβλίο. Ἔτσι, τό καλό καί ὥριμο βιβλίο δέν ἔχει καινούργιους «ἀναγνῶστες», ἀλλά «καινούργιες ἀναγνώσεις», πού τό καθιστᾶ ζωντανό, ἐπίκαιρο καί οὐσιαστικό.

Ἔτσι «τά μεγάλα βιβλία ἔχουν αὐτήν τήν σπάνια ἰδιότητα• περιμένουν ὑπομονετικά μέχρι νά ὡριμάσει ὁ ἀναγνώστης τους». Αὐτά εἶναι τά χαρακτηριστικά τῶν καλῶν, διαχρονικῶν βιβλίων, πού ἀπαντοῦν στά ἐρωτήματα τῶν ἀνθρώπων κάθε ἐποχῆς, τούς περιμένουν νά ὡριμάσουν!

Ν.Ι.