* * *
Μακαριώτατε Πατριάρχα Βουλγαρίας κύριε Δανιήλ,
Τιμιώτατοι ἀδελφοί Ἱεράρχαι,
Ἐξοχώτατοι καί Ἐντιμότατοι ἐκπρόσωποι τῶν Ἀρχῶν,
Ἐντιμολογιώτατοι Ἄρχοντες,
Ἐντιμότατοι καί Ἐλλογιμώτατοι συντελεσταί τῆς παρούσης ἐκθέσεως,
Ἐκλεκτοί προσκεκλημένοι,
Μετ᾿ αἰσθημάτων βαθείας χαρᾶς καί συγκινήσεως τελοῦμεν σήμερον εἰς τό Ἐθνικόν Μέγαρον Πολιτισμοῦ Σόφιας τά ἐγκαίνια τῆς Ἐκθέσεως ἔργων τοῦ ἀειμνήστου καθηγητοῦ, ἀρχιτέκτονος καί ζωγράφου Εὐθυμίου Βαρλάμη, καθώς καί σειρᾶς προσωπογραφιῶν μοναχῶν ἐκ τῆς συλλογῆς τῆς Ἁγιορειτικῆς Φωτοθήκης. Συγχαίρομεν ἐγκαρδίως ἅπαντας τούς συντελεστάς τῆς ἀξιαγάστου ταύτης πρωτοβουλίας.
Ἡ παροῦσα Ἔκθεσις εἶναι σύμβολον τῆς ἑνιαίας πνευματικῆς ταυτότητος τῆς Ὀρθοδοξίας. Μᾶς προσκαλεῖ δέ νά συνειδητοποιήσωμεν τό κοινόν ἦθος, τήν κοινήν κατεύθυνσιν τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς, τοῦ ἤθους καί τοῦ πολιτισμοῦ μας. Καί ἀποτελεῖ μήνυμα πρός τήν οἰκουμένην ὅλην, ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι φῶς καί ἀλήθεια.
Ὁ μοναχισμός εἶναι σάρξ ἐκ τῆς σαρκός τῆς Ἐκκλησίας, φορεύς τοῦ εὐχαριστιακοῦ καί ἀσκητικοῦ ἤθους της, δυναμικός ἐκφραστής τῆς ἐσχατολογικῆς ὁρμῆς τῆς ζωῆς της. Ἡ Θεία λατρεία καί ἡ προσδοκία τῆς ἐπουρανίου Βασιλείας τοῦ Θεοῦ ζωογονοῦν τήν πνευματικότητα καί τούς ἀσκητικούς ἀγῶνας τῶν μοναχῶν. Λειτουργοῦν ἐπίσης ὡς ἀνεξάντλητος πηγή δημιουργίας ὑψηλοῦ πολιτισμοῦ ἀνθρωπογνωσίας, συγχωρητικότητος καί ἀδελφοσύνης, καθώς καί τῶν θαυμάτων δοξολογικῆς τέχνης, ὡς ἡ ἁγιογραφία, ἡ μικροτεχνία, ἡ ὑμνογραφία καί ἡ ψαλτική, ἡ ναοδομία καί ἄλλαι, πάντα ταῦτα ἔκφρασις τῆς βεβαιότητος τοῦ «οὐκ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πάλιν, ἀλλά τήν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν» (Ἑβρ. ιγ’, 14).
Αἱ Ἱεραί Μοναί τοῦ Ἁγίου Ὄρους εἶναι τόπος σταυροαναστασίμου βιοτῆς, ταπεινοφροσύνης καί ὑπακοῆς, ὑπερβάσεως τοῦ ἰδίου θελήματος καί ἀδιαλείπτου προσευχῆς. «Ὅν οὐ χωροῦσιν οὐρανοί, οὗτος εἰς ψυχήν εἰσέρχεται ζῶσαν ἐν προσευχῇ», θεολογεῖ ὁ ἐν Ἁγίοις προκάτοχος τῆς ἡμῶν Μετριότητος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Ἡ καρδιακή προσευχή «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ ἐλέησόν με» τοῦ ταπεινοῦ μοναχοῦ, τοῦ «ξένου καί παρεπιδήμου τῶν ἐνταῦθα», εἶναι δέησις ὑπέρ ὁλοκλήρου τοῦ ἀδαμιαίου γένους καί ὑπέρ συμπάσης τῆς κτίσεως. Ἐντός τοῦ συγχρόνου κτητικοῦ πολιτισμοῦ τοῦ ἔχειν καί κατέχειν, οἱ μονασταί μέ τήν λιτότητα καί τήν εὐχαριστιακήν χρῆσιν τοῦ κόσμου, δίδουν τήν καλήν μαρτυρίαν σεβασμοῦ τῆς ἀκεραιότητος τῆς δημιουργίας.
Θαυμάζομεν τήν ἀνεκτίμητον προσφοράν τοῦ Ὀρθοδόξου μοναχισμοῦ εἰς τόν πνευματικόν πολιτισμόν, καί δι᾿ αὐτοῦ, εἰς τόν θύραθεν τοιοῦτον, μέ ἀποκορύφωμα τήν ἀπροϋπόθετον αὐτοπροσφοράν καί τήν ὀλικήν ἀφιέρωσιν εἰς τόν Χριστόν καί εἰς τήν τήρησιν τῶν οὐρανίων προσταγμάτων Του. Ἐνώπιον τῆς λήθης τῆς πνευματικῆς διαστάσεως τῆς ἀνθρωπίνης ὑπάρξεως εἰς τάς συγχρόνους ἐκκοσμικευμένας κοινωνίας, τῆς συρρικνώσεως τοῦ ἀνθρώπου εἰς βιολογικήν μονάδα καί τῆς θεωρήσεως τῆς ζωῆς πρωτίστως ὡς ἀγῶνος διά τήν κάλυψιν τῶν ὑλικῶν ἀναγκῶν καί τήν ἱκανοποίησιν τῶν αἰσθήσεων, τό Ἅγιον Ὄρος συμβολίζει καί διασαλπίζει τό «ζητεῖτε τό ἄνω … τά ἄνω φρονεῖτε, μή τά ἐπί γῆς» (Κολ. γ’, 1 – 2).
Εἶναι χαρακτηριστικόν τό γεγονός ὅτι ὁ Ἄθως ἀποτελεῖ πόλον ἕλξεως δι᾿ ἀναριθμήτους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκουν ἐν αὐτῷ πνευματικήν διέξοδον, ἀπαντήσεις εἰς τάς ὑπαρξιακάς των ἀναζητήσεις, παραμυθίαν καί ἀνάπαυσιν ψυχῆς, κατεύθυνσιν καί νόημα εἰς τήν ζωή των. Οὐδείς ἐκ τῶν ἐπισκεπτῶν καί τῶν προσκυνητῶν ἀποχωρεῖ ἀπό τό Ἁγιώνυμον Ὄρος ἄνευ κλονισμοῦ τῶν ἐγκοσμίων κριτηρίων καί τῶν βεβαιοτήτων του. Ὄντως, οἱ φιλόθεοι καί λάμποντες ἐν ἀσκήσει μονασταί διαφυλάσσουν τό «ἰδεῶδες τῆς χριστιανικῆς ζωῆς τῶν πρώτων ἡμερῶν» καί λειτουργοῦν ὡς «ἀντίσωμα» κατά τῶν τάσεων ἐκκοσμικεύσεως τῆς Ἐκκλησίας.
Ὅ,τι εἶναι, ὅ,τι ἐκφράζει, ὅ,τι συμβολίζει τό Ἅγιον Ὄρος, αὐτό τό προπύργιον τοῦ μοναχισμοῦ, τό λίκνον τῆς ἁγιότητος, τό σέμνωμα τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας καί τῆς Ὀρθοδοξίας ὅλης, ἔχει οἰκουμενικόν καί αἰώνιον χαρακτῆρα, ὁ ὁποῖος ἀποκαλύπτεται εἰς τούς προσιόντας ἐν πίστει καί εὐσεβείᾳ, παραμένει ὅμως ὅλως ἀκατανόητος εἰς ὅσους προσπαθοῦν νά τόν προσεγγίσουν ἐπί τῇ βάσει κοσμικῶν κριτηρίων καί ὀθνείων προτεραιοτήτων.
Ἐν τῷ πνεύματι τούτῳ, ἐγκαινιάζοντες τήν παροῦσαν ἀξιόλογον Ἔκθεσιν, ἐκφράζομεν ἅπαξ ἔτι τόν δίκαιον ἔπαινον πρός τούς ἐμπνευστάς καί διοργανωτάς της, εὐχαριστοῦμεν θερμῶς τόν Μακαριώτατον καί προσφιλέστατον ἀδελφόν Πατριάρχην Βουλγαρίας κύριον Δανιήλ διά τήν καθοριστικήν συμβολήν του εἰς τό ὡραῖον τοῦτο ἐγχείρημα καί ἐπικαλούμεθα ἐπί πάντας ὑμᾶς, καί ἐπί πάντας τούς ἐπισκέπτας τῆς Ἐκθέσεως, μεσιτείᾳ τῆς Ἁγιοπρώτου Θεοτόκου, τῆς Ἐφόρου τοῦ Ἁγίου Ὄρους, τῶν Ἁγιορειτων Ὁσίων Πατέρων καί πάντων τῶν Ἁγίων, τήν ζείδωρον χάριν καί τό ἀμέτρητον ἔλεος τοῦ εὐφραινομένου ἐπί τοῖς ἀσκητικοῖς ἀγῶσι τῶν μοναστῶν καί ἐνδοξαζομένου ἐν τοῖς Ἁγίοις Αὐτοῦ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, Οὗ τό ὑπεράγιον ὄνομα εἴη εὐλογημένον καί δεδοξασμένον νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς ἀπεράντους αἰῶνας. Ἀμήν.
________
Φωτό: Νίκος Παπαχρήστου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου