Β΄ Χαιρετισμοί 2018 στον Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος Δράκα εν Ζακύνθω

Εσπέρας Παρασκευής, 2ας Μαρτίου 2018. Την β΄ στάση των Χαιρετισμών αποδίδει ο Εφημέριος π. Ιωάννης Ρένεσης. Ψάλλουν οι Ιεροψάλτες της Ενορίας.

Β΄ Χαιρετισμοί 2018 στο Αμμάν της Ιορδανίας

στον Ναό του Προφήτου Ηλιού, στο Αμμάν της Ιορδανίας, χοροστατούντος του οικείου Μητροπολίτου Σεβ. Φιλαδελφείας κ. Βενεδίκτου.

Ειδήσεις από τη Μητρόπολη Σιγκαπούρης [Vlog #16 | 1.3.2018]

Τα μέλη της Αγίας και Ιεράς Συνόδου για το εξάμηνο 1.3-31.8.2018

Ἀνακοινωθέν (01/03/2018)

Γενομένης τῆς τακτικῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου, ταύτην θά ἀποτελέσουν, διά τό ἑξάμηνον 01.03.2018 – 31.08.2018, ὑπό τήν προεδρίαν τῆς Α. Θ. Παναγιότητος, οἱ Σεβ. Ἱεράρχαι: 

Γέρων Χαλκηδόνος κ. Ἀθανάσιος 

Γέρων Δέρκων κ. Ἀπόστολος 

Γέρων Ἀμερικῆς κ. Δημήτριος 

Βρυούλων κ. Παντελεήμων 

Ἰταλίας καί Μελίτης κ. Γεννάδιος 

Νέας Ἰερσέης κ. Εὐάγγελος 

Ρόδου κ. Κύριλλος 

Κισάμου καί Σελίνου κ. Ἀμφιλόχιος 

Κορέας κ. Ἀμβρόσιος 

Προύσης κ. Ἐλπιδοφόρος 

Αὐστρίας κ. Ἀρσένιος 

Σμύρνης κ. Βαρθολομαῖος 

Ἐν τοῖς Πατριαρχείοις, τῇ 1ῃ Μαρτίου 2018 

Ἐκ τῆς Ἀρχιγραμματείας τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου

Ικεσία στην Παναγία την Τρυπητή του Αιγίου

Φωτο-προσκύνημα: ΜΑΡΙΟΣ ΜΠΕΝΙΣΗΣ

Στην παραλία του Αιγίου, στον κατακόρυφο βράχο επάνω από το παλαιό εργοστάσιο Χαρτοποιίας, βρίσκεται ένα από τα εντυπωσιακότερα προσκυνήματα της Ελλάδας, ο μεγαλοπρεπής ναός της Ζωοδόχου Πηγής, που είναι γνωστός ως Παναγία Τρυπητή. Η ονομασία αυτή οφείλεται στην παράδοση ότι η εικόνα της Παναγίας βρέθηκε μέσα σε μικρό σπήλαιο, δηλαδή σε μια «τρύπα» του βράχου, από ένα ναυαγό που έγινε και ο πρώτος ασκητής στη θέση αυτή.

Η ίδρυση του ναού ανάγεται στα μέσα του 16ου αιώνα, την εποχή εύρεσης της εικόνας, και το απλό ασκητήριο που υπήρχε αρχικά προσέλκυσε με τον καιρό περισσότερους μοναχούς. Η μονή υπήρχε τουλάχιστον έως τις αρχές του 19ου αιώνα, όπως μαθαίνουμε από τη μοναδική αναφορά του περιηγητή Πουκεβίλ, που επισκέφθηκε την περιοχή. Η σημερινή μορφή του ναού χρονολογείται στον 19ο αιώνα. Το 1933 η εορτή της Παναγίας Τρυπητής καθιερώθηκε ως επίσημη θρησκευτική εορτή του Αιγίου, ενώ το 1970 ο ναός αναγνωρίσθηκε ως πανελλήνιο Ιερό Προσκύνημα και χαρακτηρίσθηκε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου.

Ο ναός είναι κτισμένος μέσα στο σπήλαιο του βράχου όπου παλαιά βρισκόταν η μονή και ένα μέρος του είναι λαξευμένο στο πέτρωμα. Η κύρια πρόσβαση γίνεται μέσω μεγάλης κλίμακας αναγεννησιακού ρυθμού, με 150 σκαλοπάτια, που κατασκευάσθηκε το 1870 σε σχέδια του μηχανικού Άγγελου Κορυζή. Μέσα στον βράχο, χαμηλότερα από τον ναό, σε μικρό σπήλαιο σώζεται το ασκητήριο του πρώτου μοναχού. Στην είσοδο του ναού υπάρχει το «αγίασμα», μία μικρή πηγή που αναβλύζει από τον βράχο και έχει ενσωματωθεί σε μαρμάρινη κρήνη με σταυροειδές σχήμα. Στην πρόσοψή της υπάρχει η γνωστή καρκινική επιγραφή (μπορεί να αναγνωστεί και από τα δεξιά προς τα αριστερά) «ΝΙΨΟΝΑΝΟΜΗΜΑΤΑΜΗΜΟΝΑΝΟΨΙΝ». Στο εσωτερικό του ναού εξέχουσα θέση κατέχει η εικόνα της Παναγίας Βρεφοκρατούσας.

Ο ναός εορτάζει την ημέρα της Ζωοδόχου Πηγής, την Παρασκευή της Διακαινησίμου.

Η Λιθαρού και η Ραλλού

Γράφει η ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΟΥΣΟΥΡΑ

Οι δυο γυναίκες, όχι μόνο δεν είχαν συναντηθεί ποτέ, αλλά ούτε καν γνώριζαν η μια την ύπαρξη της άλλης! Απείχαν παρασάγγες από όλες τις απόψεις. Το μόνο κοινό, η ηλικία τους κι η μακρινή καταγωγή τους.  Α, ναι, και τα παράξενα ονόματα που είχαν.

Η Λιθαρού, με καταγωγή γονιών και παππούδων κάπου στα βάθη της Μ. Ασίας, ζει στην Μελβούρνη για κάμποσες δεκαετίες. Μόλις και με το ζόρι, λόγω πολέμων και συνθηκών,  κατάφερε να βγάλει 2-3 τάξεις του Δημοτικού. Ήρθε στην Αυστραλία, τότε με την μαζική Μετανάστευση, παντρεύτηκε, απόκτησε παιδιά κι εγγόνια και ζει σήμερα με τον άνδρα της και την αγάπη και  στήριξη των παιδιών της που ζουν εκεί κοντά.

Η  Ραλλού, με την ίδια περίπου καταγωγή, μεγάλωσε στην όμορφη Ζάκυνθο και ζει στην Αγγλία. Μολονότι πολλά παιδιά και φτωχή, αλλά περήφανη και αξιοπρεπέστατη  οικογένεια, κατάφερε όχι μόνο  να βγάλει το 8τάξιο Γυμνάσιο, άριστη μαθήτρια, με ήθος και σεμνότητα, φοβερά εργατική και σκεπτόμενο άτομο, αλλά να πάει στην Αθήνα και να σπουδάσει με μεγάλες θυσίες στο Πανεπιστήμιο. Καινούριοι ορίζοντες άνοιξαν μπροστά της και κατέληξε στην Αγγλία, όπου δημιούργησε μίαν άνετη ζωή και ωραία οικογένεια.

Γνώριζα μόνο τη Ραλλού από τα μικρά μου χρόνια, φίλες αγαπημένες μέχρι σήμερα, αλλά ποτέ δεν αναρωτήθηκα για το περίεργο κι άγνωστο στη Ζάκυνθο όνομα της. Νομίζω, δεν ήμουν η μόνη. Για όλους εμάς, ήταν απλά η Ραλλού!

Τώρα που το σκέφτομαι ή μάλλον επειδή, γνωρίζοντας την Λιθαρού κι ακούγοντας την ιστορία του ονόματος της, θυμήθηκα και την Ραλλού, προβληματίστηκα κατά κάποιον τρόπο κι απόρησα   με την αδιαφορία, άγνοια, έλλειψη ενδιαφέροντος,  όπου τόσα χρόνια στη Ζάκυνθο, ούτε δάσκαλος ούτε παπάς ούτε κοινός θνητός έδειξε το παραμικρό ενδιαφέρον, έστω από περιέργεια να ρωτήσει τι όνομα ήταν αυτό!

Τη Λιθαρού, την γνώρισα μέσω της δουλειάς μου λίγα χρόνια πριν. Ήσυχος και διακριτικός άνθρωπος. Η πρώτη μας γνωριμία, σε διαλέξεις που έκανα για τον Καρκίνο και το Διαβήτη. Οπωσδήποτε θα μου συστήθηκε όταν στο τέλος ήρθε, όπως πολλοί από τους παρευρισκόμενους, που δίσταζαν να κάνουν δημοσίως ερωτήσεις) να με ρωτήσει ιδιαιτέρως, για την επίδραση του τσιγάρου στον οργανισμό, αλλά με την πολυκοσμία και να άκουσα το όνομα της, που αμφιβάλλω, προφανώς δεν έδωσα σημασία. Ανησυχούσε πολύ γιατί ο άνδρας της κάπνιζε αρειμανίως από πολύ μικρή ηλικία και παρά την ενημέρωση, κάτι που δεν υπήρχε στο παρελθόν, αυτός αρνείτο ακόμα και να το συζητήσει. Η δικαιολογία του πάντα, εμένα ο παππούς μου κάπνιζε μέχρι που πέθανε και πήγε 95 χρονών, σε κείνον μοιάζω!

Έκτοτε, δεν την είδα ξανά, μέχρι πέρυσι,  λίγο πριν τα Χριστούγεννα, όπου σε επαγγελματική επίσκεψη στο σπίτι της με εξειδικευμένη Νοσοκόμα στον καρκίνο,  με το που άνοιξε την πόρτα με αναγνώρισε εκείνη και μου θύμισε πού είχαμε συναντηθεί.

Οι επισκέψεις ήταν τακτικές κι αφορούσαν τον Θανάση, τον άνδρα της. Πολλά και πολύπλοκα τα προβλήματα υγείας του. Το αρχικό και πιο σοβαρό, καρκίνος των πνευμόνων, από το τσιγάρο, που κάπνιζε από 13 χρονών κι είναι τώρα 79. Συστηθήκαμε όλοι κι ομολογώ «δεν έπιασα» με την πρώτη το όνομά της. Στη δεύτερη επίσκεψη, την ρώτησα κι απόρησα γιατί στην μακρόχρονη ζωή μου κι εδώ στην κοσμοπολίτικη Μελβούρνη που υπάρχουν Έλληνες από κάθε γωνιά της γης, έχω ακούσει πολλά και παράξενα ονόματα αλλά Λιθαρού, ποτέ!

Την περασμένη Δευτέρα, πήγαμε πάλι. Προς το τέλος της συνεδρίας, ένιωσα πολύ έντονη την ανάγκη να την ρωτήσω από πού προέρχεται αυτό το τόσο παράξενο όνομα και πότε γιορτάζει! Μου είπε, τα λίγα που είχε ακούσει από τη γιαγιά της.

Ήταν τα πολύ παλιά χρόνια στην Προύσα, εκεί ζούσαν οι πρόγονοί της. Κάτω από τον τουρκικό ζυγό, στέναζε κι υπέφερε ο Ελληνισμός. Οι βιαιοπραγίες καθημερινές κι απανωτές. Φτώχεια, φόβος, τρομοκρατία παντού. Μόνη τους παρηγοριά, τότε, η πίστη τους κι η εκκλησία όπου πήγαιναν μετά φόβου Θεού! Τις μεγάλες Γιορτές, κατάφερναν να κάνουν μικροπανήγυρια ιδιαίτερα σ’ εκκλησιές ψηλά στα βουνά από το φόβο των Τούρκων. Όμως, δεν γινόταν να γιορτάζει η Παναγία κι άλλοι Άγιοι και να μην εκκλησιαστούν και να στήσουν πανηγύρι! Δειλά, φοβισμένα στην αρχή και χωρίς πολύ θόρυβο για να μην τους πάρουν χαμπάρι. Μα σιγά-σιγά ξεθάρρευαν, έψηναν αρνιά, έστηναν χορό το κρασί έρρεε πλούσιο κι απάνω στο κέφι κατέφταναν πάντα οι Τούρκοι και γινόταν μακελειό! Όχι μόνο αυτό, αλλά σ’ ένα τόπο ζούσαν και οι Τούρκοι ακούγοντας το όνομα του καθενός μάθαιναν πότε γιορτάζει, ώστε να ‘χουν το νου τους για το πανηγύρι που γνώριζαν πως θα γίνει και τους έστηναν καρτέρι.

Κάποτε οι Προεστοί μετά από πολλές διαβουλεύσεις και σκέψεις και συζητήσεις αποφάσισαν να πάψουν να βαφτίζουν τα παιδιά τους με χριστιανικά ονόματα και να τους δίνουν ανύπαρκτα, «φτιαχτά», ονόματα που να προκαλούν σύγχυση στους Τούρκους και να μην γνωρίζουν πότε γιορτάζουν. Έτσι προέκυψαν αυτά τα δύστροπα και παράξενα ονόματα που όλα τελείωναν σε -ου. Λιθαρού, Ραλλού και πολλά άλλα!

 Όσο ζούσαμε εκεί, δεν με ενοχλούσε τ’ όνομά μου, ήταν κι άλλα πολλά κορίτσια, αλλά και αγόρια με παρόμοια ονόματα. Μα όταν βρεθήκαμε στην Ελλάδα και με κοίταζαν παράξενα, ιδιαίτερα όταν πήγα Σχολείο, άρχισα να νιώθω πολύ άσχημα και να ντρέπομαι για το όνομα μου, μας είπε η Λιθαρού.

Έκλαιγα και παρακαλούσα τη Μάνα μου να μην με λένε έτσι. Ο πατέρας μου, όμως, ανένδοτος! Είναι το τιμημένο όνομα  της Γιαγιάς σου! Η Γιαγιά σου ήταν ηρωίδα! Ζωνόταν τ’ άρματα και τράβαγε για το βουνό να πολεμά τον Τούρκο, για να ζεις ελεύθερη εσύ σήμερα κι όχι δούλα σε κάνα χαρέμι!  Μην σ’ ακούσω άλλη φορά να πεις λέξη για τ’ όνομά σου! Άδικα τα δάκρυα και τα παρακάλια μου. Η μόνη υποχώρηση που έκαμε ήταν να με αφήσει να το αλλάξω σε Λιθαρώ! Εκείνο το -ου στο τέλος το είχα παραματιού! Το ωραίο είναι πως όταν γεννήθηκε η πρώτη μου εγγονή από το γιο μου, η νύφη μου που είναι Αυστραλέζα και της άρεσε πολύ το ασυνήθιστο όνομα μου, επέμενε να βγάλουν την μικρή, Λιθαρώ! Καμαρώνει κι η μικρή για το ωραίο της όνομα! Στο κάτω-κάτω μεγαλώνοντας μπορεί να το αλλάξει κι αυτή σε ό,τι της αρέσει!

Η Λιθαρώ, φυσικά, δεν γιόρταζε ποτέ αφού δεν υπήρχε Αγία, Οσία ή Μάρτυρας με το όνομα αυτό. Η μικρή Λιθαρώ, όμως, όταν την ρωτούσαν στο Ελληνικό Σχολείο πότε γιορτάζει, έλεγε πως η Γιαγιά της κι εκείνη διαλέξανε μια μέρα το χρόνο και γιορτάζουν μαζί! Διάλεξαν την Ημέρα των Γενεθλίων μου! Κι έτσι, τριπλή Γιορτή εκείνη την ημέρα!

Μετά από αυτή μου τη γνωριμία με την Λιθαρού, θυμήθηκα την Ραλλού. Επικοινωνήσαμε τηλεφωνικώς, συζητήσαμε εκτενώς για το όνομα της και μόνο τότε έμαθα πως ήταν το όνομα της γιαγιάς της από την Κωνσταντινούπολη. Όταν πήγαν να την βαφτίσουν, της διηγήθηκαν όταν μεγάλωσε, πήγε κάποιος καλοθελητής στο Δεσπότη και του είπε πως στην τάδε εκκλησία ο τάδε παπάς θα βαφτίσει ένα παιδί που το όνομα του δεν είναι χριστιανικό. Καλεί τον παπά ο τότε Δεσπότης και τον προειδοποιεί πως, αν κάνει κάτι τέτοιο, θα καθαιρεθεί από ιερωμένος.

Ο παπάς που μέχρι τότε αγνοούσε το θέμα,  κάθε φορά που πήγαινε γονιός να κανονίσει τη βάφτιση του παιδιού του, το πρώτο που ρωτούσε ήταν τι όνομα θα δώσουν στο μωρό! Όταν πήγε ο πατέρας της μικρής να δηλώσει τη βάφτιση κι ανάφερε το όνομα, του εξηγεί ο παπάς ότι βάφτιση με τέτοιο όνομα ΔΕΝ μπορεί να γίνει. Έτσι η μικρή βαφτίστηκε μεν Μελπομένη, αλλά στη δήλωση μπήκε και το Ραλλού και με αυτό το όνομα κυκλοφορεί μέχρι σήμερα!  

Θυμήθηκα την παλιά παροιμία, που νομίζω ταιριάζει απόλυτα εδώ: Δεν με νοιάζει που πεθαίνω, παρά που όσο πάω μαθαίνω.

δ.μ.

Συνάντηση Βαρθολομαίου με τον Καγκελάριο της Αυστρίας και άλλες πατριαρχικές δραστηριότητες στη Βιέννη

Συνάντηση με τον Καγκελάριο της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Αυστρίας, κ. Sebastian Kurz, είχε την Τρίτη, 27 Φεβρουαρίου 2018, στο πλαίσιο της επισήμου επισκέψεώς του στην χώρα, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. 

Κατά τη διάρκεια της συναντήσεως, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο της Ομοσπονδιακής Καγκελαρίας, ο Καγκελάριος  Kurz  και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν για ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως για το σεβασμό των θρησκευτικών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για τον παγκόσμιο ρόλο του  Οικουμενικού Πατριαρχείου και τη  θέση του στην Τουρκία, για την  θέση της Ορθοδόξου Εκκλησίας στην Αυστρία καθώς και για τις δυνατότητες συμπαραστάσεως  στην αποστολή και τη διακονία της Μητέρας Εκκλησίας και της  Ι. Μητρόπολης. Επίσης, συζήτησαν και για την επικείμενη ανάληψη από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Αυστρίας της Προεδρίας της Ε.Ε. κατά το β΄ εξάμηνο του 2018. Ο Καγκελάριος εξέφρασε την αμέριστη συμπαράσταση της Αυστριακής Δημοκρατίας στο σημαντικό έργο του Οικουμενικού Πατριαρχείου και για μια ακόμη φορά την χαρά του για την συνάντηση του με τον Οικουμενικό Πατριάρχη.

Στη συνάντηση τον Οικουμενικό Πατριάρχη συνόδευαν ο Μητροπολίτης Γαλλίας Εμμανουήλ και ο επιχώριος Μητροπολίτης Αυστρίας Αρσένιος.

Χθες, το απόγευμα, ο Οικουμενικός Πατριάρχης προεξήρχε της Ακολουθίας για την πανηγυρική καθιέρωση του νεόδμητου Παρεκκλησίου της Ι. Μ. Αυστρίας, αφιερωμένου  στον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο.

Στην τελετή παρέστησαν ο Πάπας και Πατριάρχης Αλεξανδρείας Θεόδωρος, ο Καρδινάλιος Kurt Koch, Επίσκοποι της Επισκοπικής Συνελεύσεως καθώς και μεγάλος αριθμός Ρωμαιοκαθολικών Επισκόπων, η Πρέσβης της Ελλάδος, κυρία Χρυσούλα Αλιφέρη – η οποία, ας σημειωθεί, ότι την περασμένη Κυριακή, υπεδέχθη τον Οικουμενικό Πατριάρχη στο αεροδρόμιο της Βιέννης και έκτοτε παρίσταται σε όλες τις προς τιμήν του  εκδηλώσεις - μέλη του διπλωματικού σώματος και πλήθος πιστών.

Στη συνέχεια τελέστηκε η Ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου στον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου, παρουσία των δύο Πατριαρχών, του Καρδιναλίου, του Νούντσιου κ. Peter Stephan Zurbriggen, πλειάδος Επισκόπων Ορθοδόξων και Ρωμαιοκαθολικών και μελών του διπλωματικού Σώματος. Στο τέλος της Ακολουθίας ο Οικουμενικός Πατριάρχης απένειμε το οφίκιο του Αρχιμανδρίτη του Οικουμενικού Θρόνου στον Πρωτοσύγκελλο της Ι.Μ.Αυστρίας και Εξαρχίας Ουγγαρίας, π. Παΐσιο Λαρεντζάκη.

Ακολούθως, ο Οικουμενικός Πατριάρχης παρέστη στην εορταστική εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε στον Ιερό Καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδος,  με την ευκαιρία της επετείου συμπληρώσεως «50ετίας του Ομοσπονδιακού Νόμου αναγνωρίσεως εν Αυστρία της Ορθοδόξου Εκκλησίας». Στην εκδήλωση μίλησαν ο επιχώριος Μητροπολίτης Αυστρίας Αρσένιος, ο εκπρόσωπος του τμήματος Εκκλησιών της Καγκελαρίας  κ. Oliver Henhapel και ο Δρ. Anton Stifter, εκ μέρους της Αυστριακής πολιτείας, ο Δρ. Dominik Orieschnig, ως νομικός, ο Καρδινάλιος Kurt Koch, ο οποίος μετέφερε τους προσωπικούς χαιρετισμούς του Πάπα Ρώμης Φραγκίσκου, ο οποίος προσέφερε το πόσο των 100.000€ για την ανέγερση της πρώτης ορθόδοξης Ιεράς Μονής στην Αυστρία. Την εκδήλωση έκλεισε, με ομιλία του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. Μεταξύ των επισήμων παρισταμένων ήταν ο Πρόεδρος και η Αντιπρόεδρος της Αυστριακής Βουλής κ. Wolfgang Sobotka και κυρία Anneliese Kitzmüller.

Αμέσως μετά, ο Οικουμενικός Πατριάρχης, εγκαινίασε την Αίθουσα Συνάξεων, «Ρήγας Φεραίος», της Ι. Μ. Αυστρίας και ακολούθησε εορταστική δεξίωση, όπου όλοι είχαν την δυνατότητα να συνομιλήσουν με τους Προκαθημένους του Οικουμενικού Θρόνου και του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας.

Κατά την παραμονή του στη Βιέννη, ο Οικουμενικός Πατριάρχης, κατόπιν προσκλήσεως, πραγματοποίησε εθιμοτυπική επίσκεψη στην Πρεσβεία της Τουρκίας όπου είχε συνάντηση με τον Πρέσβη κ. Μεχμέτ Φερντέν Τσαρικτσί.

Οικουμενικός Πατριάρχης: "Ο φονταμενταλισμός δεν ανήκει στην ουσία της θρησκείας"

Ομιλία κατά την έναρξη Διεθνούς Διασκέψεως για την ειρηνική συνύπαρξη που συμμετέχουν Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι θρησκευτικοί ηγέτες

O ρόλος των θρησκειών για την επικράτηση της ειρήνης και της καταλλαγής μεταξύ διαφορετικών λαών και πολιτισμών, στο πλαίσιο της αυξανόμενης εκκοσμίκευσης και του φονταμενταλισμού στον σημερινό κόσμο, βρέθηκαν στο επίκεντρο της ομιλίας που πραγματοποίησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος κατά την έναρξη της Διεθνούς Διασκέψεως, «Promoting Peaceful Coexistence and Common Citizenship», που διοργανώνει το «Διεθνές Κέντρο για τον Διαθρησκειακό και Διαπολιτισμικό Διάλογο - KAICIID», και η οποία ξεκίνησε τις εργασίες της χθες, 26 Φεβρουαρίου, στη Βιέννη της Αυστρίας.

O Οικουμενικός Πατριάρχης, ο οποίος πραγματοποίησε την εναρκτήρια ομιλία της Διασκέψεως, αναφέρθηκε στο διαχρονικό ενδιαφέρον της Πρωτόθρονης Εκκλησίας της Ορθοδοξίας για την προώθηση του διαλόγου μεταξύ των Εκκλησιών, των θρησκειών και των πολιτισμών με στόχο τη δημιουργία ενός καλύτερου κόσμου. Όπως είπε ο Οικουμενικός Θρόνος έχει, ιδιαιτέρως, ασχοληθεί με την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και με την προστασία της ανθρώπινης ελευθερίας και αξιοπρέπειας, αναλαμβάνοντας ποικίλες πρωτοβουλίες και φιλοξενώντας διαθρησκειακές και διεθνείς διασκέψεις.

Στην ομιλία του έκανε ιδιαίτερη μνεία στην Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που φέτος συμπληρώνονται 70 χρόνια από την υιοθέτησή της από τη Γενική Συνέλευση του Ο.Η.Ε., και συγκεκριμένα στο δέκατο όγδοο άρθρο της, όπου αναφέρεται ότι, «κάθε άτομο έχει το δικαίωμα στην ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας. Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει την ελευθερία για αλλαγή θρησκείας ή πίστης, όπως και την ελευθερία, μόνο ή μαζί με άλλους, δημόσια ή ιδιωτικά, να εκδηλώνει τη θρησκεία του ή τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του με τη διδασκαλία, την πρακτική, τη λατρεία και με την τέλεση θρησκευτικών τελετών», αλλά και στο ψήφισμα 16/18 του ΟΗΕ, που υιοθετήθηκε τον Μάρτιο του 2011, στο οποίο διατυπώνεται ένα παγκόσμιο πλαίσιο πολιτικής για την καταπολέμηση της μισαλλοδοξίας, του στιγματισμού, των διακρίσεων, της προτροπής στη βία και της βίας κατά ατόμων με βάση τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις τους.

«Παρά τα προαναφερθέντα κείμενα και την ευρεία κινητοποίηση και τον αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, που ακολούθησαν μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι και σήμερα, είναι λυπηρό το γεγονός ότι πολλές κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο εξακολουθούν να νομοθετούν νόμους που εισάγουν διακρίσεις και χρησιμοποιούν βία για να καταστέλλουν και να αρνούνται στους πολίτες τους την ελευθερία της θρησκείας ή της πίστεως. Τα τελευταία χρόνια, το ποσοστό των χωρών [που καταγράφονται στις Κοινωνίες τους] υψηλά ή πολύ υψηλά επίπεδα εχθρικών ενεργειών εναντίον θρησκευτικών μειονοτικών ομάδων, έχει αυξηθεί σταθερά σε όλο τον κόσμο. Οι συνθήκες σε πολλά μέρη του κόσμου απέχουν πολύ από το ιδανικό. Η θρησκευτική μισαλλοδοξία και οι διώξεις, δυστυχώς, παραμένουν πάρα πολύ διαδεδομένες. Ένα μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού ζει υπό συνθήκες μεγάλου περιορισμού ή υποφέρει από πρακτικές βίας, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η θρησκευτική τους έκφραση και πεποιθήσεις», επεσήμανε, ο Οικουμενικός Πατριάρχης και πρόσθεσε ότι, «η αλήθεια είναι ότι, τα τελευταία χρόνια, οι θρησκευτικές διώξεις σημείωσαν συνεχή αύξηση σε περισσότερες από τριάντα χώρες. Οι αντισημιτικές συμπεριφορές είναι επίμονες και διαδεδομένες σε όλο τον κόσμο. Ένας στους δώδεκα χριστιανούς βιώνει υψηλή έως ακραία δίωξη για την πίστη του. Η βία κατά των Rohingyas και Uyghur, των δύο μουσουλμανικών μειονοτήτων που ζουν στη Μιανμάρ και στην Κίνα αντίστοιχα, έχει φθάσει σε νέο υψηλό επίπεδο».

Απαντήσεις απέναντι σε αυτή την δραματική πραγματικότητα, σημείωσε, μεταξύ άλλων, ο Οικουμενικός Πατριάρχης, υπάρχουν στα θεμελιώδη κείμενα των παγκοσμίων θρησκειών, όπου η συμπόνια, η αλληλεγγύη, ο σεβασμός, η ειρήνη, η αμοιβαία αποδοχή και η προστασία των ευάλωτων, είναι κεντρικές αξίες τους. Επίσης, πρόσθεσε ο Πατριάρχης, μια απάντηση δίνεται από την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2016 και οι συμμετέχουσες Αυτοκέφαλες Εκκλησίες, με μια ενιαία φωνή, διακήρυξαν ότι «o νηφάλιος διαθρησκειακός διάλογος συμβάλλει σημαντικά στην προώθηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, της ειρήνης και της καταλλαγής».

«Η προσωπική μας απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις είναι η αγάπη. Έχει ειπωθεί κατά το παρελθόν ότι η ανεκτικότητα – η αμοιβαία ανοχή - θα μπορούσε να μας βοηθήσει να επιτύχουμε μια ειρηνική συνύπαρξη και μια κοινή συμβίωση. Αλλά η πεποίθησή μας είναι ότι απλά η προσέγγιση του άλλου μέσω της ανοχής τονίζει τον διαδεδομένο στόχο της κυριαρχίας. Εάν κάποιος πρέπει να ανεχθεί τον άλλο, αυτός που είναι ανεκτός θεωρείται λιγότερο πολύτιμος από αυτόν που τον ανέχεται. Αυτό είναι μια μεγάλη αυταπάτη. Πρέπει να προχωρήσουμε πέρα ​​από την ανεκτικότητα στην αγάπη. Η αγάπη είναι κάτι πολύ περισσότερο από την ανεκτικότητα. Όταν αγκαλιάζουμε και καλωσορίζουμε τον 'άλλο' με γνήσιο ενδιαφέρον και αγάπη – ως ο 'άλλος' να είναι ο διπλανός μας - έχουμε τα θεμέλια για τη δημιουργία μόνιμης ειρήνης στον κόσμο», σημείωσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία της “αλληλεγγύης”, ως έκφρασης ειλικρινούς ενδιαφέροντος για τον “άλλο”, τον “πλησίον” μας.

«Η αγάπη ξεπερνά την ανθρώπινη ικανότητα. Είναι ένα θεϊκό δώρο. Επομένως, πιστεύουμε ακράδαντα ότι, για να την επιτύχουμε, απαιτείται πολύ περισσότερο από την αυθόρμητη ανθρώπινη ανταπόκρισή μας. Απαιτείται κάτι πολύ περισσότερο από την απλή βούληση μας να ακολουθήσουμε την πρόσκληση του Θεού. Απαιτείται μια διαχρονική και συνεχής ανταπόκριση, μια δέσμευση μέσω της πίστης, της προσευχής και του πνευματικού αγώνα - με άλλα λόγια, μέσω της θρησκείας», σημείωσε, ο Οικουμενικός Πατριάρχης, ο οποίος, προηγουμένως, αναφέρθηκε στο ξεχωριστό μήνυμα της παραβολής του Καλού Σαμαρείτη, με την οποία ο Ιησούς Χριστός απαντά στο ερώτημα, «Ποιος είναι ο πλησίον μου;».

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξέφρασε τη βαθιά πεποίθησή του ότι η συμβολή της θρησκείας «είναι κρίσιμη για την υπέρβαση της παγκόσμιας κρίσης, δεδομένου ότι η θρησκεία είναι μια μεγάλη πνευματική δύναμη βαθιά ριζωμένη στην ανθρώπινη ψυχή, επηρεάζοντας την ανθρώπινη σκέψη και τις καρδιές, παρέχοντας συνάμα πνευματικό προσανατολισμό - μια δύναμη που προάγει, διαφυλάσσει και προωθεί υψηλές αξίες, σοφία και ειρήνη. Όλα αυτά κινδυνεύουν να χαθούν με την αύξηση της εκκοσμίκευσης, του αθεϊσμού και του υλισμού, αλλά και με την έκρηξη του θρησκευτικού φονταμενταλισμού και της βίας στο όνομα του Θεού, που στην πραγματικότητα είναι η άρνηση της ουσίας της αυθεντικής θρησκευτικής πίστης που με τη σειρά της, απανθρωπίζει τον Άνθρωπο. Ο φονταμενταλισμός σίγουρα δεν ανήκει στην ουσία της θρησκείας, αλλά μάλλον "αποτελεί έκφραση νοσηρής θρησκευτικότητας" όπως σημειώνεται και στην Εγκύκλιο της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας».

Καταλήγοντας, ο Οικουμενικός Πατριάρχης, επεσήμανε ότι, «οι θρησκείες πρέπει από κοινού να αντισταθούν στην αύξηση της εκκοσμίκευσης και του φονταμενταλισμού. Ο στόχος αυτός υποστηρίζεται και προωθείται μέσω του διαλόγου. Ο διάλογος είναι μια χειρονομία αλληλεγγύης. Ο διαθρησκειακός διάλογος δεν σημαίνει μια σχετικοποίηση της δικής μας πίστης, ούτε την αποδυνάμωση ή ακόμα και την άρνηση της δικής μας θρησκευτικής ταυτότητας, αλλά εμπλουτίζει ταυτότητες και προφανώς οδηγεί στην αλλαγή νοοτροπίας και στάσης απέναντι στο άλλο. Μπορεί να θεραπεύει τις προκαταλήψεις και να προωθήσει ένα πνεύμα αλληλεγγύης και ειρήνης. Με αυτή την έννοια, η ένωση των ανθρώπων και η προσέγγισή τους, προωθεί την πνευματική βάση της κοινής συμβίωσης και της ειρηνικής συνύπαρξης στον κόσμο. Σύμφωνα με τη χριστιανική προοπτική, ο άνθρωπος δεν είναι μόνο "πολίτης του κόσμου", αλλά καλείται επίσης να είναι πολίτης του ουρανού (ουρανοπολίτης) - γιατί μόνο τότε η έμφυτη δίψα του ανθρώπου για την αιωνιότητα πληρούται». Όπως είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, η προοπτική για αιώνια ζωή ενισχύει αποτελεσματικά την ικανότητα και τη θέλησή μας να δουλέψουμε, ο ένας δίπλα στον άλλο, «για αξιοπρέπεια και ειρήνη στη γη».

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης, αναφέρθηκε στον αείμνηστο βασιλιά Abdullah bin Abdulaziz, επιθυμία του οποίου ήταν η προώθηση του διαλόγου, ανάμεσα σε θρησκευτικούς και πολιτικούς ηγέτες, για την επικράτηση της ειρήνης στον κόσμο. Στο πλαίσιο αυτής της επιθυμίας του, δημιουργήθηκε με την σύμπραξη των Βασιλείων της Σαουδικής Αραβίας και της Ισπανίας και της ενθάρρυνσης της Αυστρίας και του Βατικανού, το Διεθνές Κέντρο για τον Διαθρησκειακό και Διαπολιτισμικό Διάλογο, KAICIID, το οποίο και διοργανώνει την Διάσκεψη, στην οποία πολλές φορές έχει απευθυνθεί, ως επίσημος προσκεκλημένος, ο Οικουμενικός Πατριάρχης.

Σημ: Η ομιλία εκφωνήθηκε στην αγγλική γλώσσα. Η μετάφραση και η απόδοση των παραπάνω αποσπασμάτων είναι ανεπίσημη.

Κυριακή της Ορθοδοξίας: προκλήσεις στην ορθή πίστη, τότε και σήμερα

Οι Πατέρες της Εκκλησίας όρισαν να εορτάζεται ο θρίαμβος του oρθοδόξου δόγματος την πρώτη Κυριακή των Νηστειών, για να δείξει στους πιστούς πως ο πνευματικός μας αγώνας θα πρέπει να συνδυάζεται με την ορθή πίστη για να έχει πραγματικό αποτέλεσμα, δηλαδή την σωτηρία του ανθρώπου. Η σωτηρία μας πηγάζει μόνο από την αλήθεια, σε αντίθεση με την πλάνη και το ψεύδος, που οδηγούν στην απώλεια.

Συγκεκριμένα, την Κυριακή της Ορθοδοξίας, η Εκκλησία μας εορτάζει την αναστήλωση των εικόνων και τη λήξη της εικονομαχίας. Κατά την περίοδο της εικονομαχίας πολεμήθηκε η προσκύνηση των εικόνων ως δήθεν «ειδωλολατρική», ενώ στην πραγματικότητα με αυτήν αποδίδουμε τιμή στο εικονιζόμενο πρόσωπο. Επίσης, οι εικόνες έχουν ποιμαντική αξία, καθώς απεικονίζονται αγιογραφικές παραστάσεις, βοηθώντας τους πιστούς να αναχθούν σε υψηλές πνευματικές θεωρίες με εποπτικό τρόπο.

Η Εκκλησία μας, από την θεμελίωσή της έως και σήμερα, πάντα αντιμετώπιζε προκλήσεις. Όπως τότε, έτσι και σήμερα, πάντα υπάρχουν κάποιοι που προσπαθούν να απομακρύνουν τον πιστό λαό μακριά από την ορθή πίστη, αλλοιώνοντας τις έννοιες, παίζοντας με τις λέξεις και απομονώνοντας αποσπάσματα από τις Γραφές. Το ίδιο έπρατταν οι Φαρισαίοι, πειράζοντας τον Ιησού, το ίδιο διάφοροι αιρετικοί ανά τους αιώνες, το ίδιο και σήμερα προσπαθούν μερικοί. Άλλωστε, ο ίδιος ο Κύριος μας, Ιησούς Χριστός, μας προειδοποίησε για τους ψευδοδιδασκάλους, που θα εμφανιστούν.

Ο Χριστός μάς «παρέδωσε» Μία Εκκλησία ενωμένη, Μία Εκκλησία για όλα τα έθνη, Μία κοινωνία μαθητών Του εν αγάπη, τους οποίους διαδέχθηκαν οι επίσκοποι ως ποιμένες της Εκκλησίας (αποστολική διαδοχή). Όπου αγάπη και ενότητα εκεί και ο Χριστός.

Κάποτε η πρόκληση ήταν η εικονομαχία. Σήμερα η Εκκλησία αντιμετωπίζει άλλου είδους προκλήσεις, που αφορούν την εκκλησιαστική ενότητα, όπως ο εθνοφυλετισμός, ο φονταμενταλισμός και ο γεροντισμός, έχοντας σοβαρό αντίκτυπο ακόμα και στην ίδια την πίστη.

Μέσω του εθνοφυλετισμού, η μεν πολιτική εξουσία χρησιμοποιεί την πίστη ως ένα εργαλείο επιβολής της πολιτικής της, οι δε λαοί θεωρούν την πίστη τους ως μια αποκλειστικά εθνική τους υπόθεση. Αποτέλεσμα είναι οι αντιπαραθέσεις και η διάσπαση της ενότητας που απαιτείται, ώστε η Ορθοδοξία να μπορεί να εκφράζεται ως «Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία», δίνοντας αποτελεσματικά την μαρτυρία της στον σύγχρονο κόσμο!

Χαρακτηριστικό του φονταμενταλισμού είναι η φαρισαϊκή και τυπολατρική εμμονή στην παράδοση, που στην ουσία καταργεί την καθαυτή παράδοση. Ο φονταμενταλισμός εκμεταλλεύεται την ευσέβεια, οδηγεί σε βίαιες ή αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές για την επιβολή απόψεων, δημιουργεί σχίσματα.

Βοηθός του φονταμενταλισμού είναι ο γεροντισμός, όπου «φωτισμένοι γέροντες» εμφανίζονται ως «χαρισματικοί», απολυτοποιούνται ως μοναδικοί γνώστες της αλήθειας δημιουργώντας φανατικούς και τυφλά υπάκουους οπαδούς. Στην ουσία ο δήθεν «χαρισματικός γέροντας» θέτει τον εαυτό του πάνω από τον Χριστό.

Ο φονταμενταλισμός και ο γεροντισμός αποσιωπούν εντέχνως πως θεμελιώδης αρχή της Εκκλησίας είναι το συνοδικό Της πολίτευμα, ως έκφραση αγάπης και ενότητας των μελών Της. Οι φονταμενταλιστές διατείνονται πως το σύνολο σχεδόν των ιεραρχών και ιερέων της Εκκλησίας βρίσκονται σε πλάνη και πως μόνο λίγοι «γέροντες» κατέχουν την αλήθεια της πίστης και όχι ο θεσμοθετημένος τρόπος με τον οποίο «μιλάει» η Εκκλησία, από την εποχή των Αποστόλων έως σήμερα, δηλαδή οι Σύνοδοί Της. Ενώ η Εκκλησία εκφράζεται μέσα από την εν Αγίω Πνεύματι συνοδικότητα των μελών της, οι φονταμενταλιστές προσπαθούν να αποκόψουν το πιστό λαό από την Εκκλησία και να τον απομακρύνουν από την ενοριακή ζωή.

Εργαλείο του φονταμενταλισμού και του γεροντισμού είναι τα ψευδή και φανταστικά αφηγήματα, που προκαλούν φόβο και αβεβαιότητα για το μέλλον. Ο φονταμενταλιστής προσπαθεί να τρομοκρατήσει τον πιστό λαό ότι δήθεν «προδίδεται» η πίστη και η Εκκλησία, ενώ ο ίδιος έχει ήδη προχωρήσει σε αίρεση και προδοσία της Εκκλησίας, εισάγοντας νέα εκκλησιολογία, αντίθετη της θεσμοθετημένης από τους Αγίους Πατέρες, ακολουθώντας τελικά το πνεύμα του πιο «προχωρημένου» προτεσταντισμού, όπου κάθε πάστορας με το ποίμνιό του μπορεί να αποτελεί και μια ξεχωριστή «εκκλησία».

Ενώ χρέος του χριστιανού είναι η ιεραποστολή, δηλαδή να μην κρατά την ορθή πίστη μόνο για τον εαυτό του, αλλά να την μεταλαμπαδεύει σε όλο το κόσμο, οι φονταμενταλιστές θέλουν έναν φοβικό χριστιανό, κλεισμένο στον εαυτό του και στα στενά εθνικά του όρια, σαν να ήρθε ο Χριστός στην γη μόνο για λίγους και όχι για όλους τους ανθρώπους.

Δυστυχώς, ο γεροντισμός και ο φονταμενταλισμός έχουν κάνει την εμφάνισή τους ακόμη και στο Άγιο Όρος, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τούς σχισματικούς καταληψίες του κεντρικού κτηρίου της Μονής Εσφιγμένου. Τα άτομα που διαμένουν παράνομα εκεί έχουν δημιουργήσει την δική τους «ιδιαίτερη ομάδα». Ισχυρίζονται πως, από τους περίπου 2.000 μοναχούς του Αγίου Όρους και το σύνολο των Ορθοδόξων Χριστιανών, μόνο αυτοί είναι ορθόδοξοι και κατέχουν την αλήθεια. Τα μέλη της ομάδας-σέκτας πρέπει να υπακούν τυφλά στις διαταγές του «γέροντα»-επικεφαλής τους, ακόμα και αν πρόκειται για πράξεις βίας.

Από όλα τα παραπάνω γίνεται φανερό πως οι σύγχρονες προκλήσεις, που προσπαθούν να διασπάσουν την εκκλησιαστική ενότητα, δημιουργούν ένα κακέκτυπο της Ορθοδοξίας, που ουδεμία σχέση έχει με την αυθεντική ορθή πίστη, όπως μας την παρέδωσαν οι Απόστολοι και οι Πατέρες της Εκκλησίας.

Η πρόκληση σήμερα για τον χριστιανό είναι μεγάλη, καθώς καλείται να παραμείνει σταθερός στην αυθεντική παράδοση, αποφεύγοντας τη στοχευμένη, από μερικούς, διαστρέβλωσή της. Αυτήν την παράδοση μέσα από την οποία οι πατέρες και οι πρόγονοί του, δίνοντας ακόμα και την ίδια τους την ζωή, του κληρονόμησαν το δικαίωμα να ζει και να πιστεύει ορθόδοξα και ελεύθερα!

Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος

Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου