Το e-book "Αληθώς / 9 θεματικές διαλέξεις ακαδημαϊκού έτους 2011-2012" είναι πραγματικότητα!

Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2011-2012 το νεοσύστατο Κέντρο Λόγου Μπανάτου ΑΛΗΘΩΣ πραγματοποίησε εννέα μορφωτικές Συνάξεις -επιτυχημένες, κατά κοινή ομολογία- με ισάριθμες θεματικές διαλέξεις. Όλα μαζί τα κείμενα των Συνάξεων αυτών, μαζί με άλλο σχετικό υλικό, αποτελούν το corpus του ψηφιακού ετούτου Τόμου, τον οποίον δημοσιοποιούμε σήμερα, με τίτλο "Αληθώς / 9 θεματικές διαλέξεις ακαδημαϊκού έτους 2011-2012".

Ελλείψει οικονομικών πόρων, οι οποίοι θα επέτρεπαν να εκτυπωθούν σε βιβλίο χειροπιαστό οι διαλέξεις αυτές του α΄ έτους / κύκλου του Μορφωτικού Κέντρου μας, ο Τόμος αυτός κυκλοφορείται ψηφιακά, περικλείοντας 124 σελίδες υλικού. Στους αναγνώστες μας, επιτρέπεται η λήψη, αποθήκευση και εκτύπωσή του. Εάν χρησιμοποιήσουν το όλον ή μέρος από αυτόν, χρειάζεται -εννοείται- η αναφορά της προέλευσης, όπως άλλωστε συνηθίζεται.

Ευθύς παρακάτω παρουσιάζουμε το Ψηφιακό Αληθώς και στη συνέχεια τα Περιεχόμενά του, για κάθε χρήση όσων μάς παρακολουθούν!

αληθώς ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1. ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ: Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτης Καποδίστριας – Εκπαιδευτικός, Ποιητής: Η συνέργεια της Θεοτόκου στην χριστοποίηση της υλικότητας της Κτίσης (31.8.2011). Σελίδα 5.
2. ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ: Νίκος Αρβανιτάκης – Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος Χορευτικού Συγκροτήματος Υακίνθη: Το ζακυνθινό Ταμπουρλονιάκαρο από το χθες στο αύριο (18.9.2011). Σελίδα 11.
3. ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Τίμος Στραβοπόδης – Κοινωνιολόγος, Επιστημονικός Υπεύθυνος Κέντρου Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Ζακύνθου Η Στοργή: Η σύγκρουση και ο επαναπροσδιορισμός του Εγώ με το Εμείς για την διατήρηση της ταυτότητάς μας (16.10.2011). Σελίδα 31.
4. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: π. Παναγιώτης Καποδίστριας – Εκπαιδευτικός, Ποιητής: Τοπία θανάτου ως κάτοπτρα αθανασίας στην ποίηση του Ελύτη (6.11.2011). Σελίδα 37.
5. ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ: Διονύσης Φλεμοτόμος – Λογοτέχνης, Εκπαιδευτικός: Από το τριήμερο του Αγίου στο Δωδεκαήμερο (11.12.2011). Σελίδα 48.
6. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: π. Παναγιώτης Καποδίστριας – Εκπαιδευτικός, Ποιητής: Ο Ελύτης με αποκρίσεις στην Κρίση (14.12.2011). Σελίδα 58.
7. ΠΑΡΑΘΡΗΣΚΕΙΕΣ: Αρχιμανδρίτης Δανιήλ Μπιάζης – Ιεροκήρυκας Ι. Μητροπόλεως Ζακύνθου: Παραθρησκευτικές οργανώσεις, νεοεποχίτικα σχήματα και σέκτες εν Ζακύνθω σήμερα (15.1.2012). Σελίδα 62.
8. ΤΕΧΝΗ: Κατερίνα Δεμέτη – Αρχαιολόγος, Διευθύντρια Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων: Το Θείο Πάθος στην διαχρονία της Ζακυνθινής Τέχνης (1.4.2012). Σελίδα 71.
9. ΙΑΤΡΙΚΗ [σελίδα 93]: α) [σελ. 94] Ειρήνη Κατσαρού και Διονύσης Καλόφωνος – Ιατροί Νεφρολόγοι Γενικού Νοσοκομείου Ζακύνθου Ο Άγιος Διονύσιος: Η νεφρολογική υποστήριξη στη Ζάκυνθο, β) [σελ. 102] Νίκος Σκαρτσής – Ιατρός, Ερευνητής Πανεπιστημίου Harvard: Μεταμοσχεύσεις: Επιτεύγματα και μελλοντικές προκλήσεις, γ) [σελ. 106] Μητροπολίτης Ζακύνθου Διονύσιος Δ΄: Θεολογικές σκέψεις για την αναγκαιότητα των Μεταμοσχεύσεων και δ) [σελ. 108] Τέσσερα παιδιά ευαισθητοποιούνται περί Μεταμοσχεύσεων και ζωγραφίζουν (27.5.2012).
10. Φωτογραφικό Παράρτημα – στιγμιότυπα απ’ όλες τις Συνάξεις τού ΑΛΗΘΩΣ. Σελίδα 110.

Βλέμμα ειλικρινές στην Ημέρα Περιβάλλοντος (5η Ιουνίου 2012)

Γράφει ο Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτης Καποδίστριας

Καθώς επετειακά και μόνον ξαναμνημονεύουμε, κάθε 5η Ιουνίου, το εν κρίσει φυσικό περιβάλλον, οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι πολύ ολίγα πράττουμε για την θεραπεία των πληγών, που επιφέραμε στο σώμα του και για την όση επαναφορά του στην κατάσταση της αρμονίας, που τού πρέπει.

Παρότι ως άνθρωποι ανήκουμε οργανικά σε αυτό, δρούμε ως επηρμένες ετερότητες, μάλλον υπό το πρόσχημα τής ανωτερότητας τής λογικής μας. Έτσι, τού εναντιωνόμαστε με τρόπο ιμπεριαλιστικό, ωσάν να επρόκειτο για προσωπική κατάκτηση ή λάφυρό μας από κάποια απροσδιόριστη, πλην όμως μαινόμενη διαρκώς, μάχη.

Ο άνθρωπος, από την περιωπή του ιερέα της θείας Δημιουργίας, εκπίπτει πλέον σε τραγικό – τραγικότατο βιαστή της. Τούτο σημαίνει ότι απεμπολεί το χάρισμα του διαμέσου μεταξύ Κτίσης και Δημιουργού˙ την ελευθερία του την μεταχειρίζεται, όχι ως μέσο αναγωγής και αναφοράς του κόσμου στον κοινό των πάντων Ποιητή, αλλά ως όπλο επιβολής της πεπερασμένης δύναμής του προς κάθε κατεύθυνση, πλην του εαυτού του, όπως θα ήταν το δέον και αναμενόμενο.

Εάν κάποια στιγμή θεωρήσουμε τα πράγματα με νηφαλιότητα, εάν θελήσουμε να γίνουμε ειλικρινείς, εμείς με εμάς τουλάχιστον (μεταξύ κατεργαραίων ειλικρίνεια, άλλωστε), οφείλουμε να παραδεχθούμε τα καθημερινά μικρά / μεγάλα εγκλήματα εναντίον της φύσης, αναζητώντας κάτω από την επιδερμίδα, πίσω από την συμπτωματολογία, την βαθύτερη αιτία του Κακού. Τότε, ασφαλώς, θα διακρίνουμε ότι η οικολογική κρίση, η οποία έχει την ρίζα της σε μιαν άλλη, περισσότερο επώδυνη, την ηθική, απέφερε -συν τω χρόνω- και την οικονομική κρίση, η οποία μαστίζει τόσο βάναυσα τον τόπο μας και τον καιρό μας, με αθέατη πλέον την έκβαση.

Είναι πεποίθησή μας ακλόνητη -υιοθετώντας μάλιστα ανάλογη θεολογική θεώρηση του προβλήματος από τον Μητροπολίτη Περγάμου κ. Ιωάννη- ότι ο Χριστιανός (εάν κι εφόσον επιθυμεί να είναι αυθεντικός, δικαιώνοντας την προσωνυμία του αυτή) σέβεται το φυσικό περιβάλλον ως ιερό, όχι επειδή εμπεριέχει τον Θεό, αλλά επειδή διαλέγεται μ’ Εκείνον. Δεν ρίχνουμε ειδωλολατρικά βλέμματα στην φύση, αλλά εμείς, ως πρόσωπα, αποτελούμε τους συνδετικούς κρίκους μεταξύ του Θεού και του απρόσωπου κόσμου μας, σκοπεύοντας, διά της καλλιέργειας πολιτισμικών μορφών, να βοηθήσουμε την Κτίση να υπερβεί τα όριά της, να εξαγιασθεί και ν’ ανυψωθεί, μαζί μ’ εμάς, στην Αιωνιότητα.

Κυριακή της Πεντηκοστής με 9 Βαπτίσεις, στο Maputo της Μοζαμβίκης

Η Κυριακή της Πεντηκοστής, 3 Ιουνίου 2012, ήταν μια μεγάλη μέρα για την Εκκλησία, που παροικεί στο Μαπούτο της Μοζαμβίκης! Όχι μόνον επειδή εορτάστηκε πανηγυρικά -όπως αρμόζει, άλλωστε- το Γενέθλιο της Εκκλησίας, αλλά επειδή η Κοινότητα των Ορθοδόξων της μοζαμβικανής πρωτεύουσας αισθάνθηκε το Τρίτο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, το Άγιο Πνεύμα, να κατέρχεται προσωπικά πάνω σε εννέα (9) Κατηχούμενους και να τους ενδύει με το Φως του Χριστού!

Επί έναν ολόκληρο χρόνο (ίσως και περισσότερο) οι Εννέα Νεοφώτιστοι κυκλοφορούσαν στην ορθόδοξη αυλή, οσμιζόμενοι το λιβάνι της πίστης και αναπνέοντας πνευματικές εμπειρίες, προετοιμαζόμενοι μάλιστα για το Βάπτισμα και το Χρίσμα τους, μυστήρια πανίερα, τα οποία πραγματώθηκαν επιτέλους την περασμένη Κυριακή, από τον Επίσκοπο Μοζαμβίκης κ. Ιωάννη. 

Τόσον αυτός, όσο και η "μικρά ζύμη" της Επισκοπής, όλοι μαζί, βίωσαν την Επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος και την θαυματουργική πνοή Του στον Καθεδρικό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μαπούτο. Στην ομιλία του ο κ. Ιωάννης, κατασυγκινημένος, ανάμεσα στους λόγους αγάπης και τις πατρικές νουθεσίες που απηύθυνε, δεν παρέλειψε να μεταφέρει τις ευχές κι ευλογίες του Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεοδώρου Β΄ στους Νεοφώτιστους και ανακοίνωσε ότι τον προσεχή Σεπτέμβριο μια νέα ομάδα Κατηχουμένων πρόκειται να ενδυθεί τον Χριστό. 

Σημειωτέον ότι τα Μυστήρια τελέστηκαν -κατά την αρχαία Τάξη- εντός της Θείας Λειτουργίας και τους Βαπτισθέντες αναδέχτηκαν με εξαιρετική προθυμία και πολύ ζήλο Ορθόδοξοι του Μαπούτο, οι οποίοι -με κάθε δυνατό τρόπο και παραδειγματική αφοσίωση- συνδράμουν το "ζύμωμα" του νοητού "όλου φυράματος" της Μοζαμβίκης! 

Ακολούθησε πλούσια Τράπεζα Αγάπης για όλους, στο απλόχωρο προαύλιο του Ναού, όπου οι πάντες δεν έκρυβαν τα δάκρυα της Χαράς τους!!!

Η εφημερίδα "Ημέρα τση Ζάκυθος" για το 9ο "Αληθώς"

Μισή σελίδα αφιέρωσε, την περασμένη εβδομάδα, η έγκριτη καθημερινή εφημερίδα της Ζακύνθου Ημέρα τση Ζάκυθος (στο φύλλο της, υπ' αριθμ. 4266 / 29 Μαΐου 2012, σελ. 6), στην τελευταία για φέτος Σύναξη του Κέντρου Λόγου Μπανάτου ΑΛΗΘΩΣ, η οποία αφορούσε στην αναγκαιότητα των Μεταμοσχεύσεων. 

Μέρος τού εν λόγω ρεπορτάζ μπορείτε να διαβάσετε στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας, μ' ένα κλικ εδώ.

Ευχαριστούμε τους υπεύθυνους της Εφημερίδας για την ευγένεια τής όλης στήριξης της προσπάθειάς μας! 

Επιδόθηκαν οι Πιστοποιήσεις Παρακολούθησης του Α΄ Κύκλου "Αληθώς"

Χθες, μετά την επίσημη λειτουργική Σύναξη της Πεντηκοστής, παραδόθηκαν Πιστοποιήσεις Παρακολούθησης σε ευάριθμους φίλους του ΑΛΗΘΩΣ, οι οποίοι παρακολούθησαν είτε ανελλιπώς, είτε επί το πλείστον τις μορφωτικές συνάξεις του Κέντρου Λόγου της Ενορίας μας. 

Όλοι είχαν έναν καλό λόγο να πουν για την πολιτιστική - μορφωτική - ψυχαγωγική προσφορά της Ενορίας μας στον λαό, που διψάει για ποιοτικά ακούσματα, ενώ χειμάζεται από μιαν άνευ προηγουμένου ηθικοκοινωνική Κρίση, ανανεώνοντας μάλιστα τις συνάξεις του νέου κύκλου συναντήσεων / διαλέξεων για την τελευταία μέρα του Αυγούστου, στον Κήπο της παλαιάς Βλαχέραινας Μπανάτου, ενόψει του νέου Εκκλησιαστικού Έτους, με την καθιερωθείσα Γιορτή Περιβάλλοντος.
--------------------

σημείωση: Όσοι θεωρούν ότι παρακολούθησαν το Αληθώς του α' έτους και δεν έλαβαν Πιστοποίηση, μπορούν να το ζητήσουν από τον Εφημέριο.

Φωτοστιγμές από τα Γενέθλια της Εκκλησίας εν Βανάτω της Ζακύνθου

  Σήμερα, εορτή της Πεντηκοστής, στον Ναό της Παναγούλας Μπανάτου  

Φωτογραφίες: Ιωάννης-Πορφύριος Καποδίστριας

Ενθύμηση των Κεκοιμημένων

Ψυχοσάββατο αύριο της Πεντηκοστής κι ευάριθμοι ενορίτες μας ήλθαν σήμερα το απόβραδο στον ναό της Παναγούλας μας, για τον Εσπερινό και την Μνημόνευση των Κεκοιμημένων προσφιλών τους προσώπων, τα οποία πλέον ανήκουν στην "Θριαμβεύουσα Εκκλησία". 
Όλοι συγκινημένοι, τόσο κατά την διάρκεια του Μνημοσύνου, όσο και κατά την ομιλία του Εφημερίου μας και ύστερα ανάμεσα στους Τάφους, στο παρακείμενο Κοιμητήριο του Μπανάτου. Ποτίζοντας τις ρίζες μας, στο χώμα μάς χαιρέταγε ο ήλιος του Ψυχοπαράσκευου, καθώς χανόταν πίσω από την οροσειρά του Βραχιώνα!...

Η τιμή της Τιμής

Γράφει η Διονυσία Μούσουρα-Τσουκαλά από τη Μελβούρνη

Μια κι αναφέρθηκα τον περασμένο μήνα σε βεντέτες και εγκλήματα τιμής, ας μου επιτραπεί  να μοιραστώ μαζί σας σήμερα κάποιες, όχι ευχάριστες θύμησες, από παρόμοια περιστατικά τιμής, με ιδιαίτερη αναφορά, στην... τιμή του αδελφού!

Θέλω να πιστεύω ότι εν έτει 2012 έχει εκλείψει πια ακόμα και σαν έκφραση αυτό. Ποτέ δεν μπόρεσα να καταλάβω γιατί σώνει και καλά οι ευθύνες των γονιών απέναντι στα παιδιά τους, μετατίθεντο στον αδελφό, όταν επρόκειτο για τα κορίτσια της οικογένειας. Γιατί δηλαδή ο αδελφός έπρεπε να θυσιάσει  συχνά, την επιθυμία του να σπουδάσει ο ίδιος ή να αποκτήσει οικογένεια και σε πολλές περιπτώσεις να θαλασσοπνίγεται για χρόνια «στα καράβια», για να μαζέψει την προίκα και να παντρέψει την αδελφή ή τις αδελφές που δεν  επέλεξε;

Άρα ήταν δική του ευθύνη αυτό; Τον ρώτησε ο πατέρας (ας μην ξεγελιόμαστε η γυναίκα τότε σε ελάχιστες περιπτώσεις είχε λόγο πόσα παιδιά θα φέρει στον κόσμο, αφού δεν υπήρχε οικογενειακός προγραμματισμός ούτε σωστή αντισύλληψη),  όταν έσπερνε τις κόρες, αν ήθελε ή αν ήταν διατεθειμένος να μη ζήσει εκείνος ώστε ν’ «αποκαταστήσει» τις αδελφές; Γιατί να φορτώνεται με τόσες ευθύνες που στην ουσία δεν ήταν δικές του; Υπάρχουν άπειρα παραδείγματα όχι μόνο στο Μπανάτο, όχι μόνο σε ολόκληρη τη Ζάκυνθο αλλά σε όλη την Ελλάδα, θα έλεγα, όπου προορισμός του γιου ήταν η ευθύνη για την αδελφή. Ουαί κι αλίμονο αν είχε περισσότερες από μία, αν ήταν μοναχογιός ή αν η αδελφή/ες ήταν... κακοπάντρευτες ή τόσο εκλεκτικές στην επιλογή συζύγου, όπου, όχι μόνο έφταναν, αλλά περνούσαν κατά πολύ την ηλικία γάμου χωρίς να έχουν αποφασίσει κι ο αδελφός ούτε που τολμούσε να ζητήσει προτεραιότητα με οδυνηρά, πολλές φορές, αποτελέσματα, όπου έχανε κι εκείνος το τρένο της ζωής και δεν είχε πιθανότητες να φτιάξει οικογένεια ή ακόμα, δεν του έμεναν πολλά περιθώρια  στην επιλογή συζύγου, ενώ αν είχε παντρευτεί στην ώρα του, θα μπορούσε να κάνει καλύτερη επιλογή ή αν αγαπούσε μια κοπέλα αντί να μαραζώνουν μια ζωή κι οι δυο, θα είχαν κάνει όμορφη οικογένεια και θα ζούσαν ευτυχισμένοι!

Είμαι σίγουρη ότι, αν σκαλίσετε λίγο τη μνήμη εσείς της γενιάς μου ή και πιο νέοι ακόμα, θα βρείτε στο άμεσο ή έμμεσο περιβάλλον σας πολλά τέτοια παραδείγματα, ναι, και μέσα στο χωριό μας!

Μα το χειρότερο απ΄ όλα, η ευθύνη αυτή δεν περιοριζόταν στον οικονομικό μόνο τομέα, επεκτεινόταν και στην «ηθική» τής αδελφής! Φύλακας, και... μαντρόσκυλο (συγνώμη για την έκφραση, αλλά δεν είναι υπερβολική) της «τιμής» της αδελφής! Κι άντε τώρα η αδελφή να είναι ομορφούλα και να τραβά το ενδιαφέρον ή  λίγο ζωηρή κι ο αδελφός να την κυνηγάει και να φτάνει μέχρι το έγκλημα, σε κάποιες περιπτώσεις, ξεπλένοντας την... ντροπή(!) και «προσβολή», όπως για παράδειγμα,  ν’ αγαπήσει κάποιον η αδελφή και να μην παντρευτεί από προξενιό, όπου τον γαμπρό τον διάλεγε ο πατέρας ως όφειλε, ώστε το μέτωπο του αδελφού να παραμείνει «καθαρό» και να μπορεί κυκλοφορεί με το κεφάλι ψηλά!...

Δεν μπόρεσα να ξεχάσω δυο περιστατικά κι ας πέρασαν σχεδόν 60 χρόνια από το ένα και κοντά μισός αιώνας από το άλλο.

Πατέρας, ναι Ζακυνθινός, σκότωσε με τα ίδια του τα χέρια την πανέμορφη κόρη του, ούτε 20 χρονών ακόμα γιατί... έμαθε ή υποψιάστηκε πως είχε δεσμό με νέο της περιοχής...

Ταίριαζαν απόλυτα εδώ οι στίχοι του Σολωμού από το ποίημα Η Φαρμακωμένη:

«Σώπα κόσμε! κοιμάται στο μνήμα, και κοιμάται παρθένα σεμνή».

Όμως, ας γυρίσουμε στην τιμή του αδελφού. Φοβάμαι πως τα κίνητρα δεν ήταν πάντα τόσο αγνά και γνήσια. Ενώ υπήρχαν αδέλφια που όντως θυσίασαν τη δική τους ζωή για τη σωστή αποκατάσταση της αδελφής, υπήρχαν και άλλοι που μόνη τους μέριμνα η δική τους καλοπέραση, μέσω της αδελφής!

Η Μαρία (όχι το πραγματικό της όνομα) ήταν από πολυμελή και πολύ φτωχή οικογένεια. Πλύστρα η μάνα, μέθυσος ο πατέρας, πέντε κορίτσια και τρία αγόρια στη φαμελιά. Με το που έπιαναν τα 12 περίπου τα κορίτσια, ο μεγάλος αδελφός που έκανε κουμάντο, τα έβαζε δούλες σε αρχοντικά στη χώρα! Η Μαρία ήταν η μικρότερη και πολύ όμορφη κι ούτε να ακούσει να πάει δούλα. Τότε πολλές κοπέλες έφευγαν για Αμερική και Καναδά, η Αυστραλία «δεν είχε ανοίξει» ακόμα. Παρακάλεσε, έκλαψε, χτυπήθηκε, φοβέρισε πως θα φαρμακωθεί, αν επιμένει να την βάλει δούλα και δεν την αφήσει να πάει τουλάχιστον στην Αμερική που είχαν  ξαδέλφες και δέχονταν να την πάρουν μαζί τους, ώστε να απαλλάξει τον αδελφό από το βάρος της. Είχε όνειρα η Μαρία, να ξεφύγει από την άθλια τύχη των αδελφών της, να μάθει γράμματα, τέχνη, κάτι τέλος πάντων, να δουλέψει εργάτρια αλλά όχι να γίνει δουλικό. Ο αδελφός ο... αυστηρός ούτε να τ’ ακούσει, στην Αμερική, της έλεγε, όσες πάνε γίνονται π......ες, κι εκείνος ήθελε το κούτελο καθαρό! Δούλα στη χώρα θα πάει! Αυτό που δεν της είπε, φυσικά, ήταν πως δούλα στη χώρα θα καρπωνόταν εκείνος τους κόπους της, μακριά η Αμερική... πού να βασιστεί ότι όντως  θα τον συντηρούσε;

Παρά τις ατέλειωτες διαμαρτυρίες της, δούλα πήγε σε μεγάλο σπιτικό στη χώρα!

Εκείνα τα χρόνια σε πολλές, δυστυχώς, περιπτώσεις αυτά τα πλάσματα δεν είχαν μόνο υποχρέωση να υπηρετούν τη φαμελιά, αλλά και ν’ ανέχονται να ικανοποιούν τις ορέξεις των σερνικών της φαμελιάς, είτε γιος ήταν είτε ο ευυπόληπτος κι αξιοπρεπέστατος κύριος – αφεντικό! Πάντα με εκφοβισμό και απειλές πως, αν τολμήσουν και μιλήσουν, όχι μόνο δε θα τις πιστέψει κανένας, γιατί ο «κύριος» είναι σεβαστός στην κοινωνία και ανώτερος  κάθε υποψίας(!), αλλά επί πλέον θα καταστρέψουν και τη δική τους τη ζωή, αφού θα μαθευτεί στο μικρό τόπο πως είναι παλιοκόριτσο(!) και κανένας δε θα την παντρευτεί, ενώ αν είναι «καλό κορίτσι», ο κύριος θα φροντίσει για την αποκατάστασή της, όταν έλθει η ώρα και θα την καλοπαντρέψει, να του έχει εμπιστοσύνη, ξέρει εκείνος τι κάνει!

Έσκυψε το κεφάλι η μικρή κοπέλα, δεν είχε στήριξη από πουθενά, σκοτωνόταν από τα χαράματα μέχρι τα μεσάνυχτα να υπηρετεί, να τρίβει, να καθαρίζει να γυαλίζει, να κουβαλάει νερό... Πονούσαν τα χέρια, πονούσαν τα πόδια, πονούσε η μέση... Ξεπνεωμένη έπεφτε τις νύχτες για ύπνο στο σκληρό κρεβάτι στην αποθηκούλα. Φυσικά και δεν άργησε το αφεντικό να ικανοποιήσει τις αρρωστημένες ορέξεις του στο μικρό, παιδικό κορμάκι της όμορφης Μαρίας...

Πανευτυχής ο αδελφός που την έβαλε σε «καλά χέρια» και την έστελναν πότε-πότε σπίτι της φορτωμένη δώρα. Η σύζυγος έλειπε συχνά από το σπίτι, ήταν κυρία της κοινωνίας με υψηλά ενδιαφέροντα, μοδίστρες, χαρτάκι τα βράδια στα διάφορα κοσμικά σαλόνια που σύχναζε, έτσι ανενόχλητος ο αυστηρός κύριος να κακοποιεί τη Μαρία!

Αναπόφευκτα, άρχισε να έχει ζαλάδες κι εμετούς η Μαρία... Όταν το έμαθε ο αδελφός, πήρε ένα χασαπομάχαιρο και πήγε να ξεπλύνει την προσβολή στην τιμή του! Λες και δεν τόξερε ή δεν το περίμενε, όταν την πίεζε με ξύλο κι εκβιασμούς να πάει δούλα πως εκεί θα κατέληγε...

Κι εκεί στο αρχοντικό με το αφεντικό χτυπημένο από το μαχαίρι του αδελφού, αρχίζει το παζάρεμα... Η σύζυγος κάνει στραβά μάτια και ρίχνει όλα τα βάρη στο παλιοκόριτσο, όπου, αντί να χρωστάει ευγνωμοσύνη για το καλό που της έκαναν να ξεφύγει από τη φτώχια και τη δυστυχία, να ζει με αξιοπρέπεια, εκείνη κοίταξε να ξεμυαλίσει τον άνδρα της, σοβαρό άνθρωπο και καλό οικογενειάρχη και να προσπαθήσει να της διαλύσει την οικογένεια! Άνδρας είναι κείνος, τι να σου κάνει, όταν ξεδιάντροπα τον προκαλεί και τον βάζει σε πειρασμό; 

Εκεί επάνω άρχισαν τα παζαρέματα και οι δυο... άνδρες, διαπραγματεύονται  την τιμή της Τιμής του αδελφού, ώστε να αποσοβηθεί το όλο γεγονός για ν’ αποφευχθεί το σκάνδαλο που δεν συνέφερε κανέναν από τους δυο... Ποιος νοιάστηκε για τη μικρή Μαρία, για το σακατεμένο της κορμί, τα πεθαμένα της όνειρα για το μωρό, καρπό της άνομης επιβολής και κακοποίησης του αφεντικού της που με απειλές και ξυλοδαρμούς ξερίζωσαν από μέσα της... η Τιμή του αδελφού, είχε αποκατασταθεί! Την αποκατέστησαν τα τριάκοντα αργύρια!

Με την αγάπη μου σε όλους,

δ.μ.τ.

Μεταμοσχεύσεις: Επιτεύγματα και μελλοντικές προκλήσεις

Ομιλία του ΝΙΚΟΥ ΣΚΑΡΤΣΗ, Ιατρού – Ερευνητή του Πανεπιστημίου Harvard, στην 9^η Σύναξη του ΑΛΗΘΩΣ, του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου Ενορίας Μπανάτου Ζακύνθου (Κυριακή, 27 Μαΐου 2012)

Καλησπέρα σας! Πριν αρχίσω την ομιλία μου, με θέμα «Μεταμοσχεύσεις: Επιτεύγματα και μελλοντικές προκλήσεις», θα ήθελα να ευχαριστήσω καταρχάς τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Πατρών κ. κ. Χρυσόστομο για την υποστήριξη, ενθάρρυνση και έμπνευση που μου εμφύσησε από την πρώτη στιγμή, που τον συνάντησα για να του εξομολογηθώ την επιθυμία μου, να ασχοληθώ με τον κλάδο των Μεταμοσχεύσεων πριν σχεδόν πέντε χρόνια.

Για την πολύπλευρη δραστηριότητα του π. Παναγιώτη Καποδίστρια είχα ακούσει στην Βοστόνη και είχαμε συναντηθεί εδώ στο 2ο «Αληθώς», όπου και γεννήθηκε η ιδέα, την οποία σήμερα πραγματοποιούμε για ένα «Αληθώς» αφιερωμένο στις Μεταμοσχεύσεις.

Σήμερα θα συζητήσουμε πέντε βασικά ερωτήματα:

1. Ποιος χρειάζεται μεταμόσχευση,

2. Γιατί χρειάζεται μεταμόσχευση,

3. Ποια η επιβίωση μετά την μεταμόσχευση,

4. Τι προκλήσεις αντιμετωπίζει ο μεταμοσχευμένος ασθενής και

5. Τι πρέπει να λύσει ο γιατρός σήμερα μέσω της έρευνας για τους αυριανούς ασθενείς.

Επίσης, θα ήθελα να σας αναφέρω τι δεν θα συζητήσουμε σήμερα. Δεν θα επεκταθούμε σε θέματα βιοηθικής και αυτό όχι γιατί δεν είναι σημαντικά, αλλά γιατί θα πρέπει να αφιερώσουμε μία άλλη συζήτηση για αυτό το θέμα. Όπως γνωρίζετε, σήμερα στην Ελλάδα το μεγαλύτερο πρόβλημα στο οποίο οφείλεται το γεγονός ότι οι Μεταμοσχεύσεις δεν προχωρούν αρκετά είναι οι προκαταλήψεις και η ανεπαρκής ενημέρωση για το τι είναι εγκεφαλικός θάνατος. Ο κόσμος έχει ιδιαίτερη δυσπιστία και κάποιες φορές φτάνει να αναρωτιέται, αν, στην περίπτωση που θα εισαχθεί σε νοσοκομείο και θα είναι σε κρίσιμη κατάσταση, οι γιατροί βιαστούν να δώσουν τα όργανα του σε κάποιον άλλο. Γι’ αυτό το λόγο πιστεύω ότι τούτο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ελλάδα σήμερα και θα πρέπει αρμόδιοι φορείς να διασαφηνίσουν με κάθε λεπτομέρεια και χωρίς την παραμικρή αμφιβολία τι είναι εγκεφαλικός θάνατος.

Η πρώτη επιτυχής μεταμόσχευση νεφρού στον κόσμο έγινε στο Brigham and Women’s Hospital της Βοστόνης, στις 23 Δεκέμβρη 1954. Ο δίδυμος αδελφός δώρισε τον ένα του νεφρό στον αδελφό του και ο λήπτης επιβίωσε για τα επόμενα χρόνια, κάτι το οποίο θα ήταν αδύνατο με τον τεχνητό νεφρό της εποχής.

Οι πρώτες συστηματικές προσπάθειες για μεταμόσχευση έγιναν στις αρχές του 19^ου αιώνα. Το 1912 ο Γάλλος χειρουργός Alexis Carrel (1873-1944), πήρε το βραβείο Nobel για την ανακάλυψη των χειρουργικών τεχνικών για την αναστόμωση αγγείων που επέτρεψαν να μπορεί να αγγειωθεί το όργανο του δότη στον λήπτη. 
Όμως παρότι οι χειρουργικές τεχνικές επέτρεπαν την μεταμόσχευση, το όργανο του δότη καταστρεφόταν εντός ωρών ή ημερών. 
Από το 1920, η έρευνα στον τομέα των μεταμοσχεύσεων επικεντρώνεται στην μελέτη του ανοσολογικού συστήματος ως υπεύθυνου για την αποτυχία των μεταμοσχεύσεων.

Το 1951, ο Peter Medawar (1915-1987) προτείνει την ανοσοκαταστολή ως θεραπεία στην απόρριψη του μοσχεύματος. Έτσι το 1959, η κορτιζόνη και η αζαθειοπρίνη- γνωστά ανοσοκατασταλτικά- χρημοποιούνται σε λήπτες για θεραπεία της απόρριψης με πολύ περιορισμένα αποτελέσματα. Το 1970, εισάγεται η κυκλοσπορίνη, το πρώτο ανοσοκατασταλτικό το οποίο θα είναι επαρκώς αποτελεσματικό να θεραπεύσει την απόρριψη μοσχεύματος, και οι μεταμοσχεύσεις αρχίζουν να μπαίνουν στην κλινική πράξη.

Σε αυτό το σημείο θα σας αναφέρω μια ιστορία σε σχέση με την κυκλοσπορίνη. Ένας από τους πρώτους χειρουργούς, οι οποίοι δοκίμασαν σε πειραματικό στάδιο την κυκλοσπορίνη ήταν Έλληνας και ένα από τα προβλήματα που αντιμετώπισε ήταν το γεγονός ότι η κυκλοσπορίνη ήταν αδιάλυτη στο νερό. Η μητέρα του, από την Καλαμάτα, ανησυχούσε για τον γιό της στο Λονδίνο, όπου δεν έχει ήλιο και του έστελνε ελαιόλαδο για να παίρνει τις αναγκαίες βιταμίνες. Σε κάποια συζήτησή τους ο χειρουργός μίλησε στην μητέρα του για το ότι το φάρμακο δεν διαλύεται στο νερό και η μητέρα του πρότεινε να το διαλύσει σε λάδι. Έτσι λύθηκε το πρόβλημα της χορήγησης του φαρμάκου και από εκεί και πέρα τα πειράματα συνέχισαν με την κυκλοσπορίνη διαλυμένη σε ελληνικό ελαιόλαδο!

Στην συνέχεια το 1984, ανακαλύφθηκε το Tacrolimus, το οποίο έδωσε ιδιαίτερη ώθηση στις μεταμοσχεύσεις περισσοτέρων και πιο αντιγονικών οργάνων.

Για τις κύριες νόσους, που οδηγούν στην ανάγκη για Μεταμόσχευση, μίλησε η κ. Κατσαρού και δεν θα τις επαναλάβω. Παρότι ο τεχνητός νεφρός βοηθά ιδιαίτερα τον νεφροπαθή ασθενή, η επιβίωση με την μεταμόσχευση είναι ανώτερη του τεχνητού νεφρού, καθώς επίσης και η ποιότητα ζωής. Έτσι η μεταμόσχευση είναι η θεραπεία εκλογής σε τελικού σταδίου νεφρική νόσο, σε κατάλληλους ασθενείς.

Οι κυριότερες προκλήσεις, με τις οποίες είναι σήμερα αντιμέτωπο το πεδίο των μεταμοσχεύσεων, είναι αφενός μεν η έλλειψη οργάνων, αφετέρου δε η ανοσοκατασταλτική θεραπεία που πρέπει να λαμβάνουν οι ασθενείς εφ’ όρου ζωής. Όσον αφορά στην έλλειψη οργάνων, οι λίστες για μεταμόσχευση συνεχώς αυξάνονται και έχουν πολλαπλάσιους ασθενείς από αυτούς που τελικά μεταμοσχεύονται. Η αντιμετώπιση έγκειται στην κοινωνική ευαισθητοποίηση για την δωρεά οργάνων, στην χρήση τεχνητού νεφρού και στην προσπάθεια με βιοτεχνολογικά μέσα δημιουργίας μοσχευμάτων.

Όσον αφορά στην σημερινή θεραπεία, που λαμβάνουν οι μεταμοσχευμένοι ασθενείς, είναι αρκετά προβληματική και η έρευνα έχει συγκεντρωθεί ώστε να βρεθούν καινούριες θεραπείες στο μέλλον. Οι κύριες αιτίες, που περιορίζουν την επιβίωση των μεταμοσχευμένων ασθενών, είναι η απόρριψη του μοσχεύματος και οι ευκαιριακές λοιμώξεις, που βρίσκουν έφορο έδαφος στον ανοσοκατασταλμένο ασθενή. Και τα δύο είναι απόρροια της θεραπευτικής αγωγής που λαμβάνουν σήμερα οι λήπτες μεταμοσχευμένων οργάνων. Είτε λόγω της μερικής αποτελεσματικότητάς τους να αντιμετωπίσουν την απόρριψη του μοσχεύματος, είτε λόγω της γενικευμένης ανοσοκαταστολής και συνεπακόλουθης αδυναμίας του οργανισμού να πολεμήσει παθογόνους μικροοργανισμούς, αντίστοιχα.

Συνεπώς, υπάρχει μια επείγουσα ανάγκη, να σχεδιαστούν κατάλληλες θεραπευτικές αγωγές, ούτως ώστε ο οργανισμός του λήπτη να αναγνωρίζει ως δικό του το όργανο του δότη και παράλληλα το ανοσολογικό σύστημα του λήπτη να είναι πλήρως λειτουργικό για να εξουδετερώνει παθογόνους μικροοργανισμούς. Αυτή η κατάσταση έχει ήδη περιγραφεί σε πειραματικά μοντέλα μεταμοσχεύσεων ως «ανοσοανοχή».

Αρχικά, η γέννηση της ιδέας των Μεταμοσχεύσεων οφείλεται στην ανάπτυξη κατάλληλων χειρουργικών τεχνικών για την αναστόμωση των αγγείων ανάμεσα στο όργανο του δότη και στον λήπτη. Όμως για αρκετά χρόνια, παρότι οι χειρουργικές τεχνικές ήταν γνωστές, οι μεταμοσχεύσεις δεν μπορούσαν να πραγματοποιηθούν επιτυχώς, διότι ο οργανισμός του λήπτη κατέστρεφε το όργανο του δότη. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, η ανακάλυψη των ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων έδωσε την αναγκαία ώθηση για να αναπτυχθεί στην κλινική ο τομέας των μεταμοσχεύσεων. Η επιβίωση των μοσχευμάτων και των ληπτών επιμηκύνθηκε σημαντικά, όμως σημαντικές προκλήσεις, όπως η χρόνια απόρριψη των μοσχευμάτων και η προδιάθεση στις λοιμώξεις, ακόμα απαιτούν την λύση τους. Η εκ νέου εκπαίδευση του ανοσολογικού συστήματος του λήπτη, ούτως ώστε να αναγνωρίσει το όργανο του δότη ως δικό του θα μπορούσε να βελτιώσει εντυπωσιακά την επιβίωση των μοσχευμάτων και να αφήσει ανέπαφο το αμυντικό σύστημα έναντι των λοιμώξεων.