Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία: Ο Χριστός αεί και πανταχού παρών, γύρω και μέσα μας

Του π. Παναγιώτη Καποδίστρια

Η Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία αποτελεί καρπό μιας φλεγόμενης αγάπης, έναν τρόπο συνάντηση της ερωτευμένης ψυχής με τον Νυμφίο της ύπαρξής της, ώστε αυτή η αγάπη να διαρκέσει και να τελεσφορήσει. Γεννήθηκε από τον ασίγαστο πόθο των χριστιανών για συνεχή συνάντηση και ζωοποιό ένωση με τον Χριστό. Οι πρώτοι πιστοί ζούσαν με αυτή τη λαχτάρα· η Θεία Κοινωνία αποτελούσε γι’ αυτούς πηγή ζωής, δύναμη, αναπνοή.

Η Εκκλησία, με σοφία και διάκριση, διατήρησε το κατανυκτικό ήθος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής (σύμφωνα με το οποίο δεν τελείται κάθε μέρα η γνώριμη χαρμόσυνη θεία Λειτουργία του σαββατοκύριακου λόγω πένθους και συστολής), ταυτόχρονα όμως τίμησε αυτόν τον πόθο, προσφέροντας στους ανθρώπους της Δώρα Προ-ηγιασμένα. Έτσι, ο πιστός συνεχίζει να τρέφεται με τον ίδιο τον Χριστό.

Ο ίδιος ο Κύριος το θέτει με σαφήνεια: «ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς» (Ιω. 6,53). Και αυτή η αλήθεια παραμένει ζωντανή στην εμπειρία της Εκκλησίας. Ήδη από τους πρώτους αιώνες, ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος ονομάζει τη Θεία Κοινωνία «φάρμακον αθανασίας και αντίδοτον του μη αποθανείν». Ας προσέξουμε τούτο, αγαπητοί: Δεν μιλά για βραβείο, αλλά για φάρμακο! Διότι η Εκκλησία ουδέποτε υπήρξε βραβευτήριο αρίστων, αλλά νοσοκομείο ασθενών, αντιμαχόμενο τον θάνατο. Στους νεότερους χρόνους, εξάλλου, ο άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης τονίζει ότι με τη Θεία Κοινωνία ο άνθρωπος ενώνεται πραγματικά με τον Χριστό, ενώ ο άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης συμβουλεύει απλά: «Να κοινωνείτε όσο μπορείτε πιο συχνά, με προετοιμασία».

Όμως, η ρεαλιστική εικόνα της εποχής μας καλεί σε προβληματισμό. Η σχέση με τη Θεία Κοινωνία των σύγχρονων κοινωνιών κινείται σε ρυθμούς αργούς, με διαθέσεις χλιαρές εκ μέρους των χριστιανών, σε συνήθειες που αδειάζουν το μέγα βάθος του Μυστηρίου. Οι καρδιές ταλανίζονται μέσα στον λαβύρινθο των βιοτικών μεριμνών, των κοινωνικών περισπασμών και της πνευματικής ραθυμίας.

Η δίψα για Χριστό των πρώτων χριστιανών δείχνει έναν δρόμο, που είναι η μόνη οδός: τον Νυμφίο της Εκκλησίας ως κέντρο της ζωής ενός εκάστου. Αυτή η φλόγα κρυφοκαίει, ζητώντας να πυρακτώσει τον εσωτερικό άνθρωπο. Ζητά αφύπνιση. Ζητά επιστροφή. Ζητά απόφαση. Ζητά βίωση θείου έρωτα.

Η Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία τελείται κατανυκτικά, όχι μεγαλόφωνα ή μεγαλόστομα, αλλά ως ήσυχη φωνή που ερεθίζει αναστατικά τη συνείδηση, ως δρόσος ανοιξιάτικης πρωίας ευεργετική. Υπενθυμίζει το μέγεθος του δώρου, το βάθος της παρουσίας του Θεού, την αξία της Θείας Κοινωνίας ως ανάγκης για όντως ζωή.

Και μέσα σε αυτή την ιδιαίτερη μυστηριακή Λειτουργία φανερώνεται μια καθοριστική αλήθεια: Κατά τη Μεγάλη Είσοδο, τα Άγια που λιτανεύονται φέρουν ήδη τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος. Ηγιασμένα από πριν. Εξ ού και η λέξη: Προηγιασμένα. Είναι ήδη Σώμα και Αίμα Χριστού. Ο ίδιος ο Κύριος πορεύεται, λιτανευόμενος, ανάμεσά μας. Η στιγμή απαιτεί σιωπή και επίγνωση. Απαιτεί καρδιά που κλίνει γόνυ με ταπείνωση και πόθο.

Αγαπητοί μου,

η Εκκλησία ανοίγει διεξόδους προς τον κύριο δρόμο: την επιστροφή σε αυτή τη ζωντανή σχέση με τον Χριστό. Καλεί σε επανάκτηση θερμής καρδιάς, σε πίστη ενεργή, σε αγάπη που ζέουσα αναζητά τον Θεό.

Ας ανταποκριθούμε. Ας αφήσουμε την ψυχή να ξαναβρεί τη φλόγα της και να βιώσει τηα αγιοπνευματική πυρκαγιά. Ας πλησιάσουμε το Άγιο Ποτήριο με συνείδηση ζωντανή, με πόθο, με προσευχή. «Μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης», ώστε η Θεία Κοινωνία να γίνει —ή να ξαναγίνει— μέσα μας ζωή και ανάσταση. Γένοιτο!