Ο Χριστός, υπόδειγμα στις ανθρώπινες σχέσεις ["Φωνή Κυρίου", 4.10.26]

Ἡ σημερινή Εὐαγγελική περικοπή ἀποτελεῖ χαρακτηριστικό ἀπόσπασμα τῆς «Ἐπί τόπου πεδινοῦ» ὁμιλίας τοῦ Κυρίου, ὅπως τήν διασώζει ὁ εὐαγγελιστής Λουκᾶς. Ἀνάλογη διδασκαλία παραδίδεται καί ἀπό τόν εὐαγγελιστή Ματθαῖο στήν «Ἐπί τοῦ ὄρους» ὁμιλία τοῦ Χριστοῦ.

Ἡ περικοπή μας ξεκινᾶ μέ τήν προτροπή τοῦ Κυρίου: «Ὅπως θέλετε νά συμπεριφέρονται πρός ἐσᾶς οἱ ἄνθρωποι, ἔτσι νά συμπεριφέρεστε καί ἐσεῖς πρός αὐτούς». Ἡ φράση αὐτή μᾶς φανερώνει τήν οὐσία καί τό ἀποκορύφωμα τῆς χριστιανικῆς ἠθικῆς, κέντρο τῆς ὁποίας εἶναι ἡ ἀγάπη πού ἐκπηγάζει ἀπό τόν ἴδιο τόν Θεό. Ἀγάπη πού ἀνατρέπει τά ἀνθρώπινα δεδομένα, καθότι εἶναι συνυφασμένη μέ τήν ἐλευθερία, τήν ἄκρα Ταπείνωση, τήν θυσία, τήν συγχωρητικότητα, τήν κατανόηση, τήν ἀνιδιοτέλεια, τήν ἀλήθεια. Τοιουτοτρόπως, ἡ προτροπή αὐτή τοῦ Χριστοῦ δέν ἔχει καμμία σχέση μέ τήν ἀμοιβαιότητα, τήν ἀπόδοση τῶν ἴσων ὡς ἀρχή τῆς δικαιοσύνης, ἤ μέ κάποια κοινωνική συμβατικότητα, ἀλλά εἶναι ἡ ζωογόνος ἀκτινοβολία τῆς ἄπειρης ἀγάπης τοῦ Θεοῦ πρός τόν ἄνθρωπο. Βεβαίως, ἡ ἐν λόγῳ παρότρυνση τοῦ Κυρίου συναντᾶται ἤδη ἀπό τούς πρό Χριστοῦ χρόνους, μέ ἀρνητική ὅμως διατύπωση, δηλαδή ὡς ἀποφυγή τῆς ἀδικίας, τῆς κακῆς συμπεριφορᾶς μεταξύ τῶν ἀνθρώπων.

Θετική στάση ἀνθρώπου πρός συνάνθρωπο

Σέ ἀντίθεση πρός ὅλες τίς παλαιότερες διατυπώσεις, ὁ Κύριος χρησιμοποιεῖ στήν διδαχή Του τήν θετική στάση τοῦ ἀνθρώπου στήν σχέση του μέ τόν συνάνθρωπο. Πρόκειται γιά μιά διαρκῆ ἔκφραση ἀγάπης καί ἐνδιαφέροντος γιά τόν πλησίον. Δηλαδή ὁ ἄνθρωπος δέν ἀρκεῖ μόνον νά ἀποφεύγει τό κακό, τό λάθος, τήν ἁμαρτία ὡς πρός τόν συνάνθρωπό του, ἀλλά ὀφείλει νά τόν ἀγαπᾶ καί νά πράττει τό καλό, τό ἀγαθό, αὐτό πού θά ἐπιθυμοῦσε νά πράξει ὁ ἄλλος γιά αὐτόν.

Ἄν θέλεις νά σοῦ προσφέρει ὁ συνάνθρωπος καλωσύνη καί ἀγάπη, τότε ἐσύ πρῶτος δῶσε του ἀληθινή ἀγάπη. Μή σέ στενοχωρεῖ ὅτι κάποιοι γύρω σου δέν σέ ἀγαποῦν, σέ ἀδικοῦν ἤ σέ περιφρονοῦν. Ἀγάπησέ τους ἐσύ, προσευχήσου γι’ αὐτούς, εὐεργέτησέ τους καί τότε ὑπάρχουν πολλές πιθανότητες νά ἀναθεωρήσουν τήν στάση τους. Πρόσφερε πρῶτος ἐσύ, χωρίς νά περιμένεις ἀνταπόδοση.

Ἡ ἀγάπη ὡς τρόπος ζωῆς

Ἡ ἀγάπη πρός τόν πλησίον πρέπει νά γίνει μόνιμος τρόπος ζωῆς καί νά χαρακτηρίζει κάθε ἀληθινό χριστιανό. Ὁ μαθητής τοῦ Χριστοῦ δέν καθορίζει τήν στάση του πρός τόν ἄλλο μέ βάση καί κριτήριο τήν στάση τοῦ ἄλλου ἀπέναντί του, ἀλλά παρέχει τήν ἀγάπη πρός τόν πλησίον ὅπως ὁ Κύριος, ὁ Ὁποῖος «τόν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλει ἐπί πονηρούς καί ἀγαθούς καί βρέχει ἐπί δικαίους καί ἀδίκους» (Ματθ. 5,45).

Ἔτσι, ὁ πιστός πού ἔχει τήν συνείδηση ὅτι ἀποτελεῖ ζωντανό μέλος τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ καί ὅτι τοῦ ἔχει δοθεῖ τό χάρισμα τῆς θεϊκῆς υἱοθεσίας, προσπαθεῖ, ὅσο εἶναι δυνατόν, νά σκέπτεται, νά ἐνεργεῖ, νά πορεύεται ὅπως ὁ Χριστός. Σηκώνει τόν Σταυρό τοῦ ζωοδότου καί ἀκολουθεῖ τόν Κύριο στόν Γολγοθᾶ καί τήν Ἀνάσταση, ἐναρμονίζοντας τήν ζωή του μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ καί ἀποκτῶντας ἦθος ὅμοιο τοῦ Θεοῦ, «ὁμοήθειαν Θεοῦ», γιά νά θυμηθοῦμε τόν ἅγιο Ἰγνάτιο τόν θεοφόρο.

Πνεῦμα ἑνότητας καί καταλλαγῆς

Τό Εὐαγγέλιο δέν ἀφήνει κανένα περιθώριο γιά ὁποιαδήποτε διάκριση, ἀπόρριψη, ἔλλειψη συγχωρητικότητας ἤ διάσπαση μεταξύ τῶν ἀνθρώπων. Στήν γνωστή Εὐαγγελική παραβολή τῶν «ζιζανίων», τά ὁποῖα ἔσπειρε ὁ ἐχθρός γιά νά βλάψει τήν ἀνάπτυξη τοῦ σίτου, ὁ Κύριος μᾶς διδάσκει ὅτι ὁ διαχωρισμός καί ἡ κρίση τῶν ἀνθρώπων δέν θά γίνουν σέ αὐτή τήν ζωή ἀλλά στόν καιρό τοῦ θερισμοῦ, κατά τήν Δευτέρα Παρουσία. Καί ἀκόμα ὅτι Ἐκεῖνος, ὅπως ὁ γεωργός, θά ξεχωρίσει τόν σῖτο ἀπό τά ζιζάνια, γιατί μόνον ὁ Κύριος γνωρίζει τά βάθη τῆς ἀνθρώπινης καρδιᾶς. Ἐπιπροσθέτως, κάθε ἄνθρωπος, ὅσο ἁμαρτωλός κι ἄν εἶναι, ἔχει τήν δυνατότητα, διά τῆς μετανοίας, νά βρεθεῖ κοντά στόν Θεό. Γι’ αὐτό καί ὁ Χριστός μᾶς λέει ὅτι, ἐάν ἀγαποῦμε αὐτούς πού μᾶς ἀγαποῦν, ποιά εἶναι ἡ «χάρις», δηλαδή ἡ εὔνοια, ἡ ἀναγνώριση, ἡ ἀνταπόδοση πού περιμένουμε ἀπό τόν Θεό; (Λουκ. 6,32-34).

Ὁ Κύριος θέλει ἡ ἀγάπη μας νά προσφέρεται καί πρός αὐτούς πού μᾶς ἐχθρεύονται. Βεβαίως, ἡ ἐντολή Του ὑπερβαίνει τά ἀνθρώπινα μέτρα, δεδομένου ὅτι δέν εἶναι κάτι αὐτονόητο ἤ εὔκολα ἐφαρμόσιμο. Ὅμως, ὅταν δυσκολευόμαστε νά συμπεριφερόμαστε πρός τόν πλησίον ὅπως θά θέλαμε νά συμπεριφέρεται ἐκεῖνος πρός ἐμᾶς, ὅταν δυσκολευόμαστε νά ἀγαποῦμε καί νά συγχωροῦμεν, ἄς ἐνατενίζουμε τόν Ἐσταυρωμένο προσευχητικά … καί τότε ὅλα θά ἀλλάξουν!

Ἀρχιμ. Ν. Κ.