Υπάρχει ένα παράξενο γνώρισμα στους αληθινά γενναίους ανθρώπους: σπανίως αισθάνονται την ανάγκη να αποδείξουν τη γενναιότητά τους. Η δύναμή τους κατοικεί κάπου βαθύτερα, εκεί όπου οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί και η συνείδηση έχει συμφιλιωθεί με το τίμημά τους. Κάπως έτσι φαντάζομαι τον Άγιο Δημήτριο της Θεσσαλονίκης, τον νέο αξιωματικό που έφθασε να γίνει ένας από τους πιο αγαπημένους μάρτυρες της Εκκλησίας. Έναν άνθρωπο που είχε κατακτήσει την τέχνη της αφοβίας, επειδή είχε προηγουμένως μαθητεύσει στην τέχνη της αγάπης.
Η Θεσσαλονίκη των αρχών του τέταρτου αιώνα ήταν μια πόλη γεμάτη κίνηση, εμπορική δραστηριότητα, στρατιωτική παρουσία, δημόσιες τελετές και αυτοκρατορικές επιδείξεις. Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον μεγάλωσε ο Δημήτριος. Νέος, ευγενής, με αξίωμα και κοινωνική αναγνώριση, είχε μπροστά του τις προϋποθέσεις μιας λαμπρής σταδιοδρομίας. Ωστόσο, μέσα του είχε ωριμάσει μια άλλη αντίληψη για τη ζωή. Ο Χριστός είχε γίνει το κέντρο της υπάρξεώς του και το μέτρο με το οποίο αξιολογούσε κάθε ανθρώπινη επιτυχία.
Σκέπτομαι συχνά πως το σπουδαιότερο γεγονός στη ζωή του Δημητρίου συνέβη πολύ πριν από το μαρτύριό του. Συνέβη εκείνη την αθέατη στιγμή κατά την οποία αποφάσισε σε Ποιον θα ανήκει η καρδιά του. Οι μεγάλες αποφάσεις προετοιμάζονται μέσα στη σιωπή. Εκεί αποκτούν ρίζες, εκεί δοκιμάζεται η αντοχή τους, εκεί ο άνθρωπος μαθαίνει να στέκεται όρθιος απέναντι στις περιστάσεις. Το μαρτύριο του Αγίου υπήρξε ο ώριμος καρπός μιας ζωής που είχε ήδη προσφερθεί στον Χριστό.
Και έπειτα έρχεται η φυλακή. Ένας υπόγειος, σκοτεινός τόπος, που η εκκλησιαστική παράδοση τον συνδέει με τις τελευταίες ημέρες του Αγίου. Εκεί, μέσα στον περιορισμό, συμβαίνει κάτι θαυμαστό: ο Δημήτριος εξακολουθεί να μεταδίδει θάρρος. Ο νεαρός Νέστορας τον επισκέπτεται και ζητεί την ευλογία του για να αντιμετωπίσει τον Λυαίο. Ο Άγιος τον ενισχύει με την προσευχή και τον λόγο του. «Καὶ Λυαῖον νικήσεις καὶ ὑπὲρ Χριστοῦ μαρτυρήσεις», του λέει, σύμφωνα με τη συναξαριακή παράδοση.
Ας σταθούμε σ’ αυτή τη συνάντηση. Ένας φυλακισμένος ευλογεί έναν νέο άνθρωπο που ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο. Τι μπορούσε άραγε να του προσφέρει; Ούτε στρατιωτική προστασία ούτε ανθρώπινη εξασφάλιση. Του πρόσφερε κάτι που είχε αποκτήσει ο ίδιος: την ελευθερία της ψυχής. Και ο Νέστορας έφυγε από εκείνη τη φυλακή έχοντας μέσα του το θάρρος της πίστης. Μια ευλογία έγινε δύναμη. Μια σύντομη συνάντηση απέκτησε διαστάσεις αιωνιότητας.
Αυτό είναι ένα από τα ωραιότερα γνωρίσματα της αγιότητας: η δυνατότητα να μεταδίδει κανείς ζωή ακόμη και μέσα από τη δική του δοκιμασία. Υπάρχουν άνθρωποι που, ενώ υποφέρουν, εξακολουθούν να παρηγορούν. Που, ενώ σηκώνουν βαρύ σταυρό, βρίσκουν μια καλή κουβέντα για τον διπλανό τους. Που, ενώ έχουν κάθε λόγο να ασχολούνται αποκλειστικά με τη δική τους αγωνία, διαθέτουν χώρο στην καρδιά τους για την αγωνία του άλλου. Αυτή η εσωτερική ευρυχωρία είναι γνώρισμα των ανθρώπων του Θεού.
Ο Δημήτριος θανατώθηκε με λόγχες. Η Εκκλησία διαφύλαξε τη μνήμη του ως Μεγαλομάρτυρος και Μυροβλύτη. Και εδώ συναντούμε μια από τις πιο ποιητικές εκφράσεις της εκκλησιαστικής μας παραδόσεως: το μύρο. Η ευωδία που συνδέθηκε με τον τάφο και τη χάρη του Αγίου έγινε, μέσα στους αιώνες, σημείο της παρουσίας του στην καρδιά των πιστών. Η Θεσσαλονίκη τον αισθάνεται ως οικείο πρόσωπο, ως συμπολίτη που εξακολουθεί να συμμετέχει στις αγωνίες της.
Τι σημαίνει όμως για εμάς σήμερα αυτή η ευωδία; Θα τολμούσα να πω πως κάθε χριστιανός καλείται να αφήνει πίσω του κάτι από το πνευματικό μύρο της παρουσίας του. Να μένει, ύστερα από μια συνάντηση, λίγη περισσότερη ειρήνη. Ύστερα από μια συζήτηση, λίγη περισσότερη ελπίδα. Ύστερα από μια δύσκολη ημέρα, η ανάμνηση μιας χειρονομίας καλοσύνης. Η αγιότητα έχει και αυτή την αθόρυβη διάσταση: γίνεται αισθητή από την ποιότητα της αγάπης που σκορπίζει γύρω της.
Σήμερα, που τόσοι άνθρωποι αισθάνονται ανασφάλεια για το αύριο, που η βία και ο φόβος πληγώνουν τις κοινωνίες μας, ο Άγιος Δημήτριος μας προσκαλεί να αναζητήσουμε μια γενναιότητα διαφορετική από εκείνη των εντυπώσεων. Τη γενναιότητα της καθαρής συνείδησης, της ευθύνης, της σταθερότητας στην πίστη. Τη γενναιότητα να υπερασπιστούμε έναν αδικημένο, να ζητήσουμε συγγνώμη, να συγχωρήσουμε, να παραμείνουμε ανθρώπινοι εκεί όπου η σκληρότητα παρουσιάζεται ως δύναμη.
Αδελφοί μου, ας φανταστούμε για μια στιγμή τον Άγιο Δημήτριο στη φυλακή του, λίγο πριν από το μαρτύριο. Γύρω του η υγρασία των τοίχων, η αβεβαιότητα της επόμενης ώρας, η σιωπή του εγκλεισμού. Κι όμως, από εκείνον τον μικρό χώρο ξεκίνησε μια πνευματική ακτινοβολία που έφθασε ως τις ημέρες μας. Δεκαεπτά περίπου αιώνες αργότερα, εξακολουθούμε να προφέρουμε το όνομά του με αγάπη, να επικαλούμαστε τις πρεσβείες του, να αναζητούμε κάτι από το θάρρος του.
Ας του ζητήσουμε σήμερα να μας διδάξει αυτή την τέχνη της αφοβίας. Να έχουμε καρδιά ικανή να αγαπά, συνείδηση πρόθυμη να αναλαμβάνει την ευθύνη της και πίστη που να φωτίζει τις καθημερινές μας επιλογές. Και ας ευχηθούμε η ζωή μας, όσο ταπεινή κι αν είναι, να αφήνει στους ανθρώπους που συναντούμε λίγη από την ευωδία του Χριστού.
Γιατί, τελικά, αυτό είναι το μυστικό του Μυροβλύτη: η αγάπη, όταν προσφέρεται ολοκληρωτικά στον Θεό, γίνεται ευωδία που διασχίζει τους αιώνες. Γένοιτο!
.jpeg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου