Η επίσημη θεία Λειτουργία για την εορτή των Βαΐων 2012 εν Βανάτω Ζακύνθου

   Σήμερα το πρωί στον ναό της Φανερωμένης Μπανάτου   

Το Ζακυνθινό Μεγαλοβδόμαδo μες από τα μάτια μου

Η Αποκαθήλωση,
δια χειρός του ΔΙΟΝΥΣΗ ΠΑΠΑΔΑΤΟΥ

Ένα βιωματικό κείμενο, γραμμένο από τον ΤΑΣΟ ΖΑΡΚΑΔΗ - φιλόλογο

Κυριακή των Βαΐων: Μένω ώρα να φλερτάρω το λάφυρό μου, αυτό που με το σήμα του παπά θα βαλθώ να ξεκρεμάσω, να το πάω στο σπίτι περήφανος σαν κυνηγός με αγριογούρουνο στο σακί, να μου πούνε και του χρόνου, να νιώσω πως και την επόμενη χρονιά θα βρίσκομαι εκεί. Να ανέβω ψηλά στο Ιερό, να ψάξω τον ταπεινό Καβαλάρη στο βαγιάτικο γαϊδαράκο του. Να περιμένω καρδιοχτυπώντας, στο άκουσμα του «έλαβον τα βαΐα των φοινίκων»...

Και το βράδυ στα κρυφά τρέχω να συναντήσω το Γαμπρό της Εκκλησίας, στο βασιλικό πορτρέτο Του με το ακ-άνθινο στεφάνι και το δεσποτικό σκήπτρο Του. Γιατί έτσι το παρατήρησα στο σκοτάδι. Έτσι μού μαρτύρησε η φλόγα ενός κεριού...

Μεγάλη Τρίτη: Στ’ ακούσματα της «κιτρινισμένης» της Εκκλησίας. Στης μοναχικής Κασσιανής τα ψάλματα... για την πόρνη που χρόνια της φορτώνουν!

Μεγάλη Τετάρτη: Άκουσα για Δείπνα μυστικά, σκάνδαλο από τα λίγα. Μεγάλη Βδομάδα και μάλιστα Τετάρτη να τρώνε στα κρυφά, για να ξεφύγουν από τα σχόλια ημών των αναμάρτητων νηστευτών· κι έπειτα ο παπάς σκεφτικός να μάς εξαγνίζει από τη ντροπή, έναν-έναν, με το λάδι της ελπίδας και της συγχώρησης...

Μεγάλη Πέμπτη: Πρωί ν’ αναζητώ στο Δισκοπότηρο Εκείνον και τις καμπάνες να θρηνούν για τελευταία φορά και μετά να σωπαίνουν. Να χηρεύουν σαν λένε, να πνίγουν τον πόνο τους κάτω από τις μαύρες πλερέζες που τους κρεμάσαν.

Και τη νύχτα υπό το φως του φεγ-κεριού να προβάλλει αργά από την ωραία Του Πύλη. Να κάνει την τελευταία Του βόλτα ζωντανός, αναφωνόντας εκεί στη μέση του Σπιτιού Του, πάνω στο νεκρικό Του Σταυροδρόμι: «Ιλί, Ιλί, λαμά σαβαχθανί;», παραδίδοντας στα χέρια του πατέρα Του, το κρεμάμενο -δανεισμένο- Πανωφόρι Του.

Μεγάλη Παρασκευή: Θυμάμαι να τρέχω να προλάβω την κάθοδό Σου ανάμεσα σε πνιγμένες στα δάκρυα γυναίκες και στο γονατιστό Ιωσήφ όπου με μια σινδόνη καθαρά «εν  τάφω σε κηδεύει». Και κάπου εκεί το μεσημέρι Σε βλέπω και πάλι στο σταυρό Σου, να γυρίζεις στις ρούγες. Σ’ αρέσει η θέα από ψηλά, μού μαρτυρά η Μάνα του Πάθους Σου, προστατευμένη κάτω από το μαύρο ουρανό της. Είναι η συνήθεια από τ’ ουράνια βλέπεις. Και εκεί πάνω στην ανήλιαγη ηρεμία ακούω ήχους να ψάλλουν ευλαβικά: «Ίνα τι εφρύαξαν έθνη και λαοί εμελέτησαν κενά;»...

Το βράδυ, πάλι σε άγονους - βελούδινους τάφους, σε παρατηρώ να γέρνεις το κορμί Σου κοπιασμένος από το δρόμο, τριγυρισμένος από λευκές παρθένες ανθοφορούσες. Ακούγοντας νανουρίσματα Μητρικά «Ω γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατόν μου τέκνον, πού έδυ σου το κάλλος;"…

Όλες οι γενιές υμνούν την ταφή Σου τούτο το βράδυ το πάντα βροχερό και μουντό και Σε ακολουθούν με κέρινες δάδες στην ύστατη βόλτα σ’ αυτό Σου το σώμα...

μα ξέρω πως θα σπάσει τούτη η σιωπή και θα βγεις νικητής!

Μεγάλο Σάββατο: Αναστάσιμο μήνυμα μού ήρθε... στο κινητό (!) και στο Σπίτι Σου τα βάψαν όλα κόκκινα. Κρυφάκουσα να λένε πως Χριστός Ανέστη. Αργά το μάθαν εδώ.  Σ’ άλλα χωριά ο παπάς τους το μαρτύρησε νωρίτερα.

Κυριακή του Πάσχα: Δoσμένοι στη θυσία των αμνών, βαρείς στην ελαφρότητά μας, σ’ αγάπης εσπερινό προσκάλεσμα λάμπουμε δια της απουσίας μας. Πάλι ο παπάς παράπονα μάς κάνει! Μα μια βδομάδα ολόκληρη (!) νηστεία- προσευχή, μάς νίκησε ο ύπνος...

Βαΐων 2012 στο Maputo της Μοζαμβίκης

Με λαμπρότητα εορτάστηκε και φέτος η Κυριακή των Βαΐων στην Ιερά Επισκοπή Μοζαμβίκης. Το Σάββατο του Λαζάρου, πριν την ακολουθία του Εσπερινού, συγκεντρώθηκαν στον Καθεδρικό Ιερό Ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών παιδιά των Ορθοδόξων που διαμένουν στο Μαπούτο, όπου ο Επίσκοπος Μοζαμβίκης κ. Ιωάννης, αφού εξήγησε την σημασία των Βαΐων και της εορτής, κατασκεύασε μαζί τους τα παραδοσιακά βάγια, τα οποία μοιράστηκαν στους πιστούς μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας την επόμενη ημέρα.

Τα στολίσματα του Βαγιώνε και τα συναφή {2ο μέρος}

Τα στολίσματα του Βαγιώνε και τα συναφή {1ο μέρος}

Κατάφυτος ο ναός μας σήμερα και αύριο από βαγιά και όλα τα συναφή ζακυνθινόπρεπα: Ήλιους, αλογάκια, σταυρούς, αλυσίδες, για τα οποία μόχθησε ολόκληρη η οικογένεια Παύλου Δρογγίτη!!! Οι βαγιοφόρες, που θα διανεμηθούν στο εκκλησίασμα αύριο, θα... φθάσουν στο ναό μας αύριο το πρωί, καμωμένες από την Οικογένεια Αναστασίου Στραβοπόδη! Μια όαση ανακουφιστική, πριν το Θείο Δράμα των επόμενων Μεγάλων Ημερών! 

Κατά την διάρκεια των προετοιμασιών κατέφθασε με ταξί απ' την πόλη -όπου διαμένει μόνιμα- η κατεξοχήν μαστόρισσα του Πρόσφορου εν Ζακύνθω, η 90ετής Κατίνα Παράσχη, για να προσκομίσει την λειτουργιά της αυριανής γιορτής, όπως κάνει σε κάθε μεγάλη μέρα της Εκκλησίας μας, για να τιμήσει και μνημονεύσει τον αείμνηστο σύζυγό της και τα πεθερικά της, που ήταν Μπανατιώτες! Κι εμείς όλοι, την σεβόμαστε και την αγαπάμε υπερβαλλόντως!

Κρεμάσαμε το βαγί!

Στις 11 το πρωί, σύμφωνα με την τοπική εθιμική διάταξη, κρεμάσαμε το βαγί στο Καμπαναρίο της Φανερωμένης μας, εδώ στο Μπανάτο, όπου αύριο θα τελεσθεί η επίσημη Θεία Λειτουργία επί τη εορτή του Βαγιώνε! 

Οι παριστάμενοι αλληλοευχήθηκαν "και του χρόνου", ευχαριστημένοι και την τήρηση του όμορφου αυτού εθίμου της Ζακύνθου. 

Αμέσως μετά περάσαμε εντός του ναού για το στόλισμά του με όλα τα σχετικά βαγιά! Έπεται σχετική δημοσίευση!

Πώς φτιάχνουν οι Ζακυνθινοί τα αλογάκια του Βαγιώνε

Παραμονές Βαγιώνε και στις ζακυνθινές εκκλησίες -κατά την πατροπαράδοτη συνήθεια- γίνονται οι στολισμοί για την αυριανή γιορτή. Στο νησί μας δεν χρησιμοποιούνται κλαδιά δάφνης, όπως στην άλλη Ελλάδα, αλλά φοινικόφυλλα, που είναι και κοντύτερα στην ευαγγελική διήγηση περί βαΐων των φοινίκων. Με αυτά φτιάχνονται από τους γνωρίζοντες ενορίτες διάφορα διακοσμητικά, όπως αλογάκια, ήλιοι, σταυροί, αλυσίδες, δαχτυλίδια, ψάρια!

Εμείς εδώ Σάς παρουσιάζουμε σήμερα πώς κατασκευάζεται το αλογάκι του Βαγιώνε, σε ανάμνηση του "πώλου όνου", που χρησιμοποίησε ο Χριστός κατά τη θριαμβευτική είσοδό Του στα Ιεροσόλυμα "προ έξ ημερών του Πάσχα"! Ευχόμαστε μάλιστα η τοπική παράδοση να συνεχισθεί από τους νεότερους!

Για τη βιντεοσκόπηση φρόντισε ο Βαλάντης Δρογγίτης

Το Πρόγραμμα των Ιερών Ακολουθιών και Τελετών της Μεγάλης Εβδομάδας και της Λαμπρής στο Μπανάτο

* Κυριακή των Βαΐων, 8 Απριλίου 2012, ώρα 8 το πρωί: Ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία της Εορτής. Ναός της Φανερωμένης. 

* Κυριακή των Βαΐων, 8 Απριλίου 2012, ώρα 7.30 το βράδυ: Ο Πρώτος Νυμφίος (Όρθρος της Μεγάλης Δευτέρας). Ναός της Παναγούλας. 

* Μεγάλη Δευτέρα, 9 Απριλίου 2012, ώρα 7.30 το βράδυ: Ο Δεύτερος Νυμφίος (Όρθρος της Μεγάλης Τρίτης). Παρεκκλήσιο των Παμμεγίστων Ταξιαρχών και Νικολάου, πίσω ακριβώς από το Κοιμητήριο του Μπανάτου. 

 * Μεγάλη Τρίτη, 10 Απριλίου 2012, ώρα 7.30 το βράδυ: Ο Τρίτος Νυμφίος (Όρθρος της Μεγάλης Τετάρτης). Ναός της Παναγούλας. 

 * Μεγάλη Τετάρτη, 11 Απριλίου 2012, ώρα 4.30 το απόγευμα: Το Μυστήριο της Εξομολογήσεως. Ναός της Φανερωμένης. 

 * Μεγάλη Τετάρτη, 11 Απριλίου 2012, ώρα 7.30 το βράδυ: Το Μυστήριο του Ιερού Ευχελαίου. Ναός της Φανερωμένης. 

 * Μεγάλη Πέμπτη, 12 Απριλίου 2012, ώρα 8.15 το πρωί: Ο Εσπερινός και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Ναός της Φανερωμένης. 

 * Μεγάλη Πέμπτη, 12 Απριλίου 2012, ώρα 7.30 το βράδυ: Τα Δώδεκα Ευαγγέλια (Όρθρος της Μεγάλης Παρασκευής). Ναός της Φανερωμένης. 

 * Μεγάλη Παρασκευή, 13 Απριλίου 2012, ώρα 8.30 το πρωί: Οι Μεγάλες Βασιλικές Ώρες και στη συνέχεια ο Εσπερινός του Μεγάλου Σαββάτου με την Λιτανεία του Εσταυρωμένου και την Τελετή της Αποκαθηλώσεως. Ναός της Παναγούλας. 

 * Μεγάλη Παρασκευή, 13 Απριλίου 2012, ώρα 9 το βράδυ: Ο Επιτάφιος Θρήνος (Όρθρος του Μεγάλου Σαββάτου) και η Λιτανεία του Επιταφίου στο χωριό. Ναός της Παναγούλας. 

 * Μεγάλο Σάββατο, 14 Απριλίου 2012, ώρα 00.05 (πρώτα λεπτά μετά τα μεσάνυχτα): Ο Εσπερινός και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου, κατά την οποία θα τελεσθεί η Πρώτη Ανάσταση (Gloria ή «Κομμάτι»), σύμφωνα με το πατροπαράδοτο έθιμο της περιοχής μας. Ναός της Παναγούλας. 

* Μεγάλο Σάββατο, 14 Απριλίου 2012, ώρα 11.15 πριν τα μεσάνυχτα: Η μεγαλοπρεπής Τελετή της Αναστάσεως. Ναός και Πλατεία της Φανερωμένης. 

 * Κυριακή του Πάσχα, 15 Απριλίου 2012, ώρα 00.15 (λίγο μετά τα μεσάνυχτα): Αμέσως μετά την Τελετή της Αναστάσεως, ο Αναστάσιμος Όρθρος και η επίσημη Θεία Λειτουργία της Λαμπρής. Ναός της Φανερωμένης. Απόλυση: 1.20 π.μ. το αργότερο. 

 * Κυριακή του Πάσχα, 15 Απριλίου 2012, ώρα 7 το απόγευμα: Ο Εσπερινός της Αγάπης και η Λιτανεία των ιερών Εικόνων της Αναστάσεως καί της Υπεραγίας Θεοτόκου της Παναγούλας ανά την Κωμόπολη του Μπανάτου. Ναός της Παναγούλας. 

 * Δευτέρα του Πάσχα, 16 Απριλίου 2012, ώρα 8.30 το πρωί: Η Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία. Ναός της Φανερωμένης. 

 * Πέμπτη του Πάσχα, 19 Απριλίου 2012, ώρα 8.30 το πρωί: Η Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία με Αρτοκλασία. Παρεκκλήσιο της Ευαγγελιστρίας, Οικογενείας Αβούρη στον συνοικισμό Μαριναίϊκα Μπανάτου.

Η Προηγιασμένη Λειτουργία για τους Μαθητές της περιοχής μας

Οι μαθητές των Σχολείων, που εδρεύουν στην Ενορία μας (το Γυμνάσιο Βανάτου και το Πειραματικό Δημοτικό 1ο Κάμπου "Παναγιώτης Χιώτης"), εκκλησιάσθηκαν σήμερα στον ναό της Παναγούλας μας. Με τάξη και ηρεμία οδηγήθηκαν στο Άγιο Ποτήριο, προεορτάζοντας έτσι -κατά το έθος- το Πάσχα. 

Ο Εφημέριος π. Παναγιώτης Καποδίστριας εξήγησε την σημασία των τελούμενων κατά την συγκεκριμένη ειδική θεία Λειτουργία και επισήμανε τον πόθο των πρώτων Χριστιανών για συχνότατη, σχεδόν καθημερινή, συμμετοχή τους στην Θεία Ευχαριστία, μια ιστορική πραγματικότητα, η οποία χρειάζεται να ευαισθητοποιήσει όλους τους νεότερους Χριστιανούς, οι οποίοι εν πολλοίς μόνον εθιμικά μεταλαμβάνουν Σώματος και Αίματος Χριστού. Τέλος, ευχήθηκε στους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές Καλό και Αίσιο Πέρασμα (=Πάσχα) από την σκοτοδίνη του παλαιού ανθρώπου στην φωτεινή πραγματικότητα της νέου φωτός της Ανάστασης!

Φωτογραφίες: Βαλάντης Δρογγίτης

Ο συγγραφέας Γιάννης Δεμέτης για το 8ο "Αληθώς"

Ο κ. Γιάννης Δεμέτης, έγκριτος συγγραφέας και λαογράφος της σύγχρονης Ζακύνθου, ήταν κοντά μας, κατά την διάρκεια της 8ης Σύναξης του "Αληθώς" μας. Σήμερα, στην καθημερινή εφημερίδα του νησιού μας Ημέρα τση Ζάκυθος (5.4.2012, φ. 4231, σ. 10), περιγράφοντας με γλαφυρότητα την περασμένη Πρωταπριλιά του, υπό τύπον χρονογραφήματος και με τίτλο "Κυριακή...", γράφει για τα ημέτερα εν Μπανάτω: 

[......] 

Το βράδυ στις 20.30΄, βρέθηκα στον ιερό ναό της Παναγούλας Μπανάτου.

Ο πατέρας Παναγιώτης Καποδίστριας πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου και αρχιερατικός εκπρόσωπος της Μητροπόλεως Ζακύνθου, εφημέριος του χωριού, πραγματοποίησε την 8η εκδήλωση του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου, "Αληθώς", της Ενορίας Μπανάτου, όπου η Διευθύντρια του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, αρχαιολόγος Κατερίνα Δεμέτη, μίλησε με θέμα "Το Θείο Πάθος στη διαχρονία της Ζακυνθινής Τέχνης". 

Κατά την διάρκεια της ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας ομιλίας της, αναφέρθηκε στα δάνεια της αγιογραφίας από τους παλιούς αγιογράφους στους νεώτερους, και παρουσίασε σλάιτς με έργα καταξιωμένων Ζακυνθινών καλλιτεχνών παλαιών και σύγχρονων. Την εκδήλωση έκλεισε το εικοσαμελές φωνητικό σύνολο "Ωδές", που με μαέστρο τον καθηγητή της μουσικής Αντώνη Κλάδη, απόδωσε ψαλμούς της Μεγάλης Εβδομάδας. Παρόντες στην εκδήλωση οι Μητροπολίτες, Ζακύνθου Διονύσιος και Δωδώνης Χρυσόστομος, αρκετοί ιερείς και πάρα πολύς κόσμος. Πραγματικά ζήσαμε μια ξεχωριστή βραδιά και γίναμε κοινωνοί πολύ ενδιαφερόντων στοιχείων, που σχετίζονται με την Ζακυνθινή Αγιογραφία.

Δυστυχώς εκεί μάθαμε, και για την κλοπή των ταμάτων από την ιερά εικόνα της Παναγίας Φανερωμένης στην πόλη, που έλαβε χώρα την προηγούμενη νύχτα, αλλά και τις απόπειρες  κλοπής των ιερών ναών της Παναγίας Χρυσοπηγής στην Μπόχαλη, του ναού της Παναγίας Φανερωμένης στη Λιθακιά και του ναού της Παναγίας Κεριώτισσας στο κερί. Τι άλλο θα δούμε και τι άλλο θ' ακούσουμε!

Ζούμε σε δύσκολες εποχές. Χάσαμε και χάνουμε συνεχώς την ανθρωπιά μας. Ευτυχώς όμως που υπάρχει ακόμα στο νησί μας η δυνατότητα για μια πρωινή βόλτα τις Κυριακές και η δυνατότητα παρακολούθησης μιας διάλεξης, μιας συναυλίας.

25 χρόνια πριν (5.4.1987) ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Παντελεήμων χειροτονεί Πρεσβύτερο τον π. Παναγιώτη Καποδίστρια

ΛΟΓΟΣ ΧΕΙΡΟΤΟΝΗΤΗΡΙΟΣ ΕΙΣ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΝ

του Διακόνου Παναγιώτη Καποδίστρια 

(Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Νικολάου των Ξένων Ζακύνθου 

Κυριακή Ε'  των Νηστειών, 5 Απριλίου 1987) 

Φρικτότατες, στην άκρα μεγαλειότητά τους, οι στιγμές που καλούμαι να βιώσω, 

Σεβασμιώτατε Γέροντα, 

Σεβαστοί Πατέρες 

και Ευλογημένε Λαέ! 

Με τη Χάρη και την Ανοχή του Μεγάλου Θεού θ' αναλάβω σε λίγο παρακαταθήκη θεία: Τον βαρύτατο Σταυρό της Ιερωσύνης, για μια πορεία μακρά και σταυρώσιμη, που θέλει να με οδηγήσει τελικά στην αγαπητική συνάντηση με τον Αναστημένο Χριστό, οπότε -ως ιερέας "αρρήτων και αθεάτων μυστηρίων"- θα χρειασθεί να λογοδοτήσω για την όποια άνοιξη και την όση αύξηση θα έχω φέρει στις ψυχές, που Εκείνος θα μού έχει εμπιστευθεί. 

Συγκλονιστική η βίωση της Ιερωσύνης. Ο ιερέας στην κάθε στιγμή του καλείται να γίνεται μάρτυρας Χριστού Εσταυρωμένου, ομολογητής της Αναστάσεώς Του, διαμαρτυρία μέσα στον κόσμο υπέρ Εκείνου. Ο λογισμός και ο λόγος του είναι ανάγκη να διακρίνονται από ανυποχώρητη χριστοκεντρικότητα. Ο ιερέας είναι πολιτογραφημένος στον Ουρανό. Πάνω στη γη κινείται ως μεσίτης Θεού, διακονώντας τον ευλογημένο λαό Του. Αποτελεί την κεντρική εκείνη αρτηρία, η οποία αφείδωλα μεταγγίζει στις αναιμικές φλέβες της ανθρωπότητας τον Όλο Θεό. Πρόκειται για τον φωτεινό σηματοδότη, που δείχνει στον κόσμο πώς επιτέλους πραγματώνεται η μετοχή στην ουράνια μακαριότητα! 

Κι αυτός, που Σάς μιλά, πιο χώμα και απ' το χώμα, έχοντας βαθύτατα πεισθεί για την Αγάπη και το Έλεός του Θεού στην κάθε έκφανση της ζωής του, προσέρχεται τώρα να καταξιωθεί και ταυτόχρονα να χρεωθεί ως λειτουργός Του. 

Προτού συντελεσθεί όμως η θαυματουργική επιδημία του Παναγίου Πνεύματος επ' εμέ, χρειάζεται να εκφράσω βαθύτατο σεβασμό κι ευχαριστίες ολόθερμες, σ' Εσάς, Σεβασμιώτατε Γέροντα, για την πατρική στοργή, την οποία επί τόσα χρόνια ανελλιπώς μού δείχνετε, προάγοντάς με και σήμερα στο ύψιστο αξίωμα του λειτουργού στο φρικτό Θυσιαστήριο. 

Και τώρα, Συ "Παράκλητε, το Πνεύμα της αληθείας [...], ελθέ και σκήνωσον εν εμοί"! Από Εσάς, Πατέρες και Αδελφοί, ταπεινά ζητώ τη συγγνώμη και την προσευχή Σας!