Μικρή αναφορά στον Γέροντα της Ρουμανίας π. Κλεόπα Ίλιε (1912-1998)

Στοιχεία από τον βίο και την πολιτεία του π. Κλεόπα

Γεννήθηκε το 1912 στη Σουλίτσα του νομού Μποντοσάνι από τους ευσεβείς χωρικούς Αλέξανδρο και Άννα, το ένατο από τα δέκα παιδιά τους. Πέντε από αυτά τα παιδιά και ύστερα η μητέρα, όταν γέρασε, εισήλθαν στον Μοναχισμό. Πρώτος του πνευματικός ήταν π. Παΐσιος Ολάρου από τη σκήτη Κοζάντσεα - Μποντοσάνι. Το 1929 ο κατά κόσμον Κωνσταντίνος, μαζί με δύο από τ' αδέλφια του, αναχώρησαν από την πατρική τους εστία, επιζητώντας τη μοναχική άσκηση στο μοναστήρι Συχαστρία. Μετά από επταετή δοκιμασία (1939) ο δόκιμος Κωνσταντίνος εκάρη Μοναχός, λαμβάνοντας το όνομα Κλεόπας. Διακόνημά του η βοσκή των προβάτων, υποτακτικός ενός θεοπρεπούς Μοναχού του π. Γαλακτίωνος Ίλιε, ασκούμενος έτσι στην υπακοή, την ταπεινοφροσύνη, την προσευχή, την ησυχία, τη σιωπή μέσα στο φυσικό περιβάλλον της διακονίας του, εμβαθύνοντας ταυτόχρονα στα ιερά λειτουργικά βιβλία, αλλά και στους βίους των Αγίων και στα ασκητικά έργα των Πατέρων. Έτσι λαξεύτηκε πνευματικά η αυτοδίδακτη και αγνή προσωπικότητά του, ενώ αγαπήθηκε πολύ από τους συμμοναστές του, οι οποίοι σε κάθε ευκαιρία επιζητούσαν τον λόγο και τη συμβουλή του, που εμβαπτίζονταν πάντοτε στην αγιογραφική και αγιοπατερική εμπειρία. Σημειωτέον, ότι υπήρξε γλυκύτατος και πειστικότατος στις ομιλίες του, αναπαύοντας έτσι ψυχοπνευματικά τους ακροατές του.

Το 1942 ο π. Κλεόπας, αν και ήταν ακόμη Μοναχός, ανέλαβε προσωρινά την ηγουμενεία της Συχαστρίας, επειδή ο Ηγούμενος π. Ιωαννίκιος Μορόι, ασθενούσε, ενώ το 1945 εξελέγη Ηγούμενος, αφού χειροτονήθηκε Διάκονος και Πρεσβύτερος. Κατά την ηγουμενεία του αναμόρφωσε το κτιριακό συγκρότημα της Μονής, επαναφέροντάς την μάλιστα στο κοινοβιακό σύστημα. Το 1949 ο π. Κλεόπας μετοίκησε στο μοναστήρι Σλάτινα, προκειμένου να τονώσει την πνευματικότητα και της περιοχής εκείνης. Όπως ήταν αναμενόμενο, όλα πήγαν κατ' ευχήν και ο Γέροντας απέκτησε φήμη αγίου και ελεήμονος Πνευματικού στην ευρύτερη περιφέρεια της βόρειας Μολδαβίας, ενώ άνθρωποι όλων των τάξεων και των ηλικιών προσέτρεχαν στο πετραχήλι του, ώστε ν' απιθώσουν τα καρδιακά τους βάρη, λαμβάνοντας αναψυχή και παραμυθία. Το 1953 παραιτήθηκε από Ηγούμενος. Τρία χρόνια αργότερα (το 1956) επέστρεψε στη Μονή της μετανοίας του, τη Συχαστρία, όπου αφοσιώθηκε στη μελέτη των Γραφών και των Πατερικών Κειμένων, σε συνδυασμό με την πνευματική υποστήριξη όσων είχαν ανάγκη και προσέφευγαν στην αγάπη του.

Από το 1965 άρχισε να καταγράφει τις σκέψεις, τις νουθεσίες, τις εμπειρίες του. Έτσι προέκυψαν διάφορα έργα του, από τα οποία αναφέρουμε τα σπουδαιότερα: "Διάλογος περί οραμάτων και ονείρων", "Αιρεσιολογία" ή "Περί της Ορθοδόξου Πίστεως", "Τα κηρύγματα των εορτών", "Κηρύγματα για μοναχούς", "Κηρύγματα για όλες τις Κυριακές και εορτές του χρόνου" και "Κηρύγματα για λαϊκούς" κ.ά.

Το 1974 ο π. Κλεόπας πραγματοποίησε προσκύνημα στους Αγίους Τόπους, στη Μονή Σινά και στον Άθω, το δε 1977 ξανά στο Άγιον Όρος (όπου θα επιθυμούσε να είχε μονάσει, όπως έλεγε), στη Θεσσαλονίκη, Αθήνα, Κόρινθο, Πελοπόννησο, Κέρκυρα, Ιταλία και Γιουγκοσλαβία, αναψύχοντας -όπου διάβηκε- ψυχές κατατρεγμένες.

Μετά από μια μακρά ζωή ογδόντα έξι συναπτών χρόνων επί των επάλξεων του πνευματικού αγώνα για την καταξίωση του λαού ως πολιτών τ' Ουρανού στο "αρχαίον κάλλος", κοιμήθηκε οσιακά στις 2 Δεκεμβρίου 1998, αφήνοντας στους μεταγενέστερους μνήμη οσίου και αγιασμένου Γέροντα, για τον οποίον σεμνύνεται η Ρουμανική Ορθόδοξη Εκκλησία και καυχιέται ο Παράδεισος!!! Είναι, άλλωστε, αξιομνημόνευτο, ότι η συνηθέστερη ευχή του π. Κλεόπα ήταν: "Ο Παράδεισος να σάς φάει" !!!

π. Π. Κ.

Εισήγηση σε περιβαλλοντική συνάντηση στην Πάτρα

Πραγματοποιήθηκε χθες το βράδυ με αρκετή επιτυχία, στους χώρους των εύρωστων ιδιωτικών Εκπαιδευτηρίων «Ελληνική Αναγέννηση» στην Πάτρα, η περιβαλλοντική εκδήλωση, που διοργάνωσαν, σε στενή συνεργασία με την Αναπτυξιακή Δημοτική Επιχείρηση Πάτρας (ΑΔΕΠ) και τον επικεφαλής του Τμήματος Περιβάλλοντος της Επιχείρησης κ. Κώστα Κωνσταντακόπουλο, ως επιστέγασμα του εφετινού τους Προγράμματος, με τίτλο: «Ευαισθητοποιούμε και Προβάλλουμε για την "Αναγέννηση" του Βουνού της Πάτρας (Παναχαϊκό Όρος)».

Η εκδήλωση περιέλαβε αρκετά ενδιαφέροντα για τις αξιολογότατες και πρωτοποριακές δράσεις του συγκεκριμένου περιβαλλοντικού Προγράμματος, τραγούδια από τη Χορωδία και την Ορχήστρα των μαθητών, αλλά και δυο κεντρικές Ομιλίες των ειδικά προσκεκλημένων Εισηγητών:
1. Πρωτοπρεσβυτέρου Παναγιώτη Καποδίστρια, με θέμα "Η Ορθόδοξη Ασκητική και το Φυσικό Περιβάλλον" και
2. Γιάννη Σχίζα (συγγραφέα, μέλους περιβαλλοντικών οργανώσεων και Διευθυντή του περιοδικού Οικοτοπία), με θέμα "Τα βουνά στην εποχή της παγκοσμιοποίησης".

Την Εισήγηση του Εφημερίου μας π.Π.Κ. μπορείτε να την αναγνώσετε στα "Κεφάλαια Θεολογίας του Περιβάλλοντος", κάνοντας κλικ εδώ.

Ο νόνος μου ο Κωνσταντής

Γράφει η Διονυσία Μούσουρα-Τσουκαλά

Μολονότι από το Μπανάτο έφυγα στην ηλικία των 5 χρόνων, επειδή ο μακαρίτης ο παπάκης μου πήρε μετάθεση για την Πόχαλη, οι δεσμοί μου με αυτό ήταν και παραμένουν πολύ στενοί, αφού όλοι οι αγαπημένοι συγγενείς εκεί έμεναν. Έτσι, γιορτές και σχόλες, έκοβα περικοπά από τον Αρίγγο της Πόχαλης και κατηφόριζα βγαίνοντας κοντά στα Μπιτσιμπέικα, από κει, σβέλτα-σβέλτα έπαιρνα το δρόμο και μέχρι να πεις κύμινο, βρισκόμουν στο Μπανάτο. Με καλωσόριζε πάντα το γλυκό χαμόγελο της νόνας μου της Αντριάνας, εκεί μαζεύονταν οι αγαπημένες θείες, ξαδέλφια, οι γειτόνισσες κι ήταν πανηγύρι... μέχρι το απογευματάκι, όπου έπαιρνα το δρόμο του γυρισμού, πριν νυχτωθώ. Τις σχολικές διακοπές και το Καλοκαίρι, η παραμονή μου δεν ήταν μονοήμερη, συνήθως καθόμουν κάμποσες μέρες. Ήταν τότε, που μαζί με τα ξαδέλφια, σκαρφιζόμαστε και σκαρώναμε στο νόνο Κωνσταντή και τη νόνα, ό,τι βάλει νους ανθρώπου. (Λέτε να είμαστε μόνο μεις ή κι εσείς κάνατε και κάνετε τις ζαβολιές σας; Ελάτε τώρα, δε χρειάζονται ντροπές, μοιραστείτε τις μαζί μας, σας προκαλώ και προσκαλώ).

Κάνα μισάωρο απόσταση από το χωριό, ήταν το χτήμα της Γαργατσούρας. Εκεί ο νόνος μου είχε κι ένα σπιτοκάλυβο, όπου διατηρούσε τα βαρέλια με το κρασί, το λάδι και άλλα γεννήματα. Ήταν πάντα κλειδωμένο πρώτα με μεγάλο καδινάτσο κι από πάνω με λουκέτο, όπου τα κλειδιά τα κράταγε εκείνος.

Κείνη τη χρονιά, είχαν έλθει και τα ξαδέλφια από την Αθήνα, ο ξάδελφος σαν πιο μεγάλος και... εφευρετικός, όταν αποκοιμήθηκε ο νόνος το μεσημέρι στο πεζούλι, πήγε με τρόπο και πήρε τα κλειδιά, κόψαμε δρόμο όλοι για τη Γαργατσούρα, δεν είχαμε βάλει κακό στο νου, μόνο έτσι, μια μικρή μάντσια στο νόνο, να ξυπνήσει και να μη βρίσκει τα κλειδιά. Όταν φτάσαμε εκεί, ανοίξαμε το κατζέλο, μπήκαμε μέσα και κοιτάζαμε γύρω τα έχεια τού νόνου μας. Μια δόση, δεν ξέρω ποιος από όλους, γύρισε την κάνουλα στο βαρέλι με το κρασί κι άρχισε να χύνεται. Προσπάθησε να την κλείσει χωρίς επιτυχία, δοκιμάσαμε όλοι, τίποτα… Το κρασί έτρεχε ποτάμι... Πανικοβληθήκαμε κι αντί να φωνάξουμε κάποιον από κει γύρω να βοηθήσει, κλείσαμε γρήγορα την πόρτα, αφήνοντας την κάνουλα να τρέχει κι αρχίσαμε να τρέχουμε πιο γρήγορα εμείς... απαντήσαμε το νόνο στο δρόμο που τράβαγε για τη Γαργατσούρα και τσιμουδιά... Εκείνος φώναζε και απειλούσε θεούς και δαίμονες, γιατί το μυρίστηκε, ότι εμείς τού πήραμε τα κλειδιά... Πού να φανταστεί εκείνη τη στιγμή και τα αποδέλοιπα. Κάποια στιγμή, τού πέταξε τα κλειδιά ο μικρός ξάδελφος κι όπου φύγει-φύγει εμείς...

Όταν γύρισε πίσω από τη Γαργατσούρα, όπου είχε πλέον διαπιστώσει την «καταστροφή», γιατί στην ουσία για κείνα τα χρόνια ήταν καταστροφή να χυθεί ένα βαρέλι κρασί, σήκωσε στο πόδι όλο το χωριό από τις φωνές και τις απειλές του, μάς κυνήγαε με τη μαγκούρα μέχρι που νύχτωσε και από το φόβο μας πήγαμε στην άλλη θεία στην Πάνου Μερία να κοιμηθούμε εκείνο το βράδυ. Μετά από αυτό, κάναμε πολύ καιρό να ξαναπάμε στο Μπανάτο, γιατί φάγαμε καλό μπερντάχι και από τους γονείς μας, οι οποίοι, για να μάς τιμωρήσουν ακόμα περισσότερο, ώστε να συναισθανθούμε το μέγεθος της πράξης μας, δεν μάς άφησαν να ξαναπάμε, μέχρι που πήρε τον δρόμο για την Πόχαλη ο νόνος και... άρθηκε η απαγόρευση.

Ας είναι άγιο το χώμα της γης του Μπανάτου που τον σκεπάζει... Μέχρι που πέθανε, παντρεμένα πια εμείς τα «διαόλια», μάς θύμιζε τα κατορθώματά μας, γελώντας καλοσυνάτα και λέγοντάς μας, να χρωστάμε χάρη που τρέχαμε σαν τα τσακάλια, γιατί αν μάς έπιανε τότε έτσι οργισμένος που ήταν...

Σημείωση: Στη φωτό, ένας άγνωστος/ανώνυμος Μπανατιώτης των αρχών του 20ού αιώνα. Αρχείο π. Π. Κ.

Το πανηγυράκι του Αγίου Νικολάου του Περαστού (β΄)

Ακολουθεί μικρό φωτορεπορτάζ από τη σημερινή πανηγυρική θ. Λειτουργία στα Καρκαναίικα του Μπανάτου, για την Πάροδο του Λειψάνου του Αγίου Νικολάου από τη Ζάκυνθο.

Στο τέλος, ένα μικρό βίντεο με μια... κίντερ έκπληξη!

Το πανηγυράκι του Αγίου Νικολάου του Περαστού (α΄)

Αύριο η Ζάκυνθος διάγει μια τοπική θρησκευτική γιορτή: Την Πάροδο του σεπτού Λειψάνου του Αγίου Νικολάου από το νησί μας, κατά το μακρύ ταξίδι της μετακομιδής Του από τα Μύρα της Λυκίας στο Μπάρι της Ιταλίας, ένα ιστορικό γεγονός, το οποίο συνέβη το 1087.

Τούτη η σημαντική ανάμνηση φτάνει μέχρι τις μέρες μας, όλοι μάλιστα οι ναοί του Άη Νικόλα της Ζακύνθου φορούν τα καλά τους, στολίζονται με τ' άνθη του Μαγιού, πραγματοποιώντας τα χαρούμενα, αναστάσιμα πανηγυράκια τους προς τιμήν του Αγίου "της γης και του πελάου", Νικολάου του θαυματουργού.

Στο χωριό μας γιορτάζουμε τον Άγιο των Μυρέων στο ταπεινό εκκλησάκι του Άη Νικόλα στα Καρκαναίικα, ιδιοκτησίας της ευλαβέστατης Οικογένειας Γεωργίας χήρας Ιωάννη Καποδίστρια, το οποίο κείται χωμένο μες στ' αμπέλια, εξαιρετικά επιβλητικό στην απλότητά του.

Εκεί αύριο θα τελεσθεί επίσημη θεία Λειτουργία, με Αρτοκλασία. Απόψε έγιναν οι απαραίτητες προετοιμασίες, κάμποσοι μάλιστα περίοικοι προσήλθαν στο Μυστήριο της Εξομολόγησης, ώστε να μετάσχουν στο αναστάσιμο Ποτήριο της Ζωής στην αυριανή Θεία Ευχαριστία. Από εκεί και οι παραπάνω φωτογραφίες.

Η απόδοση τιμής στον Άη Νικόλα δεν πραγματοποιείται όμως μονάχα στους κεντρικούς ναούς ή στα εξωκλήσια της Ζακύνθου, αλλά και στα ταπεινά προσκυνητάρια των δρόμων, τις "κολόνες". Ακόμα και αυτά, τα τιμώμενα επ' ονόματι του αγαπημένου Αγίου, ασβεστώθηκαν, στολίστηκαν με το απαραίτητο γιορταστικό/μαγιάτικο στεφάνι, όπως χαρακτηριστικά συνέβη στον Άη Νικόλα των Στραβοποδαίων στη Λουρίδα Μπανάτου, απ' όπου και η παρακάτω φωτογραφία:

Πρωτομαγιά 2008 στη Βαγγελίστρα των Μαριναίικων Μπανάτου

Η Βαγγελίστρα είναι ένα από τα ελάχιστα ιδιωτικά παρεκκλήσια του Μπανάτου. Βρίσκεται στον συνοικισμό των Μαριναίικων και ανήκει στην Οικογένεια της κ. Έλλης Αβούρη. Υπήρξε πνευματική κυψέλη της περιοχής, κυρίως κατά τα προ του σεισμού του 1953 χρόνια. Σύμφωνα με σημερινή μαρτυρία κατοίκου της περιοχής, λειτουργήθηκε για τελευταία φορά στη γιορτή των Αγίων Πέτρου και Παύλου του 1953. Σαρανταπέντε μέρες μετά υπέστη τις καταστροφικές συνέπειες των μεγάλων σεισμών, που ισοπέδωσαν το νησί μας. Έκτοτε περιέπεσε στη λήθη της καθημερινότητας, ώσπου, πριν από μερικά χρόνια, η επιμονή της κ. Αβούρη ανάστησε το ναΰδριο και με τη συνδρομή συγγενών και φίλων μπορούμε πλέον (από το 2006) να ξαναχτυπάμε την καμπάνα του.

Επειδή η γιορτή του Ευαγγελισμού δεν ήταν η προσφορότερη, για να πανηγυρίζει το εκκλησάκι, αποφασίστηκε να τελείται θεία Λειτουργία κάθε χρόνο κατά την Διακαινήσιμο Εβδομάδα και συγκεκριμένα την Πέμπτη του Πάσχα.

Σήμερα, λοιπόν, που συνέπεσε να γιορτάζουμε την Πρωτομαγιά, την Άνοιξη και κυρίως την Ανάσταση του Θεανθρώπου, έγινε το σεμνό πανηγυράκι της Βαγγελίστρας μέσα σε κλίμα αγάπης και πνευματικής αγαλλίασης. Κατά τη θ. Λειτουργία έγινε Αρτοκλασία, για τη σημασία της Ανάστασης στη ζωή μας μίλησε ο Θεολόγος κ. Διονύσιος Ζαφειρόπουλος και τέλος ο Εφημέριός μας π. Παναγιώτης χαιρέτησε τo πολυπληθές εκκλησίασμα με θερμούς αναστάσιμους λόγους.

Ακολούθησε πλούσια δεξίωση από την κτήτορα Οικογένεια στην "αίθουσα του θρόνου της Άνοιξης", όπως χαρακτηριστικά είπε ο π. Παναγιώτης, δηλαδή μέσα στα ελαιοστάσια, στα κυπαρίσια και στην υπέροχη λουλουδιασμένη ατμόσφαιρα του τριγύρω πανέμορφου τοπίου, όπου όλοι είχαν την ευκαιρία ν' ανταλλάξουν ευχές και να φιρίρουν τα κόκκινα λαμπριάτικα αυγά.

[Ρεπορτάζ, φωτογραφίες, βίντεο: Ιωάννης Πορφύριος Καποδίστριας]

Ο Νικόλας και ο Ανδρέας

Γράφει η Διονυσία Μούσουρα-Τσουκαλά

Παλιοί Μπανατιώτες, της εποχής που ο μακαρίτης ο παπάκης μου, ήταν παιδί ακόμα, δεδομένου ότι αν ζούσε σήμερα θα ήταν πάνω από 100 χρονών, αντιλαμβάνεστε για ποια εποχή μιλάμε. Από αυτόν άκουσα πολλές φορές την ιστορία τους. Μας τη διηγιόταν και τα μάτια του τρέχανε δάκρυα από τα γέλια. Κι εμείς τον τσιγκράαμε να μας την πει πάλι και πάλι.

Γραφικοί χαρακτήρες και οι δυο. Με τις ιδιομορφίες και παραξενιές τους, τις μάντσιες τους και τις παστόκες τους, μα πάνω από όλα, έναν φοβερό ανταγωνισμό που υπήρχε ανάμεσα τους. Ό,τι έκανε ο ένας, όχι μόνο το προσπαθούσε και ο άλλος, αλλά με στόχο να τον ξεπεράσει. Κάποτε ο Νικόλας που στεκόταν κάπως καλύτερα οικονομικά, αγόρασε ποδήλατο! Πολυτέλεια μεγάλη για την εποχή εκείνη. Τσακώθηκε με τη γυναίκα του, φώναζαν οι δικοί του πως δεν έχει μυαλό κουκούτσι να δώσει τόσα λεφτά για ένα άχρηστο πράγμα, όταν η φαμελιά του είχε τόσες ανάγκες, αυτός όμως καμάρωνε σαν το γύφτικο σκεπάρνι από τη χαρά του!

Ο Ανδρέας, να σκάσει από το κακό του, όμως, αυτή η σκασίλα, δεν κράτησε πολύ. Πλησίαζε ο Αύγουστος, καλή η σοδειά της σταφίδας εκείνη τη χρονιά και ο καιρός πρίμος. Η φαμελιά του περίμενε πώς και πώς να πουληθεί η σταφίδα, όχι μόνο να ξεχρεώσουν την Τράπεζα που είχαν δανειστεί για να περάσουν το χειμώνα, αλλά να περισσέψει και κάτι «να βουλώσουν καμιά τρούπα», εννοώντας, να καλύψουν βασικές ανάγκες. Όμως, άλλες οι βουλές της φαμελιάς και άλλες οι βουλές του Ανδρέα. Δεν άντεχε να περνάει κορδωτός και καμαρωτός μπροστά του ο Νικόλας και να τόνε σκάει με το ποδήλατο. Έτσι, με την είσπραξη, πήγε κατευθείαν και αγόρασε το πιο ακριβό ποδήλατο... Το στόλισε, τού έβαλε σημαιούλες, κάμποσα κουδούνια και, μπήκε... θριαμβευτικά στο χωριό χτυπώντας δαιμονισμένα τα κουδούνια και κάνοντας φιγούρες! Σούσουρο στο χωριό, τον πήραν από πίσω τα παιδιά, βγήκαν από το μαγαζί οι θαμώνες να θαυμάσουν το καινούριο απόκτημα του Ανδρέα... Απελπισία και οργή κυρίεψε τη γυναίκα του, που απειλούσε θεούς και δαίμονες, αλλά ας το αφήσουμε αυτό. Λίγες μέρες μετά, ο Νικόλας ερχόταν από τη Χώρα και ο Ανδρέας πήγαινε. Κοντά στον Άγιο Θόδωρο, από τις πολλές φιγούρες και κόνξες που έκαναν αμφότεροι, τρακάρουν μετωπικά, παθαίνουν διάσειση εγκεφάλου από τα τραύματα, σπάνε πόδια, χέρια και μεταφέρονται επειγόντως στην Πάτρα.

Λίγες μέρες μετά, έτσι όπως τους είχαν μπαντάρει τα κεφάλια και καλά-καλά δεν έβλεπαν από το πρήξιμο του προσώπου και τους επιδέσμους, σηκώνεται από το κρεβάτι ο Νικόλας και πάει κούτσα-κούτσα να μιλήσει στους συν-ασθενείς του, χωρίς να ξέρει ποιοι βρίσκονται στο θάλαμο. Για κακή του τύχη, πλησιάζει και τον Ανδρέα, χωρίς να τον βλέπει, τον ρωτάει τι έπαθε και γιατί είναι εκεί κι όταν ακούει τη... γνώριμη φωνή και τις κατάρες και βρισιές του Ανδρέα (που ούτε κι εκείνος έβλεπε καθαρά, για να δει σε ποιόν μιλούσε) για έναν... ηλίθιο, βλάκα, κοκορόμυαλο, κλπ, που για να κάνει μπομφανίες με το ποδήλατο στο χωριό τους επήγε να τον σκοτώσει, αρπάζονται στις μπουνιές και τις κλοτσιές έτσι στα τυφλά, όσο τους επέτρεπαν τα σπασμένα κόκαλα, ξεσηκώνουν το Νοσοκομείο με τις φωνές τους, ξανά ανοίγουν τα ήδη σπασμένα κεφάλια τους, σπάνε οι γύψοι και περνούν άλλες δυο βδομάδες στο Νοσοκομείο...

Έπεσαν όμως μεσολαβητές εκεί μέσα, τούς τα φτιάξανε και γύρισαν σακατεμένοι και με γύψους αλλά μονοιασμένοι πλέον στο Μπανάτο, όπου όχι μόνο είχαν να αντιμετωπίσουν τα γέλια και την ειρωνεία των συγχωριανών τους, αλλά κυρίως την οργή και το μένος των συμβίων τους... για το οποίο, δεν θα σας μιλήσω εγώ, το αφήνω στην φαντασία σας!

Ο Εσπερινός και η Λιτανεία της Αγάπης

Η Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών έλαβε τέλος με την υπέρλογη πραγματικότητα της Ανάστασης του Κυρίου. Όπως μέχρι τώρα έχουμε καθ' ημέραν παρουσιάσει από το ιντερνετικό μας αυτό Περιοδικό, στην Ενορία μας όλα τελέσθηκαν κατά τάξιν και δόθηκε η ευκαιρία σε όλους μας, οικείους και φιλοξενούμενους, να βιώσουμε αναστάσιμες εμπειρίες!

Σήμερα το απόγευμα έγινε ο επίσημος Εσπερινός της Αγάπης και ακολούθως η (κατά παλαιά τοπική παράδοση) Λιτάνευση των περίπυστων Εικόνων της Ανάστασης και της Παναγούλας στους δρόμους της κωμόπολής μας, μέσα σ' ένα περιβάλλον ευωδιαστό από τις εαρινές μυρωδίες των πολλών λουλουδιών και της Ανάστασης.

Από τη λατρευτική αυτή ευκαιρία προέρχονται οι παραπάνω φωτογραφίες και το μικρό βίντεο.

Λάμψεις από το ανέσπερο φως της Ανάστασης

Α' Ωδή

Αναστάσεως ημέρα, λαμπρυνθώμεν λαοί, Πάσχα Κυρίου, Πάσχα. Εκ γάρ θανάτου πρός ζωήν καί εκ γης προς ουρανόν Χριστός ο Θεός ημάς διεβίβασεν, επινίκιον άδοντας.

Θ' Ωδή

Ο Άγγελος εβόα τη κεχαριτωμένη, Αγνή Παρθένε Χαίρε και πάλιν ερώ χαίρε, ο σος Υιός ανέστη Τριήμερος εκ τάφου.

Φωτίζου, φωτίζου η νέα Ιερουσαλήμ, η γαρ δόξα Κυρίου επί σε ανέτειλε. Χόρευε νυν και αγάλλου Σιών, συ δε αγνή, τέρπου Θεοτόκε, εν τη εγέρσει του τόκου σου.

Επιτάφιος και Gloria στο Μπανάτο

.

Το πένθος της κτίσης

Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας

«Τι υμάς ελύπησα; ή εν τίνι παρώργισα; προ εμού, τις υμάς ερρύσατο εκ θλίψεως; και νυν τι μοι ανταποδίδοτε; πονηρά αντί αγαθών· αντί στύλου πυρός, σταυρώ με προσηλώσατε· αντί νεφέλης, τάφον μοι ωρύξατε· αντί του μάννα, χολήν μοι προσηνέγκατε· αντί του ύδατος, όξος με εποτίσατε».

Αυτό είναι το πικρό παράπονο, που θα μπορούσε ν’ απευθύνει ο Ιησούς από το ύψος του Σταυρού Του προς όλους εμάς, κατ’ αυτήν την όλο ένταση αισθημάτων, οδύνη καρδίας και βαθύ συγκλονισμό, πανίερη στιγμή. Και θα μπορούσε να προσθέσει ακόμη πολλά, φέρνοντας οπωσδήποτε τον καθένα μας ενώπιον των ευθυνών, μα και των ενοχών του: «Τους τυφλούς σου εφώτισα, τους λεπρούς σου εκαθάρισα, άνδρα όντα επί κλίνης ηνωρθωσάμην».

Ιδού, λοιπόν, πού οδηγείται τώρα πια ο Ουράνιος προς τον Άνθρωπο Έρως: Καρφώνεται στον Σταυρό σαν τον πιο επικίνδυνο εγκληματία, γνωρίζοντας τον πιο ατιμωτικό για την εποχή εκείνη θάνατο. Ιδού, ταυτόχρονα, πού οδηγεί η απανθρωπιά του ανθρώπου, η παράνοια του αποστατημένου πλάσματος: Δεν διακρίνει την «πάλιν και πολλάκις» εκπεφρασμένη και αδιάκοπη προς αυτόν πατρική ευεργεσία του Θεού – Δημιουργού. Δεν πτοείται από το συντελούμενο λάθος, την απρεπή και πρωτοφανή δικαστική πλάνη. Δεν υποψιάζεται από την τριγύρω αγωνία της φύσης, το μετά το «Τετέλεσται» πένθος της κτίσης…

Και συνεχίζει ο σήμερα Εσταυρωμένος Ιησούς να «κείται εις πτώσιν και ανάστασιν πολλών (…) και εις σημείον αντιλεγόμενον» (Λκ 2,34), να τανύζεται και πάλι σε πολλούς και ποικίλους νεώτερους Σταυρούς, επί είκοσι τώρα αιώνες… Η ασθένεια της ανθρώπινης αχαριστίας στην πλήρη της άνθιση μέχρι και σήμερα, διότι δεν παύουν – αλίμονο – να Τον αμφισβητούν είτε ως Θεάνθρωπο διάφοροι νεόκοποι χριστομάχοι, είτε ως ανανεωτή της κάθε μιας ανθρώπινης ψυχής πλείστοι όσοι από μας τους κατ’ όνομα Χριστιανούς κι εδώ κυρίως εστιάζεται η όλη αναστατική – αποστολική προσπάθεια της Εκκλησίας διαιώνια. Διότι, αφ’ ενός μεν, οι κάθε λογής και απόχρωσης άμεσοι χριστομάχοι «ως εκλείπει καπνός εκλιπέτωσαν, ως τήκεται κηρός από προσώπου πυρός» (ο Ιησούς, άλλωστε, από τη μεγαλοπρέπεια της ανεξικακίας Του παραγράφει το μέγα τους αυτό ατόπημα με το «άφες αυτοίς, ου γαρ οίδασι τι ποιούσι» (Λκ 23,34), αφ’ ετέρου δε, είναι απόλυτα αναγκαίο πια, εδώ και τώρα, να εγκαταλείψει την καταχθόνια εμπειρία η καθεμιά εσταυρωμένη ύπαρξη, κατά την ώρα τη μεγαλειώδη της επερχόμενης Ανάστασης. Ν’ αντιμετωπισθεί, με άλλα λόγια, η λανθάνουσα του καθενός μας χριστομαχία, η οποία εκφράζεται συνήθως (και στην «αθωότερη» έκδοσή της) ως πνευματική ραθυμία. Η εμμονή σε μια τέτοια ασθενή νοοτροπία, μια τέτοια έκπτωση από την αυθεντικότητα της ανθρώπινης φύσης –βέβαιο προθάλαμο παντός κακού– οδηγεί και πάλι τον Ιησού στην δοκιμασία του Πραιτωρίου, Τον χλευάζει ανεπίτρεπτα, Τον ραπίζει αλύπητα, Τον σπρώχνει αδιάντροπα στον Κρανίου Τόπο, Τού επιτείνει τον πόνο από τα καρφιά της αχαριστίας μας. Γι’ αυτό ακριβώς και ο υμνογράφος της Μεγάλης Δευτέρας, υποδεχόμενος με υψηλή ποίηση τον Νυμφίο της Εκκλησίας, επεσήμαινε: «(...) μακάριος ο δούλος, όν ευρήσει γρηγορούντα, ανάξιος δε πάλιν, όν ευρήσει ραθυμούντα».

Παράλληλα, ο παραπονεμένος λόγος Εκείνου, ενώπιον του χαλκευμένου Κριτηρίου, αποτελεί (ή θα έπρεπε ν’ αποτελεί) εγερτήριο σάλπισμα αλλά και τύψη (απαρχή, δηλαδή, μετάνοιας) για τον όποιο επίδοξο ή νεοφανή σταυρωτή, ίσως – ίσως για τον καθένα μας: «Ει κακώς ελάλησα, μαρτύρησον περί του κακού, ει δε καλώς, τι με δέρεις;» (Ιω 18,23).

Η πιο έντιμη, ευπρεπής, μα και άκρως ριζοσπαστική στάση όλων μας πάντως, μπροστά στην Εσταυρωμένη Αγάπη κατ’ αυτές τις οριακές ώρες της θεϊκής συγκατάβασης, είναι να επανέλθουμε στον εαυτό μας επιτέλους, επανευρίσκοντας το νόημα της Ζωής, το οποίο θ’ αλατίσει τον αβίωτο βίο μας. Που σημαίνει, ότι άμεσα ο καθένας χρειάζεται να ευαισθητοποιηθεί κατ’ αρχήν από το πονεμένο εκείνο «Διψώ» ή το σπαρακτικό «Τετέλεσται» του Μεγάλου Αθώου και να προβεί, δίχως καθυστερήσεις και υπεκφυγές, σε γόνιμη αυτομεμψία και στην απόταξη της πνευματικής μαλθακότητας και ραθυμίας, έχοντας πάντα κατά νου τη σοφότατη νουθεσία του ιερού Αυγουστίνου:

«Από τους δύο ληστές ο ένας σώθηκε. Μην απελπίζεσθε! Από τους δύο ληστές ο ένας χάθηκε. Μην επαναπαύεσθε»!

Αποκαθηλώνοντάς Τον...

Δος μοι τούτον τον ξένον, ίνα κρύψω εν τάφω, ος ως ξένος ουκ έχει την κεφαλήν πού κλίνη...

Ότε εκ του τάφου σε νεκρόν ο Αριμαθαίας καθείλε, την των απάντων ζωήν, σμύρνη και σινδόνι σε, Χριστέ, εκήδευσε...

Μεγάλες στιγμές Μεγάλης Πέμπτης

Ω νεκρέ γυμνέ, και Θεού ζώντος, Λόγε.

Ζων ει Θεός συ, και νεκρωθείς εν ξύλω.

Εξηγόρασας ημάς εκ της κατάρας του νόμου...

Διεμερίσαντο τα ιμάτιά μου εαυτοίς...

Θεέ μου, Θεέ μου, ίνα τι με εγκατέλιπες;

Σήμερον κρεμάται επί ξύλου...

Ίνα τι εφρύαξαν έθνη...

Προσεγγίζοντας την υψηλή ποίηση Κασσιανής της Μοναχής

Η ΚΑΣΣΙΑΝΗ

[σε ποιητική απόδοση Κωστή Παλαμά]

Κύριε, γυναίκα αμαρτωλή, πολλά,

πολλά, θολά, βαριά τα κρίματά μου.

Μα, ω Κύριε, πώς η θεότης Σου μιλά

μέσ΄ στην καρδιά μου!

Κύριε, προτού Σε κρύψ΄ η εντάφια γη

από τη δροσαυγή λουλούδια πήρα

κι απ΄ της λατρείας την τρίσβαθη πηγή

Σου φέρνω μύρα.

Οίστρος με σέρνει ακολασίας… Νυχτιά,

σκοτάδι αφέγγαρο, άναστρο με ζώνει,

το σκοτάδι της αμαρτίας φωτιά

με καίει, με λιώνει.

Εσύ που από τα πέλαα τα νερά

τα υψώνεις νέφη, πάρε τα, Έρωτά μου,

κυλάνε, είναι ποτάμια φλογερά

τα δάκρυά μου.

Γύρε σ΄ εμέ. Η ψυχή πώς πονεί!

Δέξου με Εσύ που δέχτηκες και γείραν

άφραστα ως εδώ κάτου οι ουρανοί.

και σάρκα επήραν.

Στ΄ άχραντά Σου τα πόδια, βασιλιά

μου Εσύ θα πέσω και θα στα φιλήσω,

και με της κεφαλής μου τα μαλλιά

θα στα σφουγγίσω.

Τ΄ άκουσεν η Εύα μέσ΄ στο αποσπερνό

της παράδεισος φως ν΄ αντιχτυπάνε,

κι αλαφιασμένη κρύφτηκε…Πονώ,

σώσε, έλεος κάνε.

Ψυχοσώστ΄, οι αμαρτίες μου λαός,

Τα αξεδιάλυτα ποιος θα ξεδιαλύση;

Αμέτρητό Σου το έλεος, ο Θεός!

'Αβυσσο η κρίση.

Απαρχές των Παθών

Λιτάνευση του Νυμφίου της Εκκλησίας απόψε, στο κέντρο της μικρής μας εκκλησιαστικής ομήγυρης. Οι περισσότεροι παρέμειναν στα πρωινά "Ωσαννά", αρκούμενοι -ατυχώς- μόνο σ' αυτά... Λίγοι, ελάχιστοι σκέφτηκαν, ότι θα έπρεπε να Τον υποδεχτούμε "εν τω μέσω της νυκτός", ενθυμούμενοι μάλιστα, ότι όλα όσα πρόκειται να συμβούν, ως "σχέδιο της θείας οικονομίας", αποβλέπουν εντέλει στην δική μας εξαγορά...

"και μακάριος ο δούλος, ον ευρήσει γρηγορούντα..."

Καθώς εισοδεύουμε στις Μεγάλες Ημέρες...

Γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Φωτογραφία: Ηλιογράφος

«Ιδού αναβαίνομεν εις Ιεροσόλυμα»

Σε λίγες ώρες φτάνουμε στην τελική ευθεία ενός μακρότατου κι επώδυνου μαραθωνίου. Μπαίνουμε στις Μεγάλες Ημέρες των Παθών. Η εβδομάδα που μάς έρχεται θα είναι μια περίοδος συνταρακτικών γεγονότων. Ημέρες πολλών δακρύων, αγωνίας και οδυρμών, επειδή «ο υιός του ανθρώπου παραδίδοται εις χείρας ανθρώπων και αποκτενούσιν αυτόν».

Τι τραγικότατη ειρωνεία... Ο ίδιος ο Θεός κάνει μια πρωτοφανή και ανεπανάληπτη κίνηση Αγάπης προς τον άνθρωπο: Προσφέρεται. Καθίσταται ο ίδιος σφάγιο, εξαγοράζοντάς μας έτσι από την κατάρα.

Αλλά ο άνθρωπος, χάριν του οποίου συμβαίνει η συγκλονιστική κάθοδος αυτή του Ουρανού στη Γη, αυτός ο ίδιος ο άνθρωπος θα Τον συλλάβει, θα Τον δικάσει, θα Τον καταδικάσει, θα Τον χλευάσει, θα τον φτύσει, θα Τον μαστιγώσει, θα τον φορτώσει με το ξύλο του Σταυρού και θα Τον καρφώσει εκεί πάνω χωρίς ίχνος οίκτου.

Μεγαλύτερη δικαστική πλάνη δεν γνώρισαν οι αιώνες άλλη, απ’ αυτήν του Ιησού… Στυγνότερο έγκλημα δεν έγινε άλλο… Ο άνθρωπος, τυφλωμένος από τον άκρατο εγωισμό του, ο οποίος μάλιστα τον είχε απομακρύνει από τον Θεό Δημιουργό του, παραδομένος στα πάθη και στην αποστασία, δεν διάκρινε, ότι επάνω στον Σταυρό είχε καρφώσει, όχι οποιονδήποτε άνθρωπο καταδικασμένον, αλλά την ίδια την πηγή της Ζωής, την αυτοΑγάπη, την Ελευθερία.

Η Μεγάλη Εβδομάδα μάς παρέχει την δυνατότητα ν’ απαρνηθούμε το βεβαρημένο παρελθόν μας, το οποίο μας κληροδοτήθηκε από τους δήμιους του Χριστού. Μας παρέχει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία ν’ αποδείξουμε, ότι δεν είμαστε εμείς ο Ιούδας, που θα Τον φιλήσουμε, παραδίδοντάς Τον στον θάνατο, ότι δεν είμαστε εμείς οι Σταυρωτές εκείνοι, που θα Τού μπήξουμε τα καρφιά στο άχραντο Σώμα…

Οι μέρες αυτές έχουν σκοπό να δώσουν ερεθίσματα επανεπικοινωνίας του ανθρώπου με τον Θεό, ώστε να κάνουμε επιτέλους κι εμεις μιαν άλλη κίνηση αντίρροπη από εκείνη του Χριστού: Τη σωτήρια κίνηση, που θα μας φέρει σε καταλλαγή μαζί Του. Το βήμα της επιστροφής.

Αυτές οι μέρες είναι μέρες βαθύτατου πένθους για τους Χριστιανούς… Πραγματικά… Πενθούμε. Όχι βέβαια για το ότι πάσχει ο Χριστός. Εκείνος εντός ολίγου, «τριήμερος», θ’ αναστηθεί. Άρα, δεν έχει ανάγκη θρήνων και κοπετών. Πενθούμε και μαυροφορούμε για την δική μας παρακοή, την προσωπική τού καθενός μας έκπτωση, τις δικές μας ενοχές. Συναισθανόμαστε, ότι εμείς Τον έχουμε σταυρώσει. Αγωνιούμε, μήπως κατά την ώρα τη μεγαλειώδη εκείνη της Ανάστασης, εμείς παραμείνουμε ακόμη νεκροί στον τάφο.

Η καθεμιά από τις Μεγάλες Ημέρες που έρχονται, απευθύνει μηνύματα και προκλητικές προσκλήσεις στον καθένα μας. Μας καλούν να γίνουμε συνοδοιπόροι του Χριστού στο Πάθος. Εκείνοι που θα Τον υπερασπίσουμε στο κριτήριο, εκείνοι που θα συμπορευτούμε πλάι Του στον τραχύ ανήφορο του Γολγοθά, σφουγγίζοντάς Του τον ιδρώτα, το αίμα και τον πόνο, εκείνοι που θα Τον ξεκουράσουμε, φορτωνόμενοι έστω και για λίγο το ξύλο του Σταυρού και πάνω εκεί θα συσταυρώσουμε και θα νεκρώσουμε τις κακίες μας όλες και γενικώς τον παλαιό, αρρωστημένο μας εαυτό.

Καλούμαστε όλοι να σταυρωθούμε μαζί Του, για ν’ αναστηθούμε μαζί, γευόμενοι μετά δικαιωματικά τη γλυκύτητα του θριάμβου. Καλούμαστε όλοι να ζήσουμε το Σταυροαναστάσιμο Πάσχα, καθώς λέγεται στην εκκλησιαστική γλώσσα, το πέρασμα του ανθρώπου από τη φρικαλέα εμπειρία των Παθών και του Ενταφιασμού στην κοσμοχαρμόσυνη πραγματικότητα της Ανάστασης.

Ευωδιαστές στιγμές Βαγιώνε 2008 από το Μπανάτο

Όμορφες οι στιγμές σήμερα στην Εκκλησία μας! Η μεγάλη εορτή των Βαΐων γιορτάστηκε κατά τάξιν στον ναό της Φανερωμένης, με τη συμμετοχή απρόσμενα πυκνού εκκλησιάσματος.

Ο πλούσιος διάκοσμος με διάφορες παραδοσιακές συνθέσεις βαγιώνε έκαμε ευχάριστη εντύπωση σε όλους, ενώ μοιράστηκαν οι λεγόμενες "βαγιοφόρες" (βλ. φωτό 1η και 3η). Ωραία η στιγμή, κατά την οποίαν οι συγχωριανοί, με το άκουσμα του ευαγγελικού χωρίου "...έλαβον τα βαΐα των φοινίκων...", ξεκρεμούν από παντού τις κατασκευές των βαγιών (βλ. σχετικό μικρό βίντεο), δημιουργώντας μάλιστα έναν μικρό, αθώο διαγκωνισμό, για το ποιος θα προφτάσει και τι θα πάρει!

Ο Εφημέριος ομίλησε με θέμα "Καθώς εισοδεύουμε στις Μεγάλες Ημέρες". Το κείμενο της ομιλίας αυτής ακολουθεί σ' επόμενη ανάρτησή μας.

Και του χρόνου! Καλή Λαμπρή!!!

Διακοσμήσεις Βαγιώνε

Οι παραπάνω φωτογραφίες προέρχονται από τις παραδοσιακές διακοσμήσεις του ναού μας, όπως άλλωστε συμβαίνει σε όλους τους ναούς και τα μοναστήρια του νησιού μας, ενόψη της αυριανής μεγάλης εορτής των Βαΐων. Τα κλαδιά των φοινίκων είναι στην ημερήσια διάταξη και στολίζουν υπέροχα εικόνες, καντήλια, πολυελαίους, συνθεμένα σε διάφορα σχήματα: Αλυσίδες, αλογάκια, σταυρούς, "βαγιοφόρες" κλπ.

Όλα ετούτα έως τη στιγμή της ανάγνωσης του Ευαγγελίου της Θ. Λειτουργίας. Τη στιγμή κατά την οποίαν ο λειτουργός ιερέας αναγιγνώσκει τη φράση "... έλαβον τα βαΐα των φοινίκων", οι εκκλησιαζόμενοι τραβούν τις διακοσμήσεις από τριγύρω τους (όποιος προφτάσει!...), παίρνοντάς τις στο σπίτι για ευλογία της χρονιάς.

Αξίζει εδώ να πληροφορήσουμε τους Φίλους αναγνώστες μας, ότι το ζακυνθινό Μεγαλοβδόμαδο αρχίζει ουσιαστικά το Σάββατο του Λαζάρου, όταν στις 11 το πρωί οι καμπάνες των εκκλησιών χτυπούν πανηγυρικά και κρεμιέται το "βαγί" σε όλα τα καμπαναρία της πόλης και των χωριών του νησιού μας.

Το βαγί στη Ζάκυνθο (όπως καταλάβατε ήδη από τις φωτογραφίες μας) δεν είναι η γνωστή δάφνη που μοιράζεται στην υπόλοιπη Ελλάδα αυτή την ημέρα, αλλά τα φρέσκα κιτρινωπά φύλλα του φοίνικα, που μ' αυτά πλέκονται οι σταυροί, οι "βαγιοφόρες", οι ήλιοι, τ' αλογάκια, που, όπως αναφέραμε παραπάνω, στολίζουν τις εκκλησιές μας.
Αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία της Κυριακής των Βαΐων, οι Επίτροποι ή οι "Νόντσολοι" (:Νεωκόροι), μοιράζουν κατά παράδοσιν σ' όλα τα σπίτια το βαγί ως ευλογία του Ναού τους και οι πιστοί το τοποθετούν στα εικονοστάσιά τους. Το συγκεκριμένο έθιμο τείνει να εκλείψει στις μέρες μας, λόγω της άμβλυνσης της ενοριακής συνείδησης, αλλά και λόγω της περιρρέουσας πολυπολιτισμικότητας, η οποία έχει ως συνέπεια, σε πλείστα όσα σπίτια των ενοριών μας, να μην πληροφορείται πλέον η Ενορία ποιοί και για πόσο κατοικούν.

Μετά το τέλος της Λειτουργίας, οι ναοί ντύνονται πένθιμα. Το βράδυ της ίδιας μέρας τελείται η κατανυκτική Ακολουθία του Νυμφίου.

Ένα λάπτοπ για το "Νυχθημερόν"

Σήμερα είχαμε τη χαρά να λάβουμε από τον Ενορίτη μας κ. Κωνσταντίνο Μπάκα, ο οποίος κατοικεί και εργάζεται με την Οικογένειά του στην Αθήνα, έναν φορητό ηλεκτρονικό υπολογιστή, για τις πολλαπλές και αυξημένες ανάγκες του ηλεκτρονικού πολυπεριοδικού της Ενορίας μας "Νυχθημερόν", αλλά και της διαδικτυακής Βιβλιοθήκης μας "παραΘέματα λόγου", ιστοχώροι που -ως γνωστόν- πασχίζουν νυχθημερόν, αφενός μεν να ενημερώνουν τους απανταχού Μπανατιώτες και τους φίλους μας επί των λατρευτικών, κοινωνικών και καθημερινών θεμάτων του χωριού μας, αφετέρου δε να καταρτίζει ή και να μορφώνει ορθόδοξα και αυθεντικά όσους το επιθυμούν επί θεολογικών και πνευματικών εν γένει ζητημάτων.

Σύσσωμο το Εκκλησιαστικό μας Συμβούλιο ευχαριστεί τον Δωρητή κ. Μπάκα για την ευγένειά του και προσεύχεται για την καλή υγεία και πνευματική ακμαιότητα, τόσο του ίδιου, όσο και των οικείων και συνεργατών του, αλλά και υπέρ αναπαύσεως της αγνής ψυχής της πρόωρα κεκοιμημένης αδελφής του Ευστρατίας.