"Φτάνει το παιχνίδι με τ' Αγγελάκια..."

Φωτογραφίζει και γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Νοεμβριάτικος κι εντελώς μοναχικός ο Εσπερινός, στο ανίδεο χωριό μας! Όλα κι απόψε λειτουργούνται μυστηριακά μεταξύ ψιχάλας και βουβού φωτός ιλαρού. Τα έγχρονα συνωστίζονται εντός της άδειας εκκλησιάς, επιποθώντας το Άχρονο, ενώ το Πρόσφορο έχει κιόλας βρει θέση στην Πρόθεση. Έξω τα περιστέρια του πλατώματος κουρνιάζουν ολοένα -ως ετάχθησαν- στου καμπαναρίου τον φεγγίτη. Στην εξέλιξη του τοπίου, ένας πολυμελισμένος ήλιος κρύβεται βεβιασμένα πίσω απ' τα σύγνεφα του Βραχιώνα. Τότε ακούω τη Μάνα Πλατυτέρα να μαζεύει γλυκότροπα (πλην ανησυχισμένη) το παιδί στην κόγχη τους: 
          -Φτάνει το παιχνίδι με τ' Αγγελάκια, τα γειτονόπουλα... Νυχτώνει κι έχει ψύχρα, παιδάκι μου... Έλα μέσα πια... Πρέπει να σ' ετοιμάσω, να κοιμηθείς νωρίς - αύριο θα ξυπνήσεις χαράματα, μελιζόμενος και μη διαιρούμενος, πάντοτε εσθιόμενος και μηδέποτε δαπανώμενος..." 

Προσοχή στους ψευδοδιδασκάλους

ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ

της Κυριακής 17^ης Νοεμβρίου 2013

(Γαλ. 2, 16 – 20)

Γράφει ο Αρχιμανδρίτης Αναστάσιος Στεργιώτης

Η Εκκλησία του Χριστού δεν κινδύνευσε τόσο από τους Ρωμαίους αυτοκράτορες, ηγεμόνες και διώκτες, όσο κινδύνευσε από τους αιρετικούς και ψευδοδιδασκάλους. Όλοι αυτοί, σκοτισμένοι από τον εγωισμό τους, τυφλωμένοι από φιλοδοξία και εμπάθεια, προσπαθούσαν να νοθεύσουν την πίστη του Χριστού, να αλλοιώσουν συνειδήσεις και να διαλύσουν την Εκκλησία. Οι αιρετικοί, είχαν εισχωρήσει ως διδάσκαλοι μέσα στην Εκκλησία κι έδειχναν ότι ενδιαφέρονται για την σωτηρία των πιστών. Τόνιζαν ότι δεν μπορεί να σωθεί όποιος δεν κάνει περιτομή και δεν τηρεί πιστά τον Μωσαϊκό Νόμο. Έτσι άφηναν να εννοηθεί ότι η διδασκαλία τόσο του Παύλου όσο και των άλλων Αποστόλων είναι ατελής και ανεπαρκής και ότι αυτοί προσφέρουν την τέλεια διδασκαλία του Χριστού. Έτσι, κατάφεραν να παρασύρουν πολλούς.

            Ο Παύλος αγανάκτησε, όταν τα πληροφορήθηκε όλα αυτά. Ένιωσε ψυχική συντριβή και, απευθυνόμενος στους πλανημένους πιστούς, τόνισε ότι μόνον οι γνήσιοι Απόστολοι θέλουν την δικαίωση και την σωτηρία των πιστών. Μόνον αυτοί εργάζονται για την απαλλαγή από την αδυναμία και ενοχή, επιδιώκοντας την δικαιοσύνη και την κληρονομιά της Ουράνιας Βασιλείας. Από την προσωπική τους πείρα και τον αγιοπνευματικό φωτισμό βεβαιώθηκαν ότι μόνον με την πίστη στον Χριστό και την τήρηση του θελήματός Του γίνεται ο άνθρωπος δίκαιος και σώζεται - όχι με τις απαρχαιωμένες διδασκαλίες του Μωσαϊκού Νόμου. Ο παλαιός Νόμος κάποτε ήταν χρήσιμος και δόθηκε από τον Θεό για να καθοδηγηθεί και στηριχθεί η ανθρωπότητα. Όμως τώρα έχει πλέον ξεπεραστεί από την διδασκαλία του Ιησού. Οι ίδιοι οι Απόστολοι –παρότι (οι πιο πολλοί) Ιουδαίοι στην καταγωγή και πρώην φανατικοί τηρητές του Νόμου– τον εγκατέλειψαν, διότι κανείς δεν μπορεί να σωθεί με τυπικές διατάξεις.

Αν πιστέψουμε τους ψευδοδιδάσκαλους, αυτό σημαίνει ότι οι Απόστολοι βρίσκονται σε πλάνη, ο Χριστός δίδαξε το ψεύδος κι εξαπάτησε τους Αποστόλους, οδηγώντας τους στην αμαρτία. Η αλήθεια είναι ότι ο Χριστός, με την διδασκαλία Του, έδειξε τον δρόμο και με την θυσία Του πρόσφερε τρόπο σωτηρίας. Αυτά διδαχτήκαμε, αυτά πιστεύουμε, αυτά κηρύττουμε και σε αυτά θα μείνουμε μέχρι τέλους. Ποτέ –λέει ο Παύλος– δε θα γκρεμίσω αυτά που οικοδόμησα με την Χάρη του Χριστού. Για μένα –λέει– δεν υπάρχει Μωσαϊκός Νόμος. Έτσι ο Παύλος ζει σύμφωνα με τον Χριστό και ο Χριστός ζει μέσα του.

            Ο κάθε Χριστιανός, φωτιζόμενος από το ευαγγελικό φως, απαλλάσσεται από προλήψεις, πλάνες και τύπους. Συμμορφώνει τη ζωή του με το θέλημα του Θεού, δέχεται στην καρδιά του τον φωτισμό της Θείας Χάριτος και λαμβάνει το μέγιστο δώρο της δικαίωσης. Ελευθερώνεται από την ενοχή της αμαρτίας, την δουλεία των παθών, αναγεννάται, αγιάζεται!    

Αυτά δεν είναι απλώς λόγια. Είναι αιωνίου κύρους αλήθειες, τις οποίες ο ίδιος ο Χριστός διακήρυξε. «Αυτόν που με αγαπά ειλικρινά –λέει ο Ιησούς– και θα αγωνίζεται να τηρήσει τις εντολές μου σ’ όλη του την ζωή, αυτόν θα τον αγαπήσω, όχι μόνο εγώ, αλλά και ο Πατέρας μου. Ολόκληρη η Αγία Τριάδα θα έλθει σ’ αυτόν και η καρδιά του θα μεταβληθεί σε μόνιμο θρόνο της Θεότητας». Πόσο μεγάλη τιμή είναι αυτή για τον άνθρωπο! Και πόσα ανεκτίμητα χαρίσματα προσφέρει! Ας φροντίσουμε, λοιπόν, αυτά ποτέ να μην τα στερηθούμε!

Η εφημερίδα "Ερμής" για το Γ4 "Αληθώς"

Ειδική αναφορά στην Γ4 εκδήλωση του Κέντρου Λόγου "Αληθώς" της Ενορίας μας, της περασμένης Κυριακής (10/11), εδώ στο Μπανάτο, έκανε η καθημερινή εφημερίδα της Ζακύνθου ΕΡΜΗΣ, στο χθεσινό φύλλο της (13 Νοεμβρίου 2013, φ. 4237, σελίδα 10). 

Ευχαριστούμε τους συντελεστές της εφημερίδας για την εν λόγω δημοσίευση και την κατά καιρούς γνωστοποίηση των δράσεών μας!

Ολοήμερες βροχοπτώσεις

   εν Βανάτω σήμερον  

Κυκλοφορείται το "Εορτολόγιον 2014" της Ι. Μητροπόλεως Ζακύνθου

Το νέο ημερολόγιο τσέπης της Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου κυκλοφορείται αυτές τις μέρες στο νησί, υπό τον τίτλο "Εορτολόγιον 2014", αφιερωμένο στη σχέση Θεολογίας και Οικολογίας.

Το περιβαλλοντικό αφιέρωμα υποστηρίζεται από το βασικό κείμενο, που υπογράφει ο Σεβ. Μητροπολίτης Ζακύνθου κ. Διονύσιος Δ'. Επιγράφεται "Ανιχνεύοντας το θείο Αποτύπωμα στη Φύση" και ήταν ομιλία του κατά την Οικολογική Γιορτή - 1η σύναξη του γ΄ κύκλου του Κέντρου Λόγου "Αληθώς" (Μπανάτο, 30.8.2013). Όσοι ζουν μακράν της Ζακύνθου, μπορείτε να το αναγνώσετε ΕΔΩ. 

Το εξώφυλλο κοσμεί η Παναγία η Καρδιώτισσα σε μενταγιόν, λεπτομέρεια από μεγαλομεγέθη εικόνα των Αρχαγγέλων, που κρατούν το μενταγιόν με την Παναγία, ενώ στο κάτω μέρος της εικόνας υπάρχει και ο Ιωάννης ο Πρόδρομος. Η εικόνα προέρχεται από τον πάλαι ποτέ ναό της Αγίας Βαρβάρας των Κήπων Ζακύνθου και σήμερα εκτίθεται στο Μητροπολιτικό Μέγαρο Ζακύνθου. Σχετική επιστημονική παρουσίαση της όλης εικόνας δημοσιεύεται στο ανά χείρας "Εορτολόγιον" (σσ. 58-61), υπογεγραμμένο από την Μυρτάλη Αχειμάστου - Ποταμιάνου. 

Το μικρό -αλλά μεστότατο- αυτό τεύχος κλείνει με ολόκληρη την Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου (ήτοι των "Χαιρετισμών") στην Υπεραγία Θεοτόκο, για κάθε χρήση από τους χιλιάδες λήπτες του εφετινού ημερολογίου. 

Όπως συμβαίνει κάθε χρόνο, η έκδοση άρχεται με θερμές πατρικές ευχές από τον Σεβ. Μητροπολίτη και περιέχει όλες τις χρηστικές πληροφορίες για το έτος: ημερολογιακές, τοπικό εορτολόγιο και διοικητικές (Μητροπολιτικό Γραφείο - Ναούς - Εφημερίους - Μοναστήρια κλπ).

Την όλη επιμέλεια της νέας αυτής έκδοσης είχε και αυτή τη χρονιά ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας.  

Ο Μητροπολίτης Χονγκ Κονγκ και Άπω Ανατολής μιλά για την τραγωδία των Φιλιππίνων

Ο πρώην Πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου απόψε στο Φανάρι

ΑΠΟΨΙΝΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ

Τό ἑσπέρας τῆς Τρίτης, 12^ης Νοεμβρίου, ὁ Ἐξοχ. κ. Γεώργιος Παπανδρέου, πρῴην Πρωθυπουργός τῆς Ἑλλάδος, εὑρισκόμενος εἰς τήν Πόλιν διά νά συμμετάσχῃ εἰς συνέδριον τῆς Σοσιαλιστικῆς Διεθνοῦς, ἧς τυγχάνει Πρόεδρος, προσῆλθεν εἰς τά Πατριαρχεῖα καί ἔσχε κατ᾽ ἰδίαν ἐγκάρδιον συνάντησιν μετά τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου, καθ᾽ ἥν παρέστη καί ὁ Πανοσιολ. Ἀρχιμανδρίτης κ. Βαρθολομαῖος, Ἀρχιγραμματεύς τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου.

Τόν Ἐξοχώτατον συνώδευεν ἡ Εὐγενεστάτη σύζυγος αὐτοῦ κ. Ἄντα, ὁμοῦ μετά τῆς ὁποίας προσεκύνησαν εἰς τόν Π. Πατριαρχικόν Ναόν τά ἱερά λείψανα τοῦ ἑορτάζοντος Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου.

          Τῇ Αὐτοῦ Ἐξοχότητι ἀπεδόθησαν αἱ προσήκουσαι τῷ ἀξιώματι αὐτοῦ τιμαί.

* * *

Ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, ἐπί τῇ ἑορτῇ τοῦ ἐν Ἁγίοις πατρός ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, Ἀρχιεπισκόπου ΚΠόλεως, οὗ τά ἱερά Λείψανα φυλάσσονται ἐν τῷ Π. Πατριαρχικῷ Ναῷ, ἐχοροστάτησεν ἐν αὐτῷ ἀπό τοῦ Παραθρονίου, κατά τόν Ἑσπερινόν τῆς ἑορτῆς, τήν Τρίτην, 12^ην Νοεμβρίου, καθ᾽ ὅν ἐκκλησιάσθη ὅμιλος κληρικῶν καί λαϊκῶν ἐκ Ρωσσίας ὑπό τήν ἡγεσίαν τοῦ Θεοφιλ. Ἐπισκόπου Τίχβιν κ. Μστισλάβ. Τούς προσκυνητάς τούτους ἐδέχθη ὁ Πατριάρχης μετά τόν Ἑσπερινόν εἰς ἰδιαιτέραν ἀκρόασιν.

 

«Ο Ρωμανός ο Μελωδός του Οδυσσέα Ελύτη» στην «Ενορία εν δράσει...»

Ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, Θεολόγος, Μουσικός και πολύτιμος Φίλος μας (το φι, όχι τυχαία, κεφαλαίο) παρουσίασε την Κυριακή, 10 Νοεμβρίου 2013, ομιλία με θέμα «Ο Ρωμανός ο Μελωδός του Οδυσσέα Ελύτη», στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Ενορία εν δράσει...» του περίοπτου και πρωτοποριακού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς. 

Στην εμπεριστατωμένη ομιλία του ο Ανδριόπουλος παρουσίασε το γνωστό δοκίμιο του Ελύτη για τον Ρωμανό τον Μελωδό κι έκανε αξιοπρόσεκτες αναφορές στις επιρροές του Νομπελίστα μας από την μεγάλη αυτή φυσιογνωμία της Ανατολικής Εκκλησίας.

Ύμνους του Ρωμανού στα ελληνικά και στα αραβικά έψαλε ο έτερος Φίλος μας, ο Λιβανέζος Roni Bou Saba, Θεολόγος , Φιλόλογος και έγκριτος Νεοελληνιστής. Άσματα από το Άξιον Εστί των Ελύτη - Θεοδωράκη (με παραπομπές στον Ρωμανό) ερμήνευσε η Αγγέλα Μεταλληνού, πτυχιούχος Γερμανικής Φιλολογίας, με συνοδεία της πιανίστριας Κωνσταντίνας Γύφτουλα.

Ακολούθως δημοσιεύουμε ολόκληρη την εν λόγω εκδήλωση σε βίντεο και τέλος ένα εκτενές απόσπασμα από την διάλεξη Ανδριόπουλου:

Θα μου επιτρέψετε να σας πω αρχικώς, γιατί επέλεξα αυτό το θέμα: Τον Ρωμανό του Ελύτη. Για μια σειρά από λόγους, όσο κι αν φαίνεται περίεργο.

1. Ακούγοντας στις ειδήσεις ότι η πόλη Χομς της Συρίας υπέστη μεγάλες καταστροφές, λόγω του εμφυλίου που τελειωμό δεν έχει εκεί, όπως ξέρετε, σκέφτηκα: Η Έμεσα της Συρίας, η γενέτειρα του Ρωμανού. Σύρος ο Ρωμανός, το λέει κι ο Ελύτης, αλλά πολίτης της μεγάλης Αυτοκρατορίας της Νέας Ρώμης, οπότε υπηρέτησε διάκονος στη Βηρυτό και κατέληξε στην Κωνσταντινούπολη. Σήμερα οι χριστιανοί της Συρίας δοκιμάζονται σκληρά. Και καλό θα ήταν να μην τους ξεχνάμε. Η ποίηση του Ρωμανού λειτουργεί και παραμυθητικά για όλους μας. Και κάτι ακόμα σήμερα η Εκκλησία του Λιβάνου γιορτάζει τον ιδρυτή της Απόστολο Κουάρτο, ο οποίος ήταν ο πρώτος Επίσκοπος Βηρυτού.

2. Το γνωστό περιοδικό Πειραϊκή Εκκλησία που εκδίδει η Μητρόπολή σας 23 χρόνια τώρα – αν θυμάμαι καλά - αφιέρωσε το τεύχος 219 (Οκτώβριος του 2010), στον Άγιο Ρωμανό τον Μελωδό! Και μάλιστα στις σελίδες του αξιόλογου αυτού τεύχους συνάντησα – προς έκπληξίν μου - και ένα κείμενο του γνωστού καθηγητή Βυζαντινής και Νεοελληνικής Φιλολογίας Φώτη Δημητρακόπουλου που αναφέρεται στο θέμα μου: «Ρωμανός ο μελωδός και Οδυσσέας Ελύτης». Το κείμενο αυτό είναι σημαντικό διότι δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στον φιλολογικό χώρο, εκτός από ένα κείμενο της Μαριλένας Πρωίμου, με θέμα: «Ο Ρωμανός ο Μελωδός και η ποιητική θεωρία του Οδυσσέα Ελύτη» (Η Μαριλένα Πρωίμου έχει εκπονήσει διδακτορική διατριβή με θέμα: "Φως και Όραση στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη"). Άρα το δοκίμιο του Ελύτη για τον Ρωμανό δεν έχει απασχολήσει ευρύτερα τον φιλολογικό και ποιητικό χώρο.

3. Τρίτος λόγος για την επιλογή του θέματος η επέτειος των γενεθλίων του Ελύτη, στις 2 Νοεμβρίου. 102 χρόνια από τη γέννησή του, συμπληρώθηκαν πριν μία εβδομάδα.

4. Σε πέντε μέρες αρχίζει με την νηστεία η προεόρτιος 40νθήμερη περίοδος των Χριστουγέννων, όπου δεσπόζει ο Ρωμανός. Όχι μόνο γιατί τα Χριστούγεννα ψάλλουμε το περίφημο προοίμιο του κοντακίου του στην εορτή «Η παρθένος σήμερον τον υπερούσιον τίκτει», αλλά και γιατί στις 20 Δεκεμβρίου στον Όρθρο (στους Αίνους) ψάλλουμε και κάποια στιχηρά προσόμοια ποίημα του Ρωμανού, τα οποία φαίνεται πως μάλλον αγνοούσε ο Ελύτης, καθώς δεν συμπεριλαμβάνονται στο corpus των κοντακίων του, που είχε μελετήσει καλά ο ποιητής, γι’ αυτό και δεν κάνει καμία αναφορά σ’ αυτά τα εν λειτουργική χρήσει τροπάρια.

Ο Ρωμανός ο Μελωδός ανήκει στην προσωπική μυθολογία του Ελύτη.

Σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε τη μέρα των γενεθλίων του, 2 Νοεμβρίου, το 1975, δηλαδή τη χρονιά που έγραψε και το δοκίμιο για το Ρωμανό, ο Ελύτης δηλώνει: «Με απασχολούν κυριότατα μορφές που αγαπώ, από τον Ρωμανό τον Μελωδό και τον Παπαδιαμάντη ως τον Ανδρέα Εμπειρίκο».

Σε άλλη συνέντευξή του, δύο χρόνια αργότερα, το 1977 στα Επίκαιρα, απαντώντας στο ερώτημα πώς ικανοποιεί το ενδιαφέρον του για την ελληνική παράδοση, ο ποιητής θα πει: «Αισθάνομαι ότι είναι ανάγκη αυτούς που αγαπούμε, να τους φέρνουμε κοντά στη δική μας ευαισθησία… Από το Βυζάντιο διάλεξα τον Ρωμανό τον Μελωδό κι έχω κάνει μια μικρή εργασία, ανέκδοτη ακόμα».

Το Δεκέμβριο του ίδιου έτους 1977, ο Ελύτης παραχωρεί μια συνέντευξη στον ποιητή Ματθαίο Μουντέ, ο οποίος προκαλεί τον Ελύτη: «Μιλήστε μας και για τις δύο άλλες αγάπες σας, τον Θεόφιλο και τον Ρωμανό». Ο Ματθαίος Μουντές ξέρει ότι ο ποιητής αγαπάει κι όχι απλώς αρέσκεται στον Ρωμανό και τον Θεόφιλο. Κι ο ποιητής με μια φράση συνοψίζει τη συμβολή των δύο ταπεινών μορφών, ενός διακόνου κι ενός λαϊκού ζωγράφου: «Ο Ρωμανός διασώζει μέσα στον χριστιανικό κόσμο την πρισματική έκφραση των αρχαίων, και ο Θεόφιλος μεταφέρει τους τρόπους της ορθόδοξης εικονογραφίας στη φυσική πραγματικότητα του νέου Ελληνισμού».

Στον Μικρό Ναυτίλο του Ελύτη ο Ρωμανός έχει την τιμητική του, καθώς η περίφημη φράση «Μυρίσαι το άριστον» που κυριαρχεί ως γενικός τίτλος ενοτήτων στη συλλογή, είναι για πολλούς συνώνυμη του Ελύτη, αλλά είναι δάνειο από τον Ρωμανό (το μνημονεύει και ο ποιητής στο σχετικό δοκίμιό του). Επίσης, στο Ταξιδιωτικό Σάκο του (Όττω τις έραται), πάντα στον Μικρό Ναυτίλο, ο ποιητής φυσικά παίρνει μαζί του και Ρωμανό, δύο στίχους:

Και το αίμα μου μέλαν, όθεν βάπτω και γράφω

Το άνθος γλυκάζον εμοί γέγονεν τιθύμαλλος

Να σημειώσουμε εδώ ότι ο στίχος

Και το αίμα μου μέλαν, όθεν βάπτω και γράφω

αποτελεί και τον υπότιτλο στο τεύχος – αφιέρωμα του περιοδικού Πειραϊκή Εκκλησία στον Άγιο Ρωμανό τον Μελωδό.

[Με πληροφορίες και οπτικοακουστικά από την Ιδιωτική Οδό]

Ολόκληρο το Γ4 "Αληθώς" με την κάμερα του Δημήτρη Μαρκεσίνη

  Μορφωτικό Κέντρο Λόγου ΑΛΗΘΩΣ   
Ναός Φανερωμένης Μπανάτου, βράδυ 10ης Νοεμβρίου 2013

Ο Δημήτρης Μαρκεσίνης έχει εσχάτως ιδρύσει τον ιστότοπο Διαδικτυακή Ενημέρωση, όπου, με πολύ μεράκι καταγράφει την επικαιρότητα του μικρού τόπου της Ζακύνθου και μάλιστα δρώντας ερασιτεχνικά και μοναχικά!!! Τούτο όμως αποβαίνει εντέλει σε αξιέπαινο κοινωνικά ωφέλιμο έργο, διότι καταγράφει δρώμενα της Ζακύνθου, τα οποία -ως προερχόμενα από την επαρχία- συχνάκις δεν πολυενδιαφέρουν τα επαγγελματικά Μ.Μ.Ε. (κυρίως τα λεγόμενα "αθηναϊκά") κι έτσι δεν επρόκειτο ποτέ να προβληθούν από αυτά.

Ο Δημήτρης και η δυναμική κάμερά του ήταν χθες το βράδυ (10/11) στη Φανερωμένη Μπανάτου, όπου εξελίχτηκε επιτυχώς η Γ4 ιατρομουσική σύναξη του Κέντρου Λόγου Μπανάτου "Αληθώς". Με πολλή καλοσύνη, λοιπόν, κατέγραψε και ήδη παρουσιάζει διαδικτυακά το ανωτέρω βίντεο των 47 λεπτών!  

Από την θέση αυτήν, τόσο προσωπικά, όσο και εκ μέρους των συντελεστών του "Αληθώς", τον ευχαριστούμε θερμά και του ευχόμαστε να κρατήσει διαρκή την ανεξαρτησία της μοναχικότητάς του. Έστω κι αν κάποτε θα αισθάνεται ως Δον Κιχώτης, η προσπάθειά του να χτίζει εκεί που όλα δείχνουν σαθρά -θεωρούμε- αξίζει τον κόπο!

[Σημείωση: Στην ανωτέρω φωτό, ο Δ. Μαρκεσίνης (με την κόκκινη μπλούζα) επί το έργον της Διαδικτυακής Ενημέρωσης].

π. Π. Κ.

Από την Ουροσκοπία των πρώιμων βυζαντινών αιώνων στη σύγχρονη Ιατρική. Η περίπτωση της υπέρτασης

Διάλεξη των: α) Ειρήνης Κατσαρού, Νεφρολόγου – Διευθύντριας Μονάδας Τεχνητού Νεφρού Γενικού Νοσοκομείου Ζακύνθου και β) Τσβετάν Μπάνκωβ, πτυχιούχου Αγγλικής Φιλολογίας Α.Π.Θ., κατά την 4η σύναξη του γ΄ κύκλου δράσεων του Κέντρου Λόγου ΑΛΗΘΩΣ (Μπανάτο Ζακύνθου, 10 Νοεμβρίου 2013)

Στην αρχαία Ελλάδα η Ουροσκοπία εμφανίζεται το 1000 π.Χ. ως προϊόν της Προσωκρατικής Φιλοσοφίας. Μερικούς αιώνες αργότερα, στα «Προγνωστικά» του Ιπποκράτη, υπάρχει ειδικό κεφάλαιο, στο οποίο σχολιάζονται οι μεταβολές της σύστασης, του χρώματος και της οσμής των ούρων κατά τη διάρκεια του πυρετού, σε ενήλικες και παιδιά, ενώ στο έργο του «Αφορισμοί» επισημαίνεται: «Όταν φυσαλίδες παραμένουν στην επιφάνεια των ούρων, αυτές υποδηλώνουν νόσο των νεφρών και η νόσος είναι παρατεταμένη» - περιγραφή λευκωματουρίας.

Ο Ιπποκράτης (460-370 π.Χ.) σε βυζαντινό χειρόγραφο.

Η βυζαντινή ιατρική αποτελεί σημαντική γέφυρα για το πέρασμα από την αρχαία ελληνική στη λαϊκή ιατρική και εξελίζεται σταδιακά από τέχνη σε επιστήμη. Για πρώτη φορά στην ιστορία, το κράτος, η θρησκεία και η ιατρική συνεργάζονται. Η ιατρική δεν βρισκόταν πλέον στα χέρια των ιατροφιλοσόφων και οι εμπειρικές γνώσεις των βυζαντινών ιατρών δεν χρειαζόταν να περιμένουν την εμφάνιση μιας επιδημίας, για να εφαρμοστούν.

Η «Ουροσκοπία» αποτελεί, όχι μόνο την παλαιότερη εργαστηριακή εξέταση, αλλά και το παλαιότερο προγνωστικό εργαλείο στα χέρια της ιατρικής επιστήμης. Όπως υπονοεί και το όνομά της, είναι η οπτική εξέταση των ούρων δια γυμνού οφθαλμού.

Ο Θεόφιλος Πρωτοσπαθάριος (603-641 μ.Χ) έθεσε τα θεμέλια της Βυζαντινής Ουροσκοπίας. Συνέλαβε την ιδέα ότι τα ούρα προέρχονται από τη διήθηση του αίματος, ενώ επίσης περιέγραψε την πρωτεϊνουρία (με τη θέρμανση των ούρων). Στο βιβλίο του «Περί Ούρων», τα χαρακτηριστικά των ούρων συνδέονταν με συγκεκριμένες παθήσεις. Για πρώτη φορά, μετά από πολλούς αιώνες, ένας Έλληνας ιατρός προσθέτει νέες γνώσεις στο αρχαίο ιατρικό οικοδόμημα του Ιπποκράτη.

Βυζαντινό χειρόγραφο του 15ου αιώνα απεικονίζει τον Θεόφιλο Πρωτοσπαθάριο με τον βοηθό του Πόσο (από τη Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Μπολόνιας).

Ο Θεόφιλος έγινε γνωστός με τον τίτλο του Πρωτοσπαθάριου - τιμητικό αξίωμα που απέκτησε υπηρετώντας ως αρχίατρος στην αυλή του αυτοκράτορα Ηράκλειου, ενώ κατά τα τελευταία χρόνια της σύντομης ζωής του ασπάστηκε το μοναχικό σχήμα.

Ένας από τους κώδικες στο βιβλίο του, περιέχει μικρογραφίες με ουροσκοπίες. Στα 21 δοχεία της απεικόνισης αναφέρονται τα διάφορα γνωρίσματα των ούρων, ανάλογα με τις παθήσεις: ποσότητα ιζήματος, χρώμα ιζήματος, χρώμα υπερκείμενου υγρού, γεύση κ.α. Κάνει αναφορά και στην υπογλυκαιμία, τον διαβήτη των παιδιών και αποδίδει σε σηπτικό παράγοντα τους κακοήθεις όγκους.

Τα ούρα συλλέγονται σε ένα ειδικό δοχείο, την αμίδα. Η αμίδα ήταν κατασκευασμένη από γυαλί, το οποίο έμοιαζε σκοπίμως με την ουροδόχο κύστη. Οι αμίδες χρησίμευαν ακόμα και για τη διαδοχική συλλογή δειγμάτων ούρων για την πρόγνωση διαφόρων ασθενειών. Η διαδικασία αυτή προσομοίαζε τη σημερινή διαδικασία λήψης ούρων εικοσιτετραώρου. Τα ούρα θερμαίνονταν με την τοποθέτηση της αμίδας μέσα σε ζεστό νερό, προκειμένου το δείγμα των ούρων να πάρει τη θερμοκρασία του σώματος.

Ο φωτισμός ήταν σημαντική παράμετρος στην Ουροσκοπία. Ο ιατρός εξέταζε τα ούρα σηκώνοντας και κρατώντας την αμίδα μπροστά από το φως. Ο φωτισμός δεν έπρεπε να είναι και πολύ έντονος, διότι τα ούρα θα φαίνονταν αραιότερα από το κανονικό, αλλά ούτε και πολύ φτωχός, γιατί θα δυσκόλευε την παρατήρηση της υφής, της χροιάς και των έμμορφων συστατικών. Συνήθως η εξέταση γίνονταν πρώτα σε φωτεινό μέρος και έπειτα σε σκοτεινό.

Η συστηματική μελέτη των υγρών και των απεκκρίσεων του ανθρώπινου σώματος για διαγνωστικούς σκοπούς, που συνήθως θεωρείται ότι αναπτύχθηκε μόνο μετά τον 16ο αιώνα, έχει τις ρίζες της στη Βυζαντινή περίοδο. Η μελέτη των ούρων σε κείμενα της Ιπποκρατικής Συλλογής περιοριζόταν σε προγνωστικές χρήσεις. O Θεόφιλος ανέπτυξε τη χρήση της ουροσκοπίας για διαγνωστικούς σκοπούς.

Η εξέταση των ούρων από τους γιατρούς για αιώνες ήταν η Ουροσκοπία. Ο ιστορικός Κασσιόδωρος (6ος αιώνα π.Χ) γράφει: «Για ένα πεπειραμένο γιατρό, ο σφυγμός των φλεβών αποκαλύπτει (στα δάκτυλά του) την αρρώστια του ασθενούς ακριβώς όπως η εμφάνιση των ούρων το καταδεικνύει στα μάτια του».

Χειρόγραφο από τη Μονή Χιλανδαρίου (στη βόρεια πλευρά του Αγίου Όρους) σχετικά με την ανάλυση των ούρων. Το Μοναστήρι Μοντεκασίνο θεωρείται το αρχαιότερο μοναστήρι της Δύσης. Στο Αββαείο του έχουν συγκεντρωθεί όλα τα αρχαία και μεσαιωνικά ελληνικά χειρόγραφα Ουροσκοπίας.

Τα βήματα του Θεόφιλου φαίνεται να ακολούθησε ο Εβραίος ιατρός Isaac Judaeus (845-940 μ.Χ.) Δύο αιώνες αργότερα επινόησε τον ουροσκοπικό τροχό, με τον οποίο τα χαρακτηριστικά των ούρων συγκρίνονταν με συγκεκριμένη πάθηση.

Ο μεγάλος ιατροσοφιστής, ο Μοναχός Μελέτιος (9ος αι.) σημάδεψε την εποχή. Το έργο του «Περί της του ανθρώπου κατασκευής ή πόνημα εν συνόψει περί φύσεως ανθρώπου»- αποτελεί την πρώτη ιατρική ανατομική πραγματεία. Ο Μελέτιος χρησιμοποίησε ως πηγή το έργο του Νεμεσίου, Επισκόπου Εμμέσης (4ος-5ος αι.).

Ο Μελέτιος αξιοποίησε τις φιλοσοφικές ιδεες του Νεμεσίου, τις ιατρικές θεωρίες του Ιπποκράτη και Γαληνού, καθώς και τις θεολογικές θέσεις των Πατέρων της Εκκλησίας. Το κείμενο του Μελετίου αποτελεί την πρώτη ουσιαστική προσπάθεια για μια σφαιρική μελέτη της ανθρώπινης φύσης. Περιγράφει την ανατομία του σώματος, τις δυνάμεις και τα πάθη του πνεύματος και της ψυχής, τις αισθήσεις, τις επιθυμίες, τις κλίσεις και ανάγκες του ανθρώπου, τις ηλικιακές φάσεις και τις εκδηλώσεις τους από τη γέννηση ώς το θάνατο. Προβάλλει ως μέγιστη πνευματική κατάκτηση την αυτογνωσία, η οποία οδηγεί στην ένωση με τον Θεό και την ευδαιμονία.

Ενδιαφέρον έχει να σημειώσουμε ότι γίνεται, ίσως για πρώτη φορά, αναφορά στα «τριχοειδή» αγγεία: «εισί τριχοειδή φλεβία λεπτά κατά τα μόρια κείμενα... ευκόλως διοδεύεται το αίμα, προς τε τα λεπτά των αγγείων και προς άπαν το σώμα δια των τριχοειδών φλεβίων».

Πατέρας της σύγχρονης Νεφρολογίας, θεωρείται ο Άγγλος γιατρός R. Bright, ο οποίος το 1827 περιέγραψε την ομώνυμη νόσο, η οποία περιλάμβανε οίδημα, υπέρταση, μείωση των ούρων, εμέτους, δύσπνοια. Περιέγραψε δηλαδή πρώτος αυτό που σήμερα ονομάζουμε Χρόνια Νεφρική Νόσο.

Τη δεκαετία του 1840 καθιερώνεται η μικροσκόπηση του ιζήματος των ούρων.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ ΚΑΙ Η ΥΠΕΡΤΑΣΗ;

Ο νεφρός καθορίζει την πίεση. Η πίεση ταξιδεύει με τους νεφρούς, αλλά και η πίεση καταστρέφει τους νεφρούς. Ο νεφρός παίζει κεντρικό παθοφυσιολογικό ρόλο στην ανάπτυξη και τη συντήρηση της υπέρτασης, ανεξαρτήτως αιτιολογίας. Είναι ο καθρέφτης του καρδιαγγειακού συστήματος.

Αρτηριακή πίεση είναι η πίεση που ασκεί το αίμα στο εσωτερικό τοίχωμα των μεγάλων αρτηριών του σώματος που μεταφέρουν το αίμα από την καρδιά σε όλα τα όργανα. Υπέρταση σημαίνει ότι η αρτηριακή πίεση είναι σταθερά αυξημένη πάνω από τα φυσιολογικά όρια.

Κάποιος χαρακτηρίζεται ως υπερτασικός όταν:

• η Συστολική (μεγάλη) είναι μεγαλύτερη από 140mmHg ή/και
• η Διαστολική (μικρή) είναι μεγαλύτερη από 90 mmHg.
  Η διάγνωση της υπέρτασης βασίζεται αποκλειστικά στη μέτρηση της πίεσης. Δεν υπάρχει καμιά άλλη μέθοδος ή εξέταση για την αποκάλυψη των υπερτασικών ατόμων.

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

Τα πιεσόμετρα καρπού δεν συνιστώνται.

30΄ πριν την εξέταση – όχι καφές και κάπνισμα. Οι μετρήσεις να γίνονται σε καθιστή θέση. Η πλάτη του ασθενή πρέπει να ακουμπά στη ράχη της καρέκλας και το μπράτσο να είναι ακουμπισμένο σε σταθερή επιφάνεια. Η περιχειρίδα να εφαρμόζει καλά. Αν το μανίκι σας είναι σφικτό, θα πρέπει να το βγάλετε. Φουσκώνετε το πιεσόμετρο μέχρι τα 200-220 mmHg. Ξεφουσκώνετε αργά. Συστολική πίεση είναι το σημείο που ακούγεται ο ρυθμικός χτύπος. Διαστολική - όταν ο ρυθμικός ήχος παύει να ακούγεται.

ΠΟΙΑ ΠΙΕΣΟΜΕΤΡΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΓΙΑ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ;

Η χρησιμοποίηση ενός απλού μεταλλικού ή ενός ηλεκτρονικού πιεσομέτρου αρκεί. H λειτουργική κατάσταση του πιεσομέτρου πρέπει να ελέγχεται μια φορά κάθε χρόνο.Οι διαστάσεις της περιχειρίδας πρέπει να είναι οι κατάλληλες για το χέρι σας. Για πολλούς ανθρώπους με παχύ μπράτσο οι συνηθισμένες περιχειρίδες είναι μικρές, με αποτέλεσμα το πιεσόμετρο να δείχνει πίεση μεγαλύτερη από την πραγματική.

Κατά συντριπτική πλειοψηφία (95%) οι υπερτασικοί εμφανίζουν τη λεγόμενη «ιδιοπαθή» υπέρταση. Πρόκειται για υπέρταση ουσιαστικά άγνωστης αιτίας, που έχει σχέση κυρίως με την κληρονομικότητα (γονίδια) καθώς και με άλλους παράγοντες, όπως η παχυσαρκία, η μακροχρόνια πρόσληψη αυξημένης ποσότητας αλατιού, η καθιστική ζωή, κλπ.

Η υπέρταση είναι από τους σημαντικότερους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο τόσο για εγκεφαλικό επεισόδιο, όσο και για έμφραγμα και για μια νεφρική νόσο. Υπολογίζεται ότι στη χώρα μας τα υπερτασικά άτομα πλησιάζουν τα 2.000.000.

Η άποψη ότι η διαστολική πίεση (γνωστή ως «πίεση της καρδιάς») είναι πιο σημαντική από τη συστολική είναι λανθασμένη. Ειδικά σε άτομα πάνω από 50 ετών, η συστολική πίεση είναι πολύ πιο επικίνδυνη απ’ ο,τι η διαστολική. Τόσο η συστολική όσο και η διαστολική αρτηριακή πίεση αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο για καρδιαγγειακό νόσημα.

Μερικές οικογένειες φαίνεται να πάσχουν σε μεγαλύτερη συχνότητα από υψηλή αρτηριακή πίεση. Πριν από την ηλικία των 50 ετών η υπέρταση παρουσιάζεται πιο συχνά στους άνδρες. Η συχνότητα εμφάνισής της στις γυναίκες αλλάζει, μετά την ηλικία των 50 πιο πολλές γυναίκες πάσχουν από υπέρταση, σε σχέση με τους άνδρες.

Η υψηλή πίεση παρατηρείται συχνότερα σε παχύσαρκα άτομα – 1/3 του πληθυσμού. Ακόμη και κατά την ανάπαυση ένα υπέρβαρο σώμα επιβαρύνει κατά πολύ την καρδιακή λειτουργία, γιατί χρειάζεται περισσότερο οξυγόνο. Η απώλεια σωματικού βάρους συνοδεύεται από πτώση της αρτηριακής πίεσης. Υπολογίζεται ότι στην ηλικία των 40 – 50 ετών οι παχύσαρκοι παρουσιάζουν πέντε φορές συχνότερα υπέρταση. Από πληθυσμιακές μελέτες, φάνηκε ότι η αύξηση του σωματικού βάρους αυξάνει κατά 65% - 75% τον κίνδυνο εμφάνισης υπέρτασης και κατά 80% - 90% τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη.

ΠΟΣΟ ΣΥΧΝΗ ΕΙΝΑΙ Η ΥΠΕΡΤΑΣΗ ;

Ένα δισεκατομμύριο άτομα έχουν σήμερα υψηλή αρτηριακή πίεση.

1 στους 3 ενήλικες πάσχουν από υπέρταση

1 στους 2 σε ηλικία άνω των 60

2 στους 3 σε ηλικία άνω των 70

Συνήθως η υπέρταση εμφανίζεται μετά την ηλικία των 30 ετών, αλλά μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και σε παιδιά.

Πολλοί δεν γνωρίζουν ότι έχουν υπέρταση, ενώ λιγότερο από το 50% των ατόμων εν γνώσει, επιτυγχάνει μια καλή ρύθμιση. Το ποσοστό των υπερτασικών ατόμων, που έχουν ρυθμίσει την πίεσή τους, δεν ξεπερνά το 20%.

ΜΟΡΦΕΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ

• Ιδιοπαθής ή Πρωτοπαθής (δεν είναι ξεκάθαρη η αιτία).
• Δευτεροπαθής (αποτέλεσμα άλλης ασθένειας). Συχνότερα αίτια είναι η χρόνια νεφροπάθεια, η άπνοια κατά τον ύπνο και η στένωση των νεφρικών αρτηριών. Σπάνια αίτια είναι ο πρωτοπαθής αλδοστερονισμός, το φαιοχρωμοκύττωμα, το σύνδρομο Cushing, η στένωση του ισθμού της αορτής, κ.α.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ

Η υπέρταση θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους παράγοντες θνησιμότητας παγκοσμίως. Επιβαρύνει τη λειτουργία της καρδιάς και των αρτηριών (καρδιακή ανεπάρκεια, αρτηριοσκλήρυνση, ανεύρυσμα αορτής, στεφανιαία νόσος), αυξάνει τους κινδύνους εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου και νεφρικής ανεπάρκειας. Στην ΗΠΑ η υπέρταση ονομάζεται «ο βουβός δολοφόνος».

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Δυστυχώς, μερικά υπερτασικά άτομα, διακόπτουν τη θεραπεία. Αυτό συμβαίνει είτε επειδή νομίζουν ότι «θεραπεύτηκαν» ή, απλώς, επειδή αμέλησαν να προμηθευτούν τα φάρμακά τους. Μπορεί να μην καταλαβαίνετε ότι η θεραπευτική αγωγή διατηρεί την πίεσή σας υπό έλεγχο, αλλά ο εγκέφαλος, η καρδιά, οι οφθαλμοί, οι αρτηρίες και οι νεφροί σας αισθάνονται τη διαφορά.

Ο σακχαρώδης διαβήτης συνοδεύεται από διπλάσια ως τριπλάσια συχνότερη υπέρταση απ' ότι αυτή απαντάται στο γενικό πληθυσμό. Υπολογίζεται ότι έως και 75% των καρδιαγγειακών επιπλοκών που συνοδεύουν το διαβήτη οφείλονται στην υπέρταση. Στους υπερτασικούς με σακχαρώδη διαβήτη και σε αυτούς που πάσχουν από νεφρική ανεπάρκεια ο θεραπευτικός στόχος είναι χαμηλότερος (πίεση κάτω από 130/80 mmHg).

Για να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή μείωση του κινδύνου επιπλοκών είναι απαραίτητη η άριστη ρύθμιση της πίεσης. Ο κίνδυνος που διατρέχει ένα υπερτασικό άτομο για αγγειακό επεισόδιο δεν εξαρτάται από το πόσο αυξημένη ήταν η πίεσή του πριν από τη θεραπεία, αλλά κυρίως από το πόσο καλά θα ρυθμιστεί με τη θεραπεία.

Συνήθως η υπέρταση δεν έχει συμπτώματα. Οι ενοχλήσεις, όταν υπάρχουν, οφείλονται στις επιπλοκές της, που συνήθως εμφανίζονται μετά από χρόνια. Ο πονοκέφαλος, τα βουητά στα αυτιά, οι εξάψεις, οι ρινορραγίες δεν οφείλονται πάντα στην υπέρταση. H μεγάλη αύξηση της πίεσης σε τέτοιες περιπτώσεις είναι αποτέλεσμα της αναστάτωσης λόγω της αιμορραγίας και μειώνεται χωρίς φάρμακα μόλις ηρεμήσει ο ασθενής. Η πλειονότητα των ασθενών ανακαλύπτουν ότι έχουν υπέρταση κατά τη διάρκεια μίας εξέτασης ρουτίνας.

Υπάρχει σχέση μεταξύ της υπέρτασης και της κατανάλωσης αλατιού. Ο μέτριος περιορισμός του αλατιού στη διατροφή μας αποδεδειγμένα μειώνει την αρτηριακή πίεση. Οι άνθρωποι που έχουν την τάση να παρουσιάζουν υψηλή πίεση είναι πολύ πιθανόν να τη χειροτερεύουν τρώγοντας αλατισμένα φαγητά.

ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΙΕΣΗ ΤΑ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΑ ή Ο ΚΑΦΕΣ;

Τα πορτοκάλια δεν αυξάνουν την πίεση. Περιέχουν κάλιο που είναι χρήσιμο ιδίως σε αυτούς που παίρνουν διουρητικά φάρμακα.

Ο καφές μπορεί να προκαλέσει μικρή παροδική αύξηση της πίεσης για 1-3 ώρες. Όμως άτομα που πίνουν καφέ κάθε μέρα, παρουσιάζουν «ανοχή» σε αυτή τη δράση και τελικά η πίεσή τους δεν επηρεάζεται.

ΤΟ ΣΚΟΡΔΟ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΙΕΣΗ;

Το σκόρδο περιέχει μια ουσία (αλικίνη) με αγγειοδιασταλτικές ιδιότητες που μπορεί να επηρεάσει την αρτηριακή πίεση. Όμως, τα πιθανά οφέλη, όπως και οι κίνδυνοι από τη μακροχρόνια χρήση της ουσίας αυτής, είναι άγνωστα.

ΤΑ ΗΡΕΜΙΣΤΙΚΑ δεν έχουν καμιά θέση στη θεραπεία. Είναι χρήσιμα σε άτομα με άγχος και κρίσεις πανικού, ανεξαρτήτως υπέρτασης. Ο όρος «νευροπίεση» είναι λανθασμένος και παραπλανητικός , επειδή όλοι οι άνθρωποι, με υπέρταση ή χωρίς, μπορεί να έχουν αυξημένη πίεση σε συνθήκες άγχους. Θα μπορούσε λοιπόν κανείς να πει ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν «νευροπίεση». Υπέρταση έχουν μόνο τα άτομα που παρουσιάζουν σταθερή αύξηση της πίεσης σε συνθήκες ηρεμίας.

ΤΙ ΣΗΜΑΣΙΑ ΕΧΕΙ Η ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ

Η αυξημένη χοληστερίνη επιταχύνει την αρτηριοσκλήρυνση και μαζί με την υπέρταση αυξάνει ακόμα περισσότερο τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών επεισοδίων. Η χοληστερίνη δεν είναι απλά θέμα σωστής διατροφής. Η αύξησή της οφείλεται τόσο σε διαταραχή του μεταβολισμού του οργανισμού, όσο και σε αυξημένη πρόσληψη ζωικών λιπών με το φαγητό. Όπως και η αυξημένη αρτηριακή πίεση η αύξηση της χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα.

ΤΑ ΟΡΙΑ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ

Είναι τα ίδια στους ηλικιωμένους, όπως και στους νεότερους υπερτασικούς. Έτσι, ένα άτομο π.χ. 75 ετών, με πίεση πάνω από 140/90 mmHg σε επανειλημμένες μετρήσεις, θεωρείται υπερτασικό. Ο γιατρός θα αποφασίσει αν και πότε θα χορηγήσει αντιυπερτασικά φάρμακα.

Η θεραπεία της μεμονωμένης συστολικής υπέρτασης στους ηλικιωμένους μειώνει την εμφάνιση άνοιας μέχρι και 25% και έως 80% την εμφάνιση καρδιακής ανεπάρκειας.

ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Είναι συχνότερη απ' ό,τι γενικά θεωρείται (1-2%). Λόγω της αυξανόμενης παχυσαρκίας, η συχνότητά της αυξάνεται. Μέχρι 12 ετών οφείλεται σε νόσημα. Στα μεγαλύτερα παιδιά συχνότερη είναι η «ιδιοπαθής». Υπέρταση και παχυσαρκία των γονιών αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης υπέρτασης στα παιδιά.Τα όρια της πίεσης διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και το ανάστημα.

Διαφημιστικό σποτ της Ελληνικής Εταιρίας για τη Μελέτη της Υπέρτασης

ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΦΟΒΟΜΑΣΤΕ ΤΗΝ ΥΠΕΡΤΑΣΗ! ΘΕΡΑΠΕΥΕΤΑΙ.

Ας βοηθάμε τον εαυτό μας, για να ζήσουμε περισσότερα χρόνια υγιείς.

Βιβλιογραφία:

1. Λιάππα Σ., Kαρκαλούσος Π., «H ουροσκοπία και η εξέλιξή της», Εφαρμ. Κλιν. Μικροβ. Εργ. Διαγν., Oκτ. 2008; 13(4): 255-264.
2. Diamantopoulos A, Uroscopy in Byzantium, Am J Nephrol, 1977; 17: 222 – 227.
3. 13. Marketos S, Diamandopoulos A, Voyiatzakis E, Limits in the Studies of the Art of Uroscopy: The Byzantine Example, Am J Nephrol 1994;14:239-245.
4. Kouba E, Wallen EM, Pruthi RS. Uroscopy by Hippocrates and Theophilus: prognosis versus diagnosis. J Urol. 2007 Jan;177(1):50-2.
5. Angeletti LR, Cavarra B. Critical and historical approach to Theophilus' De Urinis. Urine as blood's percolation made by the kidney and uroscopy in the middle ages. Am J Nephrol. 1994;14(4-6):282-9.
6. Pardalidis N, Kosmaoglou E, Diamantis A, Sofikitis N. Uroscopy in Byzantium (330-1453 AD). J Urol. 2008 Apr;179(4):1271-6.
7. J A Armstrong. Urinalysis in Western culture: A brief history Kidney International (2007) 71, 384–387.
8. Connor H. Medieval uroscopy and its representation on misericords – part 1: uroscopy. Clin Med 2001; 1: 507–509.
9. Jasin J. The transmission of learned medical literature in the middle English Liber uricrisiarum. Med Hist 1993;37: 313–329.
10. Angeletti L. R.· Cavarra B. Critical and Historical Approach to Theophilus’ De Urinis. Am J Nephrol 1994;14:282–289.
11. Angeletti L.R.· Gazzaniga V. Theophilus’ Auctoritas: The Role of De urinis in the Medical Curriculum of the 12th–13th Centuries Am J Nephrol 1999;19:165–171.
12. Fine L.G. Circle of Urine Glasses: Art of Uroscopy. Am J Nephrol 1986;6:307–311.
13. A. Diamantis, E. Magiorkinis, G. Androutsos. Proteinuria: From Ancient Observation to 19th Century Scientific Study The Journal of Urology, Volume 180, Issue 6, December 2008, Page 2332.
14. Βογιατζάκης Δ, Από την Ουροσκοπία στη σύγχρονη ανάλυση των ούρων, Ιατρική Εταιρεία Αθηνών, Κλινικά Φροντιστήρια, Τόμος 11, Τεύχος 4, σελ. 11 – 16.
15. http://www.hypertension.gr/Content/guidelines-2007.aspx