Άγιος Νικηφόρος ο Λεπρός: Παραμορφωμένος στην όψη, μα θεοειδής και θεοσκέπαστος

Του π. Παναγιώτη Καποδίστρια

Ομιλία, κατά την εορτή του Λεπρού Αγίου, στον Ναό της Φανερωμένης Βανάτου (4 Ιανουαρίου 2026)

Στεκόμαστε σήμερα με κατάνυξη και σεβασμό μπροστά στη μνήμη ενός Αγίου των ημερών μας· ενός ανθρώπου που έζησε ανάμεσά μας, υπέφερε αθόρυβα και έλαμψε με το φως του Χριστού, μες από το σκοτάδι του πόνου. Τιμάμε τον Άγιο Νικηφόρο τον Λεπρό, τον ταπεινό εκείνο μοναχό, που φώτισε με την παρουσία του το λεπροκομείο της Χίου και κατόπιν τον αντιλεπρικό σταθμό της Αγίας Βαρβάρας.

Ο Άγιος Νικηφόρος δίχως θεολογικά συγγράμματα, δίχως οργάνωση μεγάλων αποστολών και δράσεων, δεν ύψωσε λόγους ενώπιον λαών· έγινε όμως ο ίδιος ζωντανό Ευαγγέλιο, με τη σιωπή του, με την πίστη του, με την αδιάλειπτη προσευχή του. Το κορμί του σωματικά διαλυόταν από τη λέπρα, αλλά το πρόσωπό του φωτιζόταν από μια ειρήνη που μόνο η Χάρις του Θεού μπορεί να προσφέρει.

Αγαπητοί μου,

Ο Άγιος Νικηφόρος μάς διδάσκει ότι ο δρόμος προς τη θέωση δεν περνά απαραίτητα από εξωτερικές επιτυχίες ή φανερά χαρίσματα, αλλά μες από την καρδιά που ματώνει, που συντρίβεται, μένει όμως ορθάνοιχτη προς τον Θεό. Μας καλεί να δούμε την αρρώστια, όχι ως τιμωρία, αλλά ως ευκαιρία κοινωνίας με τον Εσταυρωμένο Χριστό, μετέπειτα πάντως Αναστάντα. Ο ταπεινός Νικηφόρος, ενώ έπασχε, δεν γόγγυσε· δεν έδειξε θυμό, μήτε απελπίστηκε. Μες από την ασθένειά του γεννήθηκε και καλλιεργήθηκς η αγιότητα. Η παραμόρφωση του σώματος έγινε καθρέπτης της πνευματικής ωραιότητας.

Το βαθύ αυτό βίωμα έχει αποτυπωθεί με σοφία και από τον Άγιο Μάξιμο τον Ομολογητή, ο οποίος λέγει: «Εἴ τις δοκιμασίαις περιπίπτει καὶ ὑπομένει εὐχαρίστως, τούτῳ δίδεται πείρα πίστεως καὶ γνώσεως Θεοῦ» (Κεφάλαια περί ἀγάπης, Γ΄ 79). Ο Άγιος Νικηφόρος είναι μία τέτοια μαρτυρία: η εμπειρία της πίστης κείται μακράς της θεωρίας, όντας καρπός του πόνου που γίνεται δεκτός με εμπιστοσύνη στον Θεό και τις ανεξιχνίαστες βουλές Του.

Πόσοι από εμάς δεν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με πόνους, δοκιμασίες, εσωτερικά αδιέξοδα! Πόσοι δε χάνουμε την ειρήνη μας με τα παραμικρά, λησμονώντας πως ο Θεός παιδαγωγεί, χωρίς διάθεση να μας συντρίψει, αλλά για να μας οδηγήσει στην τελειότητα. Ο Άγιος Νικηφόρος μάς δείχνει έναν άλλο τρόπο ζωής: χωρίς διαμαρτυρίες, με ευγνωμοσύνη ακόμη και στις θλίψεις· με εμπιστοσύνη στη θεία Πρόνοια· με βίωμα προσευχής, ακόμη και όταν δεν υπάρχει πια καμία ανθρώπινη ελπίδα.

Μας υπενθυμίζει πως η υπομονή είναι θεμέλιο της πνευματικής ανδρείας μας. Είναι αρετή όχι παθητική, αλλά εσωτερικά δυναμική. Δεν σημαίνει αποδοχή της ήττας, αλλά πίστη στην παρουσία του Θεού μέσα σε ό,τι επιτρέπει να περάσουμε. Όπως όμορφα διατυπώνει και ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος: «Ὑπομονή ἐστίν, ὅταν ὁ νοῦς ἀταράχως ἐν ταῖς συμφοραῖς μένῃ» (Κλίμαξ, Λόγος ΚΖ΄).

Ο Άγιος Νικηφόρος έζησε για δεκαετίες σχεδόν τυφλός, κατάκοιτος, γεμάτος πληγές· κι όμως έγινε παρηγορία για τόσους άλλους. Δεν ζήτησε λύτρωση με κοσμικούς όρους, αλλά χαριτώθηκε από τον Ουρανό με ειρήνη και φωτισμό. Αυτός, ο οποίος στα μάτια των ανθρώπων ήταν «παραμορφωμένος», έγινε πνευματικός πατέρας, στήριγμα, φως αληθινό, θεοειδής και θεοσκέπαστος!

Ας μην ξεχνάμε, αγαπητοί μου, πως η Εκκλησία τιμά τους Αγίους όχι επικαιρικά - επετειακά - επιδερμικά, αλλά υποδεικνύοντάς μας ότι η ζωή τους είναι δρόμος και για τη δική μας σωτηρία. Ο Άγιος Νικηφόρος μάς καλεί να προσευχηθούμε, να συνυπάρξουμε με τον όποιο σταυρό μας, να αναζητήσουμε όχι τόσο τη λύση των προβλημάτων, αλλά κυρίως το θέλημα και το μέγα έλεος του Θεού μες από αυτά.

Ας τον επικαλούμαστε με πίστη· να μάς στηρίζει στις δοκιμασίες, να μας ενισχύει στην πίστη, να μας φωτίζει στον πνευματικό αγώνα.

Ταις του Αγίου Νικηφόρου του Λεπρού πρεσβείαις, Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον και σώσον ημάς. Γένοιτο!!!