«Τον πάντα βαστάζοντα εβάστασας»

Του π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ

«Νηδύϊ τον Λόγον υπεδέξω, τον πάντα βαστάζοντα εβάστασας, γάλακτι εξέθρεψας, νεύματι τον τρέφοντα, την οικουμένην άπασαν, Αγνή ώ ψάλλομεν. Τον Κύριον υμνείτε τα έργα, και υπερυψούτε, εις πάντας τους αιώνας».

Στα σπλάχνα σου δέχθηκες τον Λόγο· Εκείνον που βαστάζει τα πάντα τον κράτησες· με γάλα τον ανέθρεψες, Αυτόν που με ένα νεύμα τρέφει ολόκληρη την οικουμένη, Αγνή, εσένα υμνούμε. Τον Κύριο υμνείτε όλα τα έργα Του και υπερυψώνετέ Τον σε όλους τους αιώνες.

Οι Χαιρετισμοί προς την Παναγία οδηγούν στο βάθος του μυστηρίου, το οποίο υπηρέτησε με άκρα υπακοή, πιστότητα και βεβαιότητα η Αγνή Θεομήτωρ. Ο ανωτέρω ύμνος εκ του Κανόνος, που παρουσιάζουμε, συμπυκνώνει τη θεολογία της Ενανθρωπήσεως του δευτέρου Προσώπου της Αγίας Τριάδος. Η Παρθένος δέχεται στη νηδύ της (δηλ. στην κοιλιά της) τον Λόγο, Εκείνον για τον οποίον ο ευαγγελιστής Ιωάννης μαρτυρεί ότι «πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο» (Ιω. 1,3). Ο Δημιουργός εισέρχεται στην ανθρώπινη ιστορία διά της ελεύθερης συγκαταθέσεως μιας γυναίκας.

Το «νηδύϊ υπεδέξω» φανερώνει πραγματική σύλληψη και πλήρη ανθρώπινη φύση. Η σωτηρία αποτελεί γεγονός ή, καλύτερα, το Γεγονός των γεγονότων. Ο Υιός και Λόγος του Θεού προσλαμβάνει σάρκα εκ της Παρθένου. Η Θεοτόκος καθίσταται τρόπος και τόπος θείας παρουσίας.

Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός ομολογεί με ακρίβεια: «Θεοτόκον σε κηρύττομεν, κυρίως και αληθώς», διότι Εκείνη εγέννησε σαρκί τον προαιώνιο Υιό του Θεού. Η ονομασία Θεοτόκος εκφράζει το μυστήριο της ενώσεως θείας και ανθρώπινης φύσεως στο ένα πρόσωπο του Χριστού.

«Τον πάντα βαστάζοντα εβάστασας». Ο Απόστολος Παύλος γράφει ότι ο Χριστός είναι ο «φέρων τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ» (Εβρ. 1,3). Η Εκκλησία ομολογεί ότι Εκείνος που συγκρατεί την κτίση αναπαύεται στα μητρικά χέρια της Αειπαρθένου. Το βρέφος της Βηθλεέμ είναι ο Κύριος της δόξης.

Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος διακηρύσσει: «Εἴ τις οὐ Θεοτόκον τὴν Ἁγίαν Μαρίαν ὁμολογεῖ, χωρὶς ἐστὶ τῆς Θεότητος». Η ορθόδοξη ομολογία της Θεοτόκου συνδέεται άρρηκτα με την ορθή πίστη περί Χριστού.

«Γάλακτι εξέθρεψας». Η φράση τονίζει την αληθινή ανθρώπινη ανατροφή του Κυρίου. Η μητρική φροντίδα της Θεοτόκου γίνεται διακονία στο σχέδιο της θείας Οικονομίας. Ο Θεός προσλαμβάνει όλη την ανθρώπινη εμπειρία από την αρχή της ζωής.

«Νεύματι τον τρέφοντα την οικουμένην άπασαν». Ο ψαλμικός λόγος αναφέρει ότι ο Κύριος δίδει τροφή «πάσῃ σαρκί» (Ψαλμ. 135,25). Ο ύμνος ενώνει τη μαρτυρία αυτή με το πρόσωπο του Χριστού. Εκείνος που συνέχει και συντηρεί τα σύμπαντα με τη θεία πρόνοιά Του γίνεται παιδί που αναπαύεται στην αγκαλιά της Μητέρας Του.

Διά της ιεράς Ακολουθίας των Χαιρετισμών, το υπερφυές γεγονός μεταβάλλεται σε δοξολογία εκ μέρους όλων των πιστών: «Τον Κύριον υμνείτε τα έργα». Η πρόσκληση απευθύνεται σε ολόκληρη την κτίση. Η υμνολογία καθίσταται συμμετοχή στο μυστήριο της θείας συγκαταβάσεως.

Η Θεοτόκος προβάλλει ως υπόδειγμα υπακοής και εμπιστοσύνης στο κοσμοσωτήριο θέλημα του Ουρανού. Το «γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου» (Λουκ. 1,38) αποτελεί θεμέλιο της σωτηρίας. Στη ζωή της φανερώνεται η δύναμη της ελεύθερης προσφοράς προς τον Θεό.

Η αγωνιστική περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, μέσα στην οποία τελούνται οι Χαιρετισμοί κάθε Παρασκευή, προσφέρει την ευκαιρία για εσωτερική καλλιέργεια. Η προσευχητική άσκηση, η προσπάθεια για εγκράτεια, η συμφιλίωση με τον αδελφό, διαμορφώνουν καρδιά ικανή να φέρει εντός της τον Χριστό.

Ας υψώσουμε, λοιπόν, μαζί με την Εκκλησία τον ύμνο προς την Αγνή Θεοτόκο. Ας συναρμοσθούμε στη γενική δοξολογία της κτίσεως: «Τον Κύριον υμνείτε τα έργα, και υπερυψούτε εις πάντας τους αιώνας».

Γένοιτο!