Κυριακή της Ορθοδοξίας 2018 στον πανίερο Ναό της Αναστάσεως των Ιεροσολύμων [φωτογραφίες + video]

Τήν Κυριακήν, 12ην/25ην Φεβρουαρίου 2018 Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας, ἑωρτάσθη ὑπό τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων ἡ νίκη καί ὁ θρίαμβος τῆς Ἐκκλησίας διά τῆς ἀναστηλώσεως τῶν ἁγίων εἰκόνων, κατόπιν τῆς ἀπό τῆς εἰκονομαχίας σκληρᾶς δοκιμασίας αὐτῶν, ἐπί τῶν εὐσεβῶν αὐτοκρατόρων Θεοδώρας τῆς Αὐγούστας καί Μιχαήλ Γ’ τοῦ υἱοῦ αὐτῆς τό ἔτος 842 μ.Χ.

Ἡ ἐπαναφορά τῶν εἰκόνων εἰς τούς ἱερούς Ναούς ἑορτάζεται ὡς ἑορτή τῆς Ὀρθοδοξίας, διότι αἱ εἰκόνες περιγράφουν καί ἐπιβεβαιώνουν τήν ἐπί γῆς ἔνσαρκον παρουσίαν τοῦ Κυρίου καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰκόνος τοῦ ἀοράτου Πατρός Αὐτοῦ.

Ἡ ἑορτή αὕτη ἑωρτάσθη ὑπό τοῦ Πατριαρχείου Ἱεροσολύμων ὡς «Παρρησία», ἤτοι μεγάλη καί πάνδημος ἑορτή, εἰς τόν Πανίερον Ναόν τῆς Ἀναστάσεως, δι’ Ἑσπερινοῦ ἀφ’ ἑσπέρας καί θείας Λειτουργίας τήν πρωΐαν ἀνήμερα τῆς ἑορτῆς, προεξάρχοντος τῆς Α.Θ.Μ. τοῦ Πατρός ἡμῶν καί Πατριάρχου Ἱεροσολύμων κ.κ. Θεοφίλου, συλλειτουργούντων Αὐτῷ τήν πρωΐαν τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐπιτρόπου Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καπιτωλιάδος κ. Ἡσυχίου, τῶν Σεβασμιωτάτων Ἀρχιεπισκόπων Γεράσων κ. Θεοφάνους, Θαβωρίου κ. Μεθοδίου, Σεβαστείας κ. Θεοδοσίου, Λύδδης κ. Δημητρίου Γραμματέως τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου καί τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ἑλενουπόλεως κ. Ἰωακείμ, Ἁγιοταφιτῶν Ἱερομονάχων, ὧν πρῶτος ὁ Γέρων Καμαράσης Ἀρχιμανδρίτης π. Νεκτάριος τοῦ Ἀρχιδιακόνου π. Μάρκου καί τῶν Ἱεροδιακόνων Ἀναστασίου καί Σωφρονίου, ἱερέων ἄλλων ἐκκλησιῶν, ψάλλοντος τοῦ Πρωτοψάλτου τοῦ Πανιέρου Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως Ἀρχιμανδρίτου π. Ἀριστοβούλου δεξιά καί τοῦ Λαμπαδαρίου κ. Γεωργίου Ἀλβανοῦ ἀριστερά, παρουσίᾳ τοῦ Γενικοῦ Προξένου τῆς Ἑλλάδος εἰς τά Ἱεροσόλυμα κ. Χρήστου Σοφιανοπούλου καί μετέχοντος εὐλαβοῦς ἐκκλησιάσματος ἐκ μοναχῶν, μοναζουσῶν ἐντοπίων καί προσκυνητῶν ἐξ Ἑλλάδος, Ρωσίας καί ἄλλων Ὀρθοδόξων χωρῶν.

Μετά τήν θείαν Λειτουργίαν ἠκολούθησε ἡ λιτάνευσις τῶν Ἱερῶν Εἰκόνων τρίς πέριξ τοῦ Ἁγίου Κουβουκλίου καί ἀνά τά προσκυνήματα, μεθ’ ἥν ἡ ἔναντι τοῦ Ἁγίου Κουβουκλίου ἀνάγνωσις τοῦ Συνοδικοῦ τῆς Ὀρθοδοξίας ἐκ τοῦ Τριῳδίου καί ἐν τέλει ἡ ἄνοδος εἰς τό Πατριαρχεῖον, ἔνθα ὁ Μακαριώτατος προσεφώνησε διά τῆς κάτωθι προσφωνήσεως Αὐτοῦ ἑλληνιστί:

«Σαρκός τό ἐκτύπωμα, ἀναστηλοῦντές Σου Κύριε, σχετικῶς ἀσπαζόμεθα, τό μέγα μυστήριον, τῆς Οἰκονομίας τῆς σῆς ἐκδηλοῦντες· οὐ γάρ δοκήσει, ὡς φασίν, οἱ θεομάχοι παῖδες τοῦ (αἱρεσιάρχου) Μάνεντος. Ἡμῖν ὤφθης φιλάνθρωπε, ἀλλ’ ἀληθείᾳ καί φύσει σαρκός δι’ αὐτοῦ ἀναγόμενοι πρός σόν πόθον καί ἔρωτα»· Ἀναφωνεῖ ὁ μελῳδός τῆς Ἐκκλησίας.

Ἐκλαμπρότατε Γενικέ Πρόξενε τῆς Ἑλλάδος κ. Χρῆστε Σοφιανόπουλε,

Σεβαστοί Ἅγιοι Πατέρες καί Ἀδελφοί,

Εὐλαβεῖς προσκυνηταί.

Ἡμέρα χαρμόσυνος καί εὐφροσύνης ἀνάπλεως πεφανέρωται σήμερον ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ τοῦ Χριστοῦ ἐπί τῆ ἑορτῇ τῆς Ὀρθοδοξίας, δηλονότι τῆς ἑορτῆς τῆς ἀναστηλώσεως τῶν ἁγίων εἰκόνων ἀφ’ ἑνός καί τῆς προσκυνήσεως αὐτῶν ἀφ’ ἑτέρου.

Ἡ ἀνάμνησις τοῦ γεγονότος τούτου ἀφορᾷ οὐχί μόνον τήν προσκύνησιν τῶν εἰκόνων, ἀλλά εἰς αὐτήν ταύτην τήν ὑγιαίνουσαν πίστιν τῆς Ὀρθοδόξου ἡμῶν Ἐκκλησίας, δηλονότι τήν πίστιν, τήν ὁποίαν παρέδωσαν εἰς ἡμᾶς οἱ προφῆται, οἱ Ἀπόστολοι καί οἱ Ἅγιοι καί Θεοφόροι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, οἵτινες ἐμαρτύρησαν ὑπέρ αὐτῆς τῷ ἰδίῳ αὐτῶν αἵματι. «Ἡμῖν γάρ δόξα, λέγει ὁ ὑμνῳδός τῆς Ἐκκλησίας, τοῦ Σαρκωθέντος ἐκ τῶν ἁγνῶν αἱμάτων τῆς ἀειπαρθένου Μαρίας Θεοῦ Λόγου Κυρίου δέ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἡ μορφή εὐσεβῶς προσκυνουμένη, οὐ θεοποιουμένη.

Ὁ Μέγας καί ἔγκριτος Πατήρ τῆς Ἐκκλησίας Βασίλειος λέγει· «Ἡ γάρ τιμή τῆς εἰκόνος ἐπί τό πρωτότυπον διαβαίνει». Μέ ἄλλα λόγια, κατά τήν προσκύνησιν τῶν εἰκόνων, ἡμεῖς ἀποδίδομεν τιμήν εἰς τά εἰκονιζόμενα πρόσωπα καί γεγονότα τῆς ἱερᾶς ἱστορίας, δηλαδή τοῦ μεγάλου καί σωτηριώδους μυστηρίου τῆς θείας Οἰκονομίας, ὡς ἐναργέστατα διατυπώνει καί ὁ ὑμνῳδός λέγων: «Σαρκός τό ἐκτύπωμα [τοῦ Θεοῦ Λόγου], ἀναστηλοῦντές Σου Κύριε, σχετικῶς ἀσπαζόμεθα». Κατά δέ τόν ἅγιον Θεόδωρον τόν Στουδίτην: «Προσκυνοῦντες τήν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ, προσκυνοῦμεν Αὐτόν τόν Χριστόν σχετικῶς». Καί ὁ Ἅγιος Ταράσιος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως λέγει: «Προσκυνητής εἰμί [τῶν εἰκόνων] σχετικῶς ἀλλ’ οὐ λατρευτικῶς».

Ἡ ἐπί μακρόν χρόνον καταπονήσασα τήν Ἐκκλησίαν αἵρεσις τῆς εἰκονομαχίας, ἀπεσκόπει εἰς τήν ἐπιβολήν τῆς δυσσεβοῦς θρησκείας τῆς τῶν κακοδόξων, δηλαδή τῆς ἐθελοθρησκείας. Ὅ,τι ἀκριβῶς συμβαίνει μέ τήν σύγχρονον ἡμῖν πραγματικότητα, τῶν ὁρατῶν πλέον κοσμοκρατόρων τοῦ αἰῶνος τούτου (Ἐφεσ. 6,12), οἱ ὁποῖοι ἐν ὀνόματι τῶν δῆθεν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων ἐπιβάλλουν νομοθετικῶς τάς ἀθεμίτους εἰδωλολατρείας τοῦ παρεληλυθότος χρόνου (Α΄ Πέτρ. 4,3) «κατά τόν Ἀπόστολον Πέτρον. Κατά δέ τόν ψαλμῳδόν: «…καί ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὤν οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις καί ὡμοιώθη αὐτοῖς», ( Ψαλμ. 48,13).

Ἡμεῖς ἀγαπητοί μου, «στοιχοῦντες τοῖς ἴχνεσι» ( Ρωμ. 4,12) καί τῷ κανόνι» ( Γαλ. 6,16) τῶν τήν θείαν γνῶσιν διά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος λαβόντων τῶν Πατέρων ἡμῶν, ἕνα Κύριον τόν Θεόν γινώσκομεν, ἐν τρισίν ὑποστάσεσιν δοξαζόμενον, καί Αὐτῷ μόνῳ λατρεύοντες μίαν πίστιν ἕν Βάπτισμα ἔχοντες, Χριστόν ἐνδεδύμεθα. Ἀλλ’ ὁμολογοῦντες τήν σωτηρίαν, ἔργῳ καί λόγῳ ταύτην ἀνιστοροῦμεν. Αὐτός, Κύριε, τήν εἰρήνην παράσχου τῷ λαῷ σου καί τῇ Ἐκκλησίᾳ σου ἵνα ἀξιωθῶμεν διελθεῖν τό στάδιον τῆς ἁγίας νηστείας καί ἑορτάσαι τήν λαμπροφόρον Σου Ἀνάστασιν, Ἀμήν. Ἔτη πολλά».

Ἐκ τῆς Ἀρχιγραμματείας

Αναχώρηση του Οικουμενικού Πατριάρχου στη Βιέννη

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ 

Τό ἀπόγευμα τῆς σήμερον, Kυριακῆς, 25ης Φεβρουαρίου, ἡ Α. Θ. Παναγιότης, ὁ Πατριάρχης, συνοδευόμενος ὑπό τοῦ Πανοσιολ. Μ. Ἀρχιμανδρίτου κ. Βησσαρίωνος, Ἀρχειοφύλακος τῶν Πατριαρχείων, ἀνεχώρησεν ἀεροπορικῶς εἰς Βιέννην, προκειμένου ἵνα, κατόπιν ἐπισήμου προσκλήσεως, συμμετάσχῃ ὡς κεντρικός ὁμιλητής εἰς τό διοργανούμενον ὑπό τοῦ Διαθρησκειακοῦ Ἱδρύματος «ΚAICIID Dialogue Center» διεθνές συνέδριον, ἐπί τοῦ θέματος «Promoting peacful coexistence and common citizenship».

Κατά τάς ἐργασίας τοῦ συνεδρίου, ὁ Παναγιώτατος, περιστοιχούμενος καί ὑπό τῶν ἐν τῇ Αὐστριακῇ Πρωτευούσῃ προστεθησομένων εἰς τήν Συνοδείαν Αὐτοῦ Σεβ. Μητροπολιτῶν Γαλλίας κ. Ἐμμανουήλ, μέλους τοῦ Δ.Σ. τοῦ ΚAICIID, καί Αὐστρίας κ. Ἀρσενίου, θά συναντηθῇ μετά Θρησκευτικῶν Ἡγετῶν καί ἐκπροσώπων Χριστιανικῶν Ἐκκλησιῶν, συμμετεχόντων εἰς τήν διεθνοῦς ἐμβελείας συνάντησιν ταύτην, ἐνῷ θά ἔχῃ ἰδιαιτέραν συνάντησιν καί συνομιλίαν μετά τοῦ Ἐξοχ. κ. Sebastian Kurz, νέου Καγγελαρίου τῆς Χώρας.

Παραλλήλως, ἡ Α. Θ. Παναγιότης θά εὐλογήσῃ ἐκ τοῦ σύνεγγυς τό ὑπό τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Αὐστρίας ἐπιτελούμενον ἐκκλησιαστικόν ἔργον διά τῆς συμμετοχῆς Αὐτῆς εἰς διαφόρους ἐκδηλώσεις, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, ἰδίως, τῆς συμπληρώσεως 50ετίας ἀπό τῆς ψηφίσεως καί ἰσχύος τοῦ Ὁμοσπονδιακοῦ Νόμου ἀναγνωρίσεως ἐν Αὐστρίᾳ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ὁ ὁποῖος ὑπογραμμίζει τόν συντονιστικόν ρόλον τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καί τοῦ Ἐκπροσώπου αὐτοῦ ἐν τῇ Χώρᾳ.

Ἀκολούθως, ὁ Πατριάρχης, μετά τῆ οἰκογενείας τοῦ ἀνεψιοῦ Αὐτοῦ Ἐντιμ. κ. Χρήστου Ἀναστασιάδη, θά μεταβῇ εἰς τά περίχωρα τοῦ Salzburg δι’ ὀλιγοήμερον ἀνάπαυσιν, θά ἐπιστρέψῃ δέ, σύν Θεῷ, εἰς τήν ἕδραν Αὐτοῦ τό ἀπόγευμα τῆς 5ης ἐπικειμένου μηνός Μαρτίου διά νά προεδρεύσῃ, ἀπό τῆς ἑπομένης, τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου. Καθήκοντα Ἐπιτρόπου Αὐτοῦ ἀνέθεσεν εἰς τόν Σεβ. Μητροπολίτην Γέροντα Δέρκων κ. Ἀπόστολον.

Συγχαρητήριο γράμμα του Οικουμενικού Πατριάρχου προς τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου για την επέτειο συμπληρώσεως 40 ετών Αρχιερωσύνης

Συγχαρητήριο γράμμα στον Αρχιεπίσκοπο Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου Χρυσοστόμου, για την επέτειο συμπληρώσεως σαράντα ετών από την εκλογή του σε Αρχιερέα, απέστειλε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, εκφράζοντας τις αδελφικές και εγκάρδιες ευχές του για την συνέχιση, «επί πολύν έτι χρόνον, ορθοτομούντες τον λόγον της αληθείας, το θεάρεστον Υμών έργον, επ᾿ αγαθώ του θεόθεν Υμίν εμπεπιστευμένου πληρώματος της Αγιωτάτης Εκκλησίας Κύπρου και του ανά την οικουμένην ορθοδόξου λαού του Θεού».

Στην επιστολή του, με ημερομηνία 20 Φεβρουαρίου, ο Οικουμενικός Πατριάρχης, σημειώνει, μεταξύ άλλων, ότι  ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος, καθ’ όλη την αρχιερατεία του, «και δη, σχεδόν επί δωδεκαετίαν όλην, ως Αρχιεπίσκοπος Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου, ηγωνίσθη θεαρέστως διά την ευστάθειαν της εν Κύπρω Εκκλησίας, τοποθετών μετά παρρησίας τον λύχνον «επί την λυχνίαν» (Ματθ. ε΄, 15), ανυποχώρητος όταν θίγωνται τα πρώτιστα και τα τιμαλφή της Ορθοδοξίας και του Γένους».

«Προσεφέρετε, Μακαριώτατε, πλείστα όσα εις την οργάνωσιν της Εκκλησίας της Κύπρου και εις την ιεράν υπόθεσιν της διασώσεως και αναδείξεως της πνευματικής και πολιτισμικής κληρονομίας του ορθοδόξου κυπριακού λαού. Υπήρξατε και συνεχίζετε να είσθε ευαίσθητος ποιμενάρχης, ο οποίος γνωρίζει τας ποιμαντικάς ανάγκας του συγχρόνου ανθρώπου και προσφέρει «βοήθειαν» και «αλήθειαν» προς αυτόν», αναφέρει, σε άλλο σημείο της επιστολής του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης ο οποίος επισημαίνει την καθοριστική συμβολή του Αρχιεπισκόπου Κύπρου κατά το τελευταίο στάδιο προετοιμασίας της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας. «Αναγνωρίζομεν την καθοριστικήν συμβολήν Υμών και την στήριξιν την οποίαν παρέσχετε εις την ημετέραν Μετριότητα κατά την τελευταίαν, κρίσιμον φάσιν, της προετοιμασίας της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Η αποτελεσματική μετοχή Υμών εις τας εργασίας της Συνόδου με παρρησίαν και ευγλωττίαν, αι θεολογικώς και εκκλησιολογικώς αρτιώταται παρεμβάσεις Υμών εις τας συζητήσεις, το ορθόδοξον Υμών φρόνημα, η προσπάθεια διά να προβληθή το σωστικόν μήνυμα της Ορθοδοξίας προς τον σύγχρονον κόσμον, συνέβαλον τα μέγιστα εις την επιτυχή διεξαγωγήν και την ολοκλήρωσιν του έργου της Συνόδου. Δι᾿ όλα αυτά, Σας ευχαριστούμεν, Μακαριώτατε. Εγράψετε, όντως, ιστορίαν και δικαίως τιμάσθε εν τω Ορθοδόξω κόσμω»

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κάνει ιδιαίτερη αναφορά στη σημερινή πραγματικότητα στην οποία η Εκκλησία δίδει τη μαρτυρία της. «Η ζωή του συγχρόνου ανθρώπου καθορίζεται από τας τεχνολογικάς εξελίξεις, από την ιδιόνομον λειτουργίαν της οικονομίας, την σύγκρουσιν των πολιτισμών και την απολυτοποίησιν των ατομικών δικαιωμάτων και επιθυμιών. Πρότυπον ζωής κατέστη το άτομον, το οποίον κατέχει και χρησιμοποιεί διά τον εαυτόν του ο,τι επιθυμεί, πλήρως αδιάφορον διά τον πλησίον. Ακούομεν περί προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, περί οικονομικής προόδου, περί ισότητος και δικαιοσύνης, περί παγκοσμίου ειρήνης, διαπιστούμεν όμως, ότι εις τους λόγους και τας διακηρύξεις δεν αντιστοιχούν τα έργα και η πραγματικότης. Τα δικαιώματα του ανθρώπου συχνότατα χρησιμοποιούνται διά πολιτικούς σκοπούς, ενώ ευρέως κυριαρχεί το  “δίκαιον του ισχυροτέρου”», αναφέρει, μεταξύ άλλων, ο Πατριάρχης και σημειώνει ότι, «η Εκκλησία αγωνίζεται να φωτίση και να μεταμορφώση την ζωήν των ανθρώπων, απευθυνομένη πρωτίστως εις την ανθρωπίνην καρδίαν, κηρύσσουσα και ασκούσα την αγάπην, την αλληλεγγύην και την απλότητα, εν αναφορά, πάντοτε, προς τον αιώνιον εν Χριστώ προορισμόν του ανθρώπου, αναδεικνύουσα, λόγω και έργω, την χριστιανικήν πίστιν ως δύναμιν ζωής και ενθέου ελευθερίας».

«Η κοινή προσπάθεια», σημειώνει, σε άλλο σημείο της επιστολής του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης, «είναι επιβεβλημένη και λόγω του μεγέθους των συγχρόνων προβλημάτων, τα οποία μόνον από κοινού δύνανται να αντιμετωπισθούν. Διά να επιτύχωμεν εις τούτο, οφείλομεν να γνωρίζωμεν τας προκλήσεις, αλλά και τας θετικάς προοπτικάς της εποχής μας, τα κοινωνικά δεδομένα της σήμερον και τας υπαρξιακάς ανάγκας του συγχρόνου ανθρώπου. Αυτό απαιτεί εγρήγορσιν, σοβαρότητα, ποιμαντικήν φαντασίαν, πνεύμα συνεργασίας και διαλόγου. Υμείς, Μακαριώτατε είσθε άνθρωπος του διαλόγου και των ανοικτών οριζόντων. Δι᾿ Υμάς η Ορθοδοξία δεν εσήμαινε ποτέ και δεν σημαίνει κλειστότητα και εσωστρέφειαν, αλλά ανοικτοσύνην και φιλάνθρωπον μαρτυρίαν εν τω κόσμω».

Ακολουθεί ολόκληρη η επιστολή του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου προς τον Αρχιεπίσκοπο Νέας Ιουστινιανής και πάσης Κύπρου Χρυσόστομο:

Μακαριώτατε καί Ἁγιώτατε Ἀρχιεπίσκοπε Νέας Ἰουστινιανῆς καί πάσης Κύπρου, ἐν Χριστῷ τῷ Θεῷ λίαν ἀγαπητέ καί περιπόθητε ἀδελφέ καί συλλειτουργέ τῆς ἡμῶν Μετριότητος κύριε Χρυσόστομε, τήν Ὑμετέραν σεβασμίαν Μακαριότητα ἀδελφικῶς ἐν Κυρίῳ κατασπαζόμενοι, ὑπερήδιστα προσαγορεύομεν.

Ἐν αἰσθήμασιν ἀγάπης ἐν Κυρίῳ καί πολλῆς τιμῆς πρός τό πρόσωπον τῆς Ὑμετέρας περισπουδάστου ἡμῖν Μακαριότητος, ἐπικοινωνοῦμεν γηθοσύνως μεθ᾿ Ὑμῶν, διά νά ἀπευθύνωμεν ἐγκαρδίους εὐχάς ἐπί τῇ συμπληρώσει τεσσαρακοντα-ετοῦς θεοτηρήτου καί εὐκλεοῦς ἀρχιερωσύνης.

Αἱ ἐπέτειοι εἶναι καιρός δοξολογίας καί ἐνθυμήσεως. Δοξάζομεν τόν πάνδωρον Θεόν, τόν χαρισάμενον εἰς τόν λαόν Αὐτοῦ τόν πανάξιον ἐκκλησιαστικόν ἄνδρα καί πρωθιεράρχην, ὅστις, καθ᾿ ὅλην τήν ἀρχιερατείαν Αὐτοῦ, καί δή, σχεδόν ἐπί δωδεκαετίαν ὅλην, ὡς Ἀρχιεπίσκοπος Νέας Ἰουστινιανῆς καί πάσης Κύπρου, ἠγωνίσθη θεαρέστως διά τήν εὐστάθειαν τῆς ἐν Κύπρῳ Ἐκκλησίας, τοποθετῶν μετά παρρησίας τόν λύχνον «ἐπί τήν λυχνίαν» (Ματθ. ε΄, 15), ἀνυποχώρητος ὅταν θίγωνται τά πρώτιστα καί τά τιμαλφῆ τῆς Ὀρθοδοξίας καί τοῦ Γένους.

Προσεφέρετε, Μακαριώτατε, πλεῖστα ὅσα εἰς τήν ὀργάνωσιν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου καί εἰς τήν ἱεράν ὑπόθεσιν τῆς διασώσεως καί ἀναδείξεως τῆς πνευματικῆς καί πολιτισμικῆς κληρονομίας τοῦ ὀρθοδόξου κυπριακού λαοῦ. Ὑπήρξατε καί συνεχίζετε νά εἶσθε εὐαίσθητος ποιμενάρχης, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τάς ποιμαντικάς ἀνάγκας τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου καί προσφέρει «βοήθειαν» καί «ἀλήθειαν» πρός αὐτόν.

Ἀναγνωρίζομεν τήν καθοριστικήν συμβολήν Ὑμῶν καί τήν στήριξιν τήν ὁποίαν παρέσχετε εἰς τήν ἡμετέραν Μετριότητα κατά τήν τελευταίαν, κρίσιμον φάσιν, τῆς προετοιμασίας τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Συνόδου τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Ἡ ἀποτελεσματική μετοχή Ὑμῶν εἰς τάς ἐργασίας τῆς Συνόδου μέ παρρησίαν καί εὐγλωττίαν, αἱ θεολογικῶς καί ἐκκλησιολογικῶς ἀρτιώταται παρεμβάσεις Ὑμῶν εἰς τάς συζητήσεις, τό ὀρθόδοξον Ὑμῶν φρόνημα, ἡ προσπάθεια διά νά προβληθῇ τό σωστικόν μήνυμα τῆς Ὀρθοδοξίας πρός τόν σύγχρονον κόσμον, συνέβαλον τά μέγιστα εἰς τήν ἐπιτυχῆ διεξαγωγήν καί τήν ὁλοκλήρωσιν τοῦ ἔργου τῆς Συνόδου. Δι᾿ ὅλα αὐτά, Σᾶς εὐχαριστοῦμεν, Μακαριώτατε. Ἐγράψε-τε, ὄντως, ἱστορίαν καί δικαίως τιμᾶσθε ἐν τῷ Ὀρθοδόξῳ κόσμῳ.

Ἡ μαρτυρία τῆς Ἐκκλησίας δίδεται σήμερον, Τιμιώτατε ἐν Χριστῷ Ἀδελφέ, ἐνώπιον τῆς πολυδιαστάτου κρίσεως τοῦ πολιτισμοῦ. Ἡ ζωή τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου καθορίζεται ἀπό τάς τεχνολογικάς ἐξελίξεις, ἀπό τήν ἰδιόνομον λειτουργίαν τῆς οἰκονομίας, τήν σύγκρουσιν τῶν πολιτισμῶν καί τήν ἀπολυτοποίησιν τῶν ἀτομικῶν δικαιωμάτων καί ἐπιθυμιῶν. Πρότυπον ζωῆς κατέστη τό ἄτομον, τό ὁποῖον κατέχει καί χρησιμοποιεῖ διά τόν ἑαυτόν του ὅ,τι ἐπιθυμεῖ, πλήρως ἀδιάφορον διά τόν πλησίον. Ἀκούομεν περί προστασίας τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου, περί οἰκονομικῆς προόδου, περί ἰσότητος καί δικαιοσύνης, περί παγκοσμίου εἰρήνης, διαπιστοῦμεν ὅμως, ὅτι εἰς τούς λόγους καί τάς διακηρύξεις δέν ἀντιστοιχοῦν τά ἔργα καί ἡ πραγματικότης. Τά δικαιώματα τοῦ ἀνθρώπου συχνότατα χρησιμοποιοῦνται διά πολιτικούς σκοπούς, ἐνῶ εὐρέως κυριαρχεῖ τό «δίκαιον τοῦ ἰσχυροτέρου». Ἡ οἰκονομική ἀνάπτυξις δέν ἀφορᾷ εἰς τήν πλειοψηφίαν τῶν κατοίκων τῆς γῆς, ἐνῶ ἡ πρόοδος τῆς ἐπιστήμης ἐκτυλίσσεται ἐρήμην τῶν αὐθεντικῶν συμφερόντων τοῦ ἀνθρώπου.

Ἐν τῷ περιβάλλοντι τούτῳ, ἡ Ἐκκλησία ἀγωνίζεται νά φωτίσῃ καί νά μεταμορφώσῃ τήν ζωήν τῶν ἀνθρώπων, ἀπευθυνομένη πρωτίστως εἰς τήν ἀνθρωπίνην καρδίαν, κηρύσσουσα καί ἀσκοῦσα τήν ἀγάπην, τήν ἀλληλεγγύην καί τήν ἁπλότητα, ἐν ἀναφορᾷ, πάντοτε, πρός τόν αἰώνιον ἐν Χριστῷ προορισμόν τοῦ ἀνθρώπου, ἀναδεικνύουσα, λόγῳ καί ἔργῳ, τήν χριστιανικήν πίστιν ὡς δύναμιν ζωῆς καί ἐνθέου ἐλευθερίας. Ἀνήκομεν εἰς τόν Χριστόν, τήν Αὐτοζωήν, τήν Αὐτοαλήθειαν, τήν Αὐτοφιλανθρωπίαν, καί εἰς τήν Ἐκκλησίαν Του, τήν «κοινω-νίαν θεώσεως», τόν «κόσμον τοῦ κόσμου». Τό εὐαγγέλιον ἡμῶν εἶναι «ὁ Χριστός ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ καί ἡ Ἐκκλησία ἐν τῷ Χριστῷ». Ὅταν ὁμιλῶμεν, ὁμιλοῦμεν περί τοῦ «Ἐκκλησίας σάρκα ἀναλαβόντος» Λόγου τοῦ Θεοῦ, καί ὅταν σιγῶμεν, πάλιν διά τόν ἀγαπήσαντα καί ἀγαπῶντα ἡμᾶς Σωτῆρα τοῦ κόσμου τό πράττομεν.

Συνεχίζομεν, Μακαριώτατε, τόν κοινόν ἡμῶν ἀγῶνα καί τήν κοινήν χριστιανικήν μαρτυρίαν, ὡς ἐνετείλατο ἡμῖν ὁ Κύριος ἡμῶν, ὡς «Θεοῦ διάκονοι», ὁμοῦ καί ὁμοθυμαδόν. Ἡ κοινή προσπάθεια εἶναι ἐπιβεβλημένη καί λόγῳ τοῦ μεγέθους τῶν συγχρόνων προβλημάτων, τά ὁποῖα μόνον ἀπό κοινοῦ δύνανται νά ἀντιμετωπισθοῦν. Διά νά ἐπιτύχωμεν εἰς τοῦτο, ὀφείλομεν νά γνωρίζωμεν τάς προκλήσεις, ἀλλά καί τάς θετικάς προοπτικάς τῆς ἐποχῆς μας, τά κοινωνικά δεδομένα τῆς σήμερον καί τάς ὑπαρξιακάς ἀνάγκας τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου. Αὐτό ἀπαιτεῖ ἐγρήγορσιν, σοβαρότητα, ποιμαντικήν φαντασίαν, πνεῦμα συνεργασίας καί διαλόγου. Ὑμεῖς, Μακαριώτατε εἶσθε ἄνθρωπος τοῦ διαλόγου καί τῶν ἀνοικτῶν ὁριζόντων. Δι᾿ Ὑμᾶς ἡ Ὀρθοδοξία δέν ἐσήμαινε ποτέ καί δέν σημαίνει κλειστότητα καί ἐσωστρέφειαν, ἀλλά ἀνοικτοσύνην καί φιλάνθρωπον μαρτυρίαν ἐν τῷ κόσμῳ.

Ἐπί δέ τούτοις, ἀπευθύνοντες μυχόθεν συγχαρητηρίους προσρήσεις τῇ Ὑμετέρᾳ προσφιλεστάτῃ ἡμῖν Μακαριότητι, εὐχόμεθα ὅπως ὁ ἀγαθοδότης Κύριος χαρίζηται Ὑμῖν ὑγιείαν κατ᾿ ἄμφω καί κρατύνῃ Ὑμᾶς, ὥστε νά συνεχίσητε ἐπί πολύν ἔτι χρόνον, ὀρθοτομοῦντες τόν λόγον τῆς ἀληθείας, τό θεάρεστον Ὑμῶν ἔργον, ἐπ᾿ ἀγαθῷ τοῦ θεόθεν Ὑμῖν ἐμπεπιστευμένου πληρώματος τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας Κύπρου καί τοῦ ἀνά τήν οἰκουμένην ὀρθοδόξου λαοῦ τοῦ Θεοῦ.

Κατασπαζόμενοι τοίνυν Ὑμᾶς φιλήματι ἁγίῳ, ἐκ Φαναρίου, συναγαλλόμενοι δέ μεγάλως μεθ᾿ Ὑμῶν καί μετέχοντες νοερῶς εἰς τούς ἐπετειακούς ἑορτασμούς, διατελοῦμεν μετ᾿ ἐξιδιασμένης τιμῆς καί βαθείας ἀγάπης ἐν Κυρίῳ.

,βιη’ Φεβρουαρίου κ’ 

Τῆς Ὑμετέρας σεβασμίας Μακαριότητος 

ἀγαπητός ἐν Χριστῷ ἀδελφός

Κυριακή της Ορθοδοξίας 2018 στο Φανάρι

Τελέστηκε Πατριαρχική και Συνοδική Θεία Λειτουργία σε ανάμνηση του τέλους της εικονομαχίας και της οριστικής αναστήλωσης των Ιερών Εικόνων το 843 μ.Χ.

Με κάθε ιεροπρέπεια και σύμφωνα με την από αιώνων διαμορφωμένη παράδοση εορτάσθηκε στην Ιερά Καθέδρα της Πρωτοθρόνου Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως η Κυριακή της Ορθοδοξίας.

Της Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, συμπαραστατούμενος από τους Μητροπολίτες Φιλαδελφείας Μελίτων, Σεβαστείας Δημήτριο, Μύρων Χρυσόστομο, Ικονίου Θεόληπτο, Καλλιουπόλεως και Μαδύτου Στέφανο, Προύσης Ελπιδοφόρο, Κεφαλληνίας Δημήτριο και Σμύρνης Βαρθολομαίο.

Τον πανηγυρικό λόγο της ημέρας εκφώνησε ο Επίσκοπος Αλικαρνασσού Αδριανός.

«Συνήχθημεν σήμερον επί το αυτό, διά να τιμήσωμεν, εν παμφώτω Ευχαριστιακή συνάξει, την ήδη επί χίλια εκατόν εβδομήκοντα και πέντε (1175) συναπτά έτη εορταζομένην παρ' ημίν ιεράν πανήγυριν, την ευφρόσυνον επέτειον της αναστηλώσεως των αγίων και σεπτών εικόνων, και διά να ανανεώσωμεν την δέσμευσιν ημών όπως διατηρήσωμεν αλώβητον την πίστιν, την πίστιν των Αποστόλων, την πίστιν των Πατέρων, την πίστιν των Ορθοδόξων, την στηρίξασαν και στηρίζουσαν την Οικουμένην», είπε ο Επίσκοπος Αλικαρνασσού και συνέχισε: «Η τιμητική προσκύνησις των εικόνων και η κεντρική θέσις αυτών εις την Ορθόδοξον Εκκλησίαν δεν είναι απλώς μία παράδοσις της χριστιανικής Ανατολής και μία διάστασις της λαϊκής ευσεβείας, χωρίς θεολογικήν ουσίαν. Ανήκει εις τον πυρήνα της πίστεως και της ταυτότητος των Ορθοδόξων. Εις την Ορθόδοξον εικόνα, την οποίαν ασπαζόμεθα "στόμασι, και καρδία και θελήματι", κατά τον υμνωδόν, (Κανών Κυριακής της Ορθοδοξίας, ωδή η΄), συμπυκνούται και αποκαλύπτεται η τρίσημος ενότης της εν Χριστώ ζωής, ήτοι της Ορθοδοξίας της πίστεως, της ορθής λατρείας και δοξολογίας του Θεού, και της Χριστοπρεπούς βιοτής και αναστροφής εν τω κόσμω. Εν τη εννοία αυτή, ορθώς ελέχθη, ότι εις την απόρριψιν της τιμής των εικόνων συνοψίζονται όλαι αι αιρέσεις, αι οποίαι εταλάνισαν την Εκκλησίαν, και ότι ο αγών κατά της Εικονομαχίας ήτο αγών υπέρ της Ορθοδοξίας της πίστεως. Διά τον λόγον αυτόν, η αναστήλωσις των Ιερών εικόνων το έτος 843, εορτάζεται ως νίκη της Ορθοδοξίας, ως κατάργησις των νόθων και πεπλασμένων δογμάτων. Το θεολογικόν υπόβαθρον των εικόνων είναι η, εν τω "αεί μένοντι μυστηρίω" της Θείας Ενανθρωπήσεως αποκαλυφθείσα προαιώνιος Βουλή του Τριαδικού Θεού περί της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους και της κτίσεως όλης, διά της σαρκώσεως του Θείου Λόγου. Όλαι αι εικόνες μαρτυρούν ότι ο Χριστός είναι ο ελθών εις το σώσαι τον άνθρωπον και ο ερχόμενος εν δόξη, διά να ολοκληρωθή το σχέδιον της θείας Οικονομίας».

Ο Επίσκοπος Αλικαρνασσού, σε άλλο σημείο της ομιλίας του, επεσήμανε, ότι μια από τις μεγαλειώδεις και πλέον συγκλονιστικές στιγμές της ιστορίας του Γένους, «είναι η εικών των δεδιωγμένων εκ των πατρογονικών εστιών ένεκεν της πίστεως αυτών, Ορθοδόξων Χριστιανών, βασταζόντων τας ιεράς εικόνας ως το πολυτιμότατον κειμήλιον και τον τιμαλφέστατον θησαυρόν, διά να τας διασώσουν, να τας προσκυνούν και να αντλούν ευλογίαν και δύναμιν εν τη ξένη, μιμνησκόμενοι της γλυκυτάτης πατρίδος, της αγιοτόκου γης των Πατέρων. Όντως, Ορθοδοξία είναι να ανακαλύπτωμεν και να βλέπωμεν όλην την αλήθειαν της πίστεώς μας εις μίαν εικόνα του Χριστού, εις την εικόνα της Παναγίας Παμμακαρίστου ή της Παναγίας Φανερωμένης, εις μίαν εκ των αναριθμήτων εικόνων των Αγίων μας. Η καθ΄ημάς Ανατολή, και δη η Πόλις των Πόλεων, είναι ο ευλογημένος τόπος, όπου διετυπώθη με δογματικούς όρους, υπό Οικουμενικών Συνόδων, η αλήθεια της Ορθοδόξου πίστεως, η αλήθεια της εικόνος, η αλήθεια την οποίαν τιμώμεν σήμερον εν τω Πανσέπτω Πατριαρχικώ Ναώ, εν ατμοσφαίρα εκπάγλου λαμπρότητος και ουρανοειδούς φωτοχυσίας. Αυτήν την σωστικήν αλήθειαν ενσαρκώνει, εκπροσωπεί και εκφράζει η Αγία του Χριστού Μεγάλη Εκκλησία, πηδαλιουχουμένη Χριστοπρεπώς υπό της Υμετέρας Θεοτιμήτου και Θεοφρουρήτου Σεπτής Κορυφής, διακονούσα την ευστάθειαν της Ορθοδοξίας, τους διαχριστιανικούς διαλόγους, την διαθρησκειακήν προσέγγισιν, την δικαιοσύνην και την ειρήνην, τα θύματα της πολυκεφάλου βίας, τους κοπιώντας και πεφορτισμένους, αγαπώσα τον Κύριον εν τω ανθρώπω και τον άνθρωπον εν τω Κυρίω, ορθοδοξούσα και ορθοπραγούσα, διά του "αγαπήσαντος ημάς" (Ρωμ. η΄37), "ορθοδοξίας φέγγει ελλαμπομένη", φωτοδόχος και φωτοδότις, "Εκκλησία των του Χριστού πενήτων" και πνευματική φωτοδότειρα της Οικουμένης».

Εκκλησιάστηκαν οι Μητροπολίτες Γέρων Νικαίας Κωνσταντίνος και Κυδωνιών Αθηναγόρας καθώς και ο Αρχιεπίσκοπος Ανθηδώνος Νεκτάριος, Επίτροπος του Παναγίου Τάφου στην Πόλη. Επίσης, ο Πρέσβης της Ελλάδος στην Άγκυρα, Πέτρος Μαυροειδής, ως εκπρόσωπος της Ελληνικής Κυβερνήσεως, ο Πρέσβης Ευάγγελος Σέκερης, Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στην Πόλη, ο Πρόξενος της Ουκρανίας στην Πόλη, Maksym Vdovychenko, Άρχοντες Οφφικιάλιοι του Οικουμενικού Θρόνου, Καθηγητές και μαθητές από τα ομογενειακά σχολεία της Πόλης, και πλήθος προσκυνητών.

Μετά την απόλυση ο Οικουμενικός Πατριάρχης, μαζί με τους Αρχιερείς που συλλειτούργησαν μαζί του, ανέγνωσαν το καθιερωμένο Τρισάγιο υπέρ αναπαύσεως των ψυχών όλων «των υπέρ της Ορθοδόξου ημών πίστεως αγωνισαμένων και τελειωθέντων εν αυτή».

Ακολούθησε η λιτανευτική πομπή των Ιερών Εικόνων κατά την οποία ο Οικουμενικός Πατριάρχης ευλόγησε τον πιστό λαό από τον εξώστη του Πατριαρχικού Οίκου.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο του Κηρύγματος του Θεοφιλ. Επισκόπου Αλικαρνασσού Αδριανού:

Κήρυγμα του Θεοφιλ. Επισκόπου Αλικαρνασσού κ. Αδριανού

εν τω Πανσέπτω Πατριαρχικώ Ναώ

κατά την Κυριακήν της Ορθοδοξίας

(25 Φεβρουαρίου 2018)

«ούτως καγώ δέχομαι και ασπάζομαι και περιπτύσσομαι τας ιεράς εικόνας, ως αρραβώνα της σωτηρίας μου ούσας».

(Πρακτικά Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου)

Παναγιώτατε Πάτερ και Δέσποτα,

Σεβασμία των Ιεραρχών χορεία,

Τίμιον πρεσβυτέριον,

Λαέ του Θεού ηγαπημένε,

Συνήχθημεν σήμερον επί το αυτό, διά να τιμήσωμεν, εν παμφώτω Ευχαριστιακή συνάξει, την ήδη επί χίλια εκατόν εβδομήκοντα και πέντε (1175) συναπτά έτη εορταζομένην παρ΄ ημίν ιεράν πανήγυριν, την ευφρόσυνον επέτειον της αναστηλώσεως των αγίων και σεπτών εικόνων, και διά να ανανεώσωμεν την δέσμευσιν ημών όπως διατηρήσωμεν αλώβητον την πίστιν, την πίστιν των Αποστόλων, την πίστιν των Πατέρων, την πίστιν των Ορθοδόξων, την στηρίξασαν και στηρίζουσαν την Οικουμένην.

Η τιμητική προσκύνησις των εικόνων και η κεντρική θέσις αυτών εις την Ορθόδοξον Εκκλησίαν δεν είναι απλώς μία παράδοσις της χριστιανικής Ανατολής και μία διάστασις της λαικής ευσεβείας, χωρίς θεολογικήν ουσίαν. Ανήκει εις τον πυρήνα της πίστεως και της ταυτότητος των Ορθοδόξων. Εις την Ορθόδοξον εικόνα, την οποίαν ασπαζόμεθα "στόμασι, και καρδία και θελήματι", κατά τον υμνωδόν, (Κανών Κυριακής της Ορθοδοξίας, ωδή η΄), συμπυκνούται και αποκαλύπτεται η τρίσημος ενότης της εν Χριστώ ζωής, ήτοι της Ορθοδοξίας της πίστεως, της ορθής λατρείας και δοξολογίας του Θεού, και της Χριστοπρεπούς βιοτής και αναστροφής εν τω κόσμω. Εν τη εννοία αυτή, ορθώς ελέχθη, ότι εις την απόρριψιν της τιμής των εικόνων συνοψίζονται όλαι αι αιρέσεις, αι οποίαι εταλάνισαν την Εκκλησίαν, και ότι ο αγών κατά της Εικονομαχίας ήτο αγών υπέρ της Ορθοδοξίας της πίστεως. Διά τον λόγον αυτόν, η αναστήλωσις των Ιερών εικόνων το έτος 843, εορτάζεται ως νίκη της Ορθοδοξίας, ως κατάργησις των νόθων και πεπλασμένων δογμάτων.

Το θεολογικόν υπόβαθρον των εικόνων είναι η, εν τω "αεί μένοντι μυστηρίω" της Θείας Ενανθρωπήσεως αποκαλυφθείσα προαιώνιος Βουλή του Τριαδικού Θεού περί της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους και της κτίσεως όλης, διά της σαρκώσεως του Θείου Λόγου. Όλαι αι εικόνες μαρτυρούν ότι ο Χριστός είναι ο ελθών εις το σώσαι τον άνθρωπον και ο ερχόμενος εν δόξη, διά να ολοκληρωθή το σχέδιον της θείας Οικονομίας.

Τα εικονιζόμενα πρόσωπα εμφανίζονται εν τη βιωθείση κατά χάριν μεταμορφώσει, η οποία παραπέμπει εις την εσχατολογικήν δόξαν της Βασιλείας. Κάθε εικών αναφέρεται ταυτοχρόνως εις την ένσαρκον παρουσίαν του Βασιλέως Χριστού και εις την αναμενομένην εσχατολογικήν Βασιλείαν, εις την οποίαν ευρίσκεται η πληρότης της ζωής. "Ο Βασιλεύς ήλθεν, η Βασιλεία θα έλθη", όπως θα έλεγεν ο μέγας θεολόγος του παρελθόντος αιώνος π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ. Εν τω πνεύματι τούτω, κατανοείται ότι η ορθόδοξος εικών δεν εκφράζει την πίστιν του αγιογράφου ως ατόμου, αλλά την εμπειρίαν της πίστεως και την ζωήν ολοκλήρου της εκκλησιαστικής Κοινότητος. Ο αγιογράφος είναι η χείρ της Εκκλησίας, και η εικών είναι μαρτυρία και ομολογία πίστεως, όχι απλώς ένα καλλιτέχνημα.

Τα λεχθέντα επιβεβαιώνονται και από την άρρηκτον σχέσιν των εικόνων με την λειτουργικήν ζωήν της Εκκλησίας. Όταν εισερχώμεθα εις τον Ναόν, περιβαλλόμεθα από πλήθος εικόνων, αι οποίαι δεν απεικονίζουν απλώς τα ιερά πρόσωπα, αλλά τα παροντοποιούν. Ο πιστός ευρίσκεται εδώ εν τω μέσω ζώντων προσώπων, τα οποία τον βλέπουν και επικοινωνούν με αυτόν, πριν ακόμη ο ίδιος τα ατενίση. Προσκυνούντες τας εικόνας, εισερχόμεθα εις προσωπικήν σχέσιν με το εικονιζόμενον πρόσωπον, μετέχομεν εις το προβαλλόμενον γεγονός. Ορθώς τονίζεται, ότι αι εικόνες είναι έκφρασις του κοινοτικού και σχεσιακού χαρακτήρος της εκκλησιαστικής ζωής.

Τούτο συνδέεται ουσιωδώς με την Θείαν Ευχαριστίαν, ως την υψίστην εκφρασιν του μυστηρίου της εν Χριστώ λυτρώσεως του ανθρώπου και του κόσμου, και της μελλούσης τελειώσεως των πάντων. Η τοποθέτησις και η τάξις των εικόνων εντός του Ναού, προσανατολίζονται προς το Άγιον Βήμα και το πανίερον Θυσιαστήριον, και ενδυναμώνουν τα ευχαριστιακά βιώματα και την ευχαριστιακήν συνείδησιν των πιστών. Όρθώς έχει παρατηρηθή ότι η αναγέννησις της ευχαριστιακής εκκλησιολογίας, από τα μέσα του παρελθόντος αιώνος, συμβαδίζει με την εκ νέου αποκάλυψιν της αξίας της βυζαντινής αγιογραφίας και της επιστροφής των αυθεντικών εικόνων εις τους Ναούς μας, μετά την μακράν κυριαρχίαν δυτικοτρόπου εικονογραφήσεως.

Με το γεγονός ότι η Θεία Ευχαριστία είναι το μυστήριον, εν τω οποίω βιούνται τα Έσχατα εν τω παρόντι, και εικονίζεται η Βασιλεία του Θεού, συνδέεται η σωτηριολογική αναφορά και λειτουργία των εικόνων. Η εικών υπενθυμίζει εις τους πιστούς ότι η πτώσις δεν είναι η φύσις του ανθρώπου και ότι ο άνθρωπος, χάριτι Θεού, έχει αιώνιον προορισμόν, είναι "ζώον ενταύθα οικονομούμενον και αλλαχού μεθιστάμενον, και πέρας του μυστηρίου, τη προς Θεόν νεύσει θεούμενον." (Γρηγόριος ο Θεολόγος).

Αυτό το πνεύμα εκφράζει και η παράστασις των προσώπων εις τας εικόνας με ασκητικά χαρακτηριστικά, με απλοτητα και σοβαρότητα, και με διαφορετικάς από τα κοινά σώματα αναλογίας και διαστάσεις. Τα πάντα είναι πλήρη φωτός, του αιδίου φωτός της Μεταμορφώσεως και της Αναστάσεως του Σωτήρος. Τα πάντα παραπέμπουν εις την μέλλουσαν τελικήν Μεταμόρφωσιν και Ανάστασιν, εις την οποίαν διαβαίνομεν διά του Σταυρού και της Αναστάσεως του Κυρίου, διά της άρσεως του ημετέρου σταυρού, και διά της προσωπικής μετοχής εις το μυστήριον και τα μυστήρια της Εκκλησίας.

Το σωστικόν μήνυμα των ιερών εικόνων είναι η πολυτιμωτάτη προσφορά της Ορθοδοξίας εις τον σύγχρονον κόσμον, και δη εις την εποχήν της λεγομένης "οπτικής επαναστάσεως", της "εικονικής πραγματικότητος", και του "κατακλυσμού των εικόνων", ανατροπών αι οποίαι αποπροσωποποιούν τους ανθρώπους, τους μετατρέπουν εις αριθμούς και "δεδομένα" του ηλεκτρονικού υπολογιστού, τα οποία κυκλοφορούν ακυβέρνητα εις τον κυβερνοχώρον, εις το αχανές ψηφιακόν σύμπαν. Η αλήθεια της ορθοδόξου εικόνος αποτελεί εναλλακτικήν πρότασιν ζωής και ελευθερίας, έναντι της συγχρόνου "εικονομαχίας" κατά της θείας εικόνος εις τον άνθρωπον, έναντι της ενθαδικής και αυτονόμου ελευθερίας, της ζωής χωρίς πόθον και ελπίδα αιωνιότητος, της διεκδικήσεως ατομικών δικαιωμάτων, χωρίς την αίσθησιν του βάθους της εν Χριστώ παραιτήσεως από το "εγώ", εν ονόματι της αγάπης. Η ορθόδοξος εικών είναι μία θεολογική γλώσσα, με την οποίαν εκφράζεται ο αυθεντικός τρόπος σχέσεως του πιστού με τον Θεόν, με τον συνάνθρωπον και σύνολον την δημιουργίαν. Θεωρούμεν, επίσης, ότι η ορθή κατανόησις του νοήματος της εικόνος εκ μέρους του δυτικού Χριστιανικού κόσμου, θα δώση νέαν ώθησιν και προοπτικήν εις τον διαχριστιανικόν διάλογον.

Παναγιώτατε Πάτερ και Δέσποτα,

Μία εκ των μεγαλειωδών και των πλέον συγκλονιστικών στιγμών της ιστορίας του Γένους, είναι η εικών των δεδιωγμένων εκ των πατρογονικών εστιών ένεκεν της πίστεως αυτών, Ορθοδόξων Χριστιανών, βασταζόντων τας ιεράς εικόνας ως το πολυτιμότατον κειμήλιον και τον τιμαλφέστατον θησαυρόν, διά να τας διασώσουν, να τας προσκυνούν και να αντλούν ευλογίαν και δύναμιν εν τη ξένη, μιμνησκόμενοι της γλυκυτάτης πατρίδος, της αγιοτόκου γης των Πατέρων. Όντως, Ορθοδοξία είναι να ανακαλύπτωμεν και να βλέπωμεν όλην την αλήθειαν της πίστεώς μας εις μίαν εικόνα του Χριστού, εις την εικόνα της Παναγίας Παμμακαρίστου ή της Παναγίας Φανερωμένης, εις μίαν εκ των αναριθμήτων εικόνων των Αγίων μας.

Η καθ΄ημάς Ανατολή, και δη η Πόλις των Πόλεων, είναι ο ευλογημένος τόπος, όπου διετυπώθη με δογματικούς όρους, υπό Οικουμενικών Συνόδων, η αλήθεια της Ορθοδόξου πίστεως, η αλήθεια της εικόνος, η αλήθεια την οποίαν τιμώμεν σήμερον εν τω Πανσέπτω Πατριαρχικώ Ναώ, εν ατμοσφαίρα εκπάγλου λαμπρότητος και ουρανοειδούς φωτοχυσίας. Αυτήν την σωστικήν αλήθειαν ενσαρκώνει, εκπροσωπεί και εκφράζει η Αγία του Χριστού Μεγάλη Εκκλησία, πηδαλιουχουμένη Χριστοπρεπώς υπό της Υμετέρας Θεοτιμήτου και Θεοφρουρήτου Σεπτής Κορυφής, διακονούσα την ευστάθειαν της Ορθοδοξίας, τους διαχριστιανικούς διαλόγους, την διαθρησκειακήν προσέγγισιν, την δικαιοσύνην και την ειρήνην, τα θύματα της πολυκεφάλου βίας, τους κοπιώντας και πεφορτισμένους, αγαπώσα τον Κύριον εν τω ανθρώπω και τον άνθρωπον εν τω Κυρίω, ορθοδοξούσα και ορθοπραγούσα, διά του "αγαπήσαντος ημάς" (Ρωμ. η΄ 37), "ορθοδοξίας φέγγει ελλαμπομένη", φωτοδόχος και φωτοδότις, "Εκκλησία των του Χριστού πενήτων" και πνευματική φωτοδότειρα της Οικουμένης.

Εν τω πνεύματι τούτω, δεόμεθα του παντεπόπτου και παναγάθου Θεού, όπως σκέπη την Κωνσταντινουπολίτιδα Εκκλησίαν, τον Σεπτόν Προκαθήμενον, την Σεβασμίαν Ιεραρχίαν και τα φωτόμορφα τέκνα αυτής, και όπως ο παραγενόμενος εις το σώσαι τον κόσμον Σωτήρ, αξιώση πάντας ημάς, πρεσβείαις και μεσιτεία της Αγιοπρώτου Μητρός Αυτού και πάντων των Αγίων να διατρέξωμεν θεαρέστως τον δόλιχον της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής και να προσκυνήσωμεν τα Τίμια Πάθη και την ένδοξον Αυτού Ανάστασιν. Γένοιτο.

Κυριακή της Ορθοδοξίας 2018 στην Κέρκυρα, με λιτανεία της Αγ. Θεοδώρας της Αυγούστας

Μητροπολιτικός Ναός της Σπηλαιωτίσσης Κερκύρας, 25 Φεβρουαρίου 2018, προεστώτος του Θεοφ. Σαλώνων κ. Αντωνίου. 

Φωτο-ανταπόκριση: Τατιάνα Καρύδη

Κυριακή της Ορθοδοξίας 2018 στο Χονγκ Κονγκ

Πρωί 25ης Φεβρουαρίου 2018, στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Αποστόλου Λουκά του Ευαγγελιστού, λειτουργούντος μόνου προς Μόνον του οικείου Μητροπολίτου Σεβ. Χονγκ Κονγκ κ. Νεκταρίου.

Πού είσαι;

«Ἀδάμ ποῦ εἶ;» Έψαχνε ο Θεός τους πρωτοπλάστους στον παράδεισο. Αυτοί, όμως, είχαν κρυφτεί. Η παρακοή στην εντολή του Θεού τούς απομάκρυνε από κοντά Του. Κρύφτηκαν από τον Θεό Τους. Κρύφτηκαν από τον Πατέρα τους. 

Ο Θεός, σαν Παντογνώστης, γνώριζε τι έκαναν. Η αγάπη Του, όμως, γι' αυτούς ήταν μεγάλη. Τους έδωσε ευκαιρία να ζητήσουν συγγνώμη... «Ποῦ εἶ;» φωνάζει του Αδάμ. «Πού είσαι, παιδί μου, και σε αναζητώ; Πού είσαι, και κρύφτηκες από Εμένα, τον Πατέρα σου;».

«Πού είσαι;»: Η ευκαιρία του Αδάμ να μετανιώσει για το λάθος του.

«Πού είσαι;»: Το κάλεσμα της μετανοίας.

«Πού είσαι;»: Η αναζήτηση της αγάπης.

«Πού είσαι;»: Η πρόσκληση της σωτηρίας.

«Την φωνή Σου άκουσα και κρύφτηκα, γιατί ήμουν γυμνός», ήταν η απάντηση τού Αδάμ. Χάθηκε η ευκαιρία. Ήλπιζε, αν και γνώριζε, ο Θεός, αλλά ο Αδάμ αρνήθηκε την ευκαιρία.

Του δίνει πάλι δεύτερη ευκαιρία ο Θεός και του λέει: «Μήπως...;».

Σκοτισμένος ο Αδάμ από την πτώση του δεν μπορεί να διακρίνει την αγάπη και την συγχώρεση, που ήθελε ο Θεός να του δώσει.

«Η γυναίκα που μου έδωσες...» Του λέει, μη γνωρίζοντας ότι εκείνη την στιγμή άνοιγε μόνος του την πόρτα του παραδείσου για να βγει έξω.

«Εσύ φταις, Θεέ μου, γιατί με αγάπησες.»

«Εσύ φταις, Θεέ μου, γιατί με έπλασες.»

«Εσύ φταις, Θεέ μου, γιατί δεν μ' άφησες μόνο μου.»

«Εσύ φταις, Θεέ μου, γιατί επιμένεις να μ' αγαπάς και με ψάχνεις.»

Ποιος μπορεί να νιώσει την πικρία, που γεύθηκε ο Θεός από το πλάσμα Του;

Ποιος μπορεί να νιώσει την πικρία, που γεύεται ο Θεός από όλα τα πλάσματά Του μέχρι σήμερα;

«Πού είσαι;» φωνάζει καθημερινά σε καθέναν μας, προσωπικά.

«Πού είσαι;» μας φωνάζει, περιμένοντας το βλέμμα μας μόνο να γυρίσει προς Αυτόν και να τρέξει κοντά μας.

«Πού είσαι;» μας φωνάζει και περιμένει να ακούσει από εμάς μια λέξη μόνο: «συγγνώμη».

«Πού είσαι;» μας φωνάζει κι εμείς απαντούμε «Εσύ φταις»!

«Εσύ φταις, που μας αγάπησες.»

«Εσύ φταις, που ήρθες κοντά μας και έγινες άνθρωπος.»

«Εσύ φταις, που έπαθες και σταυρώθηκες για μας.»

«Εσύ φταις, που αναστήθηκες για μας.»

«Εσύ φταις, που μας είπες να αγαπούμε.»

Πόσα έχουμε «μαζεμένα» στον Θεό να τον κατηγορήσουμε κι Αυτός επιμένει απλά να μας φωνάζει: «Πού είσαι;»!

Η περίοδος της Αγίας Τεσσαρακοστής είναι το κάλεσμα του Θεού στον άνθρωπο να γυρίσει κοντά Του, αρχίζοντας την προσπάθεια και τον αγώνα.

Το κάλεσμα του Θεού στον άνθρωπο: «Πού είσαι, παιδί μου, έλα κοντά Μου να γευθείς την Ανάσταση»!

Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος

Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου