Στην Ίμβρο θα εορτάσει τα ονομαστήριά του ο Οικουμενικός Πατριάρχης – Παρόντες οι Πατριάρχες Ρουμανίας και Βουλγαρίας

Κείμενο - ανάλυση: π. Παν. Καποδίστριας

Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και βαθύ συμβολισμό πρόκειται να εορτάσει φέτος τα ονομαστήριά του, στις 11 Ιουνίου, ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, έχοντας ως επίκεντρο των εορτασμών τη γενέτειρά του Ίμβρο. Η επιλογή του ακριτικού νησιού, με το οποίο ο Παναγιώτατος διατηρεί αδιάρρηκτους δεσμούς αγάπης και μνήμης, προσδίδει ιδιαίτερο συναισθηματικό και συμβολικό χαρακτήρα στις φετινές εκδηλώσεις.

Στους εορτασμούς αναμένεται να προσδώσει ξεχωριστή βαρύτητα η παρουσία δύο Προκαθημένων Ορθοδόξων Εκκλησιών. Όπως γνωστοποίησε ο Σεβ. Μητροπολίτης Ίμβρου και Τενέδου κ. Κύριλλος, στην Ίμβρο θα μεταβούν ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Ρουμανίας κ.κ. Δανιήλ και ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Βουλγαρίας κ.κ. Δανιήλ, προκειμένου να συμμετάσχουν στους εορτασμούς και να τιμήσουν με την παρουσία τους τον Παναγιώτατο.

Οι δύο Προκαθήμενοι θα αφιχθούν στη νήσο την Τρίτη 9 Ιουνίου, συνοδεύοντας τον Οικουμενικό Πατριάρχη. Η άφιξή τους έχει προγραμματισθεί για τις 5.30 το απόγευμα στο λιμάνι της Ίμβρου, ενώ στη συνέχεια θα πραγματοποιηθεί επίσημη υποδοχή στην πλατεία των Αγίων Θεοδώρων, του χωριού από το οποίο κατάγεται ο Παναγιώτατος. Την επομένη, Τετάρτη 10 Ιουνίου, θα τελεσθεί δοξολογία στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Αγίων Θεοδώρων, με αφορμή την παρουσία των τριών Προκαθημένων στο ακριτικό νησί του Αιγαίου.

Η συμμετοχή των Πατριαρχών Ρουμανίας και Βουλγαρίας αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και από εκκλησιολογικής πλευράς. Παρότι οι δύο Εκκλησίες δεν έχουν μέχρι σήμερα προβεί σε επίσημη αναγνώριση της Αυτοκεφαλίας της Εκκλησίας της Ουκρανίας, οι Προκαθήμενοί τους διατηρούν ακέραιη την εκκλησιαστική κοινωνία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, συναντώνται, συμπροσεύχονται και συλλειτουργούν με τον Οικουμενικό Πατριάρχη. Η πραγματικότητα αυτή καταδεικνύει ότι η μη αναγνώριση του ουκρανικού αυτοκεφάλου δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην αποστασιοποίηση από το Φανάρι ούτε διατάραξη της σχέσεως με τον Πρώτο της Ορθοδοξίας.

Τα τελευταία χρόνια διαμορφώνεται μάλιστα μια αξιοπρόσεκτη εκκλησιαστική πραγματικότητα. Κατά τις πατριαρχικές και διορθόδοξες συνάξεις, ο Οικουμενικός Πατριάρχης μνημονεύει κανονικά τον Μητροπολίτη Κιέβου Επιφάνιο ως Προκαθήμενο της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ουκρανίας, ενώ παρόντες ή και συλλειτουργούντες είναι Προκαθήμενοι Εκκλησιών που δεν έχουν ακόμη προβεί σε επίσημη αναγνώριση. Ανάλογη στάση τηρεί και ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ.κ. Ιωάννης (π.χ. πρόσφατα στην Καππαδοκία), ο οποίος, παρά τη διατήρηση της γνωστής θέσεως της Εκκλησίας της Αλβανίας επί του ουκρανικού ζητήματος, συμμετέχει κανονικά σε κοινές λατρευτικές συνάξεις με τον Οικουμενικό Πατριάρχη.

Η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα υπό το φως των εξελίξεων που ακολούθησαν τη χορήγηση του Τόμου Αυτοκεφαλίας στην Εκκλησία της Ουκρανίας. Την περίοδο εκείνη η Ρωσική Εκκλησία επεδίωξε να πείσει τις κατά τόπους Ορθόδοξες Εκκλησίες να αποστασιοποιηθούν από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, καλλιεργώντας την εντύπωση ότι το Φανάρι θα οδηγείτο σταδιακά σε περιθωριοποίηση εντός της Ορθοδοξίας. Επτά χρόνια αργότερα, η παρουσία και το συλλείτουργο Προκαθημένων που δεν έχουν ακόμη αναγνωρίσει επισήμως την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας, όπως οι Πατριάρχες Ρουμανίας και Βουλγαρίας, αλλά και η αντίστοιχη στάση του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κ. Ιωάννου, μαρτυρούν ότι η εκκλησιαστική κοινωνία με τον Οικουμενικό Θρόνο όχι μόνο παραμένει αδιατάρακτη, αλλά και εκφράζεται έμπρακτα στο υψηλότερο επίπεδο της ορθόδοξης ζωής, δηλαδή στην κοινή λατρεία και στο συλλείτουργο.

Δεν είναι λίγοι μάλιστα εκείνοι που επισημαίνουν ότι η σταθερή συμμετοχή σε κοινές λατρευτικές συνάξεις, κατά τις οποίες ο Οικουμενικός Πατριάρχης μνημονεύει τον Μητροπολίτη Κιέβου κ. Επιφάνιο ως Προκαθήμενο της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ουκρανίας, συνιστά μια έμπρακτη αποδοχή της εκκλησιαστικής πραγματικότητας που διαμορφώθηκε μετά την παραχώρηση της Αυτοκεφαλίας, έστω και αν δεν έχει ακόμη ακολουθήσει επίσημη συνοδική αναγνώριση από όλες τις κατά τόπους Εκκλησίες. Η διατήρηση της πλήρους λειτουργικής κοινωνίας, παρά τις επιμέρους επιφυλάξεις, αναδεικνύει την ενότητα της Ορθοδοξίας ως υπέρτερη των διαφοροποιήσεων που εξακολουθούν να υπάρχουν γύρω από το ουκρανικό εκκλησιαστικό ζήτημα.

Ο Μητροπολίτης Ίμβρου και Τενέδου κ. Κύριλλος απηύθυνε θερμή πρόσκληση προς τους Ιμβρίους και τους φίλους της Ίμβρου να συμμετάσχουν στις εορταστικές εκδηλώσεις, ώστε να τιμήσουν τον Παναγιώτατο Πατριάρχη στον τόπο της καταγωγής του και να μοιραστούν μαζί του τη χαρά της ονομαστικής του εορτής.

Οι φετινοί εορτασμοί αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς συμπίπτουν με δύο σημαντικά ορόσημα της μακράς διακονίας του Παναγιωτάτου: τη συμπλήρωση εξήντα πέντε ετών ιερατικής πορείας και τριάντα πέντε ετών ευκλεούς πατριαρχίας στον Οικουμενικό Θρόνο. Πρόκειται για δύο επέτειες που προσδίδουν ξεχωριστό χαρακτήρα στην εορτή της Ίμβρου, μετατρέποντάς την σε μια πανηγυρική έκφραση τιμής προς τον Πρώτο της Ορθοδοξίας, στον τόπο που παραμένει η αφετηρία της ζωής και της διακονίας του.