* * *
Μακαριώτατε Μητροπολῖτα Σόφιας καί Πατριάρχα πάσης Βουλγαρίας, λίαν ἀγαπητέ καί περιπόθητε ἐν Χριστῷ ἀδελφέ καί συλλειτουργέ τῆς ἡμῶν Μετριότητος κύριε Δανιήλ,
Σεβασμιώτατοι καί Θεοφιλέστατοι ἅγιοι Ἀρχιερεῖς τῆς Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας τῆς Βουλγαρίας,
Μεγαλειώτατε,
Ἱερώτατοι ἅγιοι ἀδελφοί, μέλη τῆς τιμίας ἡμῶν Συνοδείας,
Ἐξοχώτατοι καί Ἐντιμότατοι Ἐκπρόσωποι τῶν Ἀρχῶν,
Ἐξοχωτάτη κυρία Πρέσβυ τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας,
Εὐλαβέστατοι Κληρικοί παντός βαθμοῦ,
Ὁσιώτατοι Μοναχοί καί Μοναχαί,
Εὐσεβές ἐκκλησίασμα, τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά!
«Ἐπεσκέψατο ὁ Θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ» (Λουκ. ζ´, 16). Μέ αὐτήν τήν δοξολογικήν κραυγήν τοῦ θαμβωθέντος λαοῦ τῆς Ναΐν κατακλείεται ἡ σημερινή Εὐαγγελική περικοπή, τήν ὁποίαν μᾶς διέσωσεν ἡ εὔγλωττος γραφίς τοῦ σήμερον ἑορταζομένου Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ. Καί μέ τούς ἰδίους αὐτούς λόγους ἐπιθυμοῦμεν καί ἡμεῖς νά ἀρχίσωμεν τήν ἐν τῷ μέσῳ ὑμῶν ἀντιφώνησίν μας. Ὄχι, βεβαίως, διότι ἡ ἡμετέρα Μετριότης τολμᾷ νά ἐξομοιώσῃ ἑαυτήν πρός τήν θείαν ἐπίσκεψιν, ἀλλά διότι γνωρίζομεν ἐκ πείρας ὅτι, ὁσάκις ἀδελφοί συναντῶνται ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου καί ἀσπάζονται ἀλλήλους ἐν ἀγάπῃ, Αὐτός ὁ Κύριος ἐπισκέπτεται τόν λαόν Αὐτοῦ καί ἵσταται ἐν τῷ μέσῳ αὐτῶν, κατά τήν ἀψευδῆ ὑπόσχεσίν Του: «οὗ γάρ εἰσι δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα, ἐκεῖ εἰμι ἐν μέσῳ αὐτῶν» (Ματθ. ιη´, 20).
Δόξα, λοιπόν, τῷ ἐν Τριάδι Θεῷ, ὁ Ὁποῖος ἠξίωσεν ἡμᾶς νὰ εὑρισκώμεθα καί πάλιν εἰς τήν εὐλογημένην γῆν τῆς Βουλγαρίας, κατόπιν τιμητικῆς προσκλήσεως τῆς Ὑμετέρας φίλης Μακαριό-τητος καί τῆς σεβασμίας Ἱερᾶς Συνόδου τῆς κατά Βουλγαρίαν Ἁγιωτάτης Ἐκκλησίας. Τιμή μεγάλη καί συγκίνησις βαθεῖα πληροῦν τήν καρδίαν ἡμῶν, καθώς συμπροσηυχήθημεν μετά τοῦ Μακαριωτάτου ἀδελφοῦ ἐντός τοῦ ἱεροῦ βήματος τοῦ περιλάμ-πρου τούτου Πατριαρχικοῦ Καθεδρικοῦ Ναοῦ, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τό καύχημα τῆς Σόφιας καί τήν πνευματικήν καρδίαν τῆς Ἐκκλησίας σας. Ἐδῶ ἐψάλησαν εὐχαριστήριοι δοξολογίαι καί ἐπιτάφιοι θρῆνοι, ἐδῶ ἀνῆλθον καί ἀνέρχονται πρός τόν Θεόν αἱ ἱκεσίαι καί αἱ ἐλπίδες τοῦ εὐσεβοῦς Βουλγαρικοῦ λαοῦ.
Εἶναι ἡ πρώτη ἐπίσημος ἐπίσκεψίς μας εἰς τήν Βουλγαρίαν ἀφ᾽ ὅτου ἡ Ὑμετέρα Μακαριότης ἀνῆλθεν εἰς τόν Θρόνον τῆς Σόφιας. Ἡ μνήμη μας ἐπιστρέφει αὐθορμήτως εἰς τάς δύο τελευταίας μας ἐλεύσεις εἰς τήν πόλιν ταύτην κατά τό ἔτος 2024: πρῶτον, τόν Μάρτιον, ὅτε ἤλθομεν πενθηφόροι διά νά προπέμ-ψωμεν εἰς τάς αἰωνίους μονάς τόν ἀοίδιμον Πατριάρχην Νεόφυτον· καί ἔπειτα, ὀλίγον βραδύτερον, ὅτε ἐπανήλθομεν χαίροντες διά νά παραστῶμεν εἰς τήν ἐκλογήν καί ἐνθρόνισιν τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος. Σήμερον ἐρχόμεθα εἰς ὥραν καρπο-φορίας, διά νά ἴδωμεν πῶς ὁ Θεός ηὐλόγησε τά ὅσα τότε μετά προσευχῆς ἐσπάρησαν.
Ἀγαπητοί, τό σημερινόν Εὐαγγέλιον ὁμιλεῖ καί πρός τήν ἰδικήν σας ἐκκλησιαστικήν ἐμπειρίαν τῶν τελευταίων ἐτῶν. Ὁ Κύριος συναντᾷ εἰς τήν πύλην τῆς πόλεως μίαν μητέρα χήραν, ἡ ὁποία συνοδεύει εἰς τόν τάφον τόν μονογενῆ υἱόν της· καί «ἰδὼν αὐτὴν ἐσπλαγχνίσθη ἐπ᾽ αὐτῇ καὶ εἶπεν αὐτῇ· μὴ κλαῖε» (Λουκ. ζ´, 13). Πρό δύο καί ἡμίσεος ἐτῶν καί ἡ ἐν Βουλγαρίᾳ Ἐκκλησία ἐστάθη ὡς χήρα πενθοῦσα πλησίον τῆς κλίνης τοῦ ἀοιδίμου Πρωθιεράρχου της. Τά δάκρυα τοῦ Κλήρου καί τοῦ Λαοῦ ἦσαν δάκρυα τέκνων ἀπορφανισθέντων. Καί ὁ Κύριος, ὁ σπλαγχνι-ζόμενος, εἶπε καί πρός αὐτήν: «μὴ κλαῖε». Ἐχάρισεν εἰς αὐτήν νέον Ποιμένα κατά τήν καρδίαν Του, καί οὕτως, κατά τὸ εὐαγγελικόν ρῆμα, «ἔδωκεν αὐτὸν τῇ μητρὶ αὐτοῦ» (Λουκ. ζ´, 15).
Ἐντός ὀλίγου θά μεταβῶμεν εἰς τόν τάφον τοῦ Πατριάρχου Νεοφύτου, διά νά τελέσωμεν Τρισάγιον ὑπέρ ἀναπαύσεως τῆς ψυχῆς του. Εἰς τόν τάφον του δέν θά μεταβῶμεν ὡς οἱ «μὴ ἔχοντες ἐλπίδα», ἀλλ᾽ ὡς μάρτυρες τοῦ Κυρίου, ὁ Ὁποῖος ἥψατο τῆς σοροῦ τοῦ νεανίσκου καί εἶπε: «σοὶ λέγω, ἐγέρθητι» (Λουκ. ζ´, 14). Τό ἴδιον πρόσταγμα ἀναμένει καί ὁ Πατριάρχης Νεόφυτος, μαζί μέ τούς ἀοιδίμους προκατόχους του Κύριλλον καί Μάξιμον. Εἴη ἡ μνήμη αὐτῶν αἰωνία καί ἄληστος!
Καὶ ἐδῶ, Μακαριώτατε ἀδελφέ, ἐπιτρέψατέ μας μίαν προσωπικήν ἐξομολόγησιν. Τόν παρελθόντα Ἰούνιον, εἰς τήν γενέτειράν μας Ἴμβρον, ἡ Ὑμετέρα Μακαριότης, μέ εὐγένειαν ψυχῆς καί λεπτότητα ἀγάπης πού δέν θά λησμονήσωμεν ποτέ, προσεφέρθη νά τελέσῃ Τρισάγιον εἰς τό κοιμητήριον τοῦ χωρίου μας, τῶν Ἁγίων Θεοδώρων, ὑπέρ ἀναπαύσεως τῆς ψυχῆς τῶν προσφιλῶν γονέων μας Χρήστου καί Μερόπης καί τῆς ἀδελφῆς μας Ζαχαρῶς. Σήμερον, ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης ἀνταποδίδει μετά συγκινήσεως τήν τιμήν ἐκείνην, προσευχόμενος εἰς τόν τάφον τοῦ Προκατόχου Σας. Ἰδού ἡ ἀληθής ἐκκλησιαστική ἑνότης: Δύο Ἐκκλησίαι αἱ ὁποῖαι προσεύχονται ἡ μία διά τούς κεκοιμημένους τῆς ἄλλης, ὡς μία οἰκογένεια, διότι «ἐάν τε οὖν ζῶμεν ἐάν τε ἀποθνήσκωμεν, τοῦ Κυρίου ἐσμέν» (Ρωμ. ιδ´, 8).
Μακαριώτατε καί φίλτατε ἀδελφέ κύριε Δανιήλ,
Ἀπό τῆς ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς καί ἐνθρονίσεώς Σας, ἐπαληθεύονται καθημερινῶς αἱ ἐλπίδες ὅλων μας. Ὁ νεώτερος τῇ ἡλικίᾳ μεταξύ τῶν Ὀρθοδόξων Προκαθημένων, ἀναδεικνύεσθε πολιός τῇ φρονήσει, ἀσκητικός τῷ ἤθει, ταπεινός τῇ καρδίᾳ καί ἀκλινής εἰς τήν πιστότητα πρός τήν ἀληθῆ ἐκκλησιαστικήν ὁδόν. Ἐγνωρίσαμεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τήν προσευχητικήν Σας διάθεσιν, τήν ἁπλότητα καί εὐθύτητα τοῦ λόγου Σας, τήν πατρικήν μέριμναν διά τό ποίμνιόν Σας. Ἡ ἐπίσκεψίς Σας εἰς Φανάριον κατά τά Χριστούγεννα τοῦ παρελθόντος ἔτους ἐνεκαινίασε νέαν ἀρχήν εἰς τάς σχέσεις Μητρός καί Θυγατρός Ἐκκλησίας. Ἡ ἔλευσίς Σας εἰς τήν ταπεινήν Ἴμβρον, διά νά συμμετάσχετε εἰς τήν χαράν τῶν ὀνομαστηρίων μας, ἐπεσφράγισε τόν δεσμόν τοῦτον μέ τήν σφραγῖδα τῆς προσωπικῆς φιλίας.
Κατά τήν ἡμέραν ἐκείνην τῆς 30ῆς Ἰουνίου 2024, ὅτε διά πρώτην φοράν εἰς τήν ἐκκλησιαστικήν μας ἱστορίαν Οἰκουμενικός Πατριάρχης παρέστη εἰς τήν ἀνάδειξιν τοῦ ἐν ὑμῖν πρώτου, ἐνθυμούμεθα ὅτι ἐμνήσθημεν τῶν λόγων τοῦ ἐν Ἁγίοις προκατόχου ἡμῶν Φωτίου τοῦ Μεγάλου πρός τόν Βόριδα-Μιχαήλ: «Δεῖ δὲ τὰς ἀρετὰς τῇ πίστει παραπεπηγέναι καὶ δι᾽ ἀμφοῖν τὸν σπουδαῖον καταρτίζεσθαι». Καί ἀνεβοήσαμεν τότε, «στεντορείᾳ τῇ φωνῇ καὶ παλλομένῃ τῇ καρδίᾳ», τό «Ἄξιος»! Σήμερον, μετά δύο καί πλέον ἔτη Πατριαρχίας, βλέπομεν τήν ἐλπίδα ἐκείνην ἐπαληθευομένην. Ἡ νέα ἐποχή, τήν ὁποίαν τότε ἐχαιρετίσαμεν, ἐποχή ὑπερβάσεως τῶν ἱστορικῶν ἀγκυλώσεων καί «ἐπανεκκλη-σιοποιήσεως» τῶν διορθοδόξων σχέσεων, ἀπέκτησεν ἤδη πρόσωπον καί περιεχόμενον. Καί ὅπως Σᾶς ἐβεβαιώσαμεν ἐκείνην τήν ἡμέραν, οὕτω καί σήμερον ἐπαναλαμβάνομεν: εἰς τό ταπεινόν, πλήν ἀειλαμπές Φανάριον, πάντοτε θά εὑρίσκετε κατανόησιν, στήριξιν καί ἀρωγήν. Ἄξιος, ἅγιε Ἀδελφέ, καί πάλιν Ἄξιος!
Δι᾽ αὐτό καί δυνάμεθα νά ἐπαναλάβωμεν δι᾽ Ὑμᾶς ὅσα ἔγραφεν ὁ Ἀπόστολος Παῦλος διά τούς πιστούς συνεργάτας του, εἰς τήν σημερινήν ἀποστολικήν περικοπήν: «οὗτοι μόνοι συνεργοὶ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ, οἵτινες ἐγενήθησάν μοι παρηγορία» (Κολ. δ´, 11). Ναί, Μακαριώτατε! Εἶσθε διά τήν Μητέρα Ἐκκλησίαν τῆς Κωνσταντινουπόλεως καί διά τήν ἡμετέραν Μετριότητα προσωπικῶς, συνεργός εἰς τήν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καί παρηγορία!
Ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ,
Ἡ Κυριακή αὐτή συμπίπτει, χάριτι θείᾳ, μέ τήν μνήμην τοῦ ἐνδόξου Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ. Τόν ὀνομάζει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, «Λουκᾶν τὸν ἰατρὸν τὸν ἀγαπητόν» (Κολ. δ´, 14). Ἰατρός τῶν σωμάτων κατά τήν ἐπιστήμην, ἀνεδείχθη ἰατρός τῶν ψυχῶν κατά χάριν. Ἔγραψε τό Εὐαγγέλιον τῆς εὐσπλαγχνίας τοῦ Θεοῦ, ὅπου ὁ Χριστός σπλαγχνίζεται τήν χήραν τῆς Ναΐν, ἀναζητεῖ τό ἀπολωλός πρόβατον, ἀναμένει τόν ἄσωτον υἱόν. Ἔγραψε καί τάς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων, ὅπου ἡ Ἐκκλησία γεννᾶται ὡς πορεία, ὡς ἀποστολή, ὡς συνεχής ἐπίσκεψις τῶν ἀδελφῶν ἀπό πόλεως εἰς πόλιν. Κατά δέ τήν εὐσεβῆ Παράδοσιν, ἱστόρησε πρῶτος τήν ἁγίαν εἰκόνα τῆς Θεοτόκου, τῆς Ὁδηγητρίας, τήν ὁποίαν διεφύλαξεν ἐπί αἰῶνας ἡ Βασιλίς τῶν Πόλεων. Καί τά ἱερά λείψανά του μετεκομίσθησαν εἰς τόν ἐν Κωνσταντινουπόλει περίλαμπρον Ναόν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων. Ὁ Ἅγιος Λουκᾶς εἶναι, λοιπόν, καί ἰδικός μας. Ἐν τῷ προσώπῳ του συναντῶνται σήμερον ἡ Κωνσταντινούπολις καί ἡ Σόφια συμπροσευχόμεναι καί συλλειτουργοῦσαι.
Ἐπιτρέψατέ μας νά ἀναγνώσωμεν τάς σημερινάς ἀποστολικάς καί εὐαγγελικάς περικοπάς μέ τούς ὀφθαλμούς τοῦ «ἀγαπητοῦ ἰατροῦ». Πρῶτον, ὁ Ἀπόστολος Παῦλος διακηρύσσει πρός τούς Γαλάτας: «τὸ εὐαγγέλιον τὸ εὐαγγελισθὲν ὑπ᾽ ἐμοῦ οὐκ ἔστι κατὰ ἄνθρωπον· οὐδὲ γὰρ ἐγὼ παρὰ ἀνθρώπου παρέλαβον αὐτό… ἀλλὰ δι᾽ ἀποκαλύψεως Ἰησοῦ Χριστοῦ» (Γαλ. α´, 11-12). Αὐτό ἀκριβῶς ὁμολογεῖ καί ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία. Τό φῶς τῆς πίστεως, τό ὁποῖον ἐξεπέμφθη ἐκ τῆς Πόλεως τοῦ Κωνσταντίνου διά τῶν Ἁγίων Κυρίλλου καί Μεθοδίου καὶ τῶν μαθητῶν των καί ἔλαμψεν ἐνταῦθα, δέν ἦτο ἰδικόν μας κτῆμα. Ἦτο δῶρον τοῦ Χριστοῦ, τό ὁποῖον παρελάβομεν διά νά τό μεταδώσωμεν. Ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία δέν κομίζει εἰς τά τέκνα της ἰδικόν της πλοῦτον· κομίζει τό Εὐαγγέλιον τό «οὐ κατὰ ἄνθρωπον». Διά τοῦτο καί ἡ μητρότης της δέν εἶναι ἐξουσία, ἀλλά διακονία καί εὐθύνη.
Ὁ ἴδιος ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν, ὁ λαβών τό Εὐαγγέλιον ἀπ᾽ εὐθείας παρά Κυρίου, δέν τό ἐκράτησε διά τόν ἑαυτόν του. «Ἔπειτα μετὰ ἔτη τρία ἀνῆλθον εἰς Ἱεροσόλυμα ἱστορῆσαι Πέτρον, καὶ ἐπέμεινα πρὸς αὐτὸν ἡμέρας δεκαπέντε» (Γαλ. α´, 18). Ἰδού τό πρῶτον ὑπόδειγμα τῆς ἀδελφικῆς ἐπισκέψεως μεταξύ Ἀποστόλων. Ἡ ἀληθής πίστις ζητεῖ τήν κοινωνίαν, ἐπιβεβαιοῦται ἐν τῇ συναντήσει, ζῇ ἐν τῇ ἑνότητι. Αὐτό καὶ πράττομεν σήμερον: ἐπισκεπτόμεθα ἀλλήλους, ἀκούομεν ἀλλήλους, συμπροσευ-χόμεθα, ἵνα «μή πως εἰς κενὸν τρέχωμεν» (πρβλ. Γαλ. β´, 2).
Δεύτερον, πρός τούς Κολοσσαεῖς ὁ Ἀπόστολος παραγγέλλει: «Ἀσπάσασθε τοὺς ἐν Λαοδικείᾳ ἀδελφούς… καὶ ὅταν ἀναγνωσθῇ παρ᾽ ὑμῖν ἡ ἐπιστολή, ποιήσατε ἵνα καὶ ἐν τῇ Λαοδικέων ἐκκλησίᾳ ἀναγνωσθῇ» (Κολ. δ´, 15-16). Ἤδη ἀπό τήν πρώτην ἀποστολικήν γενεάν, αἱ κατά τόπους Ἐκκλησίαι ἀνταλλάσσουν ἀσπασμούς, μοιράζονται τόν λόγον τοῦ Θεοῦ. Αὐτός εἶναι ὁ τρόπος τῆς Ὀρθοδοξίας: αὐτοκέφαλοι Ἐκκλησίαι, ἀλλ᾽ οὐδέποτε αὐτάρκεις· πάντοτε ἐν ἀγάπῃ ἀλληλένδετοι. Καί ὁ Ἀπόστολος συνιστᾷ: «ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος» (Κολ. δ´, 6). Εἴθε ὁ λόγος μεταξύ τῶν Ἐκκλησιῶν μας νά εἶναι πάντοτε τοιοῦτος: λόγος χάριτος, λόγος εἰλικρινείας, λόγος ὁ ὁποῖος θεραπεύει καί δέν πληγώνει. Ἐπισφραγίζει δέ τήν ἐπιστολήν ὁ Παῦλος μέ τήν παράκλησιν: «μνημονεύετέ μου τῶν δεσμῶν» (Κολ. δ´, 18). Τήν αὐτήν παράκλησιν ἀπευθύνει καί ἡ Πρωτόθρονος Ἐκκλησία τοῦ Φαναρίου πρός τά ἐν Βουλγαρίᾳ τέκνα της: μνημονεύετε τόν Σταυρόν τόν ὁποῖον βαστάζει καί προσεύχεσθε δι᾽ αὐτήν.
Τρίτον, ἡ Εὐαγγελική περικοπή μᾶς μεταφέρει εἰς τήν ἀποστολήν τῶν Ἑβδομήκοντα Ἀποστόλων, εἷς ἐκ τῶν ὁποίων, κατά τήν Παράδοσιν, ὑπῆρξε καί ὁ Λουκᾶς. «Ὁ ἀκούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀκούει, καὶ ὁ ἀθετῶν ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ» (Λουκ. ι´, 16). Λόγος φοβερός διά κάθε Ἐπίσκοπον, διότι μᾶς ὑπενθυμίζει ὅτι δέν ὁμιλοῦμεν ἐξ ἡμῶν καί ἐξ ἰδίων, ἀλλά δι᾽ ἡμῶν ἀκούεται μόνον ὁ Χριστός. Οἱ Ἑβδομήκοντα «ὑπέστρεψαν μετὰ χαρᾶς», ἀλλ᾽ ὁ Κύριος διορθώνει τήν χαράν των: «μὴ χαίρετε ὅτι τὰ πνεύματα ὑμῖν ὑποτάσσεται, χαίρετε δὲ ὅτι τὰ ὀνόματα ὑμῶν ἐγράφη ἐν τοῖς οὐρανοῖς» (Λουκ. ι´, 17 καί 20). Ἡ χαρά τῆς Ἐκκλησίας δέν εἶναι ἡ καύχησις τῆς ἐγκοσμίου ἰσχύος ἤ τῆς ἐπιρροῆς· εἶναι ἡ χαρά τῆς σωτηρίας. Καί τότε ὁ Ἰησοῦς «ἠγαλλιάσατο τῷ πνεύματι» καί εὐχαρίστησε τόν Πατέρα, ὅτι «ἀπέκρυψε ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν, καὶ ἀπεκάλυψεν αὐτὰ νηπίοις» (πρβλ. Λουκ. ι´, 21).
Ὁποῖον δέ καλύτερον ὑπόδειγμα πνευματικοῦ νηπίου ἀπό τόν Ὅσιον Ἰωάννην τῆς Ρίλας, τόν ὁποῖον αὔριον θά ἑορτάσωμεν ὁμοῦ; Ἐγκατέλειψε τά πάντα, ἐκρύβη εἰς τά σπήλαια καί τά δάση τοῦ ὄρους, ἠρνήθη τόν χρυσόν τοῦ ἡγεμόνος, καί ὅμως, ὁ ἀποκρυβείς ἀπό τόν κόσμον ἀπεκαλύφθη ὡς φωστήρ ὅλου τοῦ Βουλγαρικοῦ Γένους καί συμπάσης τῆς Ὀρθοδοξίας.
Τέκνα ἐν Κυρίῳ προσφιλέστατα,
Ἀπό τήν ἡμέραν καθ᾽ ἥν ὁ Ἅγιος Φώτιος ὁ Μέγας ἐδέχθη ὡς πνευματικόν τέκνον τόν Ἡγεμόνα Βόριδα-Μιχαήλ, καί ἀπό τήν εὐλογημένην ἐκείνην σποράν τῶν Ἰσαποστόλων Κυρίλλου καί Μεθοδίου καί τῶν Ἁγίων Κλήμεντος Ἀχρίδος καί Ναούμ Πρεσλάβας, ἡ Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Μεγάλη Ἐκκλησία οὐδέποτε ἔπαυσε νά σᾶς ἀγαπᾷ καί νά σᾶς περιβάλλῃ μέ στοργήν. Συνέχαιρεν εἰς τάς χαράς σας καί συνελυπεῖτο εἰς τάς δοκιμασίας σας. Καί ὅταν τά δύσκολα τῆς ἱστορίας ἔφεραν πληγάς καί διαστάσεις, ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία ἐστάθη πλησίον σας διά νά θεραπεύσῃ καί νά εἰρηνεύσῃ: τό 1945, διά τῆς ἄρσεως τοῦ Σχίσματος· τό 1961, διά τῆς ἀπονομῆς τῆς Πατριαρχικῆς ἀξίας εἰς τήν Ἐκκλησίαν σας· τό 1998, διά τῆς Μείζονος καί Ὑπερτελοῦς Συνόδου τῆς Σόφιας, διά τῆς ὁποίας ἐπουλώθη ἡ πληγή τοῦ ἐσωτερικοῦ διχασμοῦ. Σήμερον ὑπάρχει ἐν Βουλγαρίᾳ «μία ποίμνη, εἷς ποιμήν» (Ἰωάν. ι´, 16), καί δοξάζομεν δι᾽ αὐτό τόν Θεόν.
Ὑπέρ τούς ἕνδεκα αἰῶνας Ὀρθοδόξου μαρτυρίας ἔχουν σφραγίσει τόν λαόν σας. Διά μέσου δοκιμασιῶν, πολέμων καί ἀθεϊστικοῦ διωγμοῦ, δέν ἐγκατελείψατε τήν πίστιν τῶν πατέρων σας. Ἐφυλάξατε τήν Θείαν Λειτουργίαν πού σᾶς παρέδωκαν οἱ Ἰσαπόστολοι ἀδελφοί, τάς ἱεράς Μονάς σας, τήν εὐλάβειαν πρός τούς Ἁγίους τῆς πίστεώς μας. Διά τοῦτο καί οἱ Ναοί σας εἶναι πλήρεις σήμερον, καί τό πρόσωπον τοῦ Ὁσίου Ἰωάννου τῆς Ρίλας συνοδεύει πλέον ὄχι μόνον τάς προσευχάς, ἀλλά καί τήν καθημερινότητα κάθε Βουλγάρου, ἀποτυπωμένον εἰς τό νέον νόμισμα τῆς Χώρας. Εἶναι μία σιωπηλή ὁμολογία: ὅτι ὁ ἀληθής θησαυρός τοῦ λαοῦ σας εἶναι οἱ Ἅγιοί του.
Αὔριον, σύν Θεῷ, οἱ δύο Προκαθήμενοι θά ἀνέλθωμεν ἀπό κοινοῦ εἰς τήν Ἱεράν Μονήν τῆς Ρίλας, διά νά τιμήσωμεν τήν 1150ήν ἐπέτειον ἀπό τῆς γεννήσεως καί τήν 1080ήν ἀπό τῆς κοιμήσεως τοῦ οὐρανίου σας Προστάτου. Ἐκεῖ, εἰς τόν τόπον τῆς ἀσκήσεώς του, θά συναντηθοῦν ἐν τῷ ἑνί Ποτηρίῳ ἡ Μήτηρ καὶ ἡ Θυγάτηρ, ἡ Κωνσταντινούπολις καί ἡ Σόφια, ἐν τῇ αὐτῇ δοξολογίᾳ.
Δέν θά κρύψωμεν ἀπό ὑμᾶς, ἀγαπητοί, καί μίαν ἀκόμη προσωπικήν συγκίνησιν. Ἡ παροῦσα ἐπίσκεψίας μας πραγματο-ποιεῖται, κατά εὐτυχῆ συγκυρίαν, ὀλίγον μόνον πρό τῆς ἡμέρας καθ᾽ ἥν, πρό τριάκοντα καί πέντε ἐτῶν, ἡ ἀνεξιχνίαστος χάρις τοῦ Παναγίου Πνεύματος καί ἡ τιμία ψῆφος τῶν ἀδελφῶν Ἀρχιερέων ἀνέδειξαν τήν ἡμετέραν Μετριότητα ὡς τόν ἐλέῳ Θεοῦ Ἀρχιεπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως – Νέας Ρώμης. Δέν θεωροῦ-μεν τυχαῖον ὅτι ἡ ἐπέτειος αὕτη μᾶς εὑρίσκει ἐν μέσῳ ὑμῶν. Τόν Ἰούνιον, ὁ Μακαριώτατος ἀδελφός Δανιήλ ἦλθεν εἰς τήν Ἴμβρον διά νά εορτάσῃ μαζί μας τά ὀνομαστήριά μας· σήμερον ἡ Βουλγαρία μᾶς προσφέρει τόν στέφανον τῆς προσευχῆς της πρό τῆς ἐπιστροφῆς μας εἰς τήν Πόλιν. Καί μέ τήν ταπεινότητα τοῦ ἀνθρώπου πού γνωρίζει τάς ἀσθενείας του, ἀπευθυνόμεν πρός πάντας ὑμᾶς τήν παράκλησιν τοῦ Ἀποστόλου: «μνημονεύετέ μου». Μνημονεύετε καί ἡμῶν εἰς τάς προσευχάς σας, ἵνα ὁ Κύριος μᾶς ἐνισχύῃ νά αἴρωμεν τόν σταυρόν τῆς διακονίας τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως, δι᾽ ὅσον χρόνον Ἐκεῖνος ἐπιθυμεῖ, εἰς δόξαν τοῦ Παναγίου Ὀνόματός Του καί «ὑπέρ εὐσταθείας τῶν Ἁγίων τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησιῶν».
Μακαριώτατε ἀδελφέ καί συλλειτουργέ, ἅγιοι Ἀρχιερεῖς, τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,
Εἴθε, ταῖς πρεσβείαις τῆς ὑπερευλογημένης Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καί ἀειπαρθένου Μαρίας, τῆς Ὁδηγητρίας πάντων ἡμῶν, τοῦ ἑορταζομένου Ἁγίου Ἀποστόλου καί Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ, τῶν Ἰσαποστόλων Κυρίλλου καί Μεθοδίου, τοῦ Ὁσίου Ἰωάννου τῆς Ρίλας καί πάντων τῶν Ἁγίων τῆς Βουλγαρικῆς γῆς, ὁ Πανάγαθος Θεός νά σκέπῃ τήν θεόσωστον Χώραν σας καί νά χαρίζῃ εἰρήνην εἰς τόν δοκιμαζόμενον κόσμον μας. Νά στηρίζῃ δέ τήν Ὑμετέραν Μακαριότητα εἰς πολλά καί εὐλογημένα ἔτη Πατριαρχίας, ἐν ὑγείᾳ καί δαψιλεῖ πνευματικῇ καρποφορίᾳ, ἀεί «ὀρθοτομοῦσαν τὸν λόγον τῆς ἀληθείας».
Δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἕνεκεν! Αὐτῷ ἡ δόξα καί τό κράτος εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν!
_______
Φωτό: Νίκος Παπαχρήστου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου