Ναυπάκτου Ἱερόθεος: Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἐναντίον «σοφιστῶν καί κυβιστῶν»

Τήν Κυριακή, 25 Ἰανουαρίου 2026, ἑορτή τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, ὁ Μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ἱερόθεος τέλεσε τήν θεία Λειτουργία καί τό ἐτήσιο μνημόσυνο τῶν Εὐεργετῶν καί Δωρητῶν τῆς πόλεως τῆς Ναυπάκτου, στόν Ἱερό Μητροπολιτικό Ναό τοῦ Ἁγίου Δημητρίου. Μέ τόν Σεβασμιώτατο συλλειτούργησαν οἱ Ἱερεῖς: π. Θωμᾶς Βαμβίνης, Γενικός Ἀρχιερατικός Ἐπίτροπος, π. Παναγιώτης Χαντζής, π. Ἀθανάσιος Νικόπουλος καί οἱ Διάκονοι π. Παΐσιος Παρασκευᾶς καί π. Ἱερόθεος Καλλίας.

Ὁ Σεβασμιώτατος στό κήρυγμά του, μέ τήν εὐκαιρία τῆς ἑορτῆς τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, ἀναφέρθηκε στήν διαφορά τῆς θεολογίας τοῦ ἁγίου Γρηγορίου καί τοῦ αἱρετικοῦ Εὐνομίου ὡς πρός τήν Θεότητα τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ καί ὡς πρός τίς προϋποθέσεις τῆς θεολογίας τους. Προσδιόρισε μερικές φράσεις ἀπό τόν πρῶτο θεολογικό λόγο τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου. Κατηγόρησε τόν Εὐνόμιο ὅτι τό μέγα μυστήριο τῆς θεολογίας τό κάνει «τεχνύδριον», μιά μικρή συλλογιστική τέχνη γι' αὐτό καί αὐτός καί οἱ ὀπαδοί του εἶναι «σοφισταί καί κυβισταί» (σαλτιμπάγκοι) καί εἶναι «λόγων ἄτοποι καί παράδοξοι».

Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος προσδιόρισε ἀκόμη καί ποιές εἶναι οἱ προϋποθέσεις τῆς Ὀρθοδόξου θεολογίας. Ἀνέφερε τρεῖς φράσεις:

• 1. «δεῖ γάρ τῷ ὄντι σχολάσαι καί γνῶναι Θεόν», δηλαδή γιά νά γνωρίση κανείς τόν Θεό, πρέπει νά ἀκολουθήση τόν ἱερό ἡσυχασμό.
• 2. «Μνημονευτέον Θεοῦ μᾶλλον ἤ ἀναπνευστέον», νά ἔχη διαρκῆ μνήμη-προσευχή τοῦ Χριστοῦ περισσότερον ἀπ' ὅ,τι ἀναπνέει.
• 3. Ἡ θεολογία εἶναι ἔργο «τῶν ἐξητασμένων καί διαβεβηκότων ἐν θεωρίᾳ, καί πρό τούτων καί ψυχήν καί σῶμα κεκαθαρμένων, ἤ καθαιρομένων τό μετριώτατον», δηλαδή νά δώση ἐξετάσεις στήν κάθαρση τοῦ σώματος καί τῆς ψυχῆς καί ἔπειτα νά φθάση στήν θεωρία τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, ἤ τουλάχιστον νά ἀγωνίζεται γιά τήν κάθαρση.

Κατέληξε ὅτι δέν πρέπει ἁπλῶς νά θεολογοῦμε (νά μιλᾶμε γιά τόν Θεό), ἀλλά νά θεολογοῦμε μέ τίς προϋποθέσεις τῆς καθάρσεως, τοῦ φωτισμοῦ καί τῆς θεοπτίας, γιατί τότε ἡ θεολογία εἶναι ἐμπειρική καί ὀρθόδοξη. Τόνισε ὅτι, ἄν θεολογοῦμε χωρίς προϋποθέσεις καί χωρίς γνώση τῆς θεολογίας τῶν Ἁγίων, τότε μιλᾶμε σοφιστικά καί κινδυνεύει τό μέγα μυστήριο τῆς θεολογίας νά γίνη «τεχνύδριον».

Παρόντες στήν θεία Λειτουργία καί στό ἐπίσημο μνημόσυνο τῶν Εὐεργετῶν ἦταν ὁ Δήμαρχος Ναυπακτίας, κ. Βασίλειος Γκίζας, ὁ Πρόεδρος τοῦ Περιφερειακοῦ Συμβουλίου Δυτικῆς Ἑλλάδος, κ. Χρῆστος Παΐσιος, ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ναυπακτίας, κ. Ἄγγελος Σταυρόπουλος, οἱ Δημοτικοί Σύμβουλοι κ. Ἀνδρέας Κωνσταντόπουλος, κ. Μαρίνα Ρισβά-Πατακοπούλου, κ. Σπυρίδων Γουρζῆς, μέλη τῶν Διοικητικῶν Συμβουλίων τῶν Ἱδρυμάτων τῆς Ναυπάκτου καί μαθητές καί φοιτητές ὑπότροφοι τῶν Ἱδρυμάτων. Πρό τοῦ «Δι' εὐχῶν» τελέσθηκε τό μνημόσυνο ὑπέρ ἀναπαύσεως τῶν Εὐεργετῶν καί Δωρητῶν τῆς πόλεως Ναυπάκτου καί ἐν συνεχείᾳ προσφέρθηκε κέρασμα στήν αἴθουσα ἐκδηλώσεων τοῦ Ἱεροῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ ἀπό τόν «Σύνδεσμο Ἀγάπης».

Φωτογραφίες