Στιγμιότυπα Σταυροπροσκυνήσεως 2008 από την Ενορία μας

[Τις φωτογραφίες και το μικρό βίντεο από τη σημερινή Γ΄ Κυριακή των Νηστειών (Σταυροπροσκυνήσεως) αποτύπωσε ο Ιωάννης Πορφύριος Καποδίστριας].

Η τρίτη Παρασκευή των Χαιρετισμών

ΤΡΙΤΟΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

Στο πούσι απόψε
αχρείων ψελλίσματα
ορθώνουν μπόι
και στην πολυκοσμία
τα λόγια μου τα χάνω

ώσπου προκύπτουν
Ρωμανού μελίσματα
ανθοί του Μάρτη
άνοιξη ορθάνοιχτη
όλο χαρές και χάρες.

...ήταν κι άλλα (μια εύθυμη θύμηση)

Γράφει η Διονυσία Μούσουρα-Τσουκαλά

Τελευταίοι Χαιρετισμοί στην προσεισμική Ζάκυνθο, μοσχοβολάει η φύση Άνοιξη, γλυκαίνουν οι καρδιές των ανθρώπων, αγνοώντας ότι ο εγκέλαδος παραμονεύει.

Από νωρίς, έχουν αρχίσει να μαζεύονται οι πιστοί στη Χρυσοπηγή, από τις Βαρρές, το Κυδώνι, το Ακρωτήρι, Τσιλιβή, οπωσδήποτε οι κοντινοί Μποχαλιώτες και πολλοί, πάρα πολλοί χωραΐτες που έχουν πάρει τον ανήφορο να ακούσουν το «Άγγελος Πρωτοστάτης» και το «Ω Πανύμνητε Μήτερ» από την μελωδική φωνή του παπά Μούσουρα. Η τεράστια, για τα παιδικά μου μάτια εκκλησία, κατάμεστη.

Μένουμε στο Κελί του παπά, δίπλα, μάλλον προέκταση της εκκλησίας. Ήταν ένα όμορφο, ευρύχωρο σπίτι, με τρεις κάμερες, το μαγερείο, την τραπεζαρία και το μεγάλο πόρτεγο, που είχε όλα του τα παράθυρα, πράσινα παντζούρια, κατά την Ανατολή. Πόσο λίγο μπορούσα τότε να εκτιμήσω ότι ανοίγοντας τα παντζούρια είχα στα πόδια μου τη Χώρα και μπροστά μου το απέραντο γαλάζιο του Ιονίου...

Η παπαδιά, πολυάσχολη όπως πάντα πριν μπει στην εκκλησία, έριχνε μια τελευταία ματιά να βεβαιωθεί πως τα έπιπλα ήταν γυαλισμένα (με ίσα μέρη λαδιού και πετρελαίου, αυτό ήταν εμάς των κοριτσιών ευθύνη), πως δεν υπήρχε ίχνος σκόνης πουθενά, όλα στη θέση τους νοικοκυρεμένα και σωστά, ότι οι ανθοστήλες ήταν φορτωμένες με λουλούδια της εποχής, συνήθως αγριολούλουδα, ο καφές, η ζάχαρη, το μπρίκι, το νερό η γκαζιέρα όλα έτοιμα, τα φλυτζανάκια αραδιασμένα στους δίσκους και η βαντιέρα με τα νηστίσιμα παξιμάδια γεμάτη και σκεπασμένη με το χειροποίητο πετσετάκι από κοπανέλια. Το μποτσόνι με το πιοτό και τα γυαλόρακα έτοιμα κι αυτά στο δίσκο.

Μα, το πιο σημαντικό από όλα, ότι στη μικρή τουαλέτα στο πίσω μέρος της αυλής, υπήρχαν τουλάχιστον 3 σίγλοι γεμάτοι νερό από τη στέρνα έτοιμοι για χρήση. Εκείνα τα χρόνια τα περισσότερα σπίτια ούτε που είχαν κανονικές τουαλέτες με λεκάνη, κι εκείνοι που διέθεταν τέτοια πολυτέλεια, φρόντιζαν να υπάρχει και νερό, μια και δεν υπήρχε το σημερινό καζανάκι, όπου με ένα πάτημα κουμπιού... εξαφανίζεται κάθε ίχνος...

Ήταν απαράβατος κανόνας, μετά το πέρας κάθε ακολουθίας, να περνούν οι περισσότεροι πιστοί, ιδιαίτερα οι χωραΐτες κι αυτοί από τα πιο μακρινά μέρη, να χαιρετίσουν τον παπά, να πιουν το καφεδάκι και το λικέρ και να γευτούν, ανάλογα με την εποχή, τα εδέσματα που ετοίμαζε η παπαδιά με τόση τέχνη και μαεστρία. Το σπίτι του παπά, ανοιχτό και φιλόξενο πάντα.

Εκείνη την Παρασκευή, πέρασαν οι περισσότεροι για το καθιερωμένο καφεδάκι. Σαν την μέλισσα η παπαδιά έτρεχε από τον ένα στον άλλο να τους περιποιηθεί όλους, να μιλήσει με όλους σαν τέλεια οικοδέσποινα.

Κάποια στιγμή, μια ευτραφής κυρία, ευγενικής καταγωγής, μάλλον από τις Βαρρές, αν δεν με απατά η μνήμη, έψαχνε γεμάτη αγωνία να βρει την παπαδιά... Κάποτε κατάφερε να την ξεμοναχιάσει μέσα στον κόσμο, για να της εξηγήσει ζωηρά και με όρκους, ώστε να γίνει πιστευτή, ότι δεν είχε μείνει νερό στους σίγλους για να ρίξει, αλλά, δεν τάκαμε όλα εκείνη, ήταν κι άλλα...

Η διπλή γιορτή του Ευαγγελισμού 2008 στο Μπανάτο Ζακύνθου

Με αισθήματα πνευματικής κατάνυξης κι εθνικής αγαλλίασης γιορτάσαμε σήμερα το πρωί στην Ενορία μας τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και την απελευθέρωση της πατρίδας μας από τη μακρά τουρκική δουλεία.

Η θεία Λειτουργία και η επίσημη Δοξολογία τελέστηκαν στον ναό της Φανερωμένης μας, κάτω από δύσκολες καιρικές καταστάσεις.

Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε εμπνευσμένα ο κ. Δημήτριος Σεμιτέκος, καθηγητής του Γυμνασίου Βανάτου, ενώ παρέστησαν ο Δήμαρχος Αρκαδίων κ. Στυλιανός Μποζίκης, οι Αντιδήμαρχοι κ.κ. Τιμόθεος Ζώντος και Διονύσιος Τουρκάκης, ο Αντιπρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Αλέξιος Αβούρης, άλλα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, αντιπροσωπείες των Σχολείων μας και πολλοί εκπαιδευτικοί.

Κατάθεση στεφάνων δεν πραγματοποιήθηκε στο Ηρώο των Πεσόντων στην πλατεία Λάμπρου Ζήβα, λόγω της έντονης χαλαζόπτωσης και των ισχυρών ανέμων, αλλά -αυτοσχέδια- ενώπιον της Εικόνας του Ευαγγελισμού.

Ακολούθησε μικρή δεξίωση των επισήμων και του λαού στο Δημαρχείο από τον κ. Δήμαρχο Αρκαδίων.

Β΄ Παρασκευή των Χαιρετισμών

ΔΕΥΤΕΡΟΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

Αναβιώνω
τους καημούς της Άνοιξης
χαριέστατους
βιδωμένους άγγελους
στα δεν και στα γιατί μου.

Κι αν μέσα βρέχει
νεουργείς τις πιο παλιές
των αισθήσεων
καθώς την ωραιότη
ποτέ μου δεν έμαθα.

Αφιέρωμα στη Μάνα μου

Γράφει η Διονυσία Μούσουρα-Τσουκαλά

«η μητέρα δεν έχει ηλικία, κουβαλάει για τον καθένα

τη μνήμη της νεότητας του κόσμου.»

Περασμένα μεσάνυχτα κι όλη η... πολυκατοικία ησυχάζει.
Μολονότι η ημέρα ήταν σωματικά εξαντλητική και συναισθηματικά πολύ φορτισμένη, ο Μορφέας αρνείται να έλθει. Είναι στο σπίτι του αδελφού, στην Αθήνα.
Σηκώνομαι αθόρυβα για να μην ενοχλήσω τους άλλους που, οπωσδήποτε, νιώθουν το ίδιο όπως κι εγώ. Πηγαίνω στην κουζίνα ψηλαφιστά χωρίς ν' ανάψω φως. Κοιτάζω γύρω να βρω χαρτί και μολύβι. Νιώθω επιτακτική την ανάγκη να γράψω, να γράψω... Βρίσκω μολύβι, μα όχι χαρτί... Την επιτακτική ανάγκη να γράψω, καλύπτει το κουτί με τις χαρτοπετσέτες, τραβάω μερικές έξω κι αρχίζω να γράφω χωρίς να σκέφτομαι, τα μάτια τρέχουν ασταμάτητα, μουτζουρώνουν τα γράμματα, μα δεν είναι εμπόδιο αυτό, τα ξαναγράφω σε άλλη κι άλλη... Λίγοι στίχοι, αυτοί που θα διαβάσετε πάρα κάτω... οι χαρτοπετσέτες βρίσκονται ακόμα. Δεν δημοσιεύτηκαν ποτέ πουθενά, είναι τόσο προσωπικοί... Είναι η πρώτη φορά που, εκτός από τ΄ αδέλφια, τους μοιράζομαι με άλλους.
Πάνε 15 χρόνια από τότε. 22 του Μάρτη του 1993, τα μαντάτα με βρήκαν απρόοπτα και αναπάντεχα στο δρόμο... Σταμάτησα να πάρω τηλέφωνο από θάλαμο, να δω τι κάνει η μάνα, μιλώ στον ανιψιό μου, μικρό παιδί, έχουν ήδη τηλεφωνήσει στο σπίτι, μα εγώ δεν πήγα ακόμα και δεν το γνωρίζω... Η γιαγιά πέθανε... έτσι απλά, με τον αυθορμητισμό και την αθωότητα που διακρίνει τα παιδιά.
Η εντολή στον αδελφό, είναι ρητή και κατηγορηματική: Μην την θάψετε, μπαίνω στο αεροπλάνο και έρχομαι. Εγωιστικό; Ίσως, μα δεν μπορώ να σκεφτώ λογικά
Πέθανε η μαμά μου!!! Αυτό μόνο κυριαρχεί σε ολόκληρο το είναι μου, τίποτα άλλο.
Υπερπόντιο το ταξίδι... Μελβούρνη-Αθήνα... Έχω παγώσει, αδυνατώντας να συνειδητοποιήσω την πραγματικότητα...
Το κατευόδιο στην Αθήνα, η ταφή στο αγαπημένο Νησί. Περνώ πρώτα από την Αγία Δύναμη, πάω να βρω τον παπάκη μου, να του πω τις νοβιτές... Προσεύχομαι να πάρω κουράγιο, παίρνω ένα μικρό λουλούδι από το εικονοστάσι να το πάω στη μάνα... Επιμένω ν' ανοίξουν το φέρετρο... Αγκαλιάζω την αγαπημένη... και της μιλώ, της μιλώ ψιθυριστά πολλή ώρα, μέχρι που με απομακρύνουν... Ακουμπάω τρυφερά το λουλούδι στα σταυρωμένα χέρια της...
Πρέπει να βρίσκομαι σε κατάσταση σοκ... Αυτές είναι οι μόνες θύμησες από κείνη την ημέρα, τίποτα άλλο... Μέρες μετά, ακούγοντας τ΄ αδέλφια να μιλούν για τον τάδε Μητροπολίτη, τους τάδε ιερείς, κ.λπ., που χοροστάτησαν και παρευρέθηκαν στην ακολουθία, ρωτάω απορημένη γι' αυτά που λένε... Προφανώς και τα τρία παιδιά του παπά Σπύρου, κληρονομήσαμε το αστείρευτο χιούμορ του...
-Η αδελφή μας χάζεψε, (λένε, δήθεν μεταξύ τους ), της λέω πως τη μάνα μας τη διαβάσαμε εμείς, χωρίς παπάδες και δεν με πιστεύει... άκουσε, λέει, για δεσπότη και παπάδες.
Την άλλη μέρα, πολύ νωρίς, αναχωρούμε όλοι για Κυλλήνη, να προλάβουμε το πρώτο φέρι-μποτ γι' απέναντι. Φυσούν δυνατοί άνεμοι, 10 μποφόρ, απαγορευτικό και τα πλοία δεμένα... Τόσο ισχυροί, όπου αυτά που έρχονται, δεν μπορούν να πλησιάσουν στο λιμάνι και αγκυροβολούν μακριά.
Οι ώρες περνούν αργά μέσα σε αγωνία, όλοι κι όλα έτοιμα στο Νησί για την ταφή. Οι πολυπληθείς φίλοι, περιμένουν με υπομονή κάτω στο λιμάνι.
Κάποτε, κοπάζουν τόσο οι άνεμοι, όσο χρειάζεται για να αρθεί το απαγορευτικό.
Μολονότι αρκετοί που περίμεναν στην αποβάθρα του Νησιού από το πρωί κι είναι απόγευμα πια, αναγκάστηκαν να φύγουν, έχουν μείνει ακόμα πολλοί. Στο χωριό, μαθεύτηκε πως φτάσαμε και μαζεύτηκαν...
Λειτουργώ εντελώς μηχανικά, χωρίς πλήρη συναίσθηση των γεγονότων... Οι αθόρυβοι λυγμοί μέσα στην εκκλησία του Μπανάτου, τραντάζουν όχι μόνο το σώμα μέχρι το πιο μικρό κόκαλο, αλλά περισσότερο τη ψυχή... κι αυτή δεν έχει κόκαλα...
Μηχανικά παραμένει εκτεταμένο το χέρι, δεχόμενο τα συλλυπητήρια όλων και τα λόγια παρηγοριάς, χωρίς να βλέπω πρόσωπα, χωρίς ν΄ ακούω λόγια.
Μα, μέχρι τότε, η μάνα είναι εκεί δίπλα μου, την βλέπω, την αγγίζω...
Κάποια στιγμή, στο ύστατο χαίρε πριν την ταφή, βλέπω τον πάτερ Παναγιώτη να υψώνει ένα φτυάρι γεμάτο χώμα και να το ρίχνει στο πρόσωπο της μάνας... Μέχρι τότε, ο πόνος σιωπηλός, αθόρυβος, μα ξαφνικά χάνω τον έλεγχο... Μη... Όχι... ουρλιάζω... Δε γίνεται να το κάνουν αυτό στη μάνα...πονάει, δεν βλέπουν, δε νιώθουν...
Δεν κλαίνε πια μόνο τα μάτια... Ολόκληρο το είναι συμμετέχει στην αβάσταχτη, την υπερβολική οδύνη...
Με απομακρύνουν απαλά κι ο πάτερ μού ψιθυρίζει ό,τι πρέπει... Με προτρέπει να ρίξω κι εγώ.... Πώς να πετάξεις χώμα στο πρόσωπο της αγαπημένης...
Αργά πια, παίρνουμε το δρόμο του γυρισμού... Φτάσαμε στην Αθήνα μετά τις 11 το βράδυ, καταπονημένοι όλοι πέφτουμε για ύπνο.
Μόνο που εμένα με αποφεύγει ο Μορφέας...
Χαράζει η καινούρια μέρα, πρώτη μέρα με την αγαπημένη, όχι πλέον επί αλλά υπό της γης... κι εμένα να γράφω στις κίτρινες χαρτοπετσέτες...

Στη Μνήμη της Μάνας μου

Μάνα δικιά μου

(Λίγες ώρες μετά το στερνό Αντίο)

Κι ήτανε ήπια, γαλήνια η μορφή Σου
Καθώς το δρόμο πήρες το μακρύ
Το δρόμο το μοναχικό
Όπου δεν έχει γυρισμό.

Πίσω δε γύρισες καθόλου να κοιτάξεις
Κι αν επροσπάθησα τα μάτια Σου να δω
Δεν το κατόρθωσα, έφυγες μόνη για να φτάσεις
Αφήνοντας σε μένα το λυγμό.

Δεν ωφελεί να σε κοιτώ, να σου μιλώ
Να προσπαθώ να σε ξυπνήσω
Εσύ, δεν με κοιτάς, δεν με ζητάς
Μάταια προσπαθώ για να σε συγκινήσω.

Κι ήτανε, τόσα ακόμα να σου πω,
Ίσως τα άργησα πολύ
Κι Εσύ κουράστηκες να περιμένεις
Και το φτωχό, το κλάμα το πικρό,

Τις τύψεις που εγώ θα κουβαλώ
Εσύ, μαζί τις παίρνεις.
Βουβό το κλάμα πια δεν ωφελεί
Ίσως εμένα να λυτρώσω προσπαθώ,

Απ΄ όλα αυτά που έπρεπε, κι όμως,
Ίσως δεν μπόρεσα για να σου δώσω
Τι κι αν προσπάθησα τόσες φορές
Αδέξια πάντα να αρθρώσω.

Δεν ξέρω, αγνοώ, αν την καρδιά Σου
Μπόρεσα κάποτε ν' αγγίξω,
Και τώρα τη σεπτή θωριά Σου

μες στη δική μου την καρδιά θα κουβαλώ.

Και ενοχές για όλα αυτά που Σου χρωστώ
Την παρουσία που σου στέρησα
Μάνα δικιά μου.

Α΄ Χαιρετισμοί απόψε

ΠΡΩΤΟΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

Πάλλευκες και μοβ
Πρώτων Χαιρετισμώνε
οι βιολετούλες

προς Εκείνην που
σύγκορμη πήρε Φωτιά
και δεν εκάη.

Ποίημα: π. Π.Κ.

Στιγμιότυπα από την "Ομιλία" του Μπανάτου

Καθώς λήγει η Καρναβαλική περίοδος, πραγματοποιήθηκε σήμερα το απόγευμα στο ευρύχωρο και φιλόξενο πλάτωμα της Παναγούλας μας αποκριάτικη εκδήλωση, μ' επίκεντρο μιαν "Ομιλία", μια παράσταση δηλαδή λαϊκού θεάτρου, για «ξεφάντωμα των φίλων».

Για τους μη Ζακυνθίους φίλους μας, αναφέρουμε επιγραμματικά, ότι το παραδοσιακό αυτό είδος θεατρικής έκφρασης συγγενεύει εξ αίματος με το Κρητικό Θέατρο και την Commedia dell'arte. Στις τζαντιώτικες "Ομιλίες" , σύμφωνα με την Παράδοση, λαμβάνουν μέρος μόνον άνδρες, οι οποίοι παίζουν και τους γυναικείους ρόλους, ως εκ τούτου μάλιστα προκαλείται πολύ γέλιο και ιδιαίτερο κέφι.

Η φετινή "Ομιλία" του Μπανάτου, ποίημα της Μιμίκας Σταμίρη υπό τον τίτλο "Ο Προξενητής", παίχτηκε από ερασιτέχνες συγχωριανούς μας κυρίως, αλλά και από άλλους δημότες του Δήμου Αρκαδίων, ο οποίος σημειωτέον είχε την ευθύνη της όλης διοργάνωσης.

Το πρόγραμμα συμπεριελάμβανε παραδοσιακούς χορούς από το χορευτικό συγκρότημα "Υακίνθη" και φαγοπότι.

Ακολουθούν χαρακτηριστικά φωτογραφικά στιγμιότυπα από τον φακό του Πορφύρη.

Βλέμματα νυκτικά των Αγίων

Έχετε προσέξει ποτέ τις ματιές των Αγίων, που μάς υποδέχονται μόλις εισέλθουμε σ' έναν ναό; Έχετε εμβαθύνει στο βλέμμα τους; Μάς πάνε κατευθείαν στα εσώτατα δρώμενα και μάς ωθούν να σκάψεουμε βαθιά, πολύ βαθιά στην ψυχή μας, ώστε να εξωτερικεύσουμε απολυτρωτικά και αναστάσιμα τον κρυπτόμενο εκεί μέσα τραυματία ή και νεκρό Εαυτό μας.

Οι παραπάνω στιγμές, που αποτύπωσε φωτογραφικά ο Ιωάννης-Πορφύριος Καποδίστριας, αποτελούν λεπτομέρειες αγιογραφικών πινάκων από τους ναούς της Ενορίας μας και αποτυπώνουν αυτές τις συγκλονιστικές ματιές, οι οποίες ταυτόχρονα θέλγουν κι ελέγχουν, γοητεύουν και κατανύσσουν, προσκαλούν και παρηγορούν!...

Όποιος έχει μάτια, βλέπει! Διότι, όπως χαρακτηριστικά έχει πει ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, "υπάρχουν τριών ειδών άνθρωποι. Εκείνοι που βλέπουν, εκείνοι που βλέπουν όταν τούς δείχνουν κι εκείνοι που δεν βλέπουν."

Ο κύριος Καθηγητής

Γράφει η Διονυσία Μούσουρα-Τσουκαλά

Με την ευκαιρία του τόσο ωραίου αφιερώματος στον αλησμόνητο Χρήστο Ρουσέα, σκέφτηκα να μοιραστώ μαζί σας μια θύμηση μου που έχει να κάνει με τον Χ. Ρουσέα.

Δεδομένου ότι το συγκεκριμένο περιστατικό έλαβε χώρα στο κτίριο του προσεισμικού Γυμνασίου Ζακύνθου, και ότι η σχολική χρονιά του 1953 με βρήκε στη Β΄ Γυμνασίου, τότε μιλάμε αναμφισβήτητα, για το 1952. Εν τάξει, προϊστορική εποχή για πολλούς από εσάς, αλλά τι να κάνουμε, κυλά γοργά ο χρόνος, τόσο γοργά, που πριν το καταλάβετε, το 2008 θα φαίνεται... προϊστορικό σε κάποιους άλλους.

Μια και τα βρήκαμε λοιπόν χρονολογικά, ήμουν στην Α΄ Γυμνασίου, δειλή, συνεσταλμένη και αδέξια όσο δεν γίνεται, ιδιαίτερα στην Καλλιτεχνία, μολονότι αρκετά καλή στα φιλολογικά μαθήματα. Γραμμή ίσια δεν μπορούσα να τραβήξω, ούτε και με χάρακα... Kι εκεί, στραβή έβγαινε.

Είχα την τύχη να έχω Καθηγητή στο συγκεκριμένο μάθημα, τον κύριο Ρουσέα. Τον βλέπαμε όλοι κι όλες με δέος, δεν ήταν μικρό πράγμα να έχεις καθηγητή έναν τόσο διάσημο άνθρωπο όπως ο κ. Ρουσέας! Στα παιδικά και άγνωρα μάτια μας, φάνταζε γίγαντας και τρέμαμε μπροστά του, όχι από φόβο (ήταν πολύ ήπιος άνθρωπος), αλλά από θαυμασμό!

Εκείνη την ημέρα, αρχή της σχολικής χρονιάς, ανάθεσε σε όλη την τάξη να ζωγραφίσουμε φρούτα, ένα μήλο, ένα αχλάδι, ένα πορτοκάλι. Είμαστε πάνω από 60-70 κορίτσια-αγόρια στην τάξη, ήταν βλέπεις το μοναδικό Γυμνάσιο, τότε, στο Νησί. Επειδή ήταν το τελευταίο μάθημα της ημέρας, μας επέτρεψε να παραδίνουμε την κόλλα μας τελειώνοντας και να φεύγουμε.

Κόντευε να αδειάσει η αίθουσα μέχρι που έμεινα ολομόναχη, ντροπιασμένη, δεν ήξερα πια πού και πώς να κρυφτώ, αφού όλοι είχαν φύγει, χωρίς να έχω καταφέρει άλλο από ένα «μήλο», όπου μόνο με θαύμα ή αν πήγαινες στην χαρτορίχτρα θα σου έβρισκε, ότι όντως επρόκειτο για μήλο! Κάποτε βαρέθηκε να με περιμένει και με φώναξε να πάω στην έδρα με το χαρτί μου. Σηκώθηκα φοβισμένη, πλησίασα στην έδρα, αλλά δεν τολμούσα να του παραδώσω το χαρτί, όπως μου ζήτησε. Τελικά, δεν είχα επιλογή, του δίνω το χαρτί και με πολύ φιλικό τρόπο με ρώτησε, γιατί δεν έφτιαξα όλα τα φρούτα.

-Δεν μπορώ κύριε καθηγητά.

Κατέβηκε από την έδρα, έβαλε προστατευτικά το χέρι του στον ώμο μου και, αναγκάζοντάς με να τον κοιτάξω στα μάτια, με γλυκύτατο ύφος μου είπε:

-Διονυσία μου, εγώ είμαι γέρος πια κι εσύ παιδί. Όμως, θέλω να σου πω κάτι απλό, πολύ απλό και θέλω να μου υποσχεθείς ότι δεν θα το ξεχάσεις ποτέ, ούτε κι όταν μεγαλώσεις: Στη ζωή, δεν υπάρχει δεν μπορώ, υπάρχει μόνο δεν θέλω. Αν θέλεις, μπορείς.

Ας μην βαρύνει το χώμα που τον σκεπάζει. Όντως είχε δίκιο...

Όχι μόνο δεν ξέχασα ποτέ τα λόγια του, όχι μόνο δεν έπαψα ποτέ να τα επαναλαμβάνω σε άλλους, στα παιδιά μου, στους μαθητές μου, παντού αναφερόμενη ονομαστικά στον Χρήστο Ρουσέα, τον τότε καθηγητή μου, αλλά επιπλέον, τα εφάρμοσα και εφαρμόζω πάντα.

Ευλογημένος να είσαι κύριε καθηγητά! Δεν σε ξέχασα ποτέ και ποτέ δεν έπαψα να σε μνημονεύω.

[Η φωτό, που συνοδεύει το κείμενο, αποτελεί λεπτομέρεια μεγαλύτερης φωτογραφίας από παρέλαση μαθητών στην προσεισμική Ζάκυνθο. Αρχείο π. Π. Κ.]

Αξιοπρόσεκτα έργα σιδηρουργικής τέχνης στο Κοιμητήριο του Μπανάτου

Φωτογραφίζει και γράφει ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Μπορεί για πολλούς ένα Κοιμητήριο ν' αποτελεί κάτι το μακάβριο ή να θέλουν να το σπρώξουν ως ιδέα και πραγματικότητα στο περιθώριο της σκέψης, όμως όλοι πρέπει να έχουμε κατά νου ότι στον ιερό αυτόν τόπο της αιώνιας κατοικίας των προσφιλών μας προσώπων έχουν αναπτυχθεί σπουδαία και αξιοπρόσεκτα έργα τέχνης, είτε γλυπτικής, είτε σιδηρουργίας, όπως στην περίπτωση της Ζακύνθου.

Ήδη ο ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου και Ζακυνθινός ερευνητής Διονύσης Ζήβας, στο μνημειώδες βιβλίο του Ζακυνθινά αρχιτεκτονικά σύμμικτα, [Αθήναι 1976, σ. 35-38 και 57-101], έχει μετ' επιστήμης πολλής αναφερθεί στο πολύ ενδιαφέρον θέμα των σιδερένιων σταυρών και κιγκλιδωμάτων του Νοτίου Κοιμητηρίου της πόλης της Ζακύνθου.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει σε όλα τα Κοιμητήρια της Ζακύνθου, εννοείται και στο Μπανάτο. Η αλήθεια είναι ότι στα νεότερα χρόνια η λεπταίσθητη αυτή τέχνη έχει εκλείψει εντελώς, καθώς το ακατέργαστο και κιτσάτο μάρμαρο έχει αντικαταστήσει τη μεγαλοπρεπή απλότητα των σιδερένιων σταυρών-κομψοτεχνημάτων. Ουδείς τούς προτιμά πια, γι' αυτό και ουδείς εργάζεται αυτή την τέχνη. Εμείς όμως είπαμε να τους αναδείξουμε από τον ιστότοπό μας. Αυτούς, τουλάχιστον, που έχουν διασωθεί. Διότι, σταδιακά εξαφανίζονται, κλεμμένοι μάλλον από κάποιους επιτήδειους μες από τον αφύλακτο χώρο του Κοιμητηρίου μας, για την διακόσμηση των επαύλεών τους...

Κλείνουμε αυτό το σύντομο κατατοπιστικό σημείωμα, με χαρακτηριστικά λόγια του ειδικού επί του θέματος Διονύση Ζήβα: "Αν θέλαμε να δώσουμε ένα γενικότερο μορφολογικό χαρακτηρισμό στους ζακυνθινούς σταυρούς, νομίζω πως θα τους αποκαλούσαμε νεοκλασικούς. Ωστόσο είναι φανερό, πως, αν και ανήκουν σ' αυτήν ακριβώς την εποχή του νεοκλασικισμού, ορισμένες αναμνήσεις του μπαρόκ που ανεπτύχθη με τόση ένταση στα Επτάνησα, είναι εξ ίσου φανερές. Δεν θα ήταν άλλωστε δυνατό να συμβεί και διαφορετικά. Όσο για το ύφος τους, θάλεγα πως μια αβρότητα συγκινητική είναι γενικά διάχυτη στα σχήματά τους, μια χάρη, ένας κάποιος ρομαντισμός που τονίζεται από τις εύκαμπτες καλογραμμένες καμπύλες που συνοδεύουν το άκαμπτο και αυστηρό σχήμα του σταυρού και συχνά το συνεπαίρνουν, αφαιρώντας του κάτι από τη σκληρότητα που η μορφή και η έννοιά του περιέχουν."

Ιερέας ΣΠΥΡΙΔΩΝ Δ. ΜΟΥΣΟΥΡΑΣ (1905-1980)

Γράφει η ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΜΟΥΣΟΥΡΑ

Ο μακαριστός ιερέας Σπυρίδων Δ. Μούσουρας γεννήθηκε στην Κουκουναρία Ζακύνθου το 1905.

Στις 14 Μαρτίου 1937 χειροτονήθηκε Διάκονος υπό του μακαριστού Μητροπολίτου Ζακύνθου Χρυσοστόμου Α΄ (Δημητρίου), στην πόλη της Ζακύνθου και στις 25 του ιδίου μηνός χειροτονήθηκε ιερέας. Αργότερα, αναγνωρίζοντας το ήθος και την προσφορά του στην Εκκλησία, του απένειμε το οφίκιο του Μεγάλου Οικονόμου-Σταυροφόρου.

Ενορία για την οποία εξελέγη αρχικώς, ήταν η Αγία Τριάδα στην πόλη. Με την κήρυξη του πολέμου, μετατίθεται στην ενορία Χουρχουλιδίου-Κουκουναρίας, όπου υπηρέτησε μέχρι το 1945 οπότε πήρε μετάθεση για την ενορία Ζωοδόχου Πηγής στην Μπόχαλη. Εκεί εφημέρευσε μέχρι το 1956, οπότε μετετέθη στην ενορία Αγίου Χαραλάμπους, στην πόλη Ζακύνθου. Μετέπειτα, μετετέθη στην ενορία Μουζακίου, απ’ όπου συνταξιοδοτήθηκε.

Μετά τη συνταξιοδότηση του, μετέβη οικογενειακώς στην Αθήνα, όπου με πρωτοβουλία του τότε Ηγουμένου Αρχιμανδρίτη Χρυσόστομου Συνετού της Μονής Πεντέλης, νυν Μητροπολίτου Ζακύνθου, ιερουργούσε στην Αγία Δύναμη, το εκκλησάκι δηλαδή επί της οδού Μητροπόλεως, το οποίο υπάγεται στη Μονή Πεντέλης.

Το 1980, ανήμερα των ονομαστηρίων του, 12 Δεκεμβρίου, και αφού είχε λειτουργήσει το πρωί και δεχτεί τις εγκάρδιες ευχές του ευσεβούς εκκλησιάσματος καθώς και των πολυπληθών του φίλων από το Υπουργείο Παιδείας, που βρισκόταν τότε ακριβώς δίπλα στο εκκλησάκι, περιστοιχιζόμενος από την οικογένεια του, άφησε την τελευταία του πνοή.

Άφησε πίσω την πρεσβυτέρα Χρυσή, και τα τρία του παιδιά, Αδαμαντία, Διονυσία και Διονύσιο μετά των οικογενειών τους.

Ο χαμός του άφησε δυσαναπλήρωτο κενό, όχι μόνο στην οικογένεια του, αλλά και σε όλους όσοι είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν από κοντά.

Ήταν άνθρωπος με μεγάλη μόρφωση και καλλιέργεια, ο οποίος αγαπούσε τη μελέτη και φρόντιζε πάντα να βελτιώνεται. Πολυγραφότατος, δημοσίευε κείμενα θρησκευτικού / κοινωνικού περιεχομένου στις τοπικές εφημερίδες. Άφησε μεγάλο γραπτό έργο Εκκλησιαστικής Μουσικής, όχι μόνο Βυζαντινής, αλλά και του Ζακυνθινού Εκκλησιαστικού Ιδιώματος, δεδομένου ότι ήταν ένας από τους ελάχιστους που το κατείχαν απόλυτα.

Το 1955-56 μετέβη και παρέμεινε στη Μονή Πεντέλης με άλλους επιλεγμένους ιερείς από όλη την Ελλάδα για ειδική εκπαίδευση ως εξομολόγος.

Είχε δίπλωμα Βυζαντινής Εκκλησιαστικής Μουσικής και ήταν εξαιρετικά καλλίφωνος. Πλείστοι όσοι Ζακυνθινοί έπαιρναν τον ανήφορο της Μπόχαλης, για ν’ ακούσουν τους Χαιρετισμούς και τα εγκώμια της Μεγάλης Εβδομάδας από τον παπά-Μούσουρα.

Πάρα πολλοί από τους ιεροψάλτες και μετέπειτα ιερείς, είχαν μαθητεύσει Εκκλησιαστική Βυζαντινή αλλά και Ζακυνθινή Μουσική στον παπά-Μούσουρα. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, δίδαξε Βυζαντινή Εκκλησιαστική μουσική στο Γυμνάσιο Ζακύνθου.

Ήταν άνθρωπος και ιερέας αγαπητός σε όλους. Άκακος σαν μικρό παιδί, πάντα με το χαμόγελο στα χείλη, με έναν καλό λόγο για όλους και με ανεξάντλητο χιούμορ που όλοι επεδίωκαν τη συμβουλή και συντροφιά του όπου πάντα πρόσφερε με μεγάλη προθυμία και απλοχεριά.

Η φωτογραφία, που συνοδεύει το παραπάνω κείμενο, προέρχεται από το Οικογενειακό Αρχείο ιερέα Μούσουρα και απεικονίζει τον μακαριστό παπα Σπύρο με την παπαδιά του Χρυσή, το 1969.

Ευχές προσευχές Ψυχοσαββάτου 2008

Τους αγαπημένους Νεκρούς τιμήσαμε σήμερα το απόγευμα στους δυο κεντρικούς ναούς της Ενορίας μας. Στις 4 στη Φανερωμένη, στις 5 στην Παναγούλα και στη συνέχεια στο Κοιμητήριο.

Πάμπολλοι συγχωριανοί συνέρρευσαν, ώστε ν' αποτίσουν δάκρυα μνημοσύνης στους προγόνους, γονείς, συζύγους, αδέλφια, τέκνα, φίλους, οι οποίοι ανήκουν πλέον στη λεγόμενη "θριαμβεύουσα Εκκλησία".

Ήταν συγκινητικές οι στιγμές! Οι συγχωριανές μας είχαν ετοιμάσει πολλά πρόσφορα και περισσότερους δίσκους με τα καθιερωμένα κόλλυβα. Έτσι καθώς ο ήλιος έγερνε πίσω από τον Βραχιώνα, οι τελευταίες ακτίνες έσμιγαν με το μοσχοθυμίαμα και τα κεράκια κι ένιωθες, ότι οι Ψυχούλες των απ' αιώνος προπατόρων μας ήταν παρούσες στον χώρο!...

Ο Εφημέριός μας και στις δυο περιπτώσεις των Τρισαγίων στους δύο ναούς μας, ομιλώντας επισήμανε την σημαντικότητα της μνημόνευσης των Νεκρών μας μεσ' από την ορθόδοξη λατρεία μας, διότι -ούτως ή άλλως- πρέπει ν' αποδεχθεί ό κόσμος, ότι η συναναστροφή με τους Νεκρούς δηλώνει Πολιτισμό. Εξάλλου, η βίωση αυτής της κοινωνίας, αλλά και η συναίσθηση ότι είμαστε απαξάπαντες μέλλοντες νεκροί, είναι ανάγκη, όχι να μάς κάνει απαισιόδοξους έναντι του τέλους, αλλά πιο ευαίσθητους έναντι των συνανθρώπων.

Σκέψεις για τον ποδοσφαιρικό ρατσισμό

Γράφει ο Σπύρος Ροδίτης

Μαθητής Γ΄ Γυμνασίου

Ως γνωστόν, εδώ και πολλά χρόνια στο Βανάτο έχει δημιουργηθεί μια παρέα από παιδιά όλων των ηλικιών. Ένα από αυτά τα παιδιά είμαι κι εγώ. Όλα τα μέλη αυτής της πραγματικά ξεχωριστής και ιδιαίτερης παρέας έχουμε, άλλος περισσότερο κι άλλος λιγότερο, αγάπη για τον αθλητισμό. Βέβαια εμείς, με τον όρο αθλητισμό εννοούμε το Ποδόσφαιρο κατ' αποκλειστικότητα, αλλά τι να κάνουμε, ο καθένας στο είδος του.

Έτσι λοιπόν παίρνω κι εγώ την ευκαιρία και ρίχνω μια ματιά στα γήπεδα κι όχι στις αλάνες, αυτή τη φορά.
Παρατηρώντας προσεκτικά το τι συμβαίνει γύρω μου, έρχομαι αντιμέτωπος με μια περίεργη και συνάμα πρωτόγνωρη κατάσταση για τα ελληνικά δεδομένα, πλέον η χώρα μας, που το Ποδόσφαιρο θεωρείται ως το επίσημο άθλημά της φροντίζουν κάποια απ' τα «παιδιά» της να υποβαθμίζουν και να υπονομεύουν το λαϊκό αυτό άθλημα.
Γράφει πολύ πετυχημένα ο Κώστας Γεωργουσόπουλος σε σχετικό του άρθρο, στο οποίο μάλιστα στηρίχτηκε αυτή εδώ η παρουσίαση [«Ο άλλος ρατσισμός», εφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 2000]:
«Διαρρηγνύουμε τα ιμάτιά μας ότι δεν είμαστε ρατσιστές. Μα δεν είναι μια μορφή ρατσισμού αυτός ο φανατικός αγελισμός πράσινων, κίτρινων, κόκκινων και πάει λέγοντας;
[…] Όπως κάθε ρατσισμός έτσι κι ο ρατσισμός, ο ποδοσφαιρικός έχει όλα τα γνωρίσματα του απαρτχάιντ. Σημαίες, σύμβολα, συνθήματα, γλωσσικούς χαρακτηρισμούς του μισητού αντιπάλου και, κυρίως, θεωρητικό υπόβαθρο. Επικαλούνται οι ποδοσφαιρικοί ρατσιστές ιστορία, ήττες, θριαμβευτικές νίκες, κατασκόπους, πράκτορες, προδότες. Διαθέτουν καλοπληρωμένους μισθοφόρους και επιδιώκουν, και επιτυγχάνουν, ακόμα και πολιτικές, κομματικές και ιδεολογικές συμμαχίες».

Πάντως, εμείς από τη πλευρά μας, ως μια παρέα κι ένα σύνολο προοδευτικών παιδιών, που αγαπάμε τον αθλητισμό, πρέπει να δώσουμε ένα τέλος σ' αυτή τη κατάσταση, πρέπει να φέρουμε ένα καλύτερο αύριο στο Ποδόσφαιρο της χώρας μας. Είμαι σίγουρος πως θα μιμηθούμε το παράδειγμα άλλων χωρών, όπως της Αγγλίας, όπου ο καθένας με την οικογένειά του μπορεί να πάει και να παρακολουθήσει την προσπάθεια της αγαπημένης του ομάδας κι αυτός με τη σειρά του να την εμψυχώσει, ώστε να φτάσει στο στόχο της, τη πολυπόθητη νίκη.

Ως πότε ο αριθμός των αστυνομικών θα είναι μεγαλύτερος από αυτόν των φιλάθλων; Ως πότε θα βλέπουμε αυτά τα αισχρά σημάδια βίας και διαφθοράς, που αμαυρώνουν την εικόνα του αθλητισμού; Όπως πάλι επισημαίνει ο Κώστας Γεωργουσόπουλος, «Ένα πραγματικά λαϊκό σπορ, ένα παιχνίδι με σοφούς κανόνες που λειτουργεί ως θέαμα, τεχνική και εκτόνωση, κατάντησε αρένα θηριομαχιών, όπου οι αντίπαλοι αντιμετωπίζονται ως μονομάχοι, ως Χριστιανοί και λεοντάρια...»
Καιρός, ν’ αλλάξουμε πορεία και να επιδιώξουμε κάτι καλύτερο!!!

Ολοκλήρωση των ξυλόγλυπτων της Παναγούλας

Με χαρά και ικανοποίηση ανακοινώνεται στους απανταχού συγχωριανούς και φίλους, ότι αυτές τις μέρες ολοκληρώθηκαν οι ξυλόγλυπτες διακοσμήσεις του εσωτερικού του ναού της Παναγούλας μας, οι οποίες είχαν αρχίσει προ εικοσαετίας. Ήδη εντοιχίστηκαν τα τελευταία σκαλίσματα στον δυτικό τοίχο, αυτόν δηλαδή που βρίσκεται στο κάτω μέρος του γυναικωνίτη.

Όπως ήδη έχουμε αναφέρει, το καλλιτεχνικό αυτό έργο πραγματοποιήθηκε εξ ολοκλήρου δια χειρών των έγκριτων Ζακυνθίων ξυλογλυπτών Αδελφών Διονυσίου και Γεωργίου Τσουκαλά, εποιήθη δε κυριολεκτικά με την δραχμούλα ή το ευρούλι των ενοριτών μας, ειδικά των φτωχών και παραθεωρημένων!!!...

Ως χαρακτηριστικό εκπρόσωπο όλων των Δωρητών, ιδιαίτερα των Ανώνυμων, μνημονεύω σήμερα έναν ταπεινό και αμελητέο (για τους πολλούς) Συγχωριανό, που βρίσκεται τώρα στην Αιωνιότητα και που, όταν ξεκίνησε το έργο, με πλησίασε και μού παρέδωσε 50.000 δραχμές, λέγοντάς μου: "Δεν θα ζήσω να την ιδώ τελειωμένη την Κυρά μου την Παναγούλα, αλλά πάρε τούτα τα λεφτάκια που τά 'χα κρυμμένα, όμως στον τάφο σου να πάρεις ότι εγώ εβοήθησα...". Αιωνία η μνήμη του, όπως και όλων, όσοι πόθησαν κι ενστερνίστηκαν το μεγαλεπήβολο αυτό έργο!!!

Έπεται το χρύσωμα ή ό,τι άλλο αποφασισθεί!...

Σε σχετικά σύντομο διάστημα, εξάλλου, θα συμπληρωθούν τα σκαλίσματα του δυτικού τοίχου με τους απαραίτητους μακρόστενους αγιογραφικούς πίνακες. Ήδη έχουν παραγγελθεί από συγκεκριμένους Δωρητές στον Ζακύνθιο εικαστικό Διονύση Πάλμα και θ' αποτυπώνουν τρεις πρωτότυπες παραστάσεις: α) Την εύρεση της εφέστιας εικόνας της Παναγούλας μέσα σε βάτα, όπως η τοπική Παράδοση ανιστορεί, β) Το μαρτύριο του Αγίου Νεομάρτυρος του Ζακυνθίου και γ) Την πάταξη της επιδημίας της Βλογιάς από την Αγία Βαρβάρα.

π. Π.Κ.

Ανακάλυψη της αρχαιότερης Εικόνας του Μπανάτου

Η συντήρηση έργων Τέχνης και μάλιστα των Εικόνων επιφυλάσσει κάποιες φορές γόνιμες εκπλήξεις, διότι αποκαλύπτει και αναδεικνύει σπουδαία έργα, τα οποία λανθάνουν συνήθως, παραμελημένα και δυσανάγνωστα κάτω από την πατίνα του χρόνου και της φθοράς.

Κάτι ανάλογο συνέβη πριν από λίγους μήνες, κατά τη συντήρηση ορισμένων φορητών εικόνων από την Παναγούλα Μπανάτου στο Εργαστήριο της Μονής Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου Ζακύνθου.

Οι Αδελφοί Θεοδόση, εξαιρετικοί επιστήμονες του είδους, συντήρησαν μιαν αμφίγραπτη εικόνα της Βρεφοκρατούσας Θεοτόκου μικρών διαστάσεων (20Χ27 εκατοστών), με σημαντική έλλειψη του ξύλου της στην κάτω αριστερή πλευρά.

Αφού αφαιρέθηκε η ασημένια της επένδυση (κοινώς, το "πουκάμισο") και προχώρησε η εργασία αποκατάστασής της, διεφάνη αμέσως, ότι πρόκειται για μια πολύ παλαιά εικόνα με ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά, τα οποία οδηγούσαν το έργο πολύ πίσω στον Χρόνο.

Ο Δρ Γιάννης Ρηγόπουλος, Ιστορικός Τέχνης και υποδειγματικός φίλος του Ζακυνθινού Πολιτισμού, εξέτασε το πρωί το μικρό Εικόνισμα και κατέληξε σε μιαν αρχική εκτίμηση, ότι πρόκειται για έργο των αρχών του 16ου αιώνα.

Αυτή η εκτίμηση μάς επιτρέπει πλέον να εικάσουμε, ότι πρόκειται για την αρχική εφέστια Εικόνα της Παναγούλας, πολιούχου του Μπανάτου και της ευρύτερης περιοχής. Σε άλλη ευκαιρία ήδη αναφέραμε, ότι μέχρι τώρα έχουμε δυο γνωστές εκδοχές της Παναγούλας μες από δυο θεομητορικά εικονίσματα, που θησαυρίζονται στον Ναό της, τα οποία πάντως είναι πολύ νεότερα. Εδώ όμως δημιουργείτο σε όλους μας ένας βάσιμος προβληματισμός: Ποια εικόνα προϋπήρξε, δεδομένου ότι οι ιστορικοί αναφέρουν ναό της Παναγούλας το 1510, δηλαδή πεντακόσια χρόνια πριν;

Εάν, λοιπόν, αποδειχθεί μετά πλήρους βεβαιότητος, ότι το μόλις συντηρηθέν μικρό Εικόνισμα είναι όντως των αρχών του 16ου αιώνα, τότε βρισκόμαστε μπροστά στην αρχαία Παναγούλα.

Σήμερα μετά χαράς πρωτοδημοσιεύουμε λεπτομέρεια της εικόνας και μάλιστα τα εκφραστικά μάτια της Παναγίας.

π. Π.Κ.

Εξ οικείων άρξασθε

Γράφει η Διονυσία Μούσουρα-Τσουκαλά

Γεια σας λοιπόν. Κάπως έτσι, αρχής γενομένης από τα δικά μας, όπως λέει και ο τίτλος.

Κάπως, προλογικά, κάπως προδιαθετικά.

Ένα θερμό ευχαριστώ στον ιδρυτή του μπλογκ, που με τιμά προσκαλώντας με να γίνω μέλος στην όμορφη παρέα σας και σε όλους εσάς που θα με τιμάτε διαβάζοντάς με.

Από ιδρύσεως της συμμετέχω, με την έννοια ότι σας διαβάζω ανελλιπώς, καμαρώνω το πνεύμα και ευστροφία σας και τα ποικίλα σας ενδιαφέροντα. Βέβαια, δεν είχα ενεργή συμμετοχή, απλούστατα γιατί όλα αυτά τα καινούρια της τεχνολογίας, είναι ολίγον τι... ψιλά γράμματα για μένα, βλέπετε, μάλλον δεν ανήκω στη γενιά των περισσότερων από εσάς.

Τώρα βέβαια, εσείς έχετε ένα πλεονέκτημα ως προς την διαδικτυακή μας σχέση, γνωρίζετε ως ένα σημείο πολλά για μένα, μέχρι τη φάτσα μου έχετε την ευκαιρία να βλέπετε (!), εγώ όμως; α, άδικο αυτό, πολύ άδικο...δια ταύτα και παραταύτα, φροντίστε να μου συστηθείτε, εν τάξει, χωρίς να χάσετε την ανωνυμία σας, αλλά λέγοντας μου κάτι για σας, ό,τι εσείς επιλέξετε. Σας διαβεβαιώ, ούτε μαντικές ικανότητες έχω για να σας ανιχνεύσω, ούτε σε... καφετζούδες και χαρτορίχτρες θα προστρέξω, πώς να γίνει, δεν τα πιστεύω αυτά, οπότε δεν κινδυνεύετε με αποκάλυψη.

Όμως, είναι... αργά για δάκρυα Ηλέκτρα... Από τη στιγμή που δέχτηκα την τόσο ευγενική και φιλική αυτή πρόσκληση, ε, τι να πω, βρίσκομαι πλέον στο... έλεός σας.

Ο Άγιος τση Ζάκυθος να σας δώκει φώτιση, τζόγιες μου, να με κρίνετε κάπως επιεικώς και να μη κάμετε... με τα κρεμμυδάκια, αχ και είμαι και κακόβραστη πανάθεμα με...

Κι όχι τίποτα, αλλά εσείς οι σημερινές γενιές, δε μασάτε τα λόγια σας, μωρέ και καλά που κάνετε. Πού να τολμούσαμε εμείς τότε να εκφέραμε την «αληθινή» μας γνώμη, α, πα πα πα... έπεφτε ράβδος μάτια μου και ξέρετε από τι; κυδωνόβεργα, όχι αστεία, άντε τώρα εσύ, ακόμα κι αν έκαμες την κουτουράδα και ήσουν ειλικρινής με το δάσκαλο σου, ας πούμε, και αμφισβήτησες έστω και μια λέξη από τα λεγόμενά του χωρίς να τα θεωρήσεις «θέσφατα», αστειάκια θα λέτε βέβαια, να ξανατολμήσεις...

Λόγω ανάγκης, μαθαίναμε πολύ νωρίς ότι «το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός (μωρέ και γυναικός) σοφού/ής». Λούφαζες και, πετάει ο γάιδαρος πετάει και νάξερες πόσο ψηλά φτάνει, ου, ου, ου...

Πίσω λοιπόν σ΄ αυτά που λέγαμε. Μια και μάθατε κάμποσα για την αφεντιά μου, ακούστε και τα πιο σημαντικά. Έχω ένα γιο και μια κόρη που αντίστοιχα έχουν δυο γλυκύτατα κοριτσάκια και δυο θηριώδη αγοράκια. Είναι τα πιο όμορφα και έξυπνα και καλά παιδιά του κόσμου, και για να σας πω, αυτή είναι αντικειμενική, ανεπηρέαστη από όποια συναισθήματα και σωστή γνώμη... Τι συμβαίνει; Δεν άκουσα καλά, για τολμήστε και τα λέμε...

Βρε, τι παραμύθια μου τσαμπουνάτε για της κουκουβάγιας το παιδί, ότι τάχα έμεινε νηστικό κι άλλα τέτοια; Εγώ σας λέω, όποιος, μα όποιος και να μπει στην αίθουσα, με την πρώτη ματιά στα δικά μου θα πάει, είπα και ελάλησα κι αντιρρήσεις δεν δέχομαι...

Αυτά, έτσι για αρχή.

Να είστε καλά και να χαίρεστε τη ζωή, προσβλέποντας να γίνω αποδεκτή από την όμορφη παρεούλα σας,

διονυσία

Η λογοτέχνις Διονυσία Μούσουρα-Τσουκαλά και οι Αναμνήσεις της

Μια νέα στήλη του διαδικτυακού πολυπεριοδικού μας εγκαινιάζουμε σήμερα: Την ενότητα υπό τον τίτλο "Αναμνήσεις και νοσταλγίες της Διονυσίας".

        Πρόκειται για μικρά και πρωτοδημοσιευόμενα νοσταλγικά σημειώματα, τα οποία ευχαρίστως ανέλαβε να συντάσσει, χάριν των πολυπληθών μας αναγνωστών, μια καλή μας φίλη και συχνή συνοιδοιπόρος στα ιντερνετικά μας ταξίδια, η συγχωριανή μας Διονυσία Μούσουρα-Τσουκαλά, η οποία ζει και δημιουργεί στη μακρινή για εμάς Μελβούρνη, διαπρέποντας συνάμα ως έγκριτη λογοτέχνις.

        Οι αναμνήσεις της θα βρίσκουν κατάλυμα στον μπανατιώτικο ετούτο ιστοχώρο, οι δε νοσταλγικές της ενατενίσεις, δίχως κανέναν περιορισμό θεματολογίας, ευχόμαστε ν' αποτελέσουν (μετά από πολύ καιρό, που θέλουμε να πιστεύουμε, ότι θα διαρκέσουν) ένα πρώτης τάξεως αρχείο Συναισθημάτων και Προσώπων!

π.Π.Κ.

Who is who

Η Διονυσία Μούσουρα-Τσουκαλά είναι γόνος της συνοικίας Κουκουναρία του Μπανάτου, κόρη των μακαριστών συντοπιτών μας ιερέα Σπυρίδωνος Μούσουρα και της πρεσβυτέρας Χρυσής. Στη Ζάκυνθο ολοκλήρωσε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευσή της.

        Στην Αυστραλία μετανάστευσε το 1967 με τον σύζυγο και τα παιδιά τους. Δίδαξε Ελληνικά στα απογευματινά και σαββατιανά παροικιακά σχολεία. Σπούδασε Διερμηνεία και Μετάφραση στο Πανεπιστήμιο ΡΜΙΤ στη Μελβούρνη, τομέας στον οποίο εργάζεται μέχρι σήμερα.

        Έργα της πεζά και έμμετρα (που έχουν δημοσιευτεί σ' εφημερίδες της Ζακύνθου και σε λογοτεχνικά περιοδικά της Αυστραλίας), έχουν διακριθεί αρκετές φορές σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς. Το 1996, συμμετείχε με την ποιητική συλλογή "Σκυφτές Ανεμώνες", στο βιβλίο Τετραλογία, των εκδόσεων Ναυτίλος.

        Έχουν εκδοθεί δύο διηγηματικές συλλογές της: "Ο Κραταιός Νόστος" [2000, εκδόσεις του Πανεπιστημίου R.M.I.T., Melbourne, (Ελληνικό Τμήμα)] και "Εκ Φιόρε και εξ Αντιπόδων" [2005, εκδόσεις Τσώνη]. Πρόσφατα (τέλη του 2007, εκδόσεις Τσώνη), κυκλοφόρησε η δίγλωσση ποιητική της συλλογή: "Εν τη πόλει της Μελβούρνης", και με Αγγλικό τίτλο: "Words and Memories in Melbourne".

        Η γλώσσα που μεταχειρίζεται είναι απλή, αλλά παλλόμενη από νοσταλγία και πλήρης συναισθημάτων, μ' ευρωστία περιγραφών και συγκινήσεων. Διακατέχεται από εξαιρετική ζωντάνια και πετυχημένη αλληλουχία νοημάτων, τόσο που παραπέμπει σε κινηματογραφική αποτύπωση καταστάσεων και προσώπων του παρελθόντος, στα οποία κατορθώνει να δώσει διάρκεια και πνοές εκ νέου.

ΔΥΟ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΓΝΩΜΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ

(....) είναι ο βαρύς πόνος της ξενητειάς, έτσι όπως εκφράζεται, άλλοτε άμεσα και δυνατά, και άλλοτε, μέσα από μια λεπτή "πεθυμιά" της πατρίδας και της ζωής εκεί. Η Διονυσία Μούσουρα-Τσουκαλά, ξέρει να χειρίζεται τον λόγο και το μέτρο με άψογο τρόπο, όπως οι παλαιότεροι εκείνοι ποιητές μας, που με τον καιρό μέσα στην ευκολία και την προχειρότητα της εποχής όλο και πιο πολύ σπανίζουν στις μέρες μας. Την διακρίνει μια αυστηρότητα στο ύφος, μια ευθυβολία, μια αμεσότητα και μια αφαιρετικότητα. Γνωρίζει άριστα να ενδοσκοπεί, βυθιζόμενη μέσα στις αρίφνητες σφαίρες της ανθρώπινης ύπαρξης, ενώ ταυτοχρόνως, με την ίδια δεξιότητα ξέρει να μας οδηγεί σε εξάρσεις που τις χαρακτηρίζει η δύναμη του ονείρου, αλλά και να μας προσγειώνει στη συνέχεια μέσα στη σκληρή πραγματικότητα.

Ρούλα Κακλαμανάκη

Συγγραφέας

(....) ο αναγνώστης της μπορεί, επίσης, να συγκρατήσει το συνοπτικό τρόπο με τον οποίο γίνεται η γενικότερη εκφορά του λόγου της. Τα αξιόλογα κομμάτια της για την Ζάκυνθο, την ιδιαίτερη πατρίδα της, συνιστούν ενδιαφέροντα δείγματα της "Λογοτεχνίας της Νοσταλγίας", που αγάπησαν τόσο πολύ και καλλιέργησαν με συγγνωστό πάθος οι συμπατριώτες μας, επώνυμοι και ανώνυμοι, μέσα και έξω από την Ελλάδα επί αιώνες.

Γιώργος Βέης

Ποιητής

Το εκκλησάκι του Προφήτη Ζαχαρία στο Μπανάτο

Σε κάποια προηγούμενη ανάρτηση είχαμε αναφερθεί στην παλιά έπαυλη του Παύλου Καρρέρ (μετέπειτα Ζελοχοβίτη) στην ευρύτερη περιοχή του Μπανάτου, δηλαδή στο Σαββατικό ή Ζαχαράδο, δίπλα στις Βαρρές.

Ο Αγγλοζακυνθινός μάλιστα Καλλιτέχνης Αναστάσιος Σάρτζιντ (1826-1882) έχει αποτυπώσει τον υπάρχοντα ναό και τον περιβάλλοντα χώρο σ' ένα του σωζόμενο σχέδιο τού 1858.
Το όμορφο αυτό κτήμα, μαζί με τον απέριττο ναό του Προφήτη Ζαχαρία και κάποιες σύγχρονες κατοικίες, έχουν σήμερα νεότερους ιδιοκτήτες, δηλαδή την οικογένεια Δημητρίου Μάργαρη από το ορεινό χωριό Άγιος Λέοντας, ανθρώπους του μόχθου και της προσπάθειας για μια ποιοτικότερη καθημερινότητα.

Το μικρό εκκλησάκι, στο μέσο αλωνιών και στολισμένο με πικροδάφνες, μέχρι πρότινος δεχόταν λειτουργικές συνάξεις για τις ανάγκες των ιδιοκτητών (βαπτίσεις, λειτουργίες κλπ), έχει όμως καταστεί εντελώς ακατάλληλο, λόγω των κατά καιρούς ισχυρών σεισμών της τελευταίας δεκαετίας.

Ευχή και προσευχή μας είναι, οι βιοπαλαιστές ιδιοκτήτες του όλου κτήματος, να κατορθώσουν (όπως μάλιστα σχεδιάζουν) να διασώσουν την ιερή αυτή και ιστορική στέγη, μάλλον εξ ιδίων, διότι το Κράτος σε αυτές τις περιπτώσεις, έχει αποδειχτεί αναίσθητο και ανάλγητο.

Ας μην λησμονάμε πάντως, ότι σε αυτό το εκκλησάκι οπωσδήποτε θα λειτουργιόταν ο παλαιός του ιδιοκτήτης, μεγάλος Ζακυνθινός μουσουργός και ένας από τους σημαντικότερους Επτανήσιους συνθέτες του 19ου αιώνα Παύλος Καρρέρ (1829-1896). Λέγεται, εξάλλου, ότι στο σπίτι του εν λόγω αγροκτήματος υπήρχαν, ανάμεσα στ' άλλα προσωπικά αντικείμενα του Καρρέρ, το πιάνο και τα μουσικά χειρόγραφά του.