Μια Ζακυνθινή Παναγία στο Κιόνι της Ιθάκης

Η εικόνα της Υπαπαντής στο Κιόνι

Του Πρωτοπρεσβύτερου Χαράλαμπου Κουτσουβέλη

[Αναδημοσίευση από το Περιοδικό της Ιθάκης Ο Παπουλάκης, φ. 51, σ. 11 εξ.]

Το Κιόνι αποτελεί μια ενορία με κεντρικό ιερό ναό αυτόν του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, ο οποίος εορτάζει στις 24 Ιουνίου (με τα «λαμπάδα»). Όλως περιέργως, η πανήγυρις αυτή υποσκελίστηκε από την εορτή της ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ (2 Φεβρουαρίου). Ποια είναι όμως η ιστορία της εικόνας; Περίεργο επίσης είναι ότι δεν τιμάται η εικόνα που αναπαριστά το γεγονός της Υπαπαντής, αλλά μια εικόνα σε επιβλητικό θρόνο που αναπαριστά τη Θεοτόκο Βρεφοκρατούσα, με την υπογραφή στο κάτω μέρος: «εποιήθη υπό Ιωάννου Ταμβάκη ΖΑΚΥΝΘΟΣ 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 1858». Η αληθινή ιστορία της εικόνας (διασταυρωμένη) έχει ως εξής: Περί το 1856 η εκκλησιαστική επιτροπή του Ιερού Ναού στο Κιόνι έφτιαξε τον υπάρχοντα θρόνο με ένα κενό στη μέση για να υποδεχθεί μια εικόνα (δεν γνωρίζουμε ποιά), που, ποτέ, όμως δεν παραγγέλθηκε και έτσι παρέμεινε ο θρόνος άδειος. Μια χειμωνιάτικη μέρα με κακοκαιρία (άγνωστο πότε ακριβώς) ήρθε και άραξε στο Κιόνι ένα καΐκι. Το πλήρωμα κατέφυγε στο καφενείο του χωριού. Όμως ο καιρός δεν έφτιαχνε, η φουρτούνα καλά κρατούσε και κουβέντα στη κουβέντα ο καπετάνιος εκμυστηρεύτηκε ότι ο προορισμός του ήταν η Κέρκυρα, με σκοπό να παραδώσουν εκεί μια εικόνα που είχε αγιογραφήσει ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΑΜΒΑΚΗΣ κατά παραγγελία. Ακούγοντας αυτήν την κουβέντα η επιτροπή του Αη Γιάννη, πρότεινε: «και εμείς έχουμε ένα θρόνο έτοιμο για να παραγγείλουμε μια εικόνα...». Εν τέλει και ως αποτέλεσμα της πολυήμερης παραμονής στο Κιόνι, ο καπετάνιος και η επιτροπή συμφώνησαν και πήγαν την εικόνα από το καΐκι στην εκκλησία του Αη Γιάννη. Και κατά ευχή συγκυρία αυτή η εικόνα που προοριζόταν για την Κέρκυρα εφήρμοσε ακριβώς στο κενό του θρόνου στο Κιόνι! Έτσι αγοράστηκε και έμεινε εδώ, ενώ οι άλλοι αναχώρησαν για τη Ζάκυνθο.

            Καλοκαίρι – Αύγουστος 1998: Έρχεται ένας νεαρός άνδρας και με αναζητά. Πηγαίνω στην Εκκλησία. Μου συστήνεται Ταμβάκης (το μικρό όνομα μού διαφεύγει) δάσκαλος από τη Ζάκυνθο, δισέγγονος του Αγιογράφου Ιωάννη Ταμβάκη. Μου λέει «εδώ υπάρχει μια εικόνα του προπάππου μου Ιωάννη» και πριν καλά-καλά του δείξω πηγαίνει μπροστά στον θρόνο και μου λέει: «αυτή είναι», και βγάζει από την τσέπη του μια φωτογραφία ολόϊδια με την ΥΠΑΠΑΝΤΗ και μου τη δίνει. Συγχρόνως δε, χωρίς εγώ να του πω τίποτε, μου αφηγήθηκε αυτά που πιο πάνω ανέφερα, προφανώς θα τα άκουσε από την οικογένειά του.

            Το πως πήρε το προσωνύμιο ΥΠΑΠΑΝΤΗ δεν το γνωρίζω. Ο λαός της Ιθάκης από το 1953 με τους σεισμούς αφιέρωσε στην εικόνα τάματα αμέτρητα. Όλα τα σπίτια του Κιονίου έχουν αφιερώσει στην εικόνα και από κάτι. Η μεγαλοπρεπής εορτή της ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ λαμβάνει χώρα στις 2 Φεβρουαρίου με τη συμμετοχή όλων των Ιθακησίων.

            Αυτά για την ιστορία.

            Βοήθεια και σκέπη σε όλους μας.

Η Δοξολογία, η Επιμνημόσυνη Δέηση και η Κατάθεση Στεφάνων στο Μπανάτο, τιμώντας το OXI των Ελλήνων του 1940

Σήμερα, πρωί 28ης Οκτωβρίου 2014, στον Ναό της Παναγούλας, παρόντων του Αντιδημάρχου Αρκαδίων, του προέδρου Μπανάτου, των Εκπαιδευτικών των Σχολείων της περιφέρειας και αντιπροσωπειών Μαθητών. Στη Δοξολογία και στην Επιμνημόσυνη Δέηση -υπό βροχήν- έλαβαν μέρος, πλην του Εφημερίου π. Παναγιώτη Καποδίστρια, ο π. Νικόλαος Γουσέτης και ο π. Δημήτριος Αποστολόπουλος. Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε ο Νίκος Αρβανιτάκης, δάσκαλος, υποδιευθυντής του Δημοτικού Σχολείου Κάμπου.

27 φωτογραφίες: Νίκος Αρβανιτάκης

Προς τιμήν του Αγίου Διονυσίου το εξ Ιθάκης "Ημερολόγιον 2015"

Με χαρά και πνευματική ευχαρίστηση λαμβάνουμε κάθε χρόνο τα ημερολόγια (τοίχου και τσέπης) από την πολυφίλητη Ιθάκη, έκδοση του καλού εκκλησιαστικού περιοδικού του νησιού Ο Παπουλάκης. Κάθε χρόνο, λοιπόν, όλο και κάτι νέο μάς επιφυλλάσσει η δραστήρια εκδότρια συντακτική ομάδα, φροντίζοντας -το κατά δύναμιν- στην πνευματική οικοδομή των αποδεκτών τού κόπου τους. 

Για το 2015, το ημερολόγιο τσέπης είναι ζακυνθινοπρεπές. Είναι αφιερωμένο, όπως ακριβώς αναφέρει εισαγωγικά, "στην τιμή του εν Αγίοις Πατρός ημών Διονυσίου Αρχιεπισκόπου Αιγίνης του θαυματουργού τού εν Ζακύνθω στο νησί της Ιθάκης". 

Το εμπροσθόφυλλο κοσμεί μια ενδιαφέρουσα κι εκφραστική εικόνα του Αγίου της Συγγνώμης από το τέμπλο του ομωνύμου Ναού στον οικισμό Αγίου Ιωάννου Λεύκης Ιθάκης, το δε οπισθόφυλλο μια φωτογραφία του εν λόγω Ναού του Αγίου στη Λεύκη. Οι φωτογραφίες είναι του Γεωργίου Θ. Δελλαπόρτα, ενώ για την έκδοση φρόντισαν οι: π. Θεοδόσιος Ι. Δενδρινός, Κωνσταντίνος Π. Κανέλλος και Λουΐζα Γ. Δόριζα. 

Το βασικό κείμενο του Ημερολογίου (σσ. 28-37) είναι του π. Παναγιώτη Καποδίστρια, αφορά στον βίο και την πολιτεία του Αγίου Διονυσίου και προέρχεται από το βιβλίο του ίδιου, Ζακυνθινοί Επίσκοποι στον Κόσμο, εκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Ζακύνθου, Ζάκυνθος 2004, σσ. 97-104.

Το ανά χείρας Ημερολόγιο 2015 διανθίζεται, εξάλλου, από τροπάρια προερχόμενα από τον ζακυνθινό υμνογραφικό πλούτο για τον Άγιο Διονύσιο.

π. Π. Κ.

Διεθνές Συνέδριο «Η Βυζαντινή Μουσική μέσα από την Νέα Μέθοδο Γραφής (1814-2014). Καθιέρωση – Προβληματισμοί - Προοπτικές»

Ἡ Μεταρρύθμιση τῶν Τριῶν Διδασκάλων Χρυσάνθου ἐκ Μαδύτων Ἀρχιεπισκόπου Δυρραχίου, Χουρμουζίου Χαρτοφύλακος καὶ Γρηγορίου Πρωτοψάλτου τῆς Μ.τ.Χ.Ε. στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ 1814, ἀποτελεί σταθμὸ στὴν ἱστορία τῆς ἑλληνικῆς μουσικῆς καὶ τῆς ἀνατολικῆς ἐκκλησιαστικῆς καὶ κοσμικῆς μουσικῆς γενικότερα.

Τὸ διεθνὲς συνέδριο «Ἡ Βυζαντινὴ Μουσικὴ μέσα ἀπὸ τὴν Νέα Μέθοδο Γραφῆς (1814-2014). Καθιέρωση – Προβληματισμοί - Προοπτικές» ἔχει ὡς σκοπὸ, μέσα ἀπὸ τὶς επικείμενες ἀνακοινώσεις τῶν ενασχολουμένων μὲ τὴ Βυζαντινὴ Μουσικὴ, μιὰ κοινὴ ἀναζήτηση μὲ τριπλὸ στόχο:

α. τὴν πρέπουσα τιμὴ καὶ προβολὴ τοῦ θεωρητικοῦ, ἐξηγητικοῦ, μελουργικοῦ καὶ διδακτικοῦ ἔργου τῶν Τριῶν Διδασκάλων,

β. τὴν παρουσίαση μουσικολογικῶν καὶ ψαλτικῶν προβληματισμῶν ποὺ προέκυψαν ἀπὸ τὴν καθιέρωση τῆς Νέας Μεθόδου μέχρι σήμερα, καί

γ. τὴν ἀνάδειξη προοπτικῶν ποὺ ἀνοίγονται, 200 χρόνια μετὰ τὴν Μεταρρύθμιση, τόσο σὲ πρακτικό, λειτουργικὸ καὶ καλλιτεχνικό, ὅσο καὶ σὲ θεωρητικὸ καὶ ἐπιστημονικὸ ἐπίπεδο, γιὰ τὴ χρήση τῆς Νέας Μεθόδου στὰ εὑρύτερα συμφραζόμενα τῶν νέων δυνατοτήτων ἐπικοινωνίας καὶ ἐνημέρωσης, ἀρχειοθέτησης καὶ ἐπεξεργασίας δεδομένων.

Ὡς ἐπιμέρους θεματικοὶ κύκλοι ποὺ ἐφάπτονται τῆς θεματολογίας τοῦ συνεδρίου θὰ μποροῦσαν νὰ ἀναφερθοῦν, μεταξὺ ἄλλων, οἱ ἑξῆς:

● Ἱστορικὰ καὶ ἱστοριογραφικὰ θέματα σχετικὰ μὲ τὴ Νέα Μέθοδο

● Ἡ πρόσληψη τῆς Μεταρρύθμισης στὶς ἄλλες βαλκανικὲς χῶρες καὶ στὴ Δύση

● Θεωρητικὰ θέματα στὴ Νέα Μέθοδο: ὀκταηχία – ζητήματα τροπικότητας, σημειογραφία, ρυθμική

● Καλλιτεχνικὰ καὶ φιλοσοφικὰ θέματα: Ἡ Νέα Μέθοδος καὶ ἡ τέχνη τῆς ἑρμηνείας, ἡ τέχνη καὶ ἐπιστήμη τῆς μελουργίας, ζητήματα μεταισθητικῆς τῆς ψαλτικῆς

● Θέματα παιδαγωγικῆς-διδακτικῆς τῆς ψαλτικῆς τέχνης καὶ τῆς παραδοσιακῆς μουσικῆς ἀπὸ τὸν 19ο αἰῶνα ὡς σήμερα

● Ἐξηγημένα καὶ μὴ ἐξηγημένα ρεπερτόρια τῆς βυζαντινῆς καὶ μεταβυζαντινῆς ἐποχῆς

● Ζητήματα φιλολογίας καὶ δισκολογίας τῆς ψαλτικῆς κατὰ τὸν 20ο-21ο αἰῶνα: ἐκδόσεις, ἠχογραφήσεις, ἀρχεῖα ποὺ ἀφοροῦν στὸ ἔργο τῶν μεταρρυθμιστῶν καὶ τῶν μαθητῶν τους

● Ἡ Νέα Μέθοδος καὶ ἡ διάδοση τῆς ἑλληνικῆς κοσμικῆς καί, γενικότερα, τῆς ἀνατολικῆς κλασικῆς μουσικῆς.

Θεσσαλονίκη | 30 Οκτωβρίου έως 1 Νοεμβρίου 2014 

Έναρξη, 30.10.2014, ώρα 6:30 μ.μ. στο Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλονίκης 

• Κήρυξη έναρξης εργασιών του Συνεδρίου από τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Άνθιμο

• Παρουσίαση του τόμου «Εισαγωγή Χουρμουζίου Χαρτοφύλακος» από τον Εμμανουήλ Γιαννόπουλο, λέκτορα του Τ.Μ.Σ. του Α.Π.Θ.

• Ομιλία του Καθηγουμένου της Ι.Μ.Μ. Βατοπαιδίου Αρχιμανδρίτου Εφραίμ «Η ψαλτική τέχνη στην θεία Λατρεία»

• Συναυλία με μέλη των Τριών Διδασκάλων:
• Χορός Αγιορειτών Πατέρων
(Γέρων Δανιήλ και Γέρων Στέφανος των Δανιηλαίων,
Γέρων Δαμασκηνός και Ιερομόναχος Θεοδόσιος από την Νέα Σκήτη)

• Σωματείο Ιεροψαλτών Θεσσαλονίκης «Ιωάννης ο Δαμασκηνός»
χοράρχης Χαρίλαος Ταλιαδώρος, Άρχων Πρωτοψάλτης της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως

Για το Πρόγραμμα του Συνεδρίου κλικ ΕΔΩ!

Συνάντηση αντιπροσωπείας του ΣΥΡΙΖΑ με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο

Πηγή: LEFT*gr | 27.10.2014

Σήμερα, Δευτέρα 27 Οκτωβρίου 2014, στην έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Φανάρι πραγματοποιήθηκε συνάντηση αντιπροσωπείας του ΣΥΡΙΖΑ, αποτελούμενης από τη Νάντια Βαλαβάνη, βουλευτή Β΄ Αθήνας και υπεύθυνη εξωτερικής πολιτικής της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ, τον Γιάννη Αμανατίδη, βουλευτή Α΄ Θεσσαλονίκης, υπεύθυνο της Κ.Ο. για τα θρησκεύματα και τον Βαγγέλη Καλπαδάκη, διπλωματικό σύμβουλο του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.

Η αντιπροσωπεία ενημερώθηκε διεξοδικά από τον Οικουμενικό Πατριάρχη για τα κεντρικά θέματα του Πατριαρχείου, ιδιαίτερα για την ανάγκη απόδοσης νομικής προσωπικότητας στο Πατριαρχείο και επαναλειτουργίας της Σχολής της Χάλκης, όσο και για τα ζητήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική μειονότητα στη Τουρκία σε σχέση με τα εκπαιδευτικά και περιουσιακά δικαιώματα της. Τα μέλη της αντιπροσωπείας εξέφρασαν στον Πατριάρχη το ενδιαφέρον και τη συμπαράσταση του ΣΥΡΙΖΑ για τα θέματα αυτά και με τη σειρά τους επεσήμαναν το πρόβλημα της επιδεινούμενης ανθρωπιστικής κρίσης στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη. Τόνισαν επίσης ότι σήμερα αυξάνονται στην Ευρώπη οι φωνές που ζητούν τερματισμό της πολιτικής της λιτότητας, που οδήγησε στο σημερινό αδιέξοδο, καθώς και απελευθέρωση πόρων για απασχόληση και ανάπτυξη προς όφελος των λαών.

Η αντιπροσωπεία συζήτησε με τον Οικουμενικό Πατριάρχη τις επιπτώσεις της ευρύτερης ανάφλεξης στην περιοχή, με την ενίσχυση των μεταναστευτικών ρευμάτων προς την Ελλάδα, την Τουρκία και άλλες μεσογειακές χώρες της Ευρώπης, καθώς και σχετικά με τις διώξεις ολόκληρων πληθυσμών της περιοχής από τους τζιχαντιστές, ανάμεσα τους και χριστιανών που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους μετά από χιλιάδες χρόνια.

Τα μέλη της αντιπροσωπείας ενημέρωσαν τον Οικουμενικό Πατριάρχη σχετικά με το ταξίδι τους τις επόμενες δύο μέρες, στο πλαίσιο και της αποστολής του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, στα Τουρκοσυριακά σύνορα για την διερεύνηση πρωτοβουλιών στήριξης των προσφύγων, που έχουν κατακλύσει την περιοχή προερχόμενοι από το πολιορκημένο Κομπάνι.

Η μνήμη του Αγίου Δημητρίου του Μυροβλύτη στην Ενορία μας

Φωτογραφίες: Διονύσης Ν. Κοντονής

Κατά την σημερινή κυριακάτικη Ευχαριστιακή Σύναξη τής Ενορίας μας, στον Ναό της Παναγούλας Μπανάτου, τιμήσαμε τη μνήμη του Αγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου του Μυροβλύτου! Είχαμε δύο επιπλέον εξαιρετικούς λόγους: Ότι άγουν τα ονομαστήριά τους, αφενός μεν ο ευλαβέστατος Διάκονός μας π. Δημήτριος Αποστολόπουλος, αφετέρου δε ο καλλικέλαδος Πρωτοψάλτης μας κ. Δημήτριος Κάνδηλας. 

Πολλοί -κυρίως πάμπολλα παιδιά- προσήλθαν στο Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, ενώ ο Εφημέριος π. Παναγιώτης, στην ομιλία του, μεταξύ άλλων ανέφερε: 

          "Ο πολιούχος άγιος της Θεσσαλονίκης, Δημήτριος ο Μυροβλύτης, με την μαρτυρική νεότητά Του, αποτελεί το υπόδειγμα της σύγχρονης Νεολαίας, η οποία, στην εποχή της θλιβερότατης πτώσης των προτύπων και τής πανταχόθεν απογοήτευσης, αναζητά πρότυπα, ώστε να βηματίζει ασφαλώς στην οδό του μέλλοντός τους, ενός αιώνα απατεώνα!... 

          Όντας εν υπεροχή ο αξιωματικός της πάλαι ποτέ Ρωμαϊκής υπερδύναμης Δημήτριος, με την θαρραλέα χριστιανική πίστη και στάση Του, απώλεσε τελικώς την κάθε κοσμική δόξα και τις επιδερμικές τιμές του ειδωλολατρικού κατεστημένου, αξιώθηκε όμως (με το αίμα Του) να κατακτήσει το ανώτερο δυνατό: Να εισέλθει -άξια και δίκαια- στη Χαρά του Ουρανού και να βιώνει διηνεκώς τη συνάφεια με τον μόνον Υπέροχο της ζωής και της ιστορίας μας: τον πρώτο δεδιωγμένο Ιησού Χριστό".