Η επιδημία του Παναγίου Πνεύματος, μεγάλου Χορηγού ατελεύτητης Ζωής

Του ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ ΖΟΥΛΑ, θεολόγου - εκπαιδευτικού

Η μεγάλη εορτή της Πεντηκοστής αποτελεί την ολοκλήρωση του έργου της θείας οικονομίας, όπως αυτό φανερώθηκε με την Ενανθρώπηση, τη Σταύρωση, την Ανάσταση και την Ανάληψη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Σήμερα η Εκκλησία εορτάζει την κάθοδο του Παναγίου Πνεύματος στους Αγίους Αποστόλους και, μαζί με αυτήν, τη γέννηση της αποστολικής κοινότητας που καλείται να μεταφέρει το Ευαγγέλιο «έως εσχάτου της γης».

 Ο τίτλος του σημερινού κηρύγματος είναι κάπως ασυνήθιστος: «Η επιδημία του Παναγίου Πνεύματος, μεγάλου Χορηγού ατελεύτητης Ζωής». Χρησιμοποιούμε τη λέξη «επιδημία» όχι με την αρνητική σημασία που συνήθως της αποδίδουμε, αλλά με την αρχαία της έννοια: την παρουσία κάποιου ανάμεσα στον λαό, την άφιξη και τη διάδοσή του μέσα στον κόσμο. Την ημέρα της Πεντηκοστής το Άγιο Πνεύμα «επιδημεί» στην ανθρώπινη ιστορία. Κατέρχεται όχι σε έναν μόνο άνθρωπο, αλλά σε ολόκληρη την κοινότητα των μαθητών και, μέσω αυτών, σε όλη την ανθρωπότητα. Το βιβλίο των Πράξεων περιγράφει ένα γεγονός συγκλονιστικό: «ήχος εκ του ουρανού ώσπερ φερομένης πνοής βιαίας» και «γλώσσαι ωσεί πυρός» που κάθισαν πάνω στους Αποστόλους. Δεν πρόκειται για ένα εντυπωσιακό θέαμα, αλλά για τη φανέρωση μιας νέας πραγματικότητας. Οι φοβισμένοι μαθητές μεταμορφώνονται σε τολμηρούς κήρυκες. Εκείνοι που ήταν κλεισμένοι στο υπερώο από φόβο, βγαίνουν πλέον στον κόσμο και αναγγέλλουν τον Αναστημένο Χριστό. Αυτή είναι η πρώτη μεγάλη ενέργεια του Αγίου Πνεύματος: μεταβάλλει τον φόβο σε πίστη, τη δειλία σε θάρρος, την αδυναμία σε δύναμη. Το Πνεύμα το Άγιο δεν καταργεί την ανθρώπινη φύση, αλλά την ανακαινίζει. Δεν αφαιρεί τις δυσκολίες της ζωής, αλλά χαρίζει τη δύναμη να τις υπερβαίνουμε. Δεν εξαφανίζει τον σταυρό, αλλά προσφέρει τη βεβαιότητα της αναστάσεως.

 Η Πεντηκοστή είναι επίσης η ανατροπή της σύγχυσης της Βαβέλ. Εκεί οι άνθρωποι χωρίστηκαν λόγω της υπερηφάνειάς τους. Εδώ ενώνονται μέσα στην ταπείνωση και τη χάρη του Θεού. Οι διαφορετικές γλώσσες δεν αποτελούν πλέον εμπόδιο επικοινωνίας. Το Άγιο Πνεύμα δημιουργεί ενότητα χωρίς να καταργεί τη διαφορετικότητα. Όλοι ακούν το ίδιο μήνυμα της σωτηρίας στη δική τους γλώσσα. Έτσι γεννιέται η Εκκλησία, όχι ως ανθρώπινος οργανισμός, αλλά ως σώμα Χριστού που ζωοποιείται από το Άγιο Πνεύμα. Το Πνεύμα το Άγιο είναι ο μεγάλος Χορηγός της ζωής. Το ομολογούμε κάθε φορά που απαγγέλλουμε το Σύμβολο της Πίστεως: «το Κύριον, το ζωοποιόν». Ζωοποιός σημαίνει εκείνος που δίνει ζωή. Και μάλιστα όχι μόνο τη βιολογική ζωή, την οποία ήδη απολαμβάνουμε ως δημιουργήματα του Θεού, αλλά την ατελεύτητη ζωή, τη ζωή της Βασιλείας, τη ζωή που δεν γνωρίζει τέλος.

 Ο άνθρωπος της εποχής μας αγωνιά για πολλά. Φοβάται την αρρώστια, τη μοναξιά, την αποτυχία, τη φθορά και τελικά τον θάνατο. Παρά την τεχνολογική πρόοδο και τις κατακτήσεις της επιστήμης, δεν μπορεί να νικήσει το βαθύτερο υπαρξιακό του πρόβλημα. Ο θάνατος εξακολουθεί να σκιάζει την ανθρώπινη ύπαρξη. Η απάντηση της Εκκλησίας δεν είναι μια θεωρία ούτε μια φιλοσοφία. Είναι ένα πρόσωπο και μια εμπειρία: η ζωή του Αγίου Πνεύματος μέσα στην καρδιά του ανθρώπου. Όπου ενεργεί το Άγιο Πνεύμα, γεννιέται η ελπίδα. Εκεί όπου κυριαρχεί η απελπισία, ανατέλλει το φως. Εκεί όπου υπάρχει πνευματική νέκρωση, αναβλύζει ζωή. Οι άγιοι της Εκκλησίας είναι τα ζωντανά παραδείγματα αυτής της αλήθειας. Άνθρωποι με αδυναμίες και πάθη, όπως όλοι μας, έγιναν φορείς της θείας χάριτος και μαρτυρίες της αιώνιας ζωής. Η «επιδημία» λοιπόν του Παναγίου Πνεύματος συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Δεν περιορίζεται στο γεγονός που συνέβη στα Ιεροσόλυμα πριν από δύο χιλιάδες χρόνια. Συνεχίζεται σε κάθε Θεία Λειτουργία, σε κάθε μυστήριο της Εκκλησίας, σε κάθε προσευχή που αναπέμπεται με πίστη. Συνεχίζεται όταν ένας άνθρωπος μετανοεί ειλικρινά, όταν συγχωρεί τον αδελφό του, όταν αγαπά ανιδιοτελώς, όταν θυσιάζεται για τον πλησίον του. Το Άγιο Πνεύμα δεν επιβάλλεται. Κτυπά διακριτικά την πόρτα της καρδιάς μας και περιμένει την ελεύθερη ανταπόκρισή μας.

 Γι’ αυτό και το μεγάλο ερώτημα της σημερινής εορτής δεν είναι μόνο τι συνέβη στους Αποστόλους, αλλά τι συμβαίνει σε εμάς. Αφήνουμε το Πνεύμα του Θεού να ενεργεί μέσα μας; Καλλιεργούμε τη ζωή της προσευχής, της μετάνοιας και της αγάπης, ώστε να γίνουμε δεκτικοί της χάριτός Του; Αδελφοί μου, η Πεντηκοστή δεν είναι ανάμνηση ενός παρελθόντος θαύματος. Είναι πρόσκληση σε μια διαρκή ανακαίνιση. Ο Θεός συνεχίζει να χαρίζει το Άγιο Πνεύμα Του στον κόσμο. Συνεχίζει να προσφέρει την ατελεύτητη ζωή σε όσους Τον αναζητούν με ταπείνωση και πίστη.

 Ας ανοίξουμε, λοιπόν, τις καρδιές μας στη δωρεά αυτή. Ας επιτρέψουμε στην ευλογημένη «επιδημία» της θείας χάριτος να διαποτίσει τον νου, την ψυχή και τη ζωή μας. Και τότε θα κατανοήσουμε εμπειρικά ότι η αληθινή ζωή δεν είναι απλώς η παράταση των ημερών μας πάνω στη γη, αλλά η κοινωνία με τον ζώντα Θεό. Είναι η ζωή που αρχίζει από τώρα μέσα στην Εκκλησία και συνεχίζεται ατελεύτητα στη Βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αμήν.