[Μονή Ιωάννου του Προδρόμου Λαγκάδας Ζακύνθου, εσπέρας 28ης Αυγούστου 2026, χοροστατούντος του Σεβ. Μητροπολίτου Ζακύνθου κ. Διονυσίου Δ΄. Κατά την εόρτια αυτή βραδιά τελέσθηκε και η ρασοφορία του κ. Νικολάου Πατρινού ως νέου Μοναχού της Μονής, λαβόντος το όνομα «Θεόφιλος», εις τιμήν και μνήμην του πάλαι ποτέ Προηγουμένου της Μονής, μακαριστού Γέροντος Θεοφίλου Παυλάτου. Το όνομα παραπέμπει συνάμα στον Άγιο 18χρονο Νεομάρτυρα Θεόφιλο τον εκ Ζακύνθου.]
Του π. Παναγιώτη Καποδίστρια
Η Αγία μας Εκκλησία μάς συνάγει απόψε με κατάνυξη γύρω από την τίμια μορφή του Ιωάννου του Προδρόμου, για να τιμήσουμε την Αποτομή της σεπτής Κεφαλής του· ένα γεγονός πένθιμο κατά τα ανθρώπινα, αλλά συγχρόνως γεγονός μαρτυρίας, αλήθειας και αιώνιας δόξας. Και η αποψινή σύναξη έλαβε πριν από λίγο μια πρόσθετη, ξεχωριστή ευλογία: ενώπιόν μας, μέσα στην εόρτια ατμόσφαιρα της Μονής και υπό το ωμοφόριο του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας, ο μέχρι πρότινος Νικόλαος περιεβλήθη το μοναχικό ράσο και έλαβε το όνομα Θεόφιλος. Έτσι ο λόγος για την αλήθεια, τη μετάνοια και την ολοκληρωτική αφιέρωση στον Θεό αποκτά απόψε ανάμεσά μας πρόσωπο και όνομα.
Ο Ιωάννης υπήρξε ένας άνθρωπος που ολόκληρη η ζωή του έγινε φωνή, για να δείχνει τον Χριστό. Η «φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ» κήρυξε τη μετάνοια, προετοίμασε την οδό του Κυρίου, βάπτισε τον Χριστό στον Ιορδάνη και, όταν ήλθε η ώρα να σταθεί απέναντι στην εξουσία, μίλησε με παρρησία: «Οὐκ ἔξεστί σοι» — «Δεν σου επιτρέπεται». Αυτό είπε στον Ηρώδη για την παράνομη σχέση του με την Ηρωδιάδα, τη γυναίκα του αδελφού του. Λίγες λέξεις, καθαρές και απόλυτες. Ο Πρόδρομος υπενθυμίζει στον άρχοντα ότι η ανθρώπινη εξουσία έχει όρια και ότι πάνω από την ανθρώπινη θέληση βρίσκεται ο νόμος του Θεού. Ο Ηρώδης μπορούσε να εξουσιάζει ανθρώπους· ο Ιωάννης τού υπενθύμισε ότι και ο ίδιος στέκεται ενώπιον του Θεού και της κρίσεως της συνειδήσεώς του.
Εδώ προβάλλει μία από τις συγκλονιστικότερες αντιθέσεις της σημερινής εορτής. Ο Ηρώδης είναι βασιλιάς, αλλά παραμένει αιχμάλωτος· ο Ιωάννης είναι φυλακισμένος, αλλά παραμένει ελεύθερος. Ο ένας είναι δέσμιος των παθών, της ματαιοδοξίας και της γνώμης των ανθρώπων· ο άλλος έχει δεμένα τα χέρια, αλλά ελεύθερη τη συνείδηση. Και όταν ο Ηρώδης βρίσκεται αντιμέτωπος με τον απερίσκεπτο όρκο του, επιλέγει τη θανάτωση του δικαίου, για να διαφυλάξει το κύρος του ενώπιον των συνδαιτυμόνων του. Η κεφαλή του Προδρόμου προσφέρεται επί πίνακι, η φωνή του όμως εξακολουθεί να ακούγεται στους αιώνες: «Οὐκ ἔξεστί σοι» — «Δεν σου επιτρέπεται».
Αυτός ο λόγος του Προδρόμου φθάνει έως και την δική μας συνείδηση. Μας καλεί να αναρωτηθούμε πόσο χώρο δίνουμε στην αλήθεια του Θεού μέσα στη ζωή μας και πόσον ο φόβος, το συμφέρον, η συνήθεια ή η γνώμη των άλλων επηρεάζουν τις επιλογές μας. Ο Ιωάννης μίλησε με πόθο για τη μετάνοια και τη σωτηρία του Ηρώδη. Η αλήθεια του Ευαγγελίου είναι πρόσκληση θεραπείας και επιστροφής. Γι’ αυτό το μεγάλο κήρυγμα του Προδρόμου συμπυκνώνεται σε μία λέξη: «Μετανοεῖτε». Μετάνοια σημαίνει αλλαγή νου, καρδιάς και πορείας· την ταπείνωση να αναγνωρίζουμε το σφάλμα και το θάρρος να επιστρέφουμε στον Θεό. Για όλους μας ο χρόνος της μετανοίας είναι το σήμερα.
Και τούτο το «σήμερα» έλαβε απόψε ιδιαίτερο περιεχόμενο εδώ, στην Ιερά Μονή του Τιμίου Προδρόμου Λαγκάδας Ζακύνθου. Διότι όσα τελούνται στην Εκκλησία τελούνται μέσα στην κανονική της τάξη, στην ενότητα και την ευλογία του Επισκόπου. Και απόψε έχουμε τη μεγάλη ευλογία να βρίσκεται ανάμεσά μας ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ζακύνθου κ. Διονύσιος Δ΄, ο Ποιμενάρχης μας, υπό το ωμοφόριο, την πατρική μέριμνα και την αρχιερατική ευλογία του οποίου συντελείται αυτή η νέα μοναχική απαρχή. Σεβασμιώτατε, η παρουσία Σας απόψε υπερβαίνει τον εόρτιο χαρακτήρα μιας Αρχιερατικής χοροστασίας. Γίνεται έμπρακτη πατρική επισφράγιση μιας νέας ζωής που παραδίδεται στην Εκκλησία. Και αύριο τα ίδια αρχιερατικά Σας χέρια, που σήμερα ευλόγησαν τη μοναχική του αρχή, θα επικαλεσθούν τη θεία Χάρη, ώστε ο νέος Μοναχός να εισέλθει στον πρώτο βαθμό της ιερωσύνης.
Ο Νικόλαος, λοιπόν, είναι πλέον ο Μοναχός Θεόφιλος. Και το όνομα που του δόθηκε απόψε έχει βάθος, μνήμη και ευθύνη.
Πρώτα, διασώζει εντός της Μονής την αγαθή μνήμη του μακαριστού Γέροντος Θεοφίλου Παυλάτου, πάλαι ποτέ Προηγουμένου της. Έτσι ένα όνομα συνδεδεμένο με την ιστορία αυτού του ιερού τόπου παραδίδεται σε έναν νέο άνθρωπο, ως ευχή και πνευματική παρακαταθήκη.
Αλλά για εμάς τους Ζακυνθίους το όνομα Θεόφιλος φέρει και μία ακόμη συγκλονιστική μνήμη. Παραπέμπει στον Άγιο Νεομάρτυρα Θεόφιλο τον Ζακύνθιο, τον νέο εκείνο συμπατριώτη μας, ο οποίος μαρτύρησε στη Χίο στις 24 Ιουλίου 1635. Νεότατος στην ηλικία — η παράδοση τον θέλει μόλις δεκαοκτώ ετών — βρέθηκε αντιμέτωπος με βία, πιέσεις και βασανισμούς, παρέμεινε όμως σταθερός στην ομολογία του Χριστού και καταδικάσθηκε να παραδοθεί στην πυρά. Έτσι, η Ζάκυνθος, που ιστορικά έμεινε έξω από την οθωμανική κυριαρχία, προσέφερε και αυτή τον δικό της Νεομάρτυρα, ο οποίος μαρτύρησε μακριά από την πατρίδα του, στη Χίο.
Τούτο προσδίδει στο νέο σου όνομα, πνευματικέ υιέ μου, ακόμη μεγαλύτερο βάρος. Φέρεις το όνομα ενός Γέροντος αυτής της Μονής και συγχρόνως το όνομα ενός νέου Ζακυνθίου που αγάπησε τον Χριστό μέχρι θανάτου. Και το ίδιο το όνομα σού φανερώνει την κλήση του: Θεόφιλος, φίλος του Θεού. Να γίνει αυτή η λέξη πρόγραμμα ζωής. Να ποθείς τη φιλία του Θεού περισσότερο από την ανθρώπινη επιδοκιμασία· να Τον αναζητείς στην προσευχή, στην υπακοή, στη λατρεία, στην καθημερινή και συχνά αθέατη διακονία.
Και εδώ, επιτρέψτε μου, Σεβασμιώτατε, έναν λόγο περισσότερο προσωπικό. Πνευματικέ υιέ μου, η αποψινή ώρα είναι και για μένα ώρα βαθιάς συγκινήσεως. Σε γνώρισα ως Νικόλαο, σε συνόδευσα πνευματικά, άκουσα αναζητήσεις, λογισμούς και ελπίδες σου, είδα να ωριμάζει μέσα σου η επιθυμία της αφιερώσεως· και απόψε σε βλέπω ενώπιον της Εκκλησίας με το μοναχικό ένδυμα και με νέο όνομα. Για έναν πνευματικό πατέρα υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες τα πολλά λόγια περισσεύουν. Η χαρά συναντά την ευθύνη, η συγκίνηση γίνεται προσευχή και η πατρική αγάπη μία μόνο ευχή: να μείνεις πιστός σε αυτό που σήμερα άρχισες.
Και ως πνευματικός σου πατέρας σού καταθέτω ακόμη μία παρακαταθήκη: αγάπησε την υπακοή. Αγάπησε τη Μονή που σε δέχεται και σε περιβάλλει απόψε με το ράσο της. Να υπακούεις και να συνεργάζεσαι με τον Καθηγούμενο π. Γαβριήλ, με εμπιστοσύνη και ανοιχτή καρδιά. Η πραότητα, η ηπιότητα και η φιλόστοργη πατρική του διάθεση μπορούν να γίνουν για σένα ασφαλές στήριγμα στα πρώτα και στα κατοπινά σου βήματα. Να τον βλέπεις ως τον Ηγούμενο που η Εκκλησία έθεσε δίπλα σου μέσα στην καθημερινότητα της μοναχικής ζωής· να δέχεσαι τον λόγο του, να συνεργάζεσαι μαζί του. Η υπακοή μέσα στην Εκκλησία είναι δρόμος ελευθερίας από το ίδιο μας το θέλημα και σχολείο ταπεινώσεως.
Και ποιος λόγος θα μπορούσε να συνοδεύσει καλύτερα όλα αυτά από τον λόγο του Προδρόμου: «Ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι» — «Εκείνος πρέπει να αυξάνει κι εγώ να ελαττώνομαι». Μέσα σε αυτή τη φράση χωρά ολόκληρο το νόημα της μοναχικής ζωής και της εκκλησιαστικής διακονίας. Αύριο, με τη χάρη του Θεού και διά των τιμίων χειρών του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας, θα προσέλθεις για να εισέλθεις στον πρώτο βαθμό της ιερωσύνης, διά της χειροτονίας σου εις Διάκονον. Κράτησε λοιπόν τον Πρόδρομο ως μέτρο: όταν οι άνθρωποι έτρεχαν κοντά του, εκείνος τούς έδειχνε τον Χριστό: «Ἴδε ὁ Ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ» — «Να ο Αμνός του Θεού». Έγινε φωνή για να ακουστεί ο Λόγος, λύχνος για να φανεί το Φως. Αυτό ας γίνει και το μέτρο της δικής σου διακονίας: ο λόγος, η παρουσία και η ζωή σου να οδηγούν προς τον Χριστό.
Απόψε, λοιπόν, η προσευχή όλων μας σε αγκαλιάζει. Σε αγκαλιάζει η Μονή που σε δέχεται ως νέο μέλος της. Σε αγκαλιάζει η πατρική στοργή του Ηγουμένου σου. Σε αγκαλιάζει η ευχή του πνευματικού σου πατέρα. Και πάνω από όλα σε σκεπάζει το ωμοφόριο του Επισκόπου σου, σημείο της ενότητας, της ποιμαντικής ευθύνης και της εκκλησιαστικής κοινωνίας. Κάτω από αυτή τη σκέπη κάνεις απόψε την αρχή σου και κάτω από την ίδια αρχιερατική ευλογία θα προσέλθεις αύριο στο Μυστήριο της Ιερωσύνης. Είθε πάντοτε να θυμάσαι ότι η διακονία καρποφορεί μέσα στην Εκκλησία, στην ενότητα με τον Επίσκοπο, στην υπακοή, στη συνεργασία και στην αγάπη.
Ας κρατήσουμε όλοι από την αποψινή σύναξη τρεις φωνές του Προδρόμου: «Οὐκ ἔξεστί σοι» — «Δεν σου επιτρέπεται», η φωνή της αλήθειας· «Μετανοεῖτε», η φωνή της επιστροφής· και «Ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι», η φωνή της ταπεινής αφιερώσεως. Και ας προστεθεί απόψε για τον νέο μας Μοναχό και το ίδιο του το όνομα: Θεόφιλος — φίλος του Θεού. Τέσσερις λέξεις και φράσεις, ένας μόνο προσανατολισμός: ο Χριστός.
Είθε ο Τίμιος Πρόδρομος και Βαπτιστής του Κυρίου να σκεπάζει την Ιερά αυτή Μονή και τον τόπο μας. Να χαρίζει στον Σεβασμιώτατο Ποιμενάρχη μας κ. Διονύσιο Δ΄ υγεία, μακροημέρευση και δύναμη, ώστε επί πολλά έτη να ποιμαίνει, να ευλογεί, να χειροθετεί και να χειροτονεί νέα στελέχη της τοπικής μας Εκκλησίας, συγκρατώντας όλους μας κάτω από το πατρικό του ωμοφόριο στην ενότητα του Χριστού. Να ενισχύει τον Καθηγούμενο π. Γαβριήλ. Και ο Άγιος Νεομάρτυς Θεόφιλος ο Ζακύνθιος, μαζί με τον Τίμιο Πρόδρομο, ας συνοδεύουν τον νέο Μοναχό, που απόψε φέρει πλέον το όνομά του.
Κι εγώ, πνευματικέ υιέ μου, ως πνευματικός σου πατέρας, μέσα στη συγκίνηση αυτής της βραδιάς, σου εύχομαι και σε παρακαλώ: φύλαξε την πρώτη σου αγάπη προς τον Χριστό. Τίμησε το ράσο που απόψε φόρεσες. Τίμησε το όνομα που έλαβες. Τίμησε τον Επίσκοπο που σε περιβάλλει με την ευλογία και την εμπιστοσύνη του. Αγάπησε τον Ηγούμενό σου. Και αύριο, όταν θα γονατίσεις για να δεχθείς τη Χάρη της Ιερωσύνης, άφησε μέσα σου να ηχήσει μία μόνο φωνή, η φωνή του Προδρόμου της Μονής σου: «Ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι». Αυτή ας γίνει η ευχή σου. Αυτή ας γίνει ο κανόνας σου. Αυτή ας γίνει η διακονία και η ζωή σου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου