"Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος"

“Οἱ δὲ γεωργοὶ ἰδόντες τὸν υἱὸν εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· δεῦτε ἀποκτείνωμεν αὐτὸν καὶ κατάσχωμεν τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ.   Καὶ λαβόντες αὐτὸν ἐξέβαλον ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος καὶ ἀπέκτειναν” (Ματθ. 21, 38-39) 

“Τελευταῖον τοὺς ἔστειλε τὸν γιό του μὲ τὴ σκέψη· “θὰ σεβαστοῦν τὸν γιό μου”. Οἱ γεωργοὶ ὅμως, ὅταν εἶδαν τὸν γιό, εἶπαν μεταξύ τους· “αὐτὸς εἶναι ὁ κληρονόμος. ᾿Εμπρός, ἂς τὸν σκοτώσουμε καὶ ἂς ἁρπάξουμε τὴν κληρονομιά του”. ῎Ετσι, τὸν ἔπιασαν, τὸν ἔβγαλαν ἔξω ἀπὸ τ᾿ ἀμπέλι καὶ τὸν σκότωσαν”. 

    Μία από τις πιο συγκλονιστικές παραβολές του Ευαγγελίου είναι αυτή των κακών γεωργών. Ο Χριστός, λίγο πριν το πάθος Του, απευθύνεται προς τους μαθητές, αλλά και προς τους θρησκευτικούς ηγέτες του λαού του Ισραήλ, όπως επίσης και προς τον λαό που Τον ακούνε, και αναφέρει την ιστορία της Παλαιάς Διαθήκης. Πώς δηλαδή ο Θεός διάλεξε τον λαό του Ισραήλ για να καλλιεργήσει τον αμπελώνα Του, δηλαδή την ανθρωπότητα, ώστε να μπορέσουμε οι άνθρωποι να καταστήσουμε ενεργό τον σκοπό της ζωής μας, που είναι η ομοίωση προς τον Θεό. Και η επιλογή του Θεού δεν ήταν τυχαία. Ο λαός του Ισραήλ ήταν ένας δυνατός λαός ψυχικά, είχε αναζήτηση της αλήθειας και ποθούσε την σχέση με τον αληθινό Θεό, ακολουθώντας τους Πατριάρχες του, τον Αβραάμ, τον Ισαάκ, τον Ιακώβ, εκείνους δηλαδή που έδειξαν ότι η πίστη δεν είναι πεποίθηση σε προτάσεις ή σκέψεις, αλλά σχέση με τον Θεό, Τον Οποίο ο άνθρωπος αναζητεί για να έχει η ζωή του νόημα, Τον λόγο του Οποίου ο άνθρωπος είναι έτοιμος να ακολουθήσει, θυσιάζοντας τις βεβαιότητές του, το σπίτι, την ιδιοκτησία, τον τόπο, ακόμη και τη συγγένεια, όπως έκανε ο γενάρχης του Ισραήλ, ο Αβραάμ.

    Κι ενώ ο Θεός έκανε αυτή την εκλογή και όρισε αυτόν τον λαό να κρατήσει τον αμπελώνα της γης, να τρυγήσει τους καρπούς, να ζήσει ο ίδιος και να μοιραστεί το κρασί της χαράς που δίνει η πίστη, αλλά και να ανταποδώσει με ευχαριστία στον Θεό το μερίδιό Του, που είναι η αντιπροσφορά, η ευγνωμοσύνη, η αγάπη, η παραμονή στην πίστη, αυτός ο λαός θεώρησε ότι μπορεί να κρατήσει τη θέση του στον κόσμο και τα αγαθά που ο Θεός του έδωσε μόνο με τον εαυτό του και τις δυνάμεις του. Έτσι, όταν ο Θεός έστελνε τους προφήτες για να κηρύξουν μετάνοια, για να αναγγείλουν τον ερχομό του Μεσσία, δηλαδή του δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδος, του Ιησού Χριστού, να διακηρύξουν την ανάγκη για πιστότητα στις εντολές του Θεού και άρνηση του συγκρητισμού, δηλαδή της ειδωλολατρίας, ο λαός, με επικεφαλής τους βασιλείς και τους θρησκευτικούς του άρχοντες, οδήγησε τους προφήτες στον θάνατο, για να μην ακούγονται οι ενοχλητικές φωνές τους. Το ίδιο έκανε και με τον Υιό του Θεού, τον κληρονόμο του αμπελώνος, της βασιλείας δηλαδή των ουρανών που περιλαμβάνει όλον τον κόσμο. Και Αυτόν Τον οδήγησαν στον σταυρικό θάνατο, έξω του αμπελώνος, έξω από τα τείχη της Ιερουσαλήμ, της ιερής πόλης του Ισραήλ, για να κρατήσουν το δικό τους αλάθητο της αποκλειστικής ερμηνείας των εντολών του Θεού, να είναι αυτοί που θα εξουσιάζουν τον αμπελώνα και όχι αυτοί που θα ανοίγουν την πίστη στους άλλους ανθρώπους. Γι’ αυτό και ο Χριστός τονίζει ότι ο Θεός δεν θα αφήσει αυτή τη νοοτροπία ατιμώρητη. Ο αμπελώνας είναι για όσους πιστεύουν, για όσους μοιράζονται, για όσους ευγνωμονούν, για όσους υπερβαίνουν το εγώ και την περιουσιότητα, δηλαδή και για τους εθνικούς, τους ειδωλολάτρες, που θα βρούνε τον Χριστό και την αλήθεια.

    Ποια είναι τα μηνύματα της παραβολής για τους καιρούς μας;

    Πρώτον, το ότι στον αμπελώνα του Θεού, που είναι η Εκκλησία, που είναι η βασιλεία του Θεού, ανήκουμε όλοι όσοι έχουμε βαπτιστεί, όσοι ξεκινούμε να καταστήσουμε το καθ’ ομοίωσιν τον σκοπό της ζωής μας. Όμως καλούμαστε να υπερβούμε την παγίδα της αυτάρκειας, ότι οι καρποί του αμπελώνα είναι μόνο για μας, διότι εμείς αισθανόμαστε ως οι ιδιοκτήτες της Εκκλησίας. Ο Θεός ζητά από εμάς να μοιραστούμε μαζί Του, με πίστη, με ευγνωμοσύνη, με αγάπη ό,τι μας δόθηκε και να δώσουμε και στους άλλους που είναι εκτός του αμπελώνα τη γλυκύτητα του καρπού και τη χαρά.

    Δεύτερον, ότι ο κληρονόμος του Θεού και ιδιοκτήτης του αμπελώνος είναι ο Υιός του Θεού, δηλαδή ο Χριστός. Αυτός υπέστη και υφίσταται την κακία όσων θεοποιούν τον εαυτό τους και μαζί Του και όλοι όσοι Τον ακολουθούν εκ της καρδιάς των στην οδό της αγάπης, του μοιράσματος, της θυσίας, της ευγνωμοσύνης, του σταυρού. Μπορεί πρόσκαιρα Εκείνος και οι ακόλουθοί Του να δείχνουν ηττημένοι από τους σφετεριστές της Εκκλησίας, όσοι νομίζουν ότι είναι οι αυθεντίες και οι αυτάρκεις με την ερμηνεία του αποκλεισμού των ταπεινών, των καταφρονεμένων, των αμαρτωλών, των αδύναμων εκ του καρπού και της χαράς και της διεκδίκησης διά της εξουσίας, της δύναμης, της ιδιοκτησίας μιας αποκλειστικότητας που δεν έχει αγάπη, αλλά μόνο ιδιοτέλεια. Μπορεί αυτοί να βγάζουν από την Εκκλησία όσους ζούνε την αγάπη, τη συγχώρηση, την καλοσύνη. Ο κληρονόμος όμως, μέσα στην ήττα Του θα αναστηθεί, μαζί και όσοι κατανοούν και βιώνουν το ήθος Του.

    Και τρίτον, ότι μπορεί ο πολύς κόσμος σήμερα να θεωρεί με αδιαφορία τα τεκταινόμενα στην Εκκλησία, διότι πιστεύει πως δεν του χρειάζεται να ανήκει στον αμπελώνα, αλλά εκτός της Εκκλησίας δεν υπάρχει σωτηρία. Ο θάνατος καραδοκεί, όπως επίσης και η ιδιοτέλεια, το συμφέρον, η αχαριστία. Το μήνυμα ότι ο Θεός θα βρει καλούς γεωργούς είναι μήνυμα ελπιδοφόρο. Δεν θα αφήσει ο Θεός τον κόσμο στην κακία. Και ο κληρονόμος του αμπελώνος θα καταστήσει συγκληρονόμους εκείνους που θέλουν το καλό, την αγάπη, τη ζωή που ξεπερνά τον θάνατο, αυτούς δηλαδή που επιδιώκουν την ομοίωση μαζί Του.

    Ας προβληματιστούμε και ας επιλέξουμε.

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

30 Αυγούστου 2026, Κυριακή ΙΓ΄ Ματθαίου