Ἐπιστολή στόν Ἐπίσκοπο τῆς Ἐκκλησίας τῶν Θυατείρων

Σήμερα θά δοῦμε τήν Ἐπιστολή πού ἔστειλε ὁ Χριστός, διά τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, στόν Ἐπίσκοπο τῆς Ἐκκλησίας τῶν Θυατείρων, τήν τέταρτη Ἐπιστολή τοῦ βιβλίου τῆς Ἀποκαλύψεως τοῦ Ἰωάνννου κατά σειρά. Γράφεται:

«Καί στόν ἄγγελο τῆς Ἐκκλησίας τῶν Θυατείρων γράψε: Αὐτά λέει ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, πού τά μάτια του εἶναι σάν τήν φλόγα τῆς φωτιᾶς καί τά πόδια του μοιάζουν σάν χαλκολίβανο. Γνωρίζω τά ἔργα σου καί τήν ἀγάπη καί τήν πίστη καί τίς ὑπηρεσίες σου στούς ἀδελφούς καί τήν ὑπομονή σου, καί ὅτι τά τελευταῖα ἔργα σου εἶναι περισσότερα ἀπό τά πρῶτα. Ἔχω, ὅμως, κάτι ἐναντίον σου. Ἀφήνεις τήν Ἰεζάβελ τήν γυναίκα σου, πού ἰσχυρίζεται πώς εἶναι προφήτισσα, νά διδάσκη καί νά παρασέρνη τούς δούλους μου νά πορνεύουν καί νά τρῶνε κρέατα ἀπό τίς θυσίες στά εἴδωλα. Τῆς ἔδωσα προθεσμία γιά νά μετανοήση, ἀλλά δέν θέλει νά μετανοήση ἀπό τήν πορνεία της. Θά τή ρίξω, λοιπόν, στό κρεββάτι ἄρρωστη, μαζί μ’ ἐκείνους πού μοιχεύονται μαζί της καί θά ἔχουν μεγάλη θλίψη, ἐάν δέν μετανοήσουν ἀπό τά ἔργα τους. Καί τά τέκνα τους θά τά κτυπήσω μέ θανατικό, καί θά γνωρίσουν ὅλες οἱ Ἐκκλησίες ὅτι ἐγώ εἶμαι ἐκεῖνος πού ξέρει τί κρύβει ὁ νοῦς καί ἡ καρδιά τῶν ἀνθρώπων καί θά ἀνταποδώσω στόν καθένα σας σύμφωνα μέ τά ἔργα σας. Σ’ ἐσᾶς ὅμως τούς ὑπόλοιπους πιστούς τῶν Θυατείρων, πού δέν ἀκολουθεῖτε αὐτήν τήν διδασκαλία, ὅσοι δέν μάθατε τά μυστικά τοῦ σατανᾶ, ὅπως λένε οἱ ὁπαδοί της, δέν θά σᾶς ἐπιβαρύνω μέ τίποτε ἄλλο. Ὅμως, κρατῆστε σταθερά αὐτό πού ἔχετε μέχρι πού νά ἔλθω. Καί σέ ὅποιον νικᾶ καί τηρεῖ τά ἔργα μου μέχρι τό τέλος, θά τοῦ δώσω ἐξουσία ἀπό τόν Πατέρα μου καί θά τούς κυβερνήσει μέ σιδερένιο ραβδί καί θά τούς συντρίψη σάν πήλινα σκεύη. Θά τοῦ δώσω ἀκόμη τό πρωινό ἀστέρι. Ὅποιος ἔχει αὐτιά, ἄς ἀκούσει τί λέει τό Πνεῦμα στίς Ἐκκλησίες» (Ἀπ. β΄, 18-29).

Ἡ πόλη Θυάτειρα ἦταν λυδική πόλη, δηλαδή πόλη τῆς Λυδίας, κτίστηκε ἀπό τόν Σέλευκο τόν Α΄, καί βρισκόταν νοτιοδυτικά τῆς Περγάμου. Ἦταν πόλη βιοτεχνῶν καί ἐμπόρων, ἀλλά ἦταν ἡ πιό ἄσημη πόλη ἀπό τίς Μικρασιατικές πόλεις πού μνημονεύονται στήν Ἀποκάλυψη. Στήν Ἐπιστολή αὐτήν ὁ Χριστός ἀποκαλύπτει τελειότερα τόν ἑαυτό Του, λέγοντας ὅτι εἶναι «ὁ υἱός τοῦ Θεοῦ» πού ἔχει τούς ὀφθαλμούς Του «ὡς φλόγα πυρός» καί τά πόδια Του εἶναι ὅμοια μέ «χαλκολίβανο».

Ὁ Χριστός εἶναι Υἱός τοῦ Θεοῦ, κατά τήν θεία φύση, ἀλλά καί ἄνθρωπος, κατά τήν ἀνθρώπινή Του φύση, ἑπομένως εἶναι Θεάνθρωπος Χριστός. Τό ὅτι οἱ ὀφθαλμοί Του εἶναι «ὡς φλόγα πυρός» σημαίνει ὅτι φωτίζει τούς δικαίους καί καίει τούς ἁμαρτωλούς, ἐνεργεῖ ἀνάλογα μέ τήν κατάσταση τῶν ἀνθρώπων, εἶναι φωτιστικός στούς δικαίους καί καυστικός στούς ἁμαρτωλούς, καί τά πόδια Του ὁμοιάζουν μέ χαλκολίβανο. Ἡ λέξη χαλκολίβανο πρώτη φορά παρουσιάζεται στήν Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου, πού κατά βάση εἶναι κράμα μετάλλων, εἶναι κράμα χαλκοῦ καί χρυσοῦ, πού ὅταν πυρώνεται σέ κάμινο λάμπει ἔντονα. Μπορεῖ καί νά ἀναφέρεται στόν χαλκό καί στό λιβάνι, πού δείχνουν τήν θεότητα καί τήν ἀνθρωπότητα τοῦ Χριστοῦ, τήν θεία δύναμη, τήν καθαρότητα, ἀλλά καί τήν σταθερότητα, τήν ἕνωση θείας καί ἀνθρωπίνης φύσεως στόν Χριστό, καί δηλώνει καί τήν εὐωδία τοῦ Χριστοῦ. Αὐτό ἔχει σχέση καί μέ τά ἑπόμενα.

Ὁ Χριστός βλέπει ὅλα τά ἔργα τοῦ Ἐπισκόπου τῶν Θυατείρων καί τά συγκεκριμενοποιεῖ, δηλαδή εἶναι ἡ ἀγάπη, ἡ πίστη, ἡ διακονία, ἡ ὑπομονή, καί τά ἔργα τά τελευταῖα πού εἶναι περισσότερα ἀπό τά πρῶτα. Πρόκειται γιά μεγάλες ἀρετές τοῦ Ἐπισκόπου αὐτοῦ. Ἡ ἀγάπη ἀναφέρεται στόν Θεό, ἡ πίστη εἶναι ἡ ἀποδοχή ὅλων ὅσων ἀποκαλύφθηκαν ἀπό τόν Θεό, ἡ διακονία εἶναι ἡ προσφορά στά μέλη τῆς Ἐκκλησίας. Ὅμως, ἐδῶ φαίνεται ὅτι ὁ Ἐπίσκοπος αὐτός ἔχει μιά διαρκῆ πρόοδο στήν πνευματική του ζωή. Δέν εἶναι ἀρκετό τό νά ἀρχίζη κανείς καλῶς τήν πνευματική του ζωή καί τήν διακονία του, οὔτε ἁπλῶς νά τά διατηρῆ καλῶς, ἀλλά νά τά αὐξάνη. Αὐτό εἶναι τό πιό δύσκολο καί τό πιό καρποφόρο. Χρειάζεται συνεχής ἀγώνας καί αὔξηση στήν πνευματική ζωή. Ἀρχίζει κανείς καλά καί εὔκολα ἀπογοητεύεται καί σταματᾶ.

Παρά αὐτά τά καλά ἔργα τοῦ Ἐπισκόπου, ὁ Χριστός ἔχει καί ἐναντίον του «ὀλίγα», ὅτι ἀφήνει τήν γυναίκα του Ἰεζάβελ, πού παρουσιάζεται ὡς προφήτιδα, νά παρασύρη τούς δούλους Του νά πορνεύουν καί νά τρῶνε τά εἰδωλόθυτα. Σύμφωνα μέ τούς ἑρμηνευτές, ἐδῶ ὡς Ἰεζάβελ ἐννοεῖ τήν αἵρεση τῶν Νικολαϊτῶν πού, ὅπως εἴπαμε καί στήν προηγούμενη Ἐπιστολή, ἤκμαζε τήν ἐποχή ἐκείνη. Ἡ Ἰεζάβελ στήν Παλαιά Διαθήκη ἦταν ἡ γυναίκα τοῦ Ἀχαάβ, πού παρέσυρε τόν Ἰσραηλιτικό λαό στήν εἰδωλολατρία, καί τήν ἀντιμετώπισε ὁ Προφήτης Ἠλίας. Ἡ νέα Ἰεζάβελ εἶναι ἡ γνωστικιστική αἵρεση τῶν Νικολαϊτῶν πού παρουσιάζεται ὡς προφήτιδα καί διδάσκει τούς δούλους τοῦ Θεοῦ νά πορνεύουν καί νά τρῶνε εἰδωλόθυτα.

Κυριαρχεῖ σέ πολλούς κύκλους καί σήμερα αὐτή ἡ ψευτοδιδασκαλία ἀπό ψευτοπροφῆτες, πού συνδυάζει τήν καθαρή διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ, πού ἀποκαλύφθηκε στούς Προφῆτες, τούς Ἀποστόλους καί τούς Πατέρας, μέ τήν ἡδονοκρατία, πού εἶναι στήν πραγματικότητα ἡ ἐπικούρεια φιλοσοφία, τό: «Φάγωμεν καί πίωμεν, αὔριον γάρ ἀποθνήσκομεν» (Α΄ Κορ. ιε΄, 32). Τό φοβερότερο, ὅμως, εἶναι ὅτι στίς ἡμέρες μας αὐτή ἡ διδασκαλία παρουσιάζεται ὡς νέα θεολογία σέ βάρος τῆς θεολογίας τῶν ἁγίων. Πάντως, ὁ Ἐπίσκοπος τῶν Θυατείρων δέν ἐπιτιμᾶται ἐπειδή ἀκολουθεῖ αὐτήν τήν διδασκαλία, ἀλλά ἐπειδή δέν τήν πολεμᾶ -«ἀφεῖς τήν γυναῖκά σου Ἰεζάβελ»- γιατί ἀφήνει τήν αἵρεση αὐτή νά ἀκμάζη. Ὁπότε φαίνεται ἐδῶ ὅτι δέν ἀρκεῖ νά μή διαπράττουμε τήν ἁμαρτία, καί νά μή διδάσκουμε τήν ἁμαρτία, ἀλλά πρέπει νά τήν πολεμᾶμε. Ἡ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας ἔχει θεραπευτικό χαρακτῆρα, ἀλλά καί πολεμικό, καί τά δύο αὐτά στοιχεῖα συνδέονται μεταξύ τους.

Ὁ Χριστός διαβεβαιώνει ὅτι Αὐτός παρακολουθεῖ τήν Ἐκκλησία, εἶναι δική Του ἡ Ἐκκλησία καί δέν ἀνέχεται τέτοιες καταστάσεις. Γι’ αὐτό γράφει ὅτι αὐτοί οἱ αἱρετικοί δέν θέλουν νά μετανοήσουν, παρά τήν προθεσμία πού τούς ἔδωκε καί γι’ αὐτό θά ἐπέμβη μέ ἀσθένειες καί μέ θάνατο. Ὁ Θεός διδάσκει, παιδαγωγεῖ, δίνει χρόνο μετανοίας, ἀλλά στό τέλος παρεμβαίνει δραστικά, γιά τήν σωτηρία τῶν Χριστιανῶν καί τήν καθαρότητα τῆς Ἐκκλησίας, πού εἶναι τό Σῶμα Του. Αὐτό σημαίνει ὅτι μερικές ἀπό τίς ἀρρώστιες πού ἔχουμε, ἐκτός ἀπό τήν φθαρτότητα τοῦ σώματός μας, προέρχονται καί ἀπό τίς συνέπειες τῆς ἁμαρτίας, καί ὁ Θεός μᾶς παιδαγωγεῖ ποικιλοτρόπως γιά τήν σωτηρία μας.

Τό σημαντικό ἐδῶ εἶναι ὅτι αὐτή ἡ ψευδώνυμη γνώση τῆς αἵρεσης τῶν Νικολαϊτῶν ὀνομάζεται σατανική, διότι αὐτοί πού τήν ἀκολουθοῦν «οὐκ ἔγνωσαν τά βαθέα τοῦ σατανᾶ», δηλαδή εἶναι σατανική γνώση, καί, δυστυχῶς, δέν διαθέτουν τά θεολογικά καί πνευματικά κριτήρια νά τά καταλάβουν. Ἀκόμη συνιστᾶ στούς πιστούς νά διαφυλάξουν αὐτό πού ἔχουν μέχρις ὅτου ἔλθη. Δηλαδή οἱ αἱρετικοί κινοῦνται ἀπό τόν διάβολο χωρίς νά γνωρίζουν τά βάθη του καί ἐδῶ προειδοποιοῦνται νά μετανοήσουν, ἀλλά καί οἱ πιστοί πρέπει νά διαφυλάξουν τήν πίστη τοῦ Χριστοῦ σέ αὐτήν τήν ἁμαρτωλή ἐποχή.

Ὅμως, διαβεβαιώνει ὅτι σέ ὅποιον μείνη πιστός, ὡς τό τέλος, θά τοῦ δοθῆ ἡ ἐξουσία πάνω στά ἔθνη, θά συμμετέχη στήν ἐξουσία καί τήν δύναμη τοῦ Χριστοῦ, πρόκειται γιά πνευματική ἐξουσία, καί ἀκόμη θά τοῦ δοθῆ «ὁ ἀστέρας ὁ πρωινός». Πολλά ἐγράφησαν γύρω ἀπό τόν «ἀστέρα τόν πρωινόν», ἀλλά ἡ κυριότερη ἑρμηνεία εἶναι ὅτι, ὅπως «ὁ πρωινός ἀστέρας» δηλώνει τό τέλος τῆς νύκτας καί τό προμήνυμα τῆς ἡμέρας, ἔτσι, καί ἐκεῖνος πού θά νικήση τόν σατανᾶ θά φθάση στόν φωτισμό τῆς καρδίας, θά συμμετάσχη στήν ἀνατολή τοῦ νέου αἰῶνος, τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ.

Ζοῦμε στήν νύκτα τῶν παθῶν καί τῆς ἁμαρτίας καί καλούμαστε νά ζοῦμε «ὡς τέκνα τοῦ φωτός», ζώντας μέ τόν Χριστό πού εἶναι τό Φῶς τοῦ κόσμου.

Ὁ Μητροπολίτης
+ Ὁ Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱερόθεος